akagami( ) 1. 喜帖.nimacu a akagami? 這是誰的喜帖? [( 日 )] akumakuma( ) 1. 蜘蛛.keman ta cacarag a akumakuma. 蜘蛛會吃蚊子 alapen( ) 參照 lapalim( ) 1. 忘了 ; 記不得. malim(

Transcription

1 abula( ) 1. 油.kasicuayan kemasi tua vutjulj a qalev a seman abula tua sisan djamai. 過去我們是從肥肉製作炒菜用的油 abulagi( ) 1. 油桐花.nguanguaq a vuciyar nua abulagi. 油桐花的花是很美麗 abunai( ) 1. 危險.abunai aravac a sapui. 火很危險 [( 日 )] adjaq( ) 參照 djaq adjav( ) 1. 不知道 ; 也許.adjav ki kemljang tiamadju! ( 我 ) 不知道, 也許他們會知道吧! adjav niamadju anema ku keljang? 我什麼都不知道, 要問他們 adjav, maya ken a kivadaq. 不要問我, 我不知道 adjawananga( ) 參照 adjav 1. 任憑...adjawananga niamadju! 就任憑他們啦! adjawananga( ) 參照 adjav adju( ) 1. 朋友 ( 特指女性朋友 ). mareadju( ) 參照 adju 1. 互為朋友 ( 特指女性朋友 ).mareadjuaravac tiamadju. 她們是很好的朋友 adjuq-( ) 1. 具有 留下 之意. adjuqan( ) 參照 adjuq- 1. 為... 留下.adjuqan ta paisu a aljak nimadju. 他留錢給他的孩子 adjuqianga( ) 參照 adjuq- 1. 請為... 留一些了.adjuqianga akakedrian ta paisu. 請為孩子留一些錢 inadjuq( ) 參照 adjuq- 1. 遺留.inadjuq a tjalupun ni vuvu i vavua. 祖母把帽子遺留在山上 kiadjuq( ) 參照 adjuq- 1. 留在.na kiadjuq ti lampau i akaw. lanpau( 男子名 ) 是留在屏東 2. 自己留下.tiakennayanga kiadjuq viaku a mapuljat a kianan. 你們都一起去吧! 我來留守 madjuq1( ) 參照 adjuq- 1. 忘記.madjuq aku susi nua paljing i tjumaq. 門的鑰匙放在家裡忘記帶出來了 madjuq2( ) 參照 adjuq- 1. 遺忘.madjuq aku turivecan katiaw. 昨天我遺忘了我的東西 adjuqan( ) 參照 adjuqadjuqianga( ) 參照 adjuqai( ) 1. 感嘆 ; 問候.ai aya ti kaka tjanusun. 我姊姊向您問候 aianga( ) 參照 ai 1. 懷念.aianga ka sicuayan pai. aianga ka sicuayan pai. aianga( ) 參照 ai Page 1 of 374

2 akagami( ) 1. 喜帖.nimacu a akagami? 這是誰的喜帖? [( 日 )] akumakuma( ) 1. 蜘蛛.keman ta cacarag a akumakuma. 蜘蛛會吃蚊子 alapen( ) 參照 lapalim( ) 1. 忘了 ; 記不得. malim( ) 參照 alim 1. 忘了 ; 記不得.djavadjavai aicu malim aken tuasungadan, manasun a tjima? 很抱歉我忘了你的名字, 你是? aljak( ) 1. 孩子 ; 最小的孩子.mapida mareka su aljak 妳生了幾個小孩? pualjak( ) 參照 aljak 1. 生小孩.tji djepelang pualjak tua mamacaquan aravac. djepelang ( 女子名 ) 生了很聰明的孩子們 na pualjak aku vatu tua tjelu ka tiau. 我的狗昨天生了三隻小狗 sipualjaljakan( ) 參照 aljak 1. 最小的孩子.matjelu amen a marekakakaka tiaken a sipualjaljaljakan. 我們家有三個孩子我是最小的孩子 rualjak( ) 參照 aljak 1. 多子 ; 多產.izua rualjak a ravac a nia qacang. 我們有隻很會生的母豬 aljis( ) 1. 牙齒.navaik ti kama ka tiav a kipucemel tua aljis. 我父親昨天去看牙齒 alju( ) 1. 糖 ; 蜂蜜.izua nu alju a kusi pataud ta kamaya a matjaq 你們有糖嗎? 我要拿來配青芒果 pinualjuan( ) 參照 alju 1. 有放糖的.pinualjuan a qavai. 湯圓裡面有放糖 pualju( ) 參照 alju 1. 請放糖.pualju nu sawni a vava. 酒等一下要放糖 2. 士族.aicu a kinaqaljanan na payuan zuku, laraqus, pualju, kata qaqetitan. 排灣族的階級是貴族, 士族及平民 alu( ) 1. 八.alu a qayaqayam i qaljiv. 屋頂上有八隻鳥 aluaqepuan( ) 參照 qepu aluavatan( ) 參照 vatanamin( ) 1. 僅有的 ; 剩下.amin aicu a rusa a puluq a tjeza nua taidai. 一百元只剩二十元 aminanga( ) 參照 amin 1. 沒有了.aminanga kinsa nekanga nu djamai. 菜已經沒有了, 只剩下白飯 puamin( ) 參照 amin 1. 結束.na puamin ti giau tua paveli tua kakanen. giau 的餐廳結束營業 aminanga( ) 參照 amin Page 2 of 374

3 amizuku( ) 參照 zuku -an( ) 1. 具有 表明地點 之意. pubasuan( ) 參照 -an 1. 公車站 ( 放公車之處 ).i pubasuan ti su kaka. 你的姊姊 / 哥哥在公車站 [( 日 )] pukisian( ) 參照 -an 1. 火車站 ( 放火車之處 ).i pukisian aken a kemaljavaljava. 我正在火車站等候 [( 日 )] anan( ) 1. 還是.ka ti madju anan ania hanciu na marasurasudjamen a mapuljat. 他擔任我們班長的期間, 我們很同心合一 anasui( ) 1. 火柴.namasi anasui ti vuvu semavavua. 祖父帶火柴到田裡 anema( ) 1. 什麼.anema su kudakudain? 妳在做什麼? masanema( ) 參照 anema 1. 成為什麼.na masanema tucu timadju? 他現在是什麼職份? anga-( ) 1. 具有 完成 之意. vaikanga( ) 參照 anga- 1. 已經走了.vaikanga timadju. 他已經走了 angalj( ) 1. 口 ; 嘴巴.aicu a tja angalj, tja sikakan, tja siqaivuivu. 我們嘴巴是用來吃東西和說話的 ngaraljangalj( ) 參照 angalj 1. 張口.kuyakuya aravac a ngaraljangalj i katjuruvuan. 在大庭廣眾張口是不雅的 api( ) 1. 男子名.ti api a ngadan nimadju. 他的名字叫 api( 男子名 ) apu( ) 1. 檳榔.aicu a apu mavan a tjasiqaljaqaljaqalja nu izua a kivala. 有訪客時我們是用檳榔來表示心歡迎 papuapuan( ) 參照 apu 1. 檳榔盒子.kana cekeljananga tjara izua sakamaya a papuapuan i tjumaq. 家家戶戶都一定放有檳榔盒子 mapu( ) 參照 apu 1. 嚼檳榔.mapu a ravac ti kuljelje. kuljelje( 男姓 ) 很能嚼檳榔 mapuapu( ) 參照 apu 1. 正嚼檳榔.nakuya mapuapu sa qivuivu inika maljaluai a sukai. 不要一面嚼檳榔又在講話你會說不清潔 ruangalj( ) 參照 apu 1. 搬弄是非.nu ruangalj itjen aravac suqelam a timaimanga. 愛搬弄是非的人誰都討厭 Page 3 of 374

4 aradj( ) 1. 芋頭乾.nu vaik a cinunan a semagadu kemacu ta aradj. 獵人若去山上會帶芋頭乾 arai( ) 1. 漁網. puarai( ) 參照 arai 1. 放魚網.puarai ti kama i pana a kiciqav. 父親在溪裡放網捕魚 semanearai( ) 參照 arai 1. 製作漁網.semanearai ti kina ta uri sikiciqav. 媽媽為捕魚在製作漁網 ariqa( ) 參照 qaasik( ) 1. 除草之意. masik( ) 參照 asik 1. 除草.sarukuya masik i puvasan nu qemudjaqudjalj. 下雨天在芋頭園除草是很辛苦 atap( ) 1. 排香草 ( 植物名 ).maka tjenglai a saluman nua atap tua vavayavayan. 排香草的香味很受婦女的喜愛 avan( ) 1. 是.avan aicu a kuljinai 你的雨具是這一支嗎? aya( ) 1. 這樣說.parekiljivaljivaku a marekakakaka aya kai nikama. 父親對我們這樣說 : 你們要彼此相愛 siniaya( ) 參照 aya 1. 是說 的意思."imanuil" nu aya, nakizang a cemas tjanuitjen, siniaya. 以馬內利 是說神與我們同在的意思 ayatua( ) 1. 因為.namasan maqulip ti kina i tjuku ayatua na pucekelj ljakua inika napualjak. 我阿姨 tjuku 已結婚但是因為不孕沒有子嗣 azua( ) 1. 那.keljan azua sunatj. 那本書拿給我 iainuan( ) 參照 inu iav( ) 1. 青蛙.liave aravac a iav ita veljeluan tua nia qinaljan. 在我們部落的溪裡有有很多的青蛙 ibuk( ) 1. 男用上衣.vincikan tua djilung a ibuk ni kama. 爸爸的上衣是繡陶壺的圖 naemibuk( ) 參照 ibuk 1. 穿著男用上衣.naemibuk ti kama katiaw. 爸爸昨天穿著男用上衣 icasav( ) 參照 casav icigacu( ) 參照 gacu icu( ) 1. 具有 這個 之意.aminanga a icu na qinaciljai a umaq i maza i makazayazaya. 在瑪家剩下這一戶是用石蓋的房子 ti djanav ana seman senai ta icu senai nguanguaq Page 4 of 374

5 a ravac. 這首好聽的歌的作者是 djanav niaken a icu a kava. 這是我的衣服 idedet( ) 參照 det igakku( ) 參照 gakku igidi( ) 參照 gidiikiukai( ) 參照 kiukai iku( ) 1. 尾巴.neka nu iku nazua vatu. 那隻狗沒有尾巴 ikuikuan( ) 參照 iku 1. 最後一名.ikuikuan aken tjanuamen a tameseljaseljangan. 我在班上是最後一名 ikuikuan( ) 參照 iku iluq( ) 1. 耳垢.neka nu iluq tua sucalinga. 你的耳多沒有耳垢 liaw a iluq i tjaladj ta ku calinga. 我的耳朵裡有很多的耳垢 semuiljuq( ) 參照 iluq 1. 挖耳垢.ti kina na semuiljuq tjanuaken. 母親幫我挖耳垢 imaza( ) 參照 mazainadjuq( ) 參照 adjuqinalap( ) 參照 lapinamilikan( ) 1. 美語.kituluamen tua inamilikan a ljemita tua qadaw. 我們每天學習美語 inayatucu( ) 參照 tucuingav( ) 1. 枝葉末端.na kivekuc a ingav nua qau. 竹子的枝葉末端是彎下 ini( ) 1. 不是.nuna ui ini anga itjen pulingalingaw. 似是而非我們搞不清楚 ini ka mayatucu a puvarung a caucau. 你缺乏深思熟慮 ini-( ) 1. 具有 反對 表示不贊同 之意. inika-( ) 1. 具有 不行 不良 不符合 不對 之意. inikananguaq( ) 參照 inika- 1. 行為不良.inikananguaq a cemakav. 偷東西是不好 inikanaseljenguaq( ) 參照 inika- 1. 居住環境不方便.inikanaseljenguaq a kinaizuanan niamadju i taihuku. 他們在台北的住家不方便 inikapacengceng( ) 參照 inika- 1. 不符合 ; 不對稱.inikapacengceng ta kakudan a su sikakudanan. 你 / 妳的行為不符合規定 inikaparia( ) 參照 inika- 1. 不對.inikaparia suvinarungan. 你 / 妳的想法不正確 inikananguaq( ) 參照 inika- Page 5 of 374

6 inikanaseljenguaq( ) 參照 inikainikanguanguaq( ) 參照 nguaqinikapacengceng( ) 參照 inikainikaparia( ) 參照 inikainikasedjaljep( ) 參照 djaljepinitungan( ) 參照 inpic( ) 1. 筆 ; 鉛筆.pida su inpic? 你有幾支筆? [( 日 )] papuinpican( ) 參照 inpic 1. 鉛筆盒.liav a inpic i tua papuinepican. 有很多隻铅筆在铅筆盒裏 puinpican( ) 參照 inpic 1. 筆盒.mavaik i gakku a ku puinpican. 我不小心把筆盒留在學校 intucu( ) 1. 煙囪.pecevucevulj a nia intucu. 家裡煙囪正在冒煙 [( 日 )] inu( ) 1. 在那兒.inu a sausi nua tja utubai. 我們的摩托車的鑰匙在那裡? inu a sausi na umaq? 家裡的龥匙在哪裡? iainuan( ) 參照 inu 1. 何處.iainuan a su vavelian tua pang 妳通常在哪買麵包? pasainu( ) 參照 inu 1. 往那兒走.pasainu auri tjanatemalidu atja sazuain nu sauni? 等一下我們要往那兒走較有看頭? pinasainu( ) 參照 inu 1. 放在哪裡.azua djinameq nua tjaizing a manganga caucau ki pinasainu a remuvu? 警局抓到的壞人不知道放在哪裡監禁 kemasinu( ) 參照 inu 1. 從那裡來.kemasinu sun a vuaq. 你今天從那兒來? semainu( ) 參照 inu 1. 往哪裡去.uri semainu ti cagul a padjeledjele tua nanemanemanga. cagul( 男子名 ) 正準備行李要去哪裡? mainu( ) 參照 inu 1. 去向.uri mainu sun kaka nu masukincengelj? 哥哥 / 姊姊午後你會去那兒? inuli( ) 1. 祈禱.na masan pazangal a inuli pitua tja saluan. 禱告是我們很重要的信仰生活 [( 日 )] inulikai( ) 參照 inuli 1. 禱告會.ljemita tu sipaka tjelulj a vengin tua tapulavayan makiukai a men a inulikai. 每週三的晚上我們都要到教會參加祈禱會 [( 日 )] kaka'inulian( ) 參照 inuli 1. 禱告室 ; 禱告的地方.tjenglai aken tua nu kaka'inulian. 我喜歡你們的禱告室 inulikai( ) 參照 inuli inumalj( ) 參照 umalj- Page 6 of 374

7 inupuan( ) 參照 upu iputjatjeketjekan( ) 參照 tjeketjekisai( ) 1. 差一點.isai sasu alap tua icibang. isi( ) 1. 洗石子. tema'isi( ) 參照 isi 1. 舖洗石子.tema'isi'isi aicu a marka daikusang. 這些泥工師傅們正在粉刷洗石子 tina'isi( ) 參照 isi 1. 舖洗石子的.tina'isi aicu a djeljep nua umaq. 這棟房子的牆有粉刷洗石子 isiq( ) 1. 尿液.nakuya a isiq na kaljualaq. 蜘蛛的尿液不好有毒 puisiq( ) 參照 isiq 1. 小解 ; 小便.sekezianan imaza makayaitjen a puisiq. 我們在此地休息上廁所 qemaung a lumamad nu nama puisiq a qinerengan. 嬰孩尿濕了床就會哭 [siqiladj 臀部依排灣族的 vuculj 方言, 大部分稱臀部為 siqiladj, 屁股是 dilj, 肛門是 qudjudju.] sapuisiq( ) 參照 isiq 1. 想小解.sapuisiq aken tucu! 我現在想要小解! isisiu( ) 1. 衛生所.kasi isisiu aicu a ku cemel. 我的藥是從衛生所拿來的 tjara izuazuanga isisiu tua taguan tucu. 如今, 各鄉都有一個衛生所 [( 日 )] ita( ) 1. 一 ; 一粒 ; 一個.ita azua vatu. 那是一隻狗 ita sakamaya vangalj nusa kamaya. 這棵芒果只有一粒的果實 izua ita kamaya i vavav tua cukui. 桌子上有一粒芒果 itaidai( ) 參照 ita 1. 一百.itaidai a vaquan a mareka situ. 新的學生有一百位 itakurav( ) 參照 ita 1. 一萬.itakurav a paquziquzipen nia madju a raimai. 他們在飼養一萬隻的鴨子 itakuzulj( ) 參照 ita 1. 一千.itakuzulj anamaqepuqepu ka salim ituasemenasenai i gakku. 在學校的演唱有一千人聚集 kaitan( ) 參照 ita 1. 唯一.ti zepulj kaitan a aljak ni lanpaw kati tjuku. zepulj( 女子名 ) 是 lanpaw( 父親 ) 和 tjuku( 母親 ) 唯一的孩子 itaidai( ) 參照 ita itakisi( ) 參照 kisi itakurav( ) 參照 ita itakuzulj( ) 參照 ita itavatan( ) 參照 vatan- Page 7 of 374

8 itjen-( ) 1. 具有 我們 之意. tjanuitjen( ) 參照 itjen- 1. 我們.neka nu varung nimadju tu papuvalisakedan tjanuitjen. 他心中不會在乎我們 itung( ) 1. 衣服 ; 傳統服.nguanugaq aravac a su itung. 你的傳統服非常漂亮 iu( ) 1. 羊.ka izuanan tikama itaidai a nia iu a paquziquzipen nimadju. 父親還在的時候, 他飼養一百頭羊 iuku( ) 1. 肥皂.tjenglay aken a emaya ta iuku nu ilamata en, aza salulum a iuku. 我洗澡的時候喜歡用肥皂, 因為肥皂香香的 ivuavuaq( ) 參照 vuaq1 izua( ) 1. 有.izua maretimaljimalji a kacalisian imaza i taiwan. 在台灣有多元的原住民族群 2. 各種各類.izua su paisu a makaya ku kisedjamen? 你有錢我可以借嗎? 3. 本家. pakakaizuazua( ) 參照 izua 1. 各種各類.aicu a ivukivukid izua nama pakakaizuazua qemuzimuzip. 在叢林野地裡有各種各類的動物 pukasizuan( ) 參照 izua 1. 清理.tjiakenayanga pukasizuan tua tjakinanan. 飯後的工作由我來負責清理 kasizuan( ) 參照 izua 1. 來自.tjainan a kasizuan nua alju. 蜜是來自蜜蜂 kinasizuanan( ) 參照 izua 1. 本家.ljaima i makazayazaya akinasizuanan ni tjaina? 你母親的本家是瑪家的那一家? ua( ) 1. 表示很痛. ua adradra( ) 參照 ua 1. 哇! 很痛.nu mapasaqetju itjen ua adradra ayaitjen. 我們受傷時, 會叫 哇! 很痛 ua adradra( ) 參照 ua uac( ) 1. 血管.ayatua vucelai timadju manasika makeljang aravac a uac nimadju. 他 / 她很白所以他 / 她的血管很明顯 uagu( ) 1. 放牛.uagu ta ljuang i pana a kakedrian. 小孩子在河邊放牛 uakung( ) 1. 碗公.aicu a uakung tja papusiyavan. 碗公是用來裝湯 [( 閩 )] uba( ) 1. 大衣.nguanguaq a su uba. 你的大衣很好看 Page 8 of 374

9 emuba( ) 參照 uba 1. 穿大衣.na emuba ti muni ka kipasiasing. muni ( 女子名 ) 穿大衣照相 ubi( ) 1. 皮帶.ti veneng na seman ubi, ta sipavai tua sudju nimadju. veneng( 女子名 ) 有做一條皮帶要送給她的情人 ucia( ) 1. 茶葉.inika nanguaq a semuqaca ta ucia. 不可以喝太多茶 [( 日 )] udung( ) 1. 麵.keman sun tua udung? 你要吃麵嗎? udungku( ) 參照 udung 1. 麵粉.navenli aken tua udungku. 我買了麵粉 udungku( ) 參照 udung ui( ) 1. 是 ; 答應. ui' ayaitjen nu palaingitjen tua vinarungan nua qivuivu. 如果你同意發言人的意見就說 ui maljaljaui( ) 參照 ui 1. 相互承諾.na maljaljaui tiamadju a madrusa tu pucekelj. 他們兩位相互承諾要結婚 ljauiu( ) 參照 ui 1. 答應吧.ljauiu asu salasaladj a mangetjez a kivangavang sema tjanuitjen. 答應你的同學來家裡玩的請求吧 ljemaui( ) 參照 ui 1. 答應了.ljemaui timadju tua salasaladj i gakku tu mangtjez tiamadju a kivangavang. 他已經答應同學來家裡玩的心意 ljinaui( ) 參照 ui 1. 獲 准.ku ljinaui timadju tu patulu tua sivecikan tua lunbun. 我答應做他的論文指導老師 ulav-1( ) 1. 具有 遺失 之意. maulav( ) 參照 ulav-1 1. 遺失.maulav aku utubai. 我的摩托車遺失了 ulav-2( ) 1. 萬 ( 數字 ).mane ulav a caucau ana matevetevelj ka maslusalut 在豐年祭的大會場有萬人聚集 ulja( ) 1. 但願希望.ulja namalaing a su vinarungan. 願你心想事成 umalj-( ) 1. 具有 更新 改過 變換 競爭 之意. inumalj( ) 參照 umalj- 1. 更名.inumalj nua sihu a ngadan nua nia qinaljan. 政府改變我們部落的名 inumalj a ngadan nimadju tua kinacalisianan. 他的名字已經改成原住民名字 umaljen( ) 參照 umalj- 1. 更換.umaljen ni kina a sausi nua paljing ikangamen ka makaya tjumaq. 母親改 Page 9 of 374

10 換了門鎖我們無法進屋內 pasekaumalj( ) 參照 umalj- 1. 搬動.ka mangtjez timadju pasekaumaljen azua cukui. 他一來就搬動那一張桌子 tjaumalj( ) 參照 umalj- 1. 續弦.aicu a nia kina tucu tjaumalj ni kama. 我們現在的母親是後母 kakiumaljan( ) 參照 umalj- 1. 改過自新之地.aicu a i ruvu kakiumaljan nua mareka na pasaliv a caucau. 監獄是犯法的人改過自新的地方 kiumalj( ) 參照 umalj- 1. 改過.ka kiumalj ti madju tua sitekelan mapavalit a kincemekeljan ni madju. 自從他改過不再喝酒整個家庭煥然一新 kiumaljanga ti madju inianga ka tjemamaku. 他已經改過自新不再抽菸 kiumaljanga( ) 參照 umalj- 1. 改過自新.kiumaljanga aken tua ku sitekelan. 我已經改過自新不再喝酒 sekaumalj( ) 參照 umalj- 1. 移動 ; 換.sekaumaljaken tua ku sengsengan ljakua inikana maumalj aku dingwa. 我換工作但是電話沒有改變 siumaumalj( ) 參照 umalj- 1. 再來一次.nu semenasenaitjen itua zemiazian anema tjalja siumaljan nu ayaitjen avan a naluan haiyang. 婚禮的歌舞中最被重複的一句是 naluan haiyang malalumalj( ) 參照 umalj- 1. 競爭.tiamadju a mareqali malalumalj a kemasi kakedrian a patjetucu. 他們兩位自小就彼此競爭到如今 maumalj( ) 參照 umalj- 1. 改變.ka masu kincengelj maumalj a kinaqadaqadavan. 午後天氣就改變 anema namaumalj taicu tjaqinaljan tucu? 我們現在的村莊最大的改變是什麼? umaljen( ) 參照 umaljumaq( ) 1. 住家.nimun aicu a umaq? 這是你們的家嗎? pasatjumaq( ) 參照 umaq 1. 放到屋內.namaya tua uri qemudjalj vaikaken a pasatjumaq tua ku vinaivai. 好像要下雨, 我回去把曬的衣物放到屋內 2. 向屋內.pasa tjumaq aken tua vinateqan. 我把洗的衣服拿到屋內 piumaq( ) 參照 umaq 1. 在家照顧.uri piumaq aken tua ku vuvu tucu a qadaw. 今天我要在家照顧孫子 tjumaq( ) 參照 umaq 1. 進屋內 ; 回家.teku a paljing nua qinaciljai a umaq, nu tjumaq itjen ljemuku itjen. 石板屋的門低, 進門要低頭 nakuya tjumaq a paqateleng tuaumaq nuaqaliqali sanemangangainsun. 你不要隨便進人家屋內以免陷自己於不義 kaumaqan( ) 參照 umaq 1. 原住處.tjara izuazua a tja kaumaqan a qinaljan anga. 每個聚落都有原住處 Page 10 of 374

11 semanumaq( ) 參照 umaq 1. 蓋 ( 石板 ) 房屋.uri semanumaq amen tua qinaciljai i makazayazaya. 我們要在瑪家蓋石板屋 sematjumaq( ) 參照 umaq 1. 進屋內.izua nu sematjumaq a qatjuvi nu kalja zalangzangan. 夏天有時候蛇會進到屋內 semaumaq( ) 參照 umaq 1. 回家.semaumaq mun nungida? 你們何時回家? unem( ) 1. 六.unem a aljak nua ngiaw. 貓生了六隻小喵咪 unemaqepuan( ) 參照 qepu unemavatan( ) 參照 vatanungez-( ) 1. 具有 鎖緊 綁緊 之意. ungezu( ) 參照 ungez- 1. 請鎖緊.ungezu azua namaluka siqeljevan. 請鎖緊那已經鬆動的門 maungez( ) 參照 ungez- 1. 綁緊.namaungez a vinengetj tua kinacu i vavav tua utubai. 摩托車載的東西有綁緊 ungezu( ) 參照 ungezunting( ) 1. 開車 ; 駕駛.pasa uri unting aken tua hikuki. 我很想開飛機 aicu maluljai anga aken, untingu a kitauvalit. 我已經很累了, 換你來開車 [( 日 )] untingting( ) 參照 unting 1. 正在開車.nakuya untingting sa padingwawa mananga nu sepakakuda itjen. 不能一面駕駛又一面打電話, 我們會發生狀況 untingting( ) 參照 unting upu( ) 1. 牆.teku aicu a upu. 這道牆很低 inupuan( ) 參照 upu 1. 用石頭堆砌的.nguanguaq a inupuan tua qaciljai a djalan i qinaljan. 部落的路是用石頭堆砌的, 很好看 mupu( ) 參照 upu 1. 築牆.mupu itjen nusauni. 待會兒我們要築牆 mupupu( ) 參照 upu 1. 正在堆砌石牆.mupupu a taqaljaqaljan tua namacunuq a djalan. 居民正在堆砌石牆修護崩塌的道路 uqaljai( ) 1. 男生 ; 公的 ; 雄的 ; 像男人.madrusa a ku vuvu a uqaljaqaljai. 我有兩位孫子 uqaljai aku djinameq a vavui. 我抓到的山豬是公的 uqaljaqaljai( ) 參照 uqaljai 1. 全是男生 ; 男生們.uqaljaqaljai a mapuljat a mareka ku aljak. 我的孩子全都是男的 amin a uqaljaqaljai a makaya djemuljat. 只有男生們可以參與刺球 Page 11 of 374

12 sauqaljai( ) 參照 uqaljai 1. 帥哥.sauqaljai aravac ti baru. 巴魯先生很帥 matuuqaljai( ) 參照 uqaljai 1. 像男人.nutja pacunan azua vavayan, matuuqaljai a sikipakakudan. 我們看那為女士, 表象很男性 uqaljaqaljai( ) 參照 uqaljai uqulj( ) 1. 背.namarukunganga uqulj ni vuvu i tjavaug 我祖父 tjavaug 的背已經彎了 urag( ) 1. 落下 ; 掉下之意.nu icengceng a urag nua abulagi a hana, nguanguaq a ravac a nia djalan. 正當油桐花落下時, 我們的路會被裝飾得非常漂亮 maurag( ) 參照 urag 1. 落葉 ; 果實掉落 ; 樹葉凋謝.maurag a vangalj nua tjianes ta vinalian. 因為風大橘子的果實掉落 maurag a marka asav nua kasiw nu uri madjaljun anga a kalja vuceleljan. 冬天將至樹木都將落葉 uram( ) 1. 貧窮.paramur sa uram niaiza cekeljan. 這一家相當貧窮 mauram( ) 參照 uram 1. 缺乏 ; 欠缺.aicu ai kacauan tjuruvu a ravac a mauram tua kanen. 這個世界上仍然有相當多的人缺乏量食 urem( ) 1. 染色.aicu a qudjidjilj a quljav uri si urem ni kina tua lekelek. 這個紅色顏料是母親要用來染色苧蔴線 maurem( ) 參照 urem 1. 被 染上.aku na maurem sa ku kava vucelacelai tua qudjidjilj a quljav? 我的白色衣服為什麼會被紅色染上? murem( ) 參照 urem 1. 染上顏色.kasicuayan tjitjen a murem a kimadju tua lekelek ljakua tucu izuanga kuba a kipusaliman tua murem. 過去是我們自己染色線的材料, 然而現在都是工廠在做染色工作 usui-( ) 1. 具有 舉 揮手 之意. pausui( ) 參照 usui- 1. 揮手打招呼.pausui aken tjaivuvu i ljegeai. 我向長輩 ljegeai( 男子名 ) 揮手打招呼 uta( ) 1. 不只 也.inika amin a kina kaikaian nimadju ana demudu namaya uta azua kakudan nimadju. 他不僅是談吐很惡劣, 他的態度也一樣 utjaq-( ) 1. 具有 吐 之意. samutjaq( ) 參照 utjaq- 1. 想吐.samutjaq aken tua nguljingulj nua kulimu nimadju. 聞到他化妝品的味道我就想吐 Page 12 of 374

13 mutjaq( ) 參照 utjaq- 1. 吐.mutjaq ti kama ta tinekelan ta vava. 爸爸因為喝酒而吐了 utubai( ) 1. 摩托車.izua ku utubai. 我有摩托車 na mapalakanga utubai ni kina. 媽媽的摩托車壞了 ti kama na venli ta utubai tjanuaken. 是爸爸買摩托車給我的 kiutubai( ) 參照 utubai 1. 騎摩托車.kipapaulingav itjen nu kiutubai mana inikatjen a matjani. 我們騎摩托車出去要小心, 才不會摔傷 ege( ) 1. 男子名.ti ege ljaivavav aravac a sinupuan. ege 所受的教育很高 ekes( ) 1. 女子名.ti ekes macaqu a ravac a seman situngan tua kinacalisianan. ekes 很會製作傳統服飾 eleng( ) 1. 女子名.qaqivu ti eleng a pasa maza! 叫 eleng( 女子名 ) 來這裏! eme( ) 1. 女子名.ti eme gakku nu sinsi. eme( 女子名 ) 是學校的老師 emuba( ) 參照 uba epe( ) 1. 女子名.ti epe angadan ni kaka. 我姊姊的名字是 epe( 女子名 ) esai( ) 1. 男子名.ti esai a ruljadeng bukusi. ruljadeng( 族名 ) 家族的 esai( 男子名 ) 是牧師 pa-( ) 1. 具有 使 或 讓 之意. pavelian( ) 參照 pa- 1. 賣掉.pavelian a nu umaq kaizuanan a kakavelian. 趁你的房子還有價值時賣掉 paberiq( ) 參照 beriq pacacikel 2( ) 參照 cikelpacacikel1( ) 參照 cikelpacacikelu( ) 參照 cikelpacaingan( ) 參照 caingpacakav1( ) 參照 cakav pacakav2( ) 參照 cakav pacakav3( ) 參照 cakav pacalivat( ) 參照 calivatpacalivaten( ) 參照 calivatpacaljebak( ) 參照 caljebakpacapilj( ) 參照 capilj pacaqis( ) 參照 caqis2 pacayu( ) 參照 cai- Page 13 of 374

14 paceged( ) 參照 cegedpacek( ) 1. 尖 ; 刺 ; 插.ka nekanan nu vatjuljayan kasiv a sinan pacek atja sikasengseng i vavaua. 尚未有鐵器之前, 我們用木製削尖在田裡耕作 penacek1( ) 參照 pacek 1. 用木製削尖插入地土.penacek ti kama tua uri lingdjeljan tua qeluz nua tapaw. 父親用木製削尖插入地土準備做工寮 penacek2( ) 參照 pacek 1. 刺穿.seman vuluq ti vuvu a penacek tua vavui. 祖父用矛刺穿山豬 mapacek( ) 參照 pacek 1. 被刺穿.mapacek a ku kula tua vakela 我的腳被箭射穿 pacekcek( ) 參照 cekcek pacekis( ) 參照 cekis pacengceng1( ) 參照 cengceng pacengceng2( ) 參照 cengceng pacengceng3( ) 參照 cengceng paceris( ) 參照 ceris pacevelj( ) 參照 ceveljpacidjing( ) 參照 cidjingpacikel1( ) 參照 cikelpacikel2( ) 參照 cikelpacualu( ) 參照 cual-2 pacugan( ) 1. 意義.liav a pacugan nua milimilingan. 神話的意涵很深 pacun( ) 參照 cun pacungiri( ) 參照 cun pacunu( ) 參照 cun padai( ) 1. 稻米.salum aicu a nu kinsa padai. 你們煮的米很香 pupadayan( ) 參照 padai 1. 稻田.matjapida qa a nu pupadayan? 你們家有幾處稻田呢? padavatan( ) 1. 環頸雉.nguanguaq a ravac a palalj nua padavatan. 公的環頸雉的羽毛非常漂亮 padet( ) 參照 det padingkian( ) 參照 dingki2 padjadjaljudjaljun( ) 參照 djaljunpadjadjas( ) 參照 djadjaspadjadjekec( ) 參照 djekecpadjalim( ) 參照 djalimpadjaljian( ) 1. 達成之意.aicu a padjaljian kinasengseng a qau, avan sitekel nua mamazangiljan nu kalja salutan. 稱為達成之意的竹杯是頭目在豐年祭時用來飲酒用之杯 Page 14 of 374

15 padjaljun( ) 參照 djaljunpadjama( ) 參照 djamapadjavacen( ) 參照 padjavacu( ) 參照 djavac padjavai( ) 參照 djavai1 padjekec( ) 參照 djekecpadjele( ) 參照 djelepadjeng-( ) 1. 具有 儲存 之意. papadjengan( ) 參照 padjeng- 1. 儲藏室.parimasudju a tja papadjengan. 儲藏室整理一下 penadjeng( ) 參照 padjeng- 1. 存錢.penadjeng aken tua paisu a pasa yubing. 我到郵局存錢 pinadjengan( ) 參照 padjeng- 1. 存放處.inika ken a kemljang tu inu a pinadjengan ni kama ta kuang. 我不知道父親把槍存放在哪裡? sinipapadjeng( ) 參照 padjeng- 1. 委託存放.sinipapadjeng a paisu nua kiukai a pi ginku. 教會的錢存放在銀行 padjivic( ) 參照 djivic-2 pagecel( ) 參照 gecelpagidigidi( ) 參照 gidipagula( ) 參照 gula pagumac( ) 參照 gumac2 pahusu( ) 參照 husu pai1( ) 1. 因此 ; 所以.ini ka sun a rukisasusu tua mareka tja kaka, pai si pavai tua zuma a hiu nia madju. 你過去未曾照顧我們的親屬們, 所以他們把票投給別人 pai2( ) 1. 看吧.maya masepelj a siqunu ni su vuvu ayaken tjanusun inikasun a lemangda pai mavuciqanga su lima. 我才跟你說不要玩祖母的小刀你不聽, 看吧! 你的手割傷了 pa'iga( ) 參照 'iga pailjaqa( ) 參照 qapairang( ) 1. 漢人 ( 閩南族群 ); 平地市街.pairang ayaitjen a payuan tua kasusu nua ljautia. 排灣族稱閩南人為 pairang sema pairang amen nu sauni. 等一下我們要下山去平地 2. 平地 ; 平地人.kasi pairang a vinli. 從平地買來的人 sepairang( ) 參照 pairang 1. 是漢人 ( 閩南族群 ).sepairang a ku ljaqediqedi. 我的鄰居是漢人 paisu( ) 1. 金錢.namanguaq aya itjen tua liav a paisu. 有錢人被稱為富裕的人 Page 15 of 374

16 papupaisuan( ) 參照 paisu 1. 錢包.kudremedremel a papupaisuan ni sinsi. 老師的錢包很厚 kipaisu( ) 參照 paisu 1. 賺錢.nu ini ka tjen a ki samulja ki paisu pazangal itjen a ki pakakudakuda. 如果我們不努力賺錢, 做什麼都不方便 semapaisu( ) 參照 paisu 1. 用錢.tjuruvu a semapaisu a singkiu. 很多人用金錢買選票 semupaisu( ) 參照 paisu 1. 浪費錢.maya cuay nu pakadingva, semupaisu. 電話不要講太久, 話費很貴 paitung( ) 參照 paivatj( ) 1. 遲疑 ; 嫌麻煩.paivatj aken a makazuanan i tjanumun. 我覺得路過你們那裏很麻煩 rupaivatjan( ) 參照 paivatj 1. 經常遲疑.nakuya rupaivatjan itjen aravac, kasuqelaman itjen na qaliqali. 不要經常遲疑, 會惹人討厭 paiz-( ) 1. 具有 搧 之意. kipaiz( ) 參照 paiz- 1. 搧涼.kipaiz timadju nu kaljazalangezangan. 當天氣炎熱時, 他會搧涼 semansipaizan( ) 參照 paiz- 1. 製作扇子.na semansipaizan ta ngat ti kama. 爸爸用月桃製作扇子 sinikipaiz( ) 參照 paiz- 1. 搧涼之物.anema su sinikipaiz tusa zalangzangan? 這麼熱的天氣, 你用甚麼為自己搧涼? sipaipaiz( ) 參照 paiz- 1. 用來搧的.a vali mana tja sipaipaiz tua tja pinaisuananga vaqu. 風是用來搧除搗碎過之小米殼的 sipaizan( ) 參照 paiz- 1. 扇子.zalangezang a ravac tucu, djaljepan tu namasi sipaizan sun. 今天特別的炎熱, 難怪你有帶扇子 paka( ) 1. 稱為... 命名為... pinaka( ) 參照 paka 1. 稱為... 命名為...pinaka ti muni ni kina i eleng aku vuvu. 我的孫女被姨媽 eleng( 女子名 ) 命名為 muni( 女子名 ). pakacu( ) 參照 kacu pakadjele( ) 參照 djelepakaigi( ) 參照 kaigi pakaiv( ) 參照 kaiv pakakaizuazua( ) 參照 izua pakakeri.( ) 參照 keri Page 16 of 374

17 pakaleva( ) 參照 levapakaliayav( ) 參照 liav pakalingdjeljen( ) 參照 lingdjeljpakaliqu( ) 參照 liqu pakaljaving( ) 參照 ljaving pakaljeling( ) 參照 kaljeling pakaljingas( ) 參照 ljingas2 pakan( ) 參照 kanpakananguaq( ) 參照 nguaqpakapaqulid( ) 參照 qulidpakasaljinga( ) 參照 saljingapakasengseng( ) 參照 sengsengpakatjaladj( ) 參照 tjaladj pakatjaletjal( ) 參照 tjaletjal pakavaljut( ) 參照 valjut pakavic( ) 參照 kavic pakavililj( ) 參照 vililj pakavulj( ) 參照 kavulj pakazuazua( ) 參照 zua2 pakecang( ) 1. 肉粽.pakecang ayaitjen tua bacang nua pairan. 我們稱閩南語人的肉粽為 pakecang [( 閩 )] pakeciu1( ) 1. 量量看.pakeciu tumakudakuda zua pasaladruq. 量量看有多長 pakeciu2( ) 1. 量尺.izua su pakeciu?. 你有量尺嗎? pinakeciu( ) 參照 pakeciu2 1. 測量.su pinakeciu anga azua kadjunangan? 那塊地你測量過了嗎? kipakeciu( ) 參照 pakeciu2 1. 測量.na kipakeciu ang sun tua su kava? 你量過衣服的尺寸嗎? pakeljang( ) 參照 keljang2 pakerarang( ) 1. 雙腳向上仰.ka matjani timadju pakerarang. 他跌落到雙腳向上仰 pakiav( ) 1. 賭 ; 籤 ; 摸彩.kasengsengu anga tua pakiav. 請你製作籤條 [( 閩 )] papakiavan( ) 參照 pakiav 1. 賭場.matjalialiaw a papakiavan itua nia qinaljan. 我們的部落有好幾個賭場 penakiav( ) 參照 pakiav 1. 抽籤 ; 賭博 ; 摸彩.aku sun a tjenglay a maya a penakiav? 妳為什麼那麼喜歡賭博? Page 17 of 374

18 pinakiavan( ) 參照 pakiav 1. 摸彩獲得的.aicu a ku tjukutjuku ku pinakiavan. 我這部單車是摸彩獲得的 pakiceviq( ) 參照 ceviq pakicual( ) 參照 cual-2 pakilalaing( ) 參照 laingpakipaselem( ) 參照 selem1 pakirimu( ) 參照 rimupakitj( ) 參照 kitjpakitjaljava( ) 參照 tjaljavapakitjavililj( ) 參照 vililj pakitulu( ) 參照 tulu pakivadaq( ) 參照 kivadaqpakizang( ) 參照 zangpakucu( ) 參照 kucu2 pakung( ) 1. 廟宇.pitja melialiav a pakung i kacalisian. 原住民地區的廟宇越來越多 kipupakung( ) 參照 pakung 1. 私設神壇.nakipuvarung ti vuvu tu kipupakung. 爺爺有意要私設神壇 semanpakung( ) 參照 pakung 1. 蓋廟宇.navenarung a pairang tu semanpakung a pigadu. 漢人打算在山上蓋廟宇 sinanpakung( ) 參照 pakung 1. 蓋好的廟宇.paka nguanguaq sun tazua sinanpakung? 妳認為那座廟好看嗎? palaing( ) 參照 laingpalak( ) 1. 破壞 ; 損壞 ; 傷害.nakuya seman palak tua zuma. 不要傷害別人 kemapalak( ) 參照 palak 1. 破壞.tima na kemapalak tua paljing 誰破壞了門? makapalak( ) 參照 palak 1. 毀損.paulananga kusasinki a makelusa makapalak. 我的照相機掉下去而毀損 mapalak( ) 參照 palak 1. 損壞了.mapalak a ku iga ta celalaq. 我的電視被雷打壞了 mapalak timadju tua nemanga nu mapulaw. 他醉酒的時候會破壞東西 palak-( ) 1. 具有 迷失 破壞 毀損 之意. pasekapalak( ) 參照 palak- 1. 誤導.nu inika namaljaluai a pukeljang tua djalan, pasekapalak tua untinting ta zidusia. 路標不清楚容易誤導汽車駕駛員 sekapalak( ) 參照 palak- 1. 背離 ; 迷路.maya sekapalak tua tja kakudan. 不要背離我們的文化習俗 Page 18 of 374

19 na sekapalak ta pakazuanan izua ita mauraq djalan. 他在分岔點那裏迷路了 sekapalak aken atua djalan a sisa pukisian. 我在要去火車站的路上迷了方向 palalj1( ) 1. 翅膀 ; 羽毛.nguaqnguaq a palalj na qaris. 雄鷹的羽毛很漂亮 pupalalj( ) 參照 palalj1 1. 長翅膀.nu meqacanga a qayaqayam tjara pupalalj sakamaya 雛鳥長大後一定會長出翅膀的 semupalalj( ) 參照 palalj1 1. 去羽毛.semupalalj itjen nu cemulju tua kuka. 殺雞要去除羽毛 masupalalj( ) 參照 palalj1 1. 掉羽毛.na masupalalj anga aicua qayaqayam. 這隻鳥的羽毛都掉了 palalj2( ) 1. 機翼.ladruq aravac azua palalj nua sikuki. 飛機的機翼很長 palaluat( ) 1. 永久.parekiljivaki a patje palaluat. 我們永遠彼此相愛 palamu( ) 參照 lamupalappa( ) 參照 lappapaledeled( ) 參照 ledeled palepalan( ) 參照 palpalpalic-( ) 1. 具有 含糊 交結 之意. palic1( ) 參照 palic- 1. 織工之珠.aicu a palic sini sanparava tua naseminamalji a pinulima nua vavayan. 織工之珠是象徵女子細心手巧 palic2( ) 參照 palic- 1.palic2.azua pinaka palica palalj nua qaris, namasan kipacaing nua mamazangiljan katua rakac. 那稱為 palic 的雄鷹羽毛是頭目與勇士的佩飾 pinalic( ) 參照 palic- 1. 使交結.pinalic anga ni camak azua calis. camak( 男子名 ) 把麻繩扭成交結狀了 mapalic( ) 參照 palic- 1. 含糊.mapalic aravac a su kai. 妳所說的話太含糊了 palic1( ) 參照 palicpalic2( ) 參照 palicpalidring( ) 1. 牛車.pinivavaw ta palidring a ku nemanga. 我的東西放在牛車上 penalidrilidring( ) 參照 palidring 1. 搭牛車.penalidrilidring ti ljavulas katua sudju nimadju. ljavuras( 男子名 ) 跟他的女朋友搭牛車 makapalidring( ) 參照 palidring 1. 用牛車.na makapalidring amen a semakuc tua kasiv. 我們用牛車來載運木材 paligemegem( ) 參照 gemgem- Page 19 of 374

20 palingulj( ) 參照 lingulj-2 palisi( ) 1. 祭祀 ; 禁忌.nu izua na saqetju itjumaq palisi ti vuvu a vavayan tua ta sevalitan. 如果家中有人生病奶奶就會祭祀祖靈 palisi a keman tua padai ka sicuayan. 古時吃白米是一件禁忌 palisi a paqetut i tjaiqayav tua vavuluvulunga. 在長者面前屁是禁忌 palisian( ) 參照 palisi 1. 祭典.masan lialiav a palisian nua payuan. 排灣族的祭典有很多 palisilisi( ) 參照 palisi 1. 祭祀中.palisilisi azua malada tua masalut niamadju. 那位祭司正在為他們的收穫節進行祭祀 penalisi1( ) 參照 palisi 1. 忌諱.penalisi a venaqesin nu urivaik a qemaljup a vulungvulungan. 上山打獵前忌諱有人打噴嚏 penalisi2( ) 參照 palisi 1. 施巫祭 ; 認為不妥.penalisi a vavuluvulungan tua paka siuljai a pisasaw tua vinateqan. 老一輩的人不準把衣服隔夜晾曬在外面 pinalisian( ) 參照 palisi 1. 被祭拜過.pinalisian aicu a qapudrung. 這個刺球是有被祭祀過的 palisian( ) 參照 palisi palisilisi( ) 參照 palisi paljakev( ) 參照 ljakevpaljaluai( ) 參照 ljaluai paljang( ) 1. 清點聘禮.nu uri penaljang semingilj a pasusangas sa susui a sinipangtjez nua sauqaljai a penuljat itua kinateveteveljan nua taqaljaqaljan. 清點聘禮之前要先用小米梗點火祈福, 而後由部落的耆老代表在眾親屬與會眾前一一清點唱名 paljaqic( ) 參照 ljaqic paljaung( ) 參照 ljaungpaljavac( ) 參照 ljavac paljavak( ) 參照 ljavakpaljavak1( ) 1. 貝珠帶.aicu a ravaravain nua payuanzuku namasan pazangal a paljavak. 排灣族的傳統服飾中貝珠帶是很重要 paljavak2( ) 1. 具有 含跨 領域 勢力範圍 之意.kasicuayan aicu a mamazangiljan na paljavak tua pana, cemecemel, qinaljan katua taqaljaqaljan. 傳統社會的頭目勢力範圍擴及河流, 野林, 部落和人民 paljavakan( ) 參照 paljavak2 1. 全包.ayatua puvarung aravac ti mulitan, paljavakan nimadju a sengsengan a penuljat. 由於 mulitan 能力很強, 工作由她全數包辦完成 sepaljavak( ) 參照 paljavak2 1. 分部在於.aiacu a sepadain a caucau na sepaljavak tua i akaw katua i taitu a qinaljan nua payuan katua rekai. padain 舊部落的人已分部於屏東和台東兩縣 Page 20 of 374

21 的排灣族及魯凱族的村落 paljavakan( ) 參照 paljavak2 paljengi( ) 參照 ljengljengpaljengljeng( ) 參照 ljengljengpaljeqaca( ) 參照 qaca paljiacadjau( ) 參照 cadja paljiazuau( ) 參照 zua 1 paljing( ) 1. 門口. pipaljing( ) 參照 paljing 1. 放在門口.ku kinelay a pipaljing a ljaceng. 我把菜掛在門口 paljiq1( ) 1. 詛咒.sualapu a sinbikuyac a paljiq i tjanuamen. 除去被加在我們身上的詛咒 paljiq2( ) 1. 排泄物.suapi a kirimu azua marka paljiq. 快一點把那些糞便清理掉 palpal-( ) 1. 具有 絞碎 嚼食 之意. palepalan( ) 參照 palpal- 1. 代替咬碎.palpalan ti su vuvu ta aqu.. 請幫祖母咬碎檳榔 penalepal( ) 參照 palpal- 1. 咬碎.cuai itjen a penaljpalj tua kudresudrsul a kakanen. 我們需要很久的時間來咬碎硬的食物 penalpal( ) 參照 palpal- 1. 嚼食.gemalju ti vuvu a penalpal nu keman aya tua nakuyanga aljis. 祖母的牙齒已經很不好, 必須細嚼慢嚥 palutud( ) 參照 lutud pana( ) 1. 溪流.tjaljiqaca azua pana. 那條溪流很寬 penanan( ) 參照 pana 1. 沿著溪流.penanan tiamadju a ljezaya. 他們沿著溪流而上 tjepana( ) 參照 pana 1. 捕魚蝦.ari vaiki a tjepana. 我們去溪裏捕魚蝦 panadip( ) 1. 魚鉤.kacu anga tua su panadip. 不要忘了帶釣具 pinanadip( ) 參照 panadip 1. 釣到的.aicu a marka ciqaw ku pinanadip kasauni. 這些都是我剛剛釣來的 pinanadipan( ) 參照 panadip 1. 釣魚的地方.avan a zua vacalj a ku pinanadipan kasauni. 我剛才釣魚是在那個深水的地方 mapanadip( ) 參照 panadip 1. 被釣到.pazangal a mapanadip a tjulja. 鰻魚不容易被釣到 panaq( ) 1. 標槍 ; 射箭.aicu a panaq si djamedjameq tua vavui 標槍是用來標刺山豬水, 鹿和山 Page 21 of 374

22 羌 penanaq( ) 參照 panaq 1. 射箭.ti kama namasan temulutulu tua penanaq a sema tiveljatan i gakku. 在學校父親是負責教用弓射箭 pinanaq( ) 參照 panaq 1. 被弓箭射中.aicu a tja siasiyaven a lava pinanaq ni kaka i camak ta tiveljatan ka qezemetj. 我們現在喝的飛鼠湯是昨天晚上被 camak( 男子名 ) 大哥的弓箭射中的 pancu( ) 1. 內褲.kudrakudral a pancu ni vuvu i masegeseg. 阿公 masegeseg 的內褲很大 [( 日 )] pang( ) 1. 麵包.izua a ku pang. 我有麵包 [( 日 )] semanpang( ) 參照 pang 1. 製作麵包.macaqua semanpang ti kina. 我母親很會製作麵包 pangac( ) 1. 虎頭蜂.saqetju a caljedjen na pangac. 被虎頭蜂螫是很痛的 pangalj( ) 1. 配分.mamamav a pangalj nua marekakakaka. 每位兄弟姊妹都有均等的配分 pinangalj( ) 參照 pangalj 1. 分配.pinangalj anga ni kama tjanuamen a nia kadjunangan. 父親已經把土地分配給我們了 kinipangalj( ) 參照 pangalj 1. 分得的.anema su kinipangalj tjai su kaka? 妳從哥哥分得了什麼? pangipangisan( ) 參照 pangis pangis( ) 1. 流口水 ; 鼻涕痕跡.izua pangis ita su ngudjus! 有口水 / 鼻涕痕跡在你 / 妳的鼻子上 pangipangisan( ) 參照 pangis 1. 滿臉口水 ; 鼻涕的痕跡.pangipangisan ti vaus. vaus 女子名的臉都是口水 / 鼻涕的痕跡 pangtjez( ) 參照 ngetjez pangtjezan( ) 參照 ngetjez pangtjezu( ) 參照 ngetjez pangul( ) 1. 棍棒 ; 榔頭.naveneli aken tua ku pangul katiaw. 我昨天買了榔頭 penangul( ) 參照 pangul 1. 用棍棒打.nakuya penangul tua kakedrian. 不用棍棒打小孩 pinangul( ) 參照 pangul 1. 被用棍棒打.pinangul aken nua zuma kasalim. 昨晚我被人用棒打 panguralj( ) 1. 鳳梨.nu mapakaliav anga tja kinan a panguralj saqetju tja sema. 如果我們吃太多的鳳梨舌頭會痛 Page 22 of 374

23 pupanguraljan( ) 參照 panguralj 1. 鳳梨園.izainu a nu pupanguraljan? 你們的鳳梨園在哪裡? papa( ) 1. 特指為小朋友預備的飯.kiri, keman sun tua nia papa? 小朋友, 要不要吃我們的飯? [papa 通常是說給小孩的用詞, 例如大人會對小朋友說 anema nu papa? 你家煮什麼飯?] papacai( ) 參照 caipapadjengan( ) 參照 padjengpapakiavan( ) 參照 pakiav papapiliq( ) 參照 piliqpapaqedevan( ) 參照 qedevpapaqenetj( ) 參照 qenetjpaparangez( ) 參照 rangezpapatjezuan1( ) 參照 patjepapatjezuan2( ) 參照 patjepapavanavan( ) 參照 vanavpapavanavanaw( ) 參照 pavanaw pape-( ) 1. 具有 使變成 之意. papevaljut( ) 參照 pape- 1. 使變活 ; 使生存.qudjalj ana papevaljut tua uri macayanga qinuman tua kinasuqudjaljan. 雨使因旱災快枯死的農作物變活 amin a zaljum nu makaya papevaljut tua qinuman a kinasuqudjaljan. 因為旱災而枯萎的農作物, 只有水可以使之生存 papegacel( ) 參照 gacel papeliav( ) 參照 liav papeqaung( ) 參照 qaung1 paperacuk1( ) 參照 racukpaperacuk2( ) 參照 racukpaperadjai( ) 參照 radjai papetad( ) 參照 tad papetadu( ) 參照 tad papevaljut( ) 參照 papepapiayan( ) 1. 探親.nu saljinga itjen tu kemeljang tua vinarunga nua vavayan a su kinatjengelayan, vaik itjen a sauqaljai a papiayan. 如果我們要知道某家女兒對你的觀感, 我們男方要去探親 papigacalj1( ) 參照 gacaljpapigacalj2( ) 參照 gacaljpapinatuk( ) 參照 natukpapinatuken( ) 參照 minatuk Page 23 of 374

24 papintjus( ) 參照 mintjus papipulju( ) 1. 土地守喪.nu macai a mamazangiljan papipulju tua kadjunangan a makatalj. 部落貴族去世時土地要守喪一天 [ 過去在排灣族人的喪禮中, 若死者為貴族, 在埋葬完的隔天, 全部落的人不能出外工作為死者守喪 ] pulju( ) 參照 papipulju 1. 喪記.aicu a pulju sinikipukeljang tu izua macacai. 佩帶喪記表明有人過世 papirava( ) 參照 ravapapius( ) 1. 哨子 ; 吹口哨.papius a kisacu sa pasekez tjanuaken. 警察吹哨子攔我 kemasi kakerian a ken a ki tulu tua papius. 我從小就習學吹口哨 macaqu a ravac a papius ti kuljilji. kuljilji( 男子名 ) 很會吹口哨 papuapuan( ) 參照 apu papucekelj( ) 參照 cekeljpapududuan( ) 參照 dudupapuinpican( ) 參照 inpic papukiam( ) 參照 kiam papukisian( ) 參照 kisi papulevan( ) 參照 levapapuligu( ) 參照 ligu papunadu( ) 參照 nadupapungadan( ) 參照 ngadan papupaisuan( ) 參照 paisu papupicul( ) 參照 piculpapusaljivalavan( ) 參照 saljivalav papusapuyan( ) 參照 sapui papusiavan( ) 參照 siav papuzangaqi( ) 參照 zangaq paqadilj( ) 參照 qadiljpaqaljai( ) 1. 尊敬 ; 尊重 ; 道歉.kakudan a paqaljai tua mamazangiljan. 尊敬貴族是倫理 paqqljai tua vavuluvulung. 敬老尊賢 kipaqaljai( ) 參照 paqaljai 1. 道歉.nu seljekuya itjen nakuya ika tjen a kipaqaljai 若我們有些失誤, 不能不道歉 mapaqaljai( ) 參照 paqaljai 1. 受尊重.na mapaqaljai timadju tua timaimanga. 他深受人人的尊敬 mapaqaljaian( ) 參照 paqaljai 1. 尊榮.a su mapaqaljayan nasepulingelingetj tua i kacauan. 你的尊榮遍佈各地 paqaljapitj( ) 參照 qaljapitj paqaljudj( ) 參照 qaljudj- Page 24 of 374

25 paqaljup( ) 1. 儀式.paqaljup nuaya nu mapenetj anga a maljeveq vaik a taqaljaqaljan a uqaljaqaljai a qemaljup. paqaljup 是指部落擇定五年祭時間時全部落的男士都要上山打獵 paqaqeljing( ) 參照 qeljingpaqaquljucen( ) 參照 quljucpaqateleng( ) 1. 隨便 ; 輕視.nakuya qivu a paqateleng. 不可隨便亂說話 kivadaq itjen a pakasangas, nakuya kemuda paqeteleng. 做任何事情要先請示, 不可擅自作主 nakuya keminamalji a paqateleng kasuraman itjen nua tjasalasaladj. 不能隨便罵人, 我們的夥伴會疏離 paqateleteleng( ) 參照 paqateleng 1. 隨隨便便.tisun maya paqateleteleng a ljemavaran. 你不要隨隨便便的說話 penaqatelengan( ) 參照 paqateleng 1. 不負責任.maya qivu a penaqatelengan. 不要說不負責任的話 pinaqatelengan( ) 參照 paqateleng 1. 草率的.namya tua pinaqatelengan aicu a nu kinudan. 你們的作法似乎太草率了 rupaqatelengan( ) 參照 paqateleng 1. 敗壞.kasicuayan rupaqatelengan a sikudan nimadju ljakua kemalja kiumaljananga timadju tucu. 她過去是一位敗德的婦人, 然而她現在是完全改過自新 paqateleteleng( ) 參照 paqateleng paqaung( ) 參照 qaung1 paqayam1( ) 參照 qayampaqayam2( ) 參照 qayampaqayam3( ) 參照 qayampaqayaqayav( ) 參照 qayavpaqecev( ) 參照 qecev2 paqeci( ) 參照 qecipaqedev( ) 參照 qedevpaqel-( ) 1. 具有 遇難 遭受到 之意. pinaqel( ) 參照 paqel- 1. 被 加害.pinaqel timadju akemac nua vatu ka salim. 今晚他被一隻狗咬到受重傷 mapaqel( ) 參照 paqel- 1. 受 之難.sarukuya itjen a cuacuai nu mapaqel atja varung tua pinatalaqan a kai nua tja salasaladj. 我們遭受不實的惡言時, 心會有一段時間很難過 namapaqel( ) 參照 paqel- 1. 遭受.namapaqel aravac ania qinaljan tua zinaljuman ka sicavilj. 去年的水患我們的村莊遭受相當的災害 paqeqe( ) 參照 paqeqe- Page 25 of 374

26 paqeqe-( ) 1. 具有 雞叫 之意. paqeqe( ) 參照 paqeqe- 1. 發出雞啼聲.paqeqe a kuka nu maljialjia. 清晨時分雞會發出雞啼聲 paqeqeqeqe( ) 參照 paqeqe- 1. 正發出雞啼聲.paqeqeqeqe anga kuka gacalju. 起床吧, 雞叫了 paqeqeqeqe( ) 參照 paqeqepaqetjutj( ) 參照 qetjutj paqiaqiat( ) 參照 qiatpaqiat( ) 參照 qiatpaqiladj( ) 參照 qiladjpaqulid( ) 參照 qulidpaqulidu( ) 參照 qulidpaqulja( ) 參照 quljapaquzip( ) 參照 quzipparagacalj( ) 參照 gacaljparakaljai( ) 1. 祭司.nama paqaljai a parakaljai i qinaljan ka sicuayan. 傳統部落裡祭司是受尊重的 paraljuv( ) 參照 raljuv paramur( ) 1. 過於 ; 太.paramur sa su kisamulja. 你太用功了 paramur-( ) 1. 具有 豐富 超過 過分 之意. penaramur( ) 參照 paramur- 1. 非常豐富 ; 太超過.penaramur aravac a ku levan tjanumun. 我對你們的感謝無法言喻 penaramur sa su sitekelan uri avan nu sika ljekuya nua su kinacaucauan. 你喝酒喝得太超過了, 會因為酒把身體搞壞 kiparamur( ) 參照 paramur- 1. 踰越.tjuruvu a kiparamur nu papungadan tua aljak tua vuvu. 很多人在給孩子命名時會逾越禮俗 parang-( ) 1. 具有 虐待 欺負 施虐者 欺負者 之意. kinaparang( ) 參照 parang- 1. 受虐者.tima zua kinaparang nua akuma. 被鬼神虐待的是哪一個人? maparang( ) 參照 parang- 1. 虐待 ; 欺侮.maya maparang azua qemuzimuzip. 不要虐待動物 namaparang( ) 參照 parang- 1. 虐待者 ; 欺侮者.tima namaparang tjanusun? 是誰欺侮了你? parapuruk( ) 參照 purukparaqiladj( ) 參照 qiladjparaqutjav( ) 參照 qutjav- Page 26 of 374

27 parasulem( ) 參照 sulemparavac( ) 參照 ravac paravac-( ) 1. 具有 最特別 最為 之意. tjaljanamasanparavacan( ) 參照 paravac- 1. 至當.aicu a ti tjuku avan nu tjaljanamasanparavacan tjanuitjen a kacalisian. 我們原住民當中 tjuku( 女子名 ) 是至當受尊崇 tjaljaparavacan( ) 參照 paravac- parimasudj( ) 1. 整理 ; 收拾.macaqu a parimasudj a ku aljak. 我的小孩會整理東西 nu paceged itjen nu kadjamadjaman, parimasudj ta kasasavan a sangasangasan atja sengsengan. 起床後的第一個工作是清掃屋外廣場 pinarimasudj( ) 參照 parimasudj 1. 已經整理.ku pinarimasudj asu qerengan katiaw. 我昨天已經整理好你的床鋪了 maparimasudj( ) 參照 parimasudj 1. 整理好.nungida maparimasudj ta ku qelengan? 什麼時候才會整理好我的房間? pariuk1( ) 1.( 古壺 ) 放在凹處.aicu a pinaka pariuk a reretan, avan a kakesan nua tjasevalitan. 稱為 放在凹處 之古壺是祖先用來煮飯之用具 pariuk2( ) 1. 炒菜鍋 ; 大鍋.pini pariuk a kemesa a vutjulj. 豬肉是在炒菜鍋裏煮的 nu papucekelj itjen silisilisi aicu a pariuk. 我們在辦婚禮時, 鍋子也是聘禮的其中之一 pinariuk( ) 參照 pariuk2 1. 放在鍋裡煮的.anema su pinariuk? 妳在煮什麼東西? pinipariuk( ) 參照 pariuk2 1. 放於鍋內.pinipariuk a kemsata qavai. 米糕要用鍋子煮 paruk1( ) 1. 檳榔核仁.kuljepac a paruk nua saviki. 檳榔核的味道是澀的 paruk-2( ) 1. 具有 招贅 之意. kiparuk( ) 參照 paruk-2 1. 未婚入夫家的女孩.kiparuk ayaitjen tua vavayan a inika pucekelj sa kitevelj tua uqaljai. Kiparuk 指的是未經結婚就入男方家同居 inika palaing tu uqaljai tu vavayan aicu a kiparuk sinan manganga kasicuayan. 未婚入門在傳統部落社會不分男女都視為不名譽的 parut( ) 1. 軟弱 ; 無力.nakuya za parut aravac nu uqaljay itjen. 男人不可以太軟弱 parutan( ) 參照 parut 1. 弱點.tima neka nu parutan? 誰沒有弱點? Page 27 of 374

28 meparut( ) 參照 parut 1. 變軟弱.nu mevulung anga itjen, meparut itjen a paqulid. 人老了會變軟弱 parutan( ) 參照 parut parutavak( ) 1. 歌詞.aicu a senai a sicuayan nguanguaq aravac a parutavak. 以前的歌謠, 歌詞都非常美 paruzpuz( ) 1. 嫌麻煩.paruzpuz timadju tua nemanga. 凡事他總是嫌麻煩. penaruzpuz( ) 參照 paruzpuz 1. 令人厭煩.penaruzpuz sa maretimaljimalji a pacugan nua kakerian. 小孩子不同的需求令我感到厭煩 naparuzpuz( ) 參照 paruzpuz 1. 不甘願.nutja sekauljan naparuzpuz sakamaya. 請他做事情總是不甘願 pasa( ) 1. 往.uri pasa taihuku amen nu sauni. 待回我們要往台北去 pinasa( ) 參照 pasa 1. 送往 寄到.pinasa pairang a pasupu a kemasi kerikeri ti cemelesai manasika macaqu a penairangan. cemelesai 自小就送到平地讀書所以很會說閩南語 pasacadja( ) 參照 cadja pasacasav( ) 1. 除喪.aicu a pasacasav namasan palisian uta nua kacalisian. 除喪是排灣族的生命禮俗之一 pasacasav1( ) 參照 casav pasacasav2( ) 參照 casav pasainu( ) 參照 inu pasaliw( ) 1. 犯罪.nu pasaliw a caucau tucu patavungen izua ruvuin. 在今天的社會, 犯罪的人有的罰金有的關在監獄 pasamalji( ) 參照 maljipasaqayav( ) 參照 qayavpasatjumaq( ) 參照 umaq pasazaleman( ) 參照 zaleman pasazalemani( ) 參照 zaleman pasazalemanu( ) 參照 zaleman pasecacikel( ) 參照 cikelpasedjam( ) 參照 sedjam-1 pasekapalak( ) 參照 palakpasekaumalj( ) 參照 umaljpasekez( ) 參照 sekezpaselamu( ) 參照 lamupaselapai( ) 參照 lapai- Page 28 of 374

29 paselem( ) 參照 selem1 paseljenguaq( ) 參照 ljenguaqpasenav( ) 參照 senavpaseng( ) 1. 真是浪費 ; 可惜.paseng a su kinisamuljan a neka nu suqadaw. 你認真付出切沒有收穫真是可惜 paseqeljing( ) 參照 qeljingpasiav( ) 參照 siav pasulivai( ) 參照 livaipasusu( ) 參照 susu 2 patagilj( ) 參照 tagiljpatak( ) 1. 檳榔殼.kudresul anga aravac tucu a patak nua saviki. 這個時候檳榔殼已經很硬了 patakalj( ) 參照 takalj patalaq( ) 參照 talaqpatalav( ) 參照 talav-1 patarevan( ) 1. 比喻 ; 隱喻 ; 意義.aicu a payuan nu ljemavaran izua liave a patarevan. 排灣族說話的時候運用許多的比喻 sinipupatarevan( ) 參照 patarevan 1. 用來比喻做.aicu a itasisiu masanlialiav aravac a sinipupatarevan ni yisu nu tjemaucikecikel. 聖經裡記載耶穌傳道教導時所使用的比喻 patavungen( ) 參照 tavungpateljip( ) 1. 後悔.pateljip aken tua inikaken kanapatudur a kitulu tua pa pianu. 我後悔沒有繼續學習彈鋼琴 patideq( ) 參照 tideq patigami( ) 參照 tigami patiljequ( ) 參照 tiljequpatjaliav( ) 參照 liav patjangzaq( ) 1. 單斜屋工寮.nu kalja dangdangan, tjara leningdjelj sakamaya tua patjangzaq tu tja kesan. 我們正當開墾新地時, 必定會立起一間單斜屋工寮, 藉以煮飯 patjara( ) 參照 tjara3 patjatjalik( ) 參照 tjalik patjaucikel( ) 參照 cikel patjaulain( ) 參照 tjaulapatjavang1( ) 參照 tjavangpatjavang2( ) 參照 tjavangpatje-( ) 1. 具有 時間 永恆 結束 留下 之意. Page 29 of 374

30 papatjezuan1( ) 參照 patje- 1. 永恆.gaugavi tua nasi a nekanu papatjezuan. 我們領受永恆的生命 papatjezuan2( ) 參照 patje- 1. 侷限.titjen a caucau izuasakamaya papatjezuan tua tjakinljangan. 我們人的認知總是有限 patjemamiling( ) 參照 patje- 1. 到永遠.ulja na patjemamiling a nu mare kiljivak ayaitjen a papupicul tua pucekecekelj a maqacuvucuvung. 我們祝福結婚的人要相愛到永遠 patjemaza( ) 參照 patje- 1. 到此為止.aicu a tjaljiqacaqaca djalan patjemaza sa puamin. 這一條寬的路到此為止 patjetucu( ) 參照 patje- 1. 直到現在.ini ka malim a kiljivak ni madju tjanuaken a patjetucu. 她對我的愛護直到現在沒有改變 patjezua( ) 參照 patje- 1. 結束.nu patezua tjaljavaran kitjen a semekez satje kincengelj. 我們討論結束, 休息吃午餐 patjekai( ) 參照 kai1 patjeljaqaung( ) 參照 qaung1 patjemamiling( ) 參照 patjepatjemaza( ) 參照 patjepatjemiling( ) 參照 milingpatjetucu( ) 參照 patjepatjez( ) 1. 鑿子 ; 鑿 ; 刻.pasedjami aken tua su patjez tu pida. 你的鑿子借我幾隻 penatjez( ) 參照 patjez 1. 雕刻.ti kama na penatjez taicu a vecik i tua cukes. 這根柱子上的字體是我父親雕刻的 patjezua( ) 參照 patjepatutu( ) 參照 tutu paukuz( ) 1. 下聘 ; 護送聘禮.nu masudjusudju mavan a paukuz a talja temaliduan. 結婚典禮上, 就是下聘的部份最精彩 aicu a paukuz pasatjumaq tua dredretan siniaya nu papucekecekelj a mamazangiljan. 頭目家族舉行婚禮時由男方護送陶壺與聘禮到女方家 paula-( ) 1. 具有 災難 憐憫 遭遇 之意. paulan( ) 參照 paula- 1. 災禍.aicu a ljayar tucu nua qemuzimuzip namasan paulan nua kuka. 這一次雞隻的疫情相當嚴重 penaula( ) 參照 paula- 1. 憐憫 ; 心疼.penaula tjavarung tusa kakedrian a vaikan nua matjaljaljak. 我們很憐憫這些孩子, 因為他們的父母相繼辭世 neka nu kina a inika penaula tua aljak nimadju. 沒有一個母親不心疼自己的孩子 Page 30 of 374

31 kipaula( ) 參照 paula- 1. 遭遇.kipaula ravac tiamadju taicu a qudjalj, ayatua siniqaljudj a quma. 他們這一次遭逢大水災, 把他們的田產都沖走了 paulan( ) 參照 paulapa'urugang( ) 1. 彈奏風琴.macaqu a ravac a pa'urugang aku cekelj. 我的妻子很會彈奏風琴 pausev( ) 1. 純真 ; 純潔.aicu a pausev a vavayan namasan pazangal a ravac itua tja qinaljan a payuan. 在部落社會裡, 純真對女孩子是很重要 mapausev( ) 參照 pausev 1. 純潔.makasaljinga tua timanga uqaljaqaljai ana mapausev a vavayan. 所有的男人都仰慕那純潔的女孩 pausui( ) 參照 usuipautez( ) 1. 全力 ; 極限.pautez anga kina kakudralan nusa vasa. 這已經是芋頭最大的樣子了 pavaik( ) 參照 vaik pavala-( ) 1. 具有 感同身受 嘗試 之意. pavavala( ) 參照 pavala- 1. 試一試 ; 試看 ; 嘗試. na keman aken a pavavala tua pinu siljian a djamai ljakua inikaken a venala lemamedj. 我有試吃放有辣椒的菜淆但是我無法吞下 kipavala( ) 參照 pavala- 1. 不是吃味 ; 感同深受.nu pacun itjen tua kipaula nia madju kipavala itjen tua tja varung. 看到他們的苦難, 我們感同深受 pavalet( ) 參照 valet pavalit( ) 參照 valit-2 pavanaw( ) 1. 洗澡.vaik a pavanaw ti kama. 爸爸去洗澡 2. 游泳.mainu mun a pavanaw? 你們要去那兒洗澡 ( 游泳 )? papavanavanaw( ) 參照 pavanaw 1. 正在... 洗澡.papavanavanaw ti aljui. aljui( 女子名 ) 正在幫小孩洗澡 pavateq( ) 參照 vateqpavavala( ) 參照 pavalapaveli( ) 參照 pavelian( ) 參照 papaveliveli( ) 參照 payuan( ) 1. 排灣族.tjaivilivililj aken nua payuan. 我是排灣族的後代 pinayuanan( ) 參照 payuan 1. 排灣語 ; 排灣族的話.macaqu aken tua kai a pinayuanan? 你會說排灣族語嗎? Page 31 of 374

32 payuanzuku( ) 參照 zuku pazaing( ) 參照 zaing pazangal( ) 1. 重要 ; 貴重及困難.pazangal a saliman naicu a pacugan. 這件事很難處理 tjaljapazangalan( ) 參照 pazangal 1. 最重要.tjitjen a caucau tjaljapazangalan a namaseqet a varung. 有誠信是我們做人最重要的品德 nukinemenemaken nasa tjaljapazangalan a kakavelian nuaking. 在我的想法黃金的價值最貴 pazangaq( ) 參照 zangaq pazangaqan( ) 參照 zangaq pazangaqi( ) 參照 zangaq pazangaqu( ) 參照 zangaq pazarezar( ) 參照 zarezar pazekatj( ) 1. 饒恕 ; 包容.ti yisu makaya pazekatj tua tja pasalisaliw. 耶穌能饒恕我們的罪 paziuding( ) 參照 ziuding pazulju( ) 參照 zuljupecaqi( ) 參照 caqi pecungu( ) 參照 cungupedi( ) 1. 碎 ; 破.kipapaulingavu tua pedi nua galasu manu mapasaqetjusun. 小心玻璃碎片免得你受傷 pedipedi( ) 參照 pedi 1. 碎碎的.pedipedi anga ku kakanen. 我的食物碎碎的了 pendi( ) 參照 pedi 1.( 切 ) 分.na pendi ti masegseg tua qailjungan na qezung. masegseg( 男子名 ) 打碎了窗戶玻璃 penedipedi( ) 參照 pedi 1. 正在 ( 切 ) 分.penedipedi tiamatju ta vutjulj na gacang. 他們正在切分豬肉 pinedi( ) 參照 pedi 1. 打碎了.pinedi anga nimadju a qaciljai. 他把石頭打碎了 mapedi( ) 參照 pedi 1. 破.mapedi a kisi. 碗破了 namapedi( ) 參照 pedi 1. 被打碎了.aku namapedi anga azua pan? 那塊餅為什麼被打碎了呢? pedipedi( ) 參照 pedi pedjamuq( ) 參照 djamuq pelaqut-( ) 1. 具有 滑倒 之意. sepelaqut( ) 參照 pelaqut- 1. 滑倒.na sepelaqut aken kasauni. 我剛剛滑倒 peljuq-( ) 1. 具有 滿 之意. Page 32 of 374

33 penek( ) 參照 peljuq- 1. 凹陷.aku izua penek tusa su zidusia. 你的車為何有凹陷? peneljuq( ) 參照 peljuq- 1. 裝滿.pinizuan a peneljuq tua lami a salang. 糧倉裝滿了食物 sepeljuq( ) 參照 peljuq- 1. 充滿.sepeljuq a ku levan i varung. 我心充滿快樂 mapeljuq( ) 參照 peljuq- 1. 滿.mapeljuq a zaljum i cikeng. 水剛滿了水 peluseq( ) 參照 luseq penacek1( ) 參照 pacek penacek2( ) 參照 pacek penadjeng( ) 參照 padjengpenakiav( ) 參照 pakiav penalepal( ) 參照 palpalpenalidrilidring( ) 參照 palidring penalisi1( ) 參照 palisi penalisi2( ) 參照 palisi penalpal( ) 參照 palpalpenanan( ) 參照 pana penanaq( ) 參照 panaq penangul( ) 參照 pangul penapedjeli( ) 參照 djeli penaqatelengan( ) 參照 paqateleng penaqulidan( ) 參照 qulidpenaramur( ) 參照 paramurpenaruzpuz( ) 參照 paruzpuz penatjez( ) 參照 patjez penaula( ) 參照 paulapendi( ) 參照 pedi penedipedi( ) 參照 pedi penek( ) 參照 peljuqpeneljuq( ) 參照 peljuqpenenetj1( ) 參照 penetjpenenetj2( ) 參照 penetjpenenid( ) 參照 penidpenesis( ) 參照 pesis penetj-( ) 1. 具有 判斷 允諾 決定 職責 之意. penenetj1( ) 參照 penetj- 1. 決定.tisunai a penenetj. 由你決定 Page 33 of 374

34 penenetj2( ) 參照 penetj- 1. 職責.inika niaken a penetj aicu. 不是我的職責 pinapapapenetjan( ) 參照 penetj- 1. 判斷.inika pasaliv a pinapapapenetjan. 判斷很公正 kipapapenetj( ) 參照 penetj- 1. 接受審判.uri kipapapenetj tiamadju nutiaw. 他們明天要受審 kipenetj( ) 參照 penetj- 1. 允諾.kipenetj aken tukisamulja ta sengsengan. 我允諾要努力工作 namapenetjanga( ) 參照 penetj- 1. 已決定.namapenetjanga tu tima uri masan kalaingan. 早已決定誰要擔任領袖 pengadjai( ) 參照 ngadjai pengec-( ) 1. 具有 扯 拉扯 之意. pinengec( ) 參照 pengec- 1. 被 拉扯.pinengec aku quvalj ta sivengvengetj ta ku quvalj. 我被綁頭髮的飾品拉扯到我的頭髮 mapapengec( ) 參照 pengec- 1. 相互拉扯.mapapengec tiamadju ka marivu. 他們打架的時候相互拉扯頭髮 mapengec( ) 參照 pengec- 1. 被扯.mapengec ku quvalj ta garuc ni tjuu. 我用 tjuu( 女子名 ) 的梳子梳頭時頭髮被扯到 pengusulj( ) 參照 ngusulj penid-( ) 1. 具有 轉彎 轉變 扭轉 之意. penenid( ) 參照 penid- 1. 轉動.tiaken a na penenid tazua ljupetj nua zaljum. 那個水的開關是我轉動的 pinenid( ) 參照 penid- 1. 轉向.ku pinenid a pasa kacedas azua cukui. 我已經把桌子轉向東邊 kipenid( ) 參照 penid- 1. 掉頭.kipenid azua tulaku sa vaik. 那部卡車掉頭就離開了 sinipenid( ) 參照 penid- 1. 用來轉向之物.pinci aku sinipenid tazua ljupetj nua zaljum. 我用老虎鉗轉動水龍頭 mapenid( ) 參照 penid- 1. 因... 改變.mapenid a ku varung a masa su kai. 我因你的話而改變想法 peniliq( ) 參照 piliqpentjuq( ) 參照 petjuqpenualj( ) 參照 pualj penulingetj( ) 參照 pulingetj penuljat( ) 參照 puljat- Page 34 of 374

35 penurpur( ) 參照 purpurpepe( ) 1. 蛾 ; 蝴蝶. quljipepe( ) 參照 pepe 1. 剛破繭而出的蝴蝶.quljipepe ayaitjen tua tjaukivaljuq a kaladiadi. 剛破繭的蝴蝶 makazayazayaz 發音叫 quljipepe pequras( ) 參照 quras perak-( ) 1. 具有 拆開 擊碎 震碎 之意. maceperak( ) 參照 perak- 1. 被震破.maceperak azua tjagulj tua luni. 那座岩石被地震震碎 nacemperak( ) 參照 perak- 1. 拆開的人.tima nacemperak tua nu siqeljevan? 誰拆壞了你們的木門 cemperak( ) 參照 perak- 1. 擊碎.tima makaya cemperak tazua djeljep? 誰能擊碎那一道牆? perav-( ) 1. 具有 快樂 之意. peravan( ) 參照 perav- 1. 快樂的樣子.neka nu ku padjaljian tua peravan nua taqaljaqaljan. 我無法形容族人歡樂的樣子 maperaperav( ) 參照 perav- 1. 正在快樂.anema a nu sika maperaperav? 妳們正在為什麼快樂? maperav( ) 參照 perav- 1. 快樂.paqaljay itjen a maperav nu izua mapaulaula. 遇到有人家辦喪事盡量避免作樂 peravan( ) 參照 peravperper-( ) 1. 具有飛之意. miperper( ) 參照 perper- 1. 飛翔.na misepi a ken tu makaya a ken a miperper. 我夢到自己在飛翔 miperperper( ) 參照 perper- 1. 正在飛翔.pacunu azua qayaqayam a miperperper. 看那隻鳥正在飛翔 pesakuya( ) 參照 kuyapesema( ) 參照 sema pesis( ) 1. 除動物毛之意. penesis( ) 參照 pesis 1. 除動物毛.macaqu aravac ti kuljelje a pensis tua palalj na raimai. kuljelje( 男子名 ) 很會除山豬毛 penesis tua maculjuculju a linalja nucemulju tua kuka. 殺雞拔羽毛時需要用熱水 petepeteq( ) 參照 peteqpeteq-( ) 1. 具有 破裂 之意. Page 35 of 374

36 petepeteq( ) 參照 peteq- 1. 破碎的.petepeteq anga a su qailjungan. 妳的眼鏡已經破了 pineteq( ) 參照 peteq- 1. 打破的碎的.paulan anga azua djilung a pineteq ni camak. camak 打破的那個陶壺很可惜 mapeteq( ) 參照 peteq- 1. 破裂破掉.mapeteq a kindraljum. 瓶子破了 petjuq-( ) 1. 具有 斷裂 之意. pentjuq( ) 參照 petjuq- 1. 使斷裂.tima na penetjuq tazua calis? 誰把蔴繩拉斷了? mapetjuq( ) 參照 petjuq- 1. 斷裂.kipapaulingavu mapetjuq azua vaudj. 要注意草繩會斷裂 pia( ) 1. 糖果.nu papucekelj itjen padjele itjen ta pia sipakan tua namaqepuqepu a mareka tja kaka. 我們在辦婚禮時會準備一些糖果給親朋好友吃 pias( ) 1. 卵子 ( 特指蛙 魚 螃蟹之卵 ).i cengceng tucu a izua pias nua gang. 這時後正是母螃蟹產有卵的時期 picaucau( ) 參照 caucau picil( ) 1. 小芋頭.nu tja gilgilan a picil nua vasa,sa tja pa tuadu tua vutju a kemesa sanguaq a ravac. 刮掉小芋頭的皮之後放肉一起煮是很好吃 picul( ) 1. 竹節 ; 關節.makeljang a ravac a picul nusa qau. 這根竹子的結非常清楚 piniculan( ) 參照 picul 1. 關節.saqetju a ku piniculan tua ku kinirapaljan tua ku vuvu. 我因照顧我的孫子, 我的關節很痛 picul-( ) 1. 具有 力 力量 有力 努力 鼓勵 之意. papupicul( ) 參照 picul- 1. 鼓勵.maljimalji ta su papupicul tjanuamen. 謝謝你對我們的鼓勵 pupicul( ) 參照 picul- 1. 有力的.pupicul a su ljuang. 妳的牛很有力量 tjaljapupiculan( ) 參照 picul- 1. 至高無上.mamazangiljan nuayaitjen a payuan mavan a tjaljapupiculan itua tjaqinaljan. 在我們排灣族社會頭目的權柄是至高無上 katjepiculan( ) 參照 picul- 1. 有力的.katjepiculan a cemas. 神是有能力的 semapicul( ) 參照 picul- 1. 憑著力量.nakuya a semapicul nu mazepezep. 不能夾著力氣與人談判 mepupicul( ) 參照 picul- 1. 變有力.kamenguaq a ku saqetjuan, mepupicul aken. 當我的病痊癒時, 我變得有力氣 Page 36 of 374

37 mipicul( ) 參照 picul- 1. 努力.mipicul a taqaljaqaljan a kitulu ta sikipaisuan. 部落族人努力學習賺錢的方法 pidedet( ) 參照 det pidi( ) 1. 士家與庶民羽毛.azua pinaka pidi a palalj nua qaris, namasan kipacaing nua pualju katua qaqetitan. 那種雄鷹羽毛是士家與庶民的配飾 pihakuin( ) 參照 haku pikeman( ) 參照 kanpiku( ) 1. 手肘.ku tinangz ta pikua ku kinacavacavan. 我用手肘支撐我的身體 pikula( ) 參照 kula pikulau( ) 參照 kula pilima( ) 參照 lima piliq-( ) 1. 具有 挑剔 挑選 之意. papapiliq( ) 參照 piliq- 1. 選拔.uri papapiliq amen tua rakac. 我們要選拔勇士 peniliq( ) 參照 piliq- 1. 選擇.peniliq aken tua tjalju qinaljan. 我選擇留在部落 kipiliq( ) 參照 piliq- 1. 挑剔.nakuya kipiliq tua tja kanen. 不要偏食 mapiliq( ) 參照 piliq- 1. 挑選.uri mapiliq a tja sekauljan. 被派的人要精挑細選 piljai( ) 1. 小兒麻痺.piljai nimadju a kemasi kerikeri. 他從小就患有小兒麻痺 mapiljai( ) 參照 piljai 1. 肢障.mapiljai timadju a kemasi kakerian. 他是自小就是肢障者 pimaca( ) 參照 maca pinacayan( ) 參照 caipinacerisan( ) 參照 ceris pinacunan( ) 參照 cun pinadjele( ) 參照 djelepinadjengan( ) 參照 padjengpinaka( ) 參照 paka pinakalevan( ) 參照 levapinakeciu( ) 參照 pakeciu2 pinakiavan( ) 參照 pakiav pinalic( ) 參照 palicpinaliqaqut( ) 參照 liqaqutpinalisian( ) 參照 palisi Page 37 of 374

38 pinaljavakan( ) 參照 ljavakpinanadip( ) 參照 panadip pinanadipan( ) 參照 panadip pinanaq( ) 參照 panaq pinangalj( ) 參照 pangalj pinangul( ) 參照 pangul pinapapapenetjan( ) 參照 penetjpinaqatelengan( ) 參照 paqateleng pinaqel( ) 參照 paqelpinaqulid( ) 參照 qulidpinaqup( ) 1. 洗臉.nu migacaljitjen ita kadjamadjaman semangasitjen a pinaqup. 早上起床的第一件事是洗臉 pinaquzip( ) 參照 quzippinarimasudj( ) 參照 parimasudj pinariuk( ) 參照 pariuk2 pinasa( ) 參照 pasa pinasainu( ) 參照 inu pinasazaleman( ) 參照 zaleman pinaseceker( ) 參照 ceker pinaseleman( ) 參照 selem1 pinatalaqan( ) 參照 talaqpinavalitan( ) 參照 valit-2 pinavalj( ) 參照 navalj pinavelian( ) 參照 pinayuanan( ) 參照 payuan pinazangaqan( ) 參照 zangaq pinci( ) 1. 老虎鉗.kacu anga pinci a semamaza. 記得帶老虎鉗來這裡 [( 日 )] pinedi( ) 參照 pedi pinengec( ) 參照 pengecpinenid( ) 參照 penidpineteq( ) 參照 peteqpiniculan( ) 參照 picul pinilaulj( ) 1. 排灣族湯圓.aicu a pinilaulj izua pinuljualjuan izua pinuvutjuljan. 排灣族的湯圓有包糖跟肉做內餡 pinipariuk( ) 參照 pariuk2 pinitjaladj( ) 參照 tjaladj pinizaleman( ) 參照 zaleman Page 38 of 374

39 pinualjuan( ) 參照 alju pinucalingan( ) 1. 有耳朵之壺.aicu a pinucalingan a dredretan makaya silingdelj tua qumaq, sipucekelj saka papizuanan tua tjaljayan. 那稱為有耳朵之壺的陶壺可以做為立家信物, 也可以做聘禮和存放種子 pinucekcekan( ) 參照 cekcek pinudjadjalanan( ) 參照 djalan pinuljacengan( ) 參照 ljaceng pinupatakaljan( ) 參照 takalj pinuqezungan( ) 參照 qezung pinusingisingan( ) 參照 singising pinuvangavan( ) 參照 vangav pinuzangalan( ) 參照 zangal-1 pipaljing( ) 參照 paljing pipung( ) 1. 乒乓球.na venlji aken ta pinpung. 我有買乒乓球 [( 日 )] piqai( ) 1. 傷口.makudanga su piqai? 妳的傷口怎樣了? na makuda azua su piqai? 你的傷口是怎麼回事? piqapiqayan( ) 參照 piqai 1. 滿身傷口.mauda timadju, aku piqapiqayan? 他 / 她怎麼了, 怎麼到處都是傷? piqapiqayan( ) 參照 piqai piququ( ) 參照 ququpisangas( ) 參照 sangaspitaku( ) 1. 白頭翁.aicu a pitaku namaya tua natjemalupun tua vucelacelai a tjalupun. 白頭翁似如帶上了白色帽子的鳥 piteqel( ) 參照 teqelpitiq( ) 1. 頑皮.paramur a pitiq nimadju a kemasi kerikeri. 他從小就很頑皮 mapitiq( ) 參照 pitiq 1. 欺負.nakuya mapitiq a ravac tua aljak nua qaliqali. 不能欺負別人的小孩 rupitiqan( ) 參照 pitiq 1. 很會惹事.rupitiqan timadju a kemasi kakedrian. 他從小就很會惹事 pitjenglai( ) 參照 tjenglai pitju( ) 1. 七.pitju a lava ivavaw tua kasiw. 樹上有七隻飛鼠 pitjuaqepuan( ) 參照 qepu pitjuavatan( ) 參照 vatanpitua( ) 1. 就 來說 ; 依據. 從臺灣的人文歷史, 我們原住民是原本的主人 Page 39 of 374

40 piumaq( ) 參照 umaq pivaik1( ) 參照 vaik pivaik2( ) 參照 vaik pivarung( ) 參照 varung pizalemanu( ) 參照 zaleman pualj( ) 1. 缺點 ; 批評.tjara izua tja pualj a macidicidilj. 每個人都有缺點 penualj( ) 參照 pualj 1. 批評.nakuya penualj a paqeteleng tua qaliqali. 請勿隨便批評他人 mapualj( ) 參照 pualj 1. 倍受批評.mapualj a matjaljaljak tua levelevan ni madju. 因他的愚昧讓父母蒙羞 mapualj aravac timadjutua vinecan. 他因說謊而倍受批評 pualjak( ) 參照 aljak pualju( ) 參照 alju puamin( ) 參照 amin puarai( ) 參照 arai pu'azinumutu( ) 參照 'azinumutu pubasuan( ) 參照 -an pucacaingan( ) 參照 caingpucapilj( ) 參照 capilj pucaucau( ) 參照 caucau pucavilj( ) 參照 cavilj pucekelj( ) 參照 cekeljpucemelan( ) 參照 cemel3 pucidiljan( ) 參照 cidiljpuciljuq( ) 參照 ciljuqpucimed( ) 參照 cimed puciqavan( ) 參照 ciqav puciquljadjan( ) 參照 ciquljadj pudek( ) 1. 肚臍.sinasi ayaitijen a payuan tua pudek. 排灣族稱肚臍為氣息之道 pudingki( ) 參照 dingki1 pudjadjalan( ) 參照 djalan pudjamai( ) 參照 djamaipudjauman( ) 參照 djaum pudju-( ) 1. 具有墊之意. kipuqapudju( ) 參照 pudju- 1. 用墊子墊腳.kipuqapudju timadju tua qaciljai. 你用墊腳石墊腳 qapudju( ) 參照 pudju- 1. 腳墊.ljai vavav a pinizuanan ta zua djilung keljan tua kapudju. 那個甕放得較高, 拿個腳墊給我 Page 40 of 374

41 pugarang( ) 參照 garang puhakuan( ) 參照 haku pu'igan( ) 參照 'iga puinpican( ) 參照 inpic puisiq( ) 參照 isiq puita( ) 參照 ljemita puitau( ) 參照 ljemita puk( ) 1. 樹豆.makaya san siaven a puk. 樹豆可以用來煮湯 [puk 是排灣族的副食品, 平常用來煮樹豆湯, 尤其以樹豆排骨湯, 風味特別 另一方面, 樹豆本身也具有降低血脂肪之功效 ] pukala( ) 參照 kala pukasintan( ) 參照 kasintan pukasivan( ) 參照 kasiv pukasizuan( ) 參照 izua pukeljang( ) 參照 keljang2 pukiam( ) 參照 kiam pukidringan( ) 1. 男子名.singidan a na semazua ti pukidringan tjanumun? pukidringan( 男子名 ) 是何時去你們那裏的呢? pukisian( ) 參照 -an pukukan( ) 參照 kuka pukuya( ) 參照 kuyapulapulav( ) 參照 pulav pulav( ) 1. 醉 ; 醉意.paramur aicu a su pulav. 你醉的太厲害了 pulapulav( ) 參照 pulav 1. 酒醉了.aicu a pulapulav a caucau inikamakaya kiutubai. 喝醉酒的人不得騎機車 mapulav( ) 參照 pulav 1. 醉酒.nu mapulav timadju tjenglai a semenai. 他醉酒後很愛唱歌 pulavai( ) 1. 放假.uri semainu sun nu pulavai tucu. 這一次的放假你要去那裡? rupulavai( ) 參照 pulavai 1. 時常缺課.rupulavai timadju inika kisamulja sema gakku a kitulu. 他時常缺課不認真上學讀書 pulingav1( ) 參照 lingavpulingav2( ) 參照 lingavpulingetj( ) 1. 全部 ; 全面 ; 蔓延.pavelian a pulingetj a su kadjunangan. 把你的土地全部賣掉 Page 41 of 374

42 penulingetj( ) 參照 pulingetj 1. 全面.cuvuqan a penulingetj nua cemel. 長滿了雜草 sepulingetj( ) 參照 pulingetj 1. 瀰漫.sepulingetj anga cevulj tusa kalevelevan. 煙霧瀰漫在天空 pulingulj( ) 參照 lingulj 1 puljat-( ) 1. 具有 全部 之意. penuljat( ) 參照 puljat- 1. 全部歸.aicu a tjeza niakenanga a penuljat. 這些剩餘的全部歸於我 mapuljat 1( ) 參照 puljat- 1. 拿光.nekanga nu tjeza, mapuljat a kirimu. 很快就拿光了, 沒有剩下 mapuljat 2( ) 參照 puljat- 1. 大家.kelju a mapuljat a semamaza. 你們大家都來這裡 puljingas( ) 參照 ljingas2 pulju( ) 參照 papipulju pulju-( ) 1. 具有 令人恐懼 毛骨悚然 之意. sapulju( ) 參照 pulju- 1. 另人毛骨悚然.sapulju aken nu miseleman. 天一黑我就會懼怕 semapulju( ) 參照 pulju- 1. 另人毛骨悚然.semapulju aravac a kinipacayan nua caucau a kadjunangan. 走到有人自殺過的地方會讓人毛骨悚然 pulju1( ) 1. 貧窮 ; 清寒 ; 孤獨又害怕.aljak tiamadju nua ma pulju ljakua nananguaqan. 他們是出身清寒的孩子, 但是品德很好 mapulju( ) 參照 pulju1 1. 貧窮.tjuruvu a mapulju a kinacemkeljan. 有很多的貧苦家庭 pulju2( ) 1. 喪記. mapuljupulju( ) 參照 pulju2 1. 服喪期間.mapuljupulju a nia ljaqediqedi. 我們的鄰居正在服喪期間 puluq( ) 1. 十.tapuluq a ku caljudjuqan. 我有十根手指 tapuluqkatualu( ) 參照 puluq 1. 十八.tapuluq katu alu sa venan. 有十八隻鹿 tapuluqkatudrusa( ) 參照 puluq 1. 十二.tapuluq katu drusa sakulavaw. 有十二隻老鼠 tapuluqkatuita( ) 參照 puluq 1. 十一.tapuluq katu ita salalangau. 有十一隻蒼蠅 tapuluqkatulima( ) 參照 puluq 1. 十五.tapuluq katu lima saqatjatjipi. 有十五隻壁虎 tapuluqkatupitju( ) 參照 puluq 1. 十七.tapuluq katu pitju savutj. 有十七隻松鼠 Page 42 of 374

43 tapuluqkatusepatj( ) 參照 puluq 1. 十四.tapuluq katu sepatjsasalapeljan. 有十四隻蚊子 tapuluqkatusiva( ) 參照 puluq 1. 十九.tapuluq katu siva sa takec. 有十九隻山羌 tapuluqkatutjelu( ) 參照 puluq 1. 十三.tapuluq katu tjelu satjainan. 有十三隻蜜蜂 tapuluqkatuunem( ) 參照 puluq 1. 十六.tapuluq katu enem saqauzung. 有十六隻蟑螂 drusapuluq( ) 參照 puluq 1. 二十.drusapulu a sa sizi. 有二十隻山豬 puluqem( ) 參照 luqem1 puluvangan( ) 參照 luvang pumacamaca( ) 參照 maca punai( ) 1. 斑鳩.liava punai itua nia qinaljan. 在我的家鄉有很多斑鳩 punasi( ) 參照 nasi punema( ) 參照 nemapungatan( ) 參照 ngat pungilu( ) 參照 ngilu punki( ) 1. 畚箕.tjasi sakuc tua qipu a punki. 我們用畚箕搬泥土 [( 閩 )] pupadayan( ) 參照 padai pupalalj( ) 參照 palalj1 pupanguraljan( ) 參照 panguralj pupicul( ) 參照 piculpuqacangan( ) 參照 qacang2 puqaciljai( ) 參照 qaciljai puqadrisan( ) 參照 qadris puqaljangetj( ) 參照 qaljangetj puqararat( ) 參照 qararat puqatia( ) 參照 qatia puqauljivan( ) 參照 qauljivan puqavu( ) 參照 qavu puqelav( ) 參照 qelav puqenetj1( ) 參照 qenetjpuqenetj2( ) 參照 qenetjpuqezelj( ) 參照 qezeljpuqezet( ) 參照 qezetpuqezung( ) 參照 qezung puqimang( ) 參照 qimang- Page 43 of 374

44 puqulu( ) 參照 qulu puquma( ) 參照 quma puqut( ) 1. 腫起來.aicu a puqut niza na secugcug ta cukui katiaw. 他頭上的包是昨天碰到了桌子 puraketj( ) 參照 raketjpurigian( ) 參照 rigi puringay( ) 參照 ringai purpur-( ) 1. 具有 焦慮 煩 忙碌 之意. penurpur( ) 參照 purpur- 1. 煩.pai mayanan maya penurpur a su kaka. 稍等會兒不要煩你的哥哥 sepurpur( ) 參照 purpur- 1. 忙碌的樣子.sepurpur aravac ti kina tua sengsengan. 媽媽忙得不可開交 sepurpur tua sengsengan timadju. 他因為事情而非常忙碌 mapurpur( ) 參照 purpur- 1. 心煩.mapurpur aken tua uri sisupu nua kakedrian. 我為孩子的學費心煩 puru( ) 1. 腎臟.aicu a tja puru mavan a kipusaliman tua patjara tja isiq. 腎臟是負責處理我體內的尿液 puruk-( ) 1. 具有 跳動 好動 之意. parapuruk( ) 參照 puruk- 1. 好動.parapuruk aravac azua qunuqunu. 那個孩子很好動 minpuruk( ) 參照 puruk- 1. 跳.minpuruk ti muakay tua qezung. muakay( 女子名 ) 跳窗戶 minpurupuruk( ) 參照 puruk- 1. 正在跳.minpurupuruk aken ta calis. 我正在跳繩子 purumuk( ) 參照 rumuk purung( ) 1. 標誌.nu izua sengsengan seman purung a cinunan. 如果有任何的事情獵人會製作標誌以提醒他人 2. 福球. qapurung( ) 參照 purung 1. 五年祭之福球.cemekecek tua qapurung a kivangavang tiamadju. 他們將刺福球當樂趣在玩 aicu a qapurung nu maljeveq pinakacuan tua kisenai nua naqemati katua sevalitan. 五年祭之福球象徵造物者和祖先的賜福 pusaladj( ) 參照 saladj pusang( ) 1. 賞小費.nu izua na pusaladj tjanuitjen tjara tja pusang timadju. 賞小費給幫助我們的人是應該的 pusasiq( ) 參照 sasiq pusau1( ) 1. 送客人.vaikamen a pusau tua qaljaqalja. 我們去送客人 Page 44 of 374

45 pusau2( ) 1. 送靈祭.nu enem a cavilj pusau. 每六年會辦一次送靈祭 pused( ) 1. 動物發情. mapused( ) 參照 pused 1. 動物發情.nu izua mapused a vatu, matevetevelj a uqaljai a vatu sa karivurivu. 發情的母狗會吸引公狗靠近且相互爭鬥 nu mapused a tjivu avan nu si patatequtequng nua uqaljai a ljuang. 有母牛發情公牛就會相鬥 pusepi( ) 參照 sepi pusialangan( ) 參照 sialangan pususu( ) 參照 susu 2 putadalj( ) 參照 tadalj putideq( ) 參照 tideq putjatjeketjekan( ) 參照 tjeketjekputjeveng( ) 參照 tjeveputjiuma( ) 參照 tjiuma putjui( ) 1. 蔴袋.nekanga nu putjui a mapacucun tucu i qinaljan. 現在在部落裏已經看不到蔴袋 [( 日 )] putjuljungan( ) 1. 放置掃帚之角落.putjuljungan nuaya avan a papizuanan tua ljaljumai katua punki. putjuljungan 是放置室內掃帚和畚箕之角落 putung( ) 1. 牆角.neka nu putung naicu a umaq. 這棟房子沒有牆角 putuptung( ) 參照 putung 1. 深角處 ; 牆角.pini zua i putuputung a ku kasiw. 我的木材放置在牆角處 putuptung( ) 參照 putung puvaquan( ) 參照 vaqu1 puvavulungan( ) 參照 vulung2 puvengeq( ) 參照 vengeq puvengevengeq( ) 參照 vengeq puvurasian( ) 參照 vurasi puyucingan( ) 參照 yucing puyuma( ) 1. 卑南族.aicu a puyuma caucau I pasa kacedas, mavekelj tjiamdju ljakua tjuruvu a cacaquan a semenai. 卑南族是分部在東部, 人口少但是有不少名歌手 puyumazuku( ) 參照 zuku puzangalan( ) 參照 zangal-1 puzangaq( ) 參照 zangaq baburuan( ) 參照 buru1 bahun( ) 1. 胭脂.pazangal a kakavelian na bahun. 胭脂的價格很貴 [( 閩 )] Page 45 of 374

46 baiking( ) 1. 病菌.a tja saqetjuan na kemasi tua baiking. 我們的疾病常常是因為病菌引起 [( 日 )] balikan( ) 1. 電動理髮器.izua balikan nimadju. 他有電動理髮器 [( 日 )] balukbuk( ) 1. 有彈性.balukbluk a nia qerengan. 我們的床很有彈性 banabanal( ) 參照 banal banal( ) 1. 禿頭.mabanal ti kama, palemek a uri mabanalanga ken nu tjaivililj. 我爸是禿頭, 也許我以後也會變成禿頭 ai sa banal ni kama i masegeseg a metjaljiqacaqaca. 哎呀! 叔叔 masegeseg 的禿頭越來越寬 banabanal( ) 參照 banal 1. 禿禿的.banabanal anga tja gadu. 我們的山已經光禿禿了 mabanal( ) 參照 banal 1. 變禿頭.mabanal anga ti vuvu a uqaljay. 爺爺已經變禿頭了 bangacui( ) 1. 殺蟲劑.suqelam ti kina tua bangacui. 母親不喜歡殺蟲劑 [( 閩 )] bangu( ) 1. 龍蝦.sanguaq aravac a bangu. 龍蝦很好吃 baqbaq( ) 1. 拍打聲.akuizua baqbaq ayaljingaw imaza itjumaq? 為什麼屋內有 baqbaq 的拍打聲? benakebak( ) 參照 baqbaq 1. 拍打.benakbak ta uqulj ni vuvu. 拍打祖父的背 barasu( ) 1. 沙石.tja sisanumaq a barasu katua simintu. 我們用砂石和水泥蓋房子 [( 日 )] binarasu( ) 參照 barasu 1. 沙石做的.binarasu a kasintan. 地板是用沙石做的 barengbeng( ) 1.( 摩托車 ) 轟隆隆聲.barengbeng a utubai. 摩托車發出轟隆隆聲響 barusbus( ) 參照 busbasu( ) 1. 公車.izua basu i tua nu qinaljan? 你 / 妳們部落裡有公車嗎? makabasu( ) 參照 basu 1. 坐公車.makabasu aken a sema gakku. 我坐公車去學校 batabata( ) 1. 補搬車.aicu a batabata avan a sisakusakuc tuanemanga i qinaljan. 補搬車在部落是用來搬運東西的好工具 batili( ) 1. 電池.na pavalit aken tuavaquan a batili na ku zidusia. 我的自動車換了新的電池 [( 日 )] bau( ) 1. 份.nihun aicu a bau, ljenguaqu a kipusengsengan. 這是你要做的部分, 請你做好 Page 46 of 374

47 benau( ) 參照 bau 1. 包辦.benau ti kama ta qaqumain. 爸爸包辦山上的工作 kibau( ) 參照 bau 1. 包工程.kibau timadju ta sengsengan. 他包工程 beljutj-( ) 1. 具有 拉斷 脫落 拔掉 之意. beljutjen( ) 參照 beljutj- 1. 拔掉.beljutjen azua na maljekuya laljing sa pavaliti tua vaquan. 把破損的水管拔掉換上新的 bineljutj( ) 參照 beljutj- 1. 被拉斷.bineljutj nua kuaisu a laljing nua zaljum ka kemali tua djalan. 怪手挖路時水管被拉斷 mabeljutj( ) 參照 beljutj- 1. 脫落.mabeljutj azua sinicuru a laljing ni kaka ta kadjaman. 早上哥哥接上去的水管脫落了 beljutjen( ) 參照 beljutjbenakebak( ) 參照 baqbaq benau( ) 參照 bau beneq( ) 1. 泥濘.paramur sa beneq imaza. 這裡的泥濘很嚴重 mabeneq( ) 參照 beneq 1. 充滿泥濘.na mabeneq a kasintan nuna qemudjalj. 下過雨後地板是充滿泥濘的 beneraq( ) 參照 beraq-1 benereberes( ) 參照 beresbeneres( ) 參照 beresbenerung( ) 參照 berung benges( ) 1. 鼻塞.paramur sa benges nua su ngudjus. 你鼻塞的很嚴重 mabenges( ) 參照 benges 1. 鼻竇炎 ; 鼻塞.madjele itjen a mabenges nu kalja vuceleljan. 冬天我們很容易得鼻竇炎 sarukuya aravac a mabenges. 鼻塞很不舒服 benubung( ) 參照 bubung benulung( ) 參照 bulung benuqbuq( ) 參照 buqbuqbenuru1( ) 參照 buru1 benuru2( ) 參照 buru2 benuruburu( ) 參照 buru1 benusbus( ) 參照 busberaq-1( ) 1. 具有 欺騙 之意. Page 47 of 374

48 beneraq( ) 參照 beraq-1 1. 欺騙.macaqu a ravac timadju a beneraqa qivu tua zuma caucau. 他很會說話欺騙他者 maberaq( ) 參照 beraq-1 1. 被壞人欺騙.nu keri a tja kinljangan madele itjen a maberaq tua manganga caucau. 我們若常識不足我們很容易被壞人欺騙 beraq-2( ) 1. 具有 看不起 之意思. semanberaq( ) 參照 beraq-2 1. 看不起.nakuya semanberaq itjen tua na semalimsim a caucau. 我們不要看不起窮困的人 bereng( ) 1. 獨角仙.vangavangan a bereng na kakedrian. 獨角仙是小孩子的玩物 beres-( ) 1. 具有 噴出 之意. benereberes( ) 參照 beres- 1. 正在噴.benereberes ta zaljum ti tjuku itaquma. tjuku( 女子名 ) 現在正在田裡澆 / 噴水 beneres( ) 參照 beres- 1. 噴.makaya a beneres ta zaljum, a laljing vineli ni itjav. itjav( 男子名 ) 買的塑膠水管可以用來噴水 qaberes( ) 參照 beres- 1. 用竹子做可以裝水的玩具.madjadjiqedjiqes tua zaljum a sema qaberes tiamadju. 他們用竹子做的玩具噴水 siberes( ) 參照 beres- 1. 噴出.ayatua maculju a ucia siberes nimadju. 由於茶很燙, 他從口裡噴出來 maberes( ) 參照 beres- 1. 被噴.nu kemakanitjen nakuya liaw akai, maberes asu ljaljungu. 我們吃飯時不要說話, 不然我們的口水會噴到同桌的人 beriq( ) 1. 具有 吹噓 屁聲 放屁.beriq aya qetjut nimadju. 他放 'beriq" 的屁聲 paberiq( ) 參照 beriq 1. 放屁.nakuya paberiq itjen itua kinateveteveljan nua caucau. 我們不得在衆人當中放屁 beririq( ) 參照 beriq 1. 吹牛.paramur a beririq nimadju. 他很會吹牛 maberiq( ) 參照 beriq 1. 吹噓.aicu a maberiq a caucau neka nu masalu tua kai nimadju. 沒有人要相信愛吹噓的人之話語 maberiq a ruveca a caucau. 不誠實的人會吹噓 beririq( ) 參照 beriq berung( ) 1. 洞.makata berung a kulavav. 老鼠從洞出没 Page 48 of 374

49 benerung( ) 參照 berung 1. 打洞.kulavav ana kemac sa benerung ta sikaw. 背袋是老鼠咬破打洞的 bibi( ) 1. 鴨.inikanapaquzip tia vuvu tua bibi. 爺爺和奶奶沒有養鴨 bihun( ) 1. 米粉.sanguaq a bihun. 米粉好吃 bilanda( ) 1. 水泥平房.maculju sa bilanda. 水泥房很熱 binilanda( ) 參照 bilanda 1. 用水泥建造的.binilanda a nia kiukai. 我們的教堂是用水泥建造的 binarasu( ) 參照 barasu bineljutj( ) 參照 beljutjbinilanda( ) 參照 bilanda bintu( ) 1. 便當.sanguaq sa nu vineli a bintu. 你們買的便當很好吃 [( 日 )] binulung( ) 參照 bulung biri( ) 1. 最後 ; 殿後.biri timadju nu mekelj. 他跑步殿後 biribirian( ) 參照 biri 1. 最差的.biribirian sakamaya timadju ta sinupuan. 他讀書總是殿後 mabiri( ) 參照 biri 1. 最後一名.mabiri sakamaya timadj nu mintuluq. 他賽跑總是最後一名 biribirian( ) 參照 biri biru( ) 1. 啤酒.satemekel ti kaka ta biru. 哥哥想要喝啤酒 [( 日 )] bisbis( ) 1. 驅趕.anema tjasi bisbis tuaicu a mareka vatu 我們用甚麼東西驅趕這些狗? bisbisu( ) 參照 biu( ) 1. 廟宇.liav aravac a marka biu i taiwan. 台灣有許多廟宇 [( 閩 )] biuing( ) 1. 醫院.nu saqetju itjen, vaik itjen a sema biuing a kipucemel. 我們生病時, 就要往醫院就醫 [( 日 )] buang( ) 1. 破洞.izua buang nuaku kasui. 我的褲子有破洞 bubung( ) 1. 泡泡 ; 泡沫.kamayan a bubung ita quvalj. 頭髮還有泡沫 benubung( ) 參照 bubung 1. 吹泡泡.benubung aravac a sabun. 塊皂很會起泡泡 budu( ) 1. 葡萄.aicu a budu makaya san vavain. 葡萄是可以釀成酒 [( 日 )] bukelulj( ) 1. 蠶蛹.paquziquzip ta bukelulj timadju. 他在飼養蠶蛹 Page 49 of 374

50 bukiu( ) 1. 佛教.a pairang tatjuruvu a bukiu. 漢人較多信佛教 [( 閩 )] buksi( ) 1. 牧師.buksi a kama nimadju. 他 / 她的爸爸是牧師 [( 日 )] tibuksi( ) 參照 buksi 1. 是牧師.ti bukesi a na temulu tua vecik ta rumazi a pinaiwanan. 用羅馬字寫排灣語是牧師教導的 nibuksi( ) 參照 buksi 1. 屬牧師的.namasan nibukesi anga zua qalut. 那是屬於牧師的份 ( 指獵物或是收成等 ) 了 buljang( ) 1. 灰塵.liav a buljang i casav. 屋外很多灰塵 buljek( ) 1. 樹上的螞蟻窩.izua buljek i vavav tua kasiv. 樹上有螞蟻窩 bulung( ) 1. 騙 ; 騙人.kipapaulingavu paramur a bulung nazua timadju. 那個人很會騙要特別小心 benulung( ) 參照 bulung 1. 騙人.nakuya benulungitjen tua tja matjaljaljak. 我們不能騙父母親 binulung( ) 參照 bulung 1. 被騙.binulung aken nua paveliveli tua umaq. 我被房屋仲介騙了 rubulubulung( ) 參照 bulung 1. 詐騙集團.kipapaulingavu tua mareka rubulubulung a caucau. 要防備詐騙集團 bungbung( ) 1. 桶子.talavan ta zaljum a bungbung. 桶子拿去裝水 bunka( ) 1. 文化.aicu a bunka avan a tjasikeljang tua sika maretimaljimaljian nua inutuzuanga caucau. 透過文化我們可以分別各地民族的異同 [( 日 )] bunung( ) 1. 布農族.na pucekelj tase bunugn timadju na pucekelj tase bunugn timadju bununzuku( ) 參照 zuku buqbuq-( ) 1. 具有 沉下水裡 浸水 之意. benuqbuq( ) 參照 buqbuq- 1. 把 沉下水裡.benuqbuq timadju tua kuljkulj. 他把小狗沉下水裡 sebuqbuq( ) 參照 buqbuq- 1. 溺水.sebuqbuq timadju ka ljemanguljangui. 他在游泳時溺水 sibuqbuq( ) 參照 buqbuq- 1. 被 浸入水裡.sibuqbuq na bukusi a kipasinri a mareka sinzia. 要接受洗禮的信徒被牧師浸入水裡 sinibuqbuq( ) 參照 buqbuq- 1. 浸泡於.ku sinibuqbuq a lekelek a pasatua katje qavuan a zaljum. 我將蔴線浸泡於有石灰的水裡 Page 50 of 374

51 buru1( ) 1. 球.ari vaiki a kivangavang ta buru. 走! 我們一起去玩球 aicu a buru siki caquaquan nia madju. 這粒球是他們用來練習的 [( 日 )] baburuan( ) 參照 buru1 1. 球場.vaquan aicu a baburuan. 這個球場是新蓋的 benuru1( ) 參照 buru1 1. 打球.tjalja tjengelayan a ken a benuru tua pinpong. 我最喜打的球是乒乓球 benuruburu( ) 參照 buru1 1. 正在打球.benuruburu a mareka ku salasaladj tucu. 我的同學正在打球 buru2( ) 1. 欺騙. benuru2( ) 參照 buru2 1. 欺騙.nakuya ki tavak a benuru, uri avan nu su kapaula nu tjaivililj. 不要習慣欺騙, 將來你會受害 ruburu( ) 參照 buru2 1. 經常欺騙.ruburu aravac timadju. 她經常在欺騙人 bus-( ) 1. 具有 噴氣 之意. barusbus( ) 參照 bus- 1. 風呼呼聲.barusbus a vali nu kalja vuceleljan. 冬天的風呼呼地吹 benusbus( ) 參照 bus- 1. 噴灑.vaik a benusbus ta pukamayan timadju. 他去芒果園噴灑農藥 busbus( ) 參照 bus- 1. 噴灑器.maljekuyanga a busbus. 噴灑器已經壞了 busbus( ) 參照 busbuya( ) 1. 暱稱小男孩.ti buya ayaitjen ta kakedrian a uqaljai. 小男生暱稱 buya [( 日 )] ta( ) 1. 單位 ; 一. taguan( ) 參照 ta 1. 同一個鄉.aicu a i sagaran katua i cavak a qinaljan namasan taguan. 青山村和口社村是同屬一個鄉域 [( 日 )] taidai( ) 參照 ta 1. 一百.taidai a nia iyu a paquziquzipen ni kama. 我父親在飼養一百頭羊 tatidai anga cavilj ni vuvu. 阿嬤已經一百歲了 tapuluq( ) 參照 ta 1. 十.tapuluq a ku caljudjuqan. 我有十根手指 tapuluq katu alu sa venan. 有十八隻鹿 tapuluq katu drusa sa kulavaw. 有十二隻老鼠 tapuluq katu ita sa lalangau. 有十一隻蒼蠅 tapuluq katu lima sa qatjatjipi. 有十五隻壁虎 tapuluq katu pitju sa vutj. 有十七隻松鼠 tapuluq katu sepatj sa salapeljan. 有十四隻蚊子 tapuluq katu siva sa takec. 有十九隻山羌 tapuluq katu tjelu sa tjainan. 有十三隻蜜蜂 tapuluq katu unem sa qauzung. 有十六隻蟑螂 Page 51 of 374

52 tabi( ) 1. 日式雙叉鞋.tjengelai a ravac ti kama kemucu tua tabi. 我父親很喜歡穿日式雙叉鞋 [( 日 )] tacavilj( ) 參照 cavilj tacekeljan( ) 參照 cekeljtad( ) 1. 具有乾燥 ; 乾之意. papetad( ) 參照 tad 1. 使.. 乾.maqutjav aken tu papetad tua ku kava. 我急著要烘乾我的衣服 papetad u azua tjevetjeveng a su kava. 請你把你濕答答的衣服用乾 papetadu( ) 參照 tad 1. 請你弄乾.papetadu azua su kava. 請你弄乾你的衣服 metad( ) 參照 tad 1. 乾燥 ; 乾.metad a kirimu a vinateqan i qaljiv. 曬在屋簷上的衣服很容易乾 metad anga su vinaivai a kava 妳曬的衣服已經乾了 nametad( ) 參照 tad 1. 乾的.nametad aicu a pana. 這條河已經乾涸 alapu tua nametad a kasiv. 要撿乾的木材 tadalj( ) 1. 梯子.kinasengseng nikama aicu a tadalj. 這一個梯子是我父親製作的 putadalj( ) 參照 tadalj 1. 放梯子.kana semanumaq itjen a payuan tjara putadalj itjen tua sisa qaljiv. 排灣族蓋房子一定配做上屋簷的梯子 semantadalj( ) 參照 tadalj 1. 做梯子.semantadalj ti kama tua qau. 父親用竹子來做梯子 tadjaljeng( ) 參照 djaljengtadjekuacan( ) 參照 djekuactagilj-( ) 1. 具有 開始 起初 之意. patagilj( ) 參照 tagilj- 1. 開始 ; 起初.patagilj amen a kicaquan ta senai nua sikasalusalut. 我們開始準備豐年祭的歌 katagilj( ) 參照 tagilj- 1. 因 ; 根因 ; 原因.kiraqa ta cekelj a kisudju tua zuma vavayan mavan a katagilj tua rivurivuan niamadju. 他們爭吵的根因是先生有外遇 taguan( ) 參照 ta tagumec( ) 參照 gumec taidai( ) 參照 ta taidai akudrav( ) 參照 kudrav tailj( ) 1. 對方 ; 單邊.senema zua nu tarev a uri pucekeljan ni veneng. 你家的 veneng( 女性名 ) 要結婚, 其對方是那裡人? karutailj( ) 參照 tailj 1. 單邊力量 ( 單連杯 ).aicu a karutailj avan a sitekel nua mamazangiljan nu tjezua Page 52 of 374

53 tua namasan pazangal a palisian. 稱為單邊力量之木杯是頭目在重要祭典時所用之飲杯 taitan1( ) 參照 ljemita taitan2( ) 參照 ljemita takalj( ) 1. 墊子.quai a sinan takalj ka sicuwayan. 以前的墊子是藤蔓做的 patakalj( ) 參照 takalj 1. 鍋墊 ; (古壺)有圈足.quai a kinasengseng a seman patakalj. 這個鍋墊是用藤做的 aicu a patakalj sicangecangelj tua pariuk. patakalj ( 墊子 ) 是用來墊鍋子的 pinupatakaljan( ) 參照 takalj 1. 有圈足之壺 ; (古壺)有圈足.aicu a pinupatakaljan a dredretan makayauta si lingdjelj tua umaq, sipapucekelj saka saseqetjan tua tjaljayan uta. 那稱為有圈足之壺的陶壺也可以用做分家信物, 做聘禮和存放種子 aicu a pinupatakaljan a reretan namaya tua pinucalingan a lingdjelj tua umaq, papizuanan tua vusam nua lami. 有圈足 之壺和 有耳朵 之壺是分家信物, 也儲存穀類種子 takaljan( ) 參照 takalj 1. 墊上.takaljan cu tua zua pariuk. 這個用來墊那個鍋子 takatakalj( ) 參照 takalj 1. 滾竹圈.tjemukutjuku tua takatakalj a malalumalj. 滾竹圈比賽 takaljan( ) 參照 takalj takatakalj( ) 參照 takalj takec( ) 1. 山羌.tjaljasanguqan a takec, tua na sacemelanga. 在所有的獵物裡, 山羌是最好吃的 takit( ) 1. 較短的腰刀. tjakit( ) 參照 takit 1. 較短的腰刀.radjai a ravac a tjakit nikama. 我爸爸的腰刀非常鋒利 takitj( ) 參照 kitjtalagalj( ) 1. 爐灶.pizuau i talagalj a pariuk. 鍋子放在爐灶上 temalagalj( ) 參照 talagalj 1. 煮東西.temalagalj aken tua tja kanen. 我煮我們要吃的 talaq-( ) 1. 具有 嫉妒 之意. patalaq( ) 參照 talaq- 1. 嫉妒.mavekelj a inika patalaq. 沒有嫉妒心的人很少 pinatalaqan( ) 參照 talaq- 1. 被嫉妒 ; 被排擠.nu inika pinatalaqan timadju, ki inika uri namatucu sakamaya pinuliman nimadju. 若不是因為他被人排擠, 他應不只如此表現 temalaq( ) 參照 talaq- 1. 令人嫉妒.temalaq ta timanga sasu qimang. 你的好運氣令人嫉妒 Page 53 of 374

54 talav-1( ) 1. 具有 接水 之意. patalav( ) 參照 talav-1 1. 接水.nu qemudjalj patalav itjen tua bakic a pililjililjing. 一下雨我們於會放水桶於屋簷下接水 temalav( ) 參照 talav-1 1. 提水.vaiku a temalave tua zaljum. 請你去提水 talav-2( ) 1. 具有 標把 之意. kakitalavan( ) 參照 talav-2 1. 標把.ljaicadja azua kakitalavan pazangal a kitalav. 標把距離很遠不好瞄準 talekelekan( ) 參照 lekelek talem( ) 1. 種植.ku talem aicu a cuqu. 這一棵茄苳樹是我種的 temalem( ) 參照 talem 1. 種.icengceng a temalem tucu tua rumagai. 這時候正是種高粱的時期 tinaleman( ) 參照 talem 1. 被種.tinaleman tua sutjaw azua quma. 那塊田地種植花生 katalem( ) 參照 talem 1. 剛種的.tjau katalem aicu a veljvelj. 這些香蕉是剛種的 talevecan( ) 參照 levec talidu( ) 1. 具有 參觀 壯觀 之意.na vaikaken a talidu tua sipucekeljan nua mamazangiljan i piuma. 我去平和村參觀頭目的婚禮 temalidu( ) 參照 talidu 1. 壯觀.na temalidu a kina teveteveljan nu macai a mamazangiljan. 若有貴族家族的人去世, 所有人聚集在一起是非常壯觀的 talimuzav( ) 1. 憂鬱 ; 憂愁.na talimuzav timadju tu pakitjaulain nua gakku. 他一直很憂鬱, 怕被學校退學 talimuzav timadju tua saqetjuan. 他為他的病憂愁 temalimuzav( ) 參照 talimuzav 1. 令人感傷.a-i aicu a kinakemudan nusa gadu temalimuzav aravac. 唉, 這座山的景色真令人感傷 natalimuzav( ) 參照 talimuzav 1. 很憂愁.natalimuzav ti kaka tu neka nu sengesengan. 哥哥很憂愁沒工作做 taljitiv( ) 1. 瀑布.qaca zaljum ita taljitiv. 瀑布的水很大 inika makuljikuji sa zaljum i maza i tua taljitiv. 這裡的瀑布水不會乾涸 talutlutan( ) 參照 lutluttamadang1( ) 1. 子彈.macaqu ti vuvu a seman tamadang tua kuang. 我祖父會製作子彈 tamadang2( ) 1. 避邪禮.anema namasan tamadang nu paukuz nuayaitjen avan a kuang, pariuk katua Page 54 of 374

55 kakara. 聘禮中贈送槍, 鍋子與耙是做為避邪禮 tanadam( ) 1. 慾 ; 想.temanadam a sanguan na djamai ka pucekecekelj mun. 你們結婚時的美食, 令我們想再吃 tangatangaw( ) 參照 tangawtangaw-( ) 1. 具有 迎向 迎面 之意. tangatangaw( ) 參照 tangaw- 1. 迎風處.i tangatangaw azua nia qaqumain. 我們耕作的地方就在迎風處 tinangaw( ) 參照 tangaw- 1. 懷抱著的.ku tinangaw a ku aljak a piqadaw. 我每天都懷抱著我的孩子 tangez( ) 1. 依靠 ; 支柱.aicu a cukes sini tangez tua qeluz nua tapaw. 這根柱子是樑木的支柱 temangez( ) 參照 tangez 1. 撐住.temangez itjen tua tapaw a kisusangas tua vali. 颱風來之前要用支柱撐住工寮 kitangez( ) 參照 tangez 1. 依靠著.uzai timadju ana kitangez tua kasiw a qemauqaung. 他倚靠者樹哭泣 tangidangida( ) 參照 tapatapav( ) 參照 tapav tapav( ) 1. 工寮. tapatapav( ) 參照 tapav 1. 工寮.izua za tapatapav i vavua. 田園裡有一棟工寮 nguangua sa nu tapatapav. 你們的工寮蓋的很好 temapav( ) 參照 tapav 1. 築屋 ; 築屋頂.uri temapav mun nutiaw? 明天你們要搭建屋頂嗎? tapi( ) 1. 土窯. taqaljaqaljan( ) 參照 tapi 1. 居民.qepuqepuin nua mamazangiljan a taqaljaqaljan. 頭目召集部落居民 temapi( ) 參照 tapi 1. 焢土窯.temapi tua vurasi. 做土窯烤地瓜 tapuluq( ) 參照 ta tapuluqakudrav( ) 參照 kudrav tapuluqaqepuan( ) 參照 qepu tapuluqavatan( ) 參照 vatantapuluqkatualu( ) 參照 puluq tapuluqkatudrusa( ) 參照 puluq tapuluqkatuita( ) 參照 puluq Page 55 of 374

56 tapuluqkatulima( ) 參照 puluq tapuluqkatupitju( ) 參照 puluq tapuluqkatusepatj( ) 參照 puluq tapuluqkatusiva( ) 參照 puluq tapuluqkatutjelu( ) 參照 puluq tapuluqkatuunem( ) 參照 puluq taqaljaqaljan( ) 參照 tapi taqapuluan( ) 參照 qapulu taqepuan( ) 參照 qepu taqepuqepuan( ) 參照 qepu taqetaq( ) 1. 涼亭 ; 側背帶.na taqedj ti camak i taqetaq. camak( 男子名 ) 在涼亭那裏睡覺 pazangazangal nu uri venli tjen ta taqetaq. 如果我們要買側背帶的話, 側背帶很貴 taqevad( ) 參照 qevadtaquman( ) 參照 quma taqupungan( ) 參照 qupungtaquyulj( ) 參照 quyulj tarar( ) 1. 女用布頭飾.inalang tua qata a tarar ni ljavaus. ljavaus( 女子名 ) 的頭飾是用琉璃珠做成的 kinasengsengan aicu a tarar. 這個女用頭飾做得很好 natemarar( ) 參照 tarar 1. 頭戴著頭飾.natemarar ti vuvu tua pinuqatan a tarar. 祖母戴著琉璃珠的頭飾 tarev( ) 1. 媳婦 ; 入贅.puqimang a men a marecekelj, nananguaqan a ravac a mareka nia tarev. 我們很有福氣, 兩個媳婦都優秀 kitarev( ) 參照 tarev 1. 入贅.a uqaljai a vavayan nu inin ka vusam makaya kitarev i ta paiwan zuku. 在排灣族, 是男是女只要不是長子都可以入贅 taringucan( ) 參照 ringuc2 tariteku( ) 參照 teku tarukuzuku( ) 參照 zuku tataq-( ) 1. 具有 磨刀 之意. tataqan( ) 參照 tataq- 1. 磨刀石.tjara izua sakamaya tataqan i kacasavan tua umaq. 戶外一定設有磨刀石 temataq( ) 參照 tataq- 1. 磨刀.na temataq ti ljavuras tua uri siljivas a tjakit. ljavuras( 男子名 ) 磨好了要用來砍草的刀 sitatatataq( ) 參照 tataq- 1. 被磨的 用來磨.aicu a qaciljai sitatatataq tua siqunu 這一塊石頭是用來 Page 56 of 374

57 磨小刀 kaukav katua tjakit. 鐮刀和山刀 ljusepisepitanga a tjakit tua sitatatataq. 刀子被磨的越來越薄 tataqan( ) 參照 tataqtatekelen( ) 參照 tekel tatuluqan( ) 參照 tuluqtatuqulj( ) 參照 tuqulj 1 tatuquljan( ) 參照 tuqulj-2 tauiu( ) 1. 醬油.sau veliu ta tauiu! 你去買醬油! [( 閩 )] taukua( ) 1. 肚兜.taukua aicu nau ku kaka. 這肚兜是我妹妹的 natemaukua( ) 參照 taukua 1. 戴著肚兜.na temaukua ku vuvu a ti ljuzem. 我的孫女 ljuzem 帶著肚兜 tavak-( ) 1. 具有 習慣 之意. temavak( ) 參照 tavak- 1. 習慣.temavak ti kama a temalem tua mukui katua veljevelj tua nia quma. 父親習慣在我們的田裡種植木瓜和香蕉 kitavak( ) 參照 tavak- 1. 習慣於.na kitavak tua sema kiukai a kemasi kerikeri. 他從小就習慣於上教會 tavalj( ) 1. 秧苗.sarunguaq a tjavarung nu pacunitjen tua namaledjeanga sa mareka tavalj. 當我們看到一片綠油油的秧田時心感舒暢 temavalj( ) 參照 tavalj 1. 插秧.temavalj mun nungida? 你們什麼時候插秧呢? tavaljan( ) 1. 大水源地.inu a nu tavaljan? 你們的水源地在那裡? inu a tavaljan imaza i padain? padain( 部落名 ) 部落的水源地在那裡? tavang-( ) 1. 具有 懷孕 之意. tavatavangen( ) 參照 tavang- 1.( 古壺 ) 摟在懷裡之意.aicu a pinaka tavatavangen a reretan, namasan kakiqaungan tua sikasarunguaqan nua saqetjuqetju a caucau. 稱為 摟在懷裡 之古壺是用來醫治病人 temavang( ) 參照 tavang- 1. 摟抱生命.temavang ayaitjen tua vavayan a makeljanganga tjialj tu mavunglai. 我們稱懷孕的婦女為 摟抱生命 之女子 tavangaljan( ) 參照 vangaljtavangvangan( ) 參照 vangvang tavatavangen( ) 參照 tavangtaveljiut( ) 參照 veljiut Page 57 of 374

58 tavucungan( ) 參照 vucung-1 tavung-( ) 1. 具有 懲罰 之意. patavungen( ) 參照 tavung- 1. 被懲罰.nu inika tjen a pasusu ta kakudan a 'unting patavungen itjen. 我們如果不遵守交通規則會受罰 temavung( ) 參照 tavung- 1. 賠罪.temavung aken tua ku pinasalivan. 我向他賠罪表示道歉 tayaruzuku( ) 參照 zuku tazek( ) 1. 踢. temazek( ) 參照 tazek 1. 腳踢.temazek azua ljuang nutja ljiadeten. 我們靠近那隻牛牠會用腳踢 tazua( ) 參照 zua2 tecek-( ) 1. 具有 打針 之意. teceken( ) 參照 tecek- 1. 被打針.tjnglai sun ta teceken a pinu? 你希望我為你打針在哪個位置? teceku( ) 參照 tecek- 1. 請打針.teceku aken a pitua valjangaljangan. 請你在我的手臂上打針吧! temecek1( ) 參照 tecek- 1. 打針.nu temecek tua sikidjamudjamuq makeljang aravac a saqetjuan. 打抽血針的時候感覺很痛 temecek2( ) 參照 tecek- 1. 放豬血.aicu a cinunan kemeljang a ravac tu kemuda temecek tua qacang saka masunasi a kirimu. 獵人很知道如何一刀即可放豬血使氣絕 kitecek( ) 參照 tecek- 1. 去打針.saqetju aken, navaik aken a kitecek. 我生病了, 我去打針 sitecek( ) 參照 tecek- 1. 針劑.naqesang aicu a uri sitecek tjanusun a cemel. 這個針劑是為治你的感冒而施打 teceken( ) 參照 tecekteceku( ) 參照 tecektega-( ) 1. 具有 喚醒 之意. tegau( ) 參照 tega- 1. 你叫 醒.tegau ti zepulj tua pinaqup. 叫醒 zepulj ( 女子名 ) 起床洗臉 temega( ) 參照 tega- 1. 叫醒.temega ti kina tjanuamen a ljemita tu a kadjamadjaman. 母親是每天早上叫我們起床 matega( ) 參照 tega- 1. 被喚醒.matega ti vuvu ta tinse. 奶奶被電視吵醒 matega itjen tua mapulapulaw. 我們被醉酒的人吵醒 Page 58 of 374

59 tegau( ) 參照 tegatekel( ) 1. 喝 ; 飲料. tatekelen( ) 參照 tekel 1. 飲料.sau vaiku a venli tua tatekelen. 請你去買飲料 temekel( ) 參照 tekel 1. 喝.temekel tua zaljum. 喝水 tinekel( ) 參照 tekel 1. 喝.tinekel a ku vava ni kui. kui( 男子名 ) 喝了我的酒 teku( ) 1. 很低.teku aicu anu qaqumain i maza. 你們這個耕地很低 tariteku( ) 參照 teku 1. 陰間.inika macacai a caucau i tariteku aya tja milingan a payuan. 我們排灣族的傳說中有提到, 陰間的人是不會死的 tekuteku( ) 參照 teku 1. 低的.tekuteku aravac a nu sinan tapaw. 你們所建的工寮太低了 ljeteku( ) 參照 teku 1. 下來.ljeteku qunu manu makelusun. 孩子請你下來免得跌下來 ljiateku( ) 參照 teku 1. 放低一點.ljiateku a pagalju ki cacengecengan. 位置再放低一點就會剛剛好了 tekuteku( ) 參照 teku teluaqepuan( ) 參照 qepu tema'isi( ) 參照 isi temalagalj( ) 參照 talagalj temalaq( ) 參照 talaqtemalav( ) 參照 talav-1 temalem( ) 參照 talem temalidu( ) 參照 talidu temalimuzav( ) 參照 talimuzav temaljtjalj( ) 參照 tjaljtjalj2 temangez( ) 參照 tangez temapav( ) 參照 tapav temapi( ) 參照 tapi temataq( ) 參照 tataqtemavak( ) 參照 tavaktemavalj( ) 參照 tavalj temavang( ) 參照 tavangtemavung( ) 參照 tavungtemazek( ) 參照 tazek temecek1( ) 參照 tecek- Page 59 of 374

60 temecek2( ) 參照 tecektemega( ) 參照 tegatemekel( ) 參照 tekel temengaz( ) 參照 tengaztemetang( ) 參照 metangtemevelj( ) 參照 teveljtemezak( ) 參照 tezak temezeng( ) 參照 tezengtemideq( ) 參照 tideq temiljequ( ) 參照 tiljequtemugut( ) 參照 tuguttemuljur( ) 參照 tuljurtemulu( ) 參照 tulu temuqulj( ) 參照 tuqulj-2 temuvulj( ) 參照 tuvuljtemuvung( ) 參照 tuvung temuzuq( ) 參照 tuzuq tengaz-( ) 1. 具有 相咬 啃食 之意. temengaz( ) 參照 tengaz- 1. 啃食 啃噬.na temengaz tua kuka azua vatu. 那隻狗啃食了一隻雞 tjemengaz a vatu tua cuqelalj. 狗啃噬骨頭 kinitengazan( ) 參照 tengaz- 1. 被啃噬.kinitjengazan nua vavui a ku ljasiak. 我的南瓜被野豬啃了一口 teqel-( ) 1. 具有 推力 之意. piteqel( ) 參照 teqel- 1. 比腕力.qalian kekju piteqeli a madrusa. 朋友我們兩個來比腕力 matateqel( ) 參照 teqel- 1. 推力比賽.izua matateqel tua tja undukai tucu a cavilj. 今年的運動會有比推力比賽項目 tequng( ) 1. 角.izua tequng na uqaljai a sizi. 公的山羊有兩支角 terung-( ) 1. 具有 脫落 之意. materung( ) 參照 terung- 1. 脫落.materung a takit ni kama. 爸爸的刀脫落 tevelj-( ) 1. 具有 合併 聚會 之意. temevelj( ) 參照 tevelj- 1. 召集.temevelj tua taqaljaqaljan a mamazangiljan. 頭目召集村民 Page 60 of 374

61 teveljen( ) 參照 tevelj- 1. 合在一起.teveljen nua sihu a rusa qinaljan. 政府將兩個部落合併在一起 kinateveteveljan( ) 參照 tevelj- 1. 聚會 ; 盛會.na temalidu aravac a kinateveteveljan nu maljeveq. 五年祭時的盛會非常隆重壯觀 kitevelj( ) 參照 tevelj- 1. 加入 ; 移位.aicu a sequcapungan na kitevelj tua semakazayazaya i rinari. 好茶村移往到 rinari( 地名 ) 的瑪家村 matevelj( ) 參照 tevelj- 1. 合併.nu matevelj a marusa saka namasanitjalj a varung pupicul a ravac. 兩人同心合一就會有相當的力量 matevetevelj( ) 參照 tevelj- 1. 聚會.uri matevetevelj a nia kinacemekeljan nu tezua ta pinualjakan tjai yisu. 到了耶穌的聖誕我們家族就會聚會 teveljen( ) 參照 teveljtevu( ) 1. 膀胱.aicu a tevu nua qacang nu nacemulju tja rasin tu uri san buruin. 殺豬後將豬的膀胱曬乾後, 可做成球 kivangavangavang a kakedrian ta sinan buru a tevu na vavui. 小孩們在玩山豬的膀胱做的球 tezak( ) 1. 滴.uri makuljianga zaljum imaza aminanga tezak. 這裡的水快乾涸了, 只剩水滴 tezak a sasupuan tua zaljum. 水的計量方式是滴 ta tezak azua zaljum. 那裡只有一滴水 temezak( ) 參照 tezak 1. 漏雨.ka na qemudjalj temezak aicu a qinaljivan. 只要下雨這屋頂就會漏雨 tezeng-( ) 1. 具有 經得起 之意. temezeng( ) 參照 tezeng- 1. 經得起.tjalja naseminamaljian azua timadju, temezeng ta kapaula niamadju a cekeljan. 他是不可思議的人, 他經得起家庭遇到重大的災難 tiaken( ) 參照 kentiamadju( ) 參照 madjutianes( ) 1. 橘子.sanguaq a tianes. 橘子很好吃 tiaw-( ) 1. 具有 昨天 之意. katiaw( ) 參照 tiaw- 1. 昨天.tima su saladj katiaw 你昨天的同伴是誰? nutiaw( ) 參照 tiaw- 1. 明天.nutiaw uri vaikitjen a kivaqu. 明天我們要去採收小米 tibuksi( ) 參照 buksi tideq( ) 1. 間隔 ; 有時間 ; 抽空.nu temalem itjen tua kasiv tjara tja sipenetj a tideq. 我們種樹 Page 61 of 374

62 的時候一定要注意間隔 patideq( ) 參照 tideq 1. 抽空.nu masu kincengelj a vuaq kitjen a patideq a ljemizav tua saqetjuqetju i biuing 今日午後我們抽空前往醫院探訪病人 putideq( ) 參照 tideq 1. 有空.nungida putideq sun 你何時有空? temideq( ) 參照 tideq 1. 隔天.temideq tua qadav a kiunang. 隔日休息 tigami( ) 1. 信件.izua ku tigami a kemasi ripun a vuaq. 今天我收到一封從日本來的信 [( 日 )] patigami( ) 參照 tigami 1. 寫信.paqenetjuanga ta patigami nu djemaljun sun i amirika. 你到了美國要記得寫信回來 tikai( ) 1. 蛆.pu tikai nu venalenaleng tia vuvu a vavayavayan. 奶奶們在做醃肉時肉都會長蛆 tikatikayan( ) 參照 tikai 1. 長滿了蛆.tikatikayan anga aza su ciqav. 你的魚都長滿蛆了 tikatikayan( ) 參照 tikai tikililj( ) 1. 蟋蟀.nu puringai ta qayaqayam tikililj asi pupan. 捕鳥食用蟋蟀作餌 tileq( ) 1. 眼中異物.izua tileq ita ku maca. 我眼中有異物 tiljegel( ) 1. 發呆.secevung tua qatjuvi i djalan tiljegel timadju. 他在路上遇到蛇就發呆了 tiljequ-( ) 1. 具有 照亮 反光 反射 之意. patiljequ( ) 參照 tiljequ- 1. 照亮.neka nunamaya tua izuanga sa dinki mapa tiljequ satja djalan. 有了路燈真好, 它照亮了我們的路 temiljequ( ) 參照 tiljequ- 1. 反光.nu maqadadav, temiljequ a banal ni vuvu i masegeseg. 白天的時候, 祖父 masegeseg 的禿頭會反光 tilju( ) 1. 切菜板.pi zuau tua tilju a semandjamai. 請在切菜板來切蔬菜 tja sarunguaq a pita tilju a venuciq tua qavai. 用切菜板切小米榚更好 tima( ) 參照 ma timun( ) 參照 mun tina'isi( ) 參照 isi tinaleman( ) 參照 talem tinangaw( ) 參照 tangawtinekel( ) 參照 tekel Page 62 of 374

63 tingangarui( ) 1. 蜥蜴.liav a ravac a tingangarui i gadu. 山上有很多的蜥蜴 tinpula( ) 1. 蔥油餅.sanguaq a tinpula. 蔥油餅很好吃 [( 日 )] tinsiukiu( ) 1. 天主教.tinsiukiu timadju. 他 / 她是天主教徒 tinsu( ) 1. 分數 ; 點數.pida su tinsu tasu kinasikingan tua inamilikan ka tiav? 昨天的美語考試你得了幾分? vavaw a tinsu tua kinasikingan nimadju. 他考試的分數很高 [( 日 )] tinuqulj( ) 參照 tuqulj-2 tinutang( ) 參照 tutang tinuvulj( ) 參照 tuvuljtinuvung( ) 參照 tuvung tipus( ) 1. 蓮霧.sanguaq a tipus. 蓮霧很好吃 tisagi( ) 1. 手提袋.aicu a tisagi ni kina ku vinli ta sinikaleva tjaimadju. 媽媽的手提袋是我買來感謝她 tisun( ) 參照 sun tiveljatan( ) 1. 弓.izua ku tiveljatan katua vakela a kina sengsegn ni kama. 我有弓和箭是父親所做的 tjacuai( ) 參照 cuai tjadedet( ) 參照 det tjaicasav( ) 參照 casav tjaljaduduan( ) 參照 dudutjaucikel1( ) 參照 cikel tjaucikel2( ) 參照 cikel tjaucikelu( ) 參照 cikel tjemaucikel( ) 參照 cikel tucu( ) 1. 現在 ; 如今 ; 這樣.maya tucu mana paqulid. 這樣才是正確 tucu a qadaw uri masalut itjen. 我們現在要豐年祭 tucuacavilj( ) 參照 tucu 1. 今年.kisamuljai a mapuljat tucuacavilj. 今年我們一起努力 situcuan( ) 參照 tucu 1. 現在的.saqetju a tja qulu tua situcuan a kakudan. 現代人的習慣讓人令人傷腦筋 tucu-( ) 1. 具有 如此 之意. inayatucu( ) 參照 tucu- 1. 如此.ku inayatucu a qivu timadju. 我對他如此說 Page 63 of 374

64 namayatucu( ) 參照 tucu- 1. 如此的.namayatucu a tja sivaivaik. 我們所努力的事是如此的 tucuacavilj( ) 參照 tucu tugut-( ) 1. 準備小米田. temugut( ) 參照 tugut- 1. 開墾小米田.nu icigacu maqutjav itjen tua temugut a seman puvaquan. 到了一月我們就忙碌於開墾準備小米田 situgutugut( ) 參照 tugut- 1. 準備小米田.ita icigacu a situgutugut. 一月是準備小米田的時候 tuki( ) 1. 手錶.pazangal a ku tuki. 我的手錶很貴 [( 日 )] tulaku( ) 1. 大卡車.unting tua tulaku a sengsengan nimadju. 他 / 她的工作是開大卡車 izua nimadju a tulaku. 他 / 她有大卡車 [( 日 )] tulek( ) 1. 指引.aicu a tulek tua pasa makazayazaya qinaljan a djalan. 這個是指往瑪家村的指引 ( 路標 ) situlek( ) 參照 tulek 1. 指引.situlek a ken ni kama ta ku sidjavaca. 爸爸指引我要走的路 tuljur-( ) 1. 具有 八角梁木 之意. temuljur( ) 參照 tuljur- 1. 製作八角型樑木.aicu a semanumaq ta qinaciljai tjara temuljur tua sialangan. 建築石版屋的樑木, 一定要先將梁木製成八角型樑柱 tulu( ) 1. 教導 ; 學習的地方.sinivecik nikama pituadjeljep a tulu niamadju tjanuamen a marekakakaka. 父親將父母的教導明記在牆壁上 aicu a tulu nua vavuluvulungan tjasikamanguaq a ravac. 從耆老的教誨中我們受益良多 pakitulu( ) 參照 tulu 1. 使學習.tiamadju a marecekelj kisamulja a pakitulu tua mareka aljak. 他們夫婦努力讓孩子們受教育 temulu( ) 參照 tulu 1. 教學.ljemaluai a ravac nu temulu timadju. 他教學的內容非常清楚 kakituluan( ) 參照 tulu 1. 學習的地方.kasicuayan cakar a kakituluan nua uqaljaqaljai a mimaqacuvacuvaungan. 會所是提供青少年學習的地方 aicu a gakku mana kakituluan nua marekalja aljak. 學校是我們的孩子學習的地方 aicu a kiukai namasan kakituluan uta. 教會也是學習的地方 kitulu( ) 參照 tulu 1. 學習.kitulu aken tua pinayuanan. 我學習排灣族語 matulu( ) 參照 tulu 1. 教導有成.matulu timadju ta nanguaqan na kama. 他被他父親的好行為所教導 Page 64 of 374

65 tulunkai( ) 1. 討論會.uri izua tulunkai tua patjara kai nua kacalisian nu sicavilj. 明年將舉辦有關原住民語言的討論會 [( 日 )] tuluq-( ) 1. 具有 跑步 之意. tatuluqan( ) 參照 tuluq- 1. 運動場.izua tjaljiqaca aravac a tatuluqan i takaw(). 高雄有一處非常大的運動場 tuluqu( ) 參照 tuluq- 1. 請你盡快.tuluqu a semamaza izua tja pacugan. 這裡有狀況請你盡快過來 mintuluq( ) 參照 tuluq- 1. 跑步.djaljav aravac ti kaka nu mintuluq. 我哥哥跑得很快 mintulutuluq( ) 參照 tuluq- 1. 正在跑步.mintulutuluq a kakedrian. 小孩子們在跑步 tuluqu( ) 參照 tuluqtuqulj 1( ) 1. 第四代關係.ku tuqulj aicu a aljak ni kuljelje. kuljelje( 男子名 ) 的孩子與我是第四代關係 tatuqulj( ) 參照 tuqulj 1 1. 第四代關係.ku tatuqulj aicu ti selep. selep ( 女子名 ) 是我第四代的孫女 tuqulj-2( ) 1. 具有 頂東西 之意. tatuquljan( ) 參照 tuqulj-2 1. 專為頂東西用之台.aicu a kasasavan tua tja umaq, tjara izua sakamaya sinan tatuquljan. 我們家的外面, 一定設有專為頂東西用的台 temuqulj( ) 參照 tuqulj-2 1. 用頭頂東西.aicu a vavayavayan i makazayazaya temuqulj tua kinacu. 瑪家的婦女是用頭頂東西 temuqulj ti kina ta kakanen a sema ta nia quma. 媽媽頭頂著食物去我們的耕地 tinuqulj( ) 參照 tuqulj-2 1. 頭頂著.tinuqulj ni kina a nia kini vurasi a vuaq. 母親用頭頂著我們今天收成的地瓜 turivecan( ) 1. 東西.aicu turivecan ni kama. 這是我爸爸的東西 tusikaljiananga( ) 參照 ljia tutang( ) 1. 建築用的鐵皮.cemuleq sa tutang nu qemudjalj. 下雨時這個鐵皮屋很吵 [( 日 )] tinutang( ) 參照 tutang 1. 鐵皮蓋的.tinutang a nia umaq. 我們的家是用鐵皮蓋的 tutu( ) 1. 女性胸部 ; 奶.aicu a tutu nua kina maru sicevudanga nua nasi na lumamad. 母奶似如嬰孩的生命活泉 Page 65 of 374

66 patutu( ) 參照 tutu 1. 餵奶.patutuan na kina nu maculja a aljak. 小孩子餓時媽媽就會餵奶 tuvulj-( ) 1. 具有 鬆軟 之意. temuvulj( ) 參照 tuvulj- 1. 鬆軟.uri temuvulj tikama nu sauni tuania pupadayan. 待回我父親要鬆軟我們的水田 tinuvulj( ) 參照 tuvulj- 1. 藉機械來鬆軟田地.tinuvulj nikama sema kikai ania pupadayan. 父親用農耕機鬆軟我們的水田 tuvung( ) 1. 袋子 ; 口袋 ; 包裝.papu aneman aicu a tuvung? 這個袋子是用來裝什麼的? temuvung( ) 參照 tuvung 1. 裝袋.temuvung aken ta uri ku kacuin a vurasi. 我把要帶走的地瓜裝袋 tinuvung( ) 參照 tuvung 1. 裝在袋子裡.tinuvung ni kini a kinivasa nimadju a vuaq. 母親所挖的竽頭裝在袋子裏 tuvungen( ) 參照 tuvung 1. 包回去.tuvungen a djamai ni kakui sa kacuyi a tjumaq. kakui( 女子名 ) 用袋子包菜然後帶回去 tuvutuvung( ) 參照 tuvung 1. 小袋子.a paisu nivuvu pinizua tua tuvutuvung ni madju. 奶奶的錢存放在她的小袋子裏 tuvungen( ) 參照 tuvung tuvutuvung( ) 參照 tuvung tuzung( ) 1. 柄 ( 刀柄 ).kasiv a tuzung nua ku valjes. 我的斧頭的柄是木頭製成的 tuzuq( ) 1. 漏雨 ; 雨滴. temuzuq( ) 參照 tuzuq 1. 漏雨.kanaqemudjalj tjara temuzuq aicu a umaq. 只要下雨, 這個家就會漏雨 temuzutuzuq( ) 參照 tuzuq 1. 雨滴.pacunu sa temuzutuzuq imaza nu qemudjalj. 看這個地方, 只要下雨就會滴雨滴不停 daihiu( ) 1. 鄉民代表.kisingkiuan tua daihiu ti kaka. 哥哥參選鄉民代表 ti langpav ania daihiu a semakazayazaya. langpav 是我們 makazayazaya 村的鄉民代表 [( 日 )] dainamaitu( ) 參照 dalek( ) 1. 水滴 ; 霚水 ; 露水.izua sa dalek i tua qipu. 地上有水滴 demalek( ) 參照 dalek 1. 下水滴 ; 下雨滴.demalek anan a pasusangas nu uri qemudjalj. 下雨之前會先下雨滴 Page 66 of 374

67 daljepan( ) 參照 djaljepdalut( ) 1. 濕滑.dalut aravac aicu a djalan. 這一條路很滑 dangadangas1( ) 參照 dangas-1 dangadangas2( ) 參照 dangas-1 dangas-1( ) 1. 具有 邊緣 懸崖 之意. dangadangas1( ) 參照 dangas-1 1. 懸崖.namalingdjelj timadju i dangadangas. 他站在懸崖邊 dangadangas2( ) 參照 dangas-1 1. 桌子邊緣.maya pi dangdangas ta cukui a su kisi. 碗不要放在桌子邊緣 demangadangas( ) 參照 dangas-1 1. 修籃子 ( 編製品 ) 邊緣.demangadangas ti kama tua cinpu a cepeng. 父親為他編製的籃子修邊緣 dangas-2( ) 1. 具有 編製 之意. demangas( ) 參照 dangas-2 1. 編製.kusaladj ana demangas tuaicu a tinmaku. 我的妻子編製的窗簾 sidangadangas( ) 參照 dangas-2 1. 編製籃子器具.azua siqunu mavan a sidangadangas ni vuvu. 那把小刀是祖父編製籃子的器具 dangdang( ) 1. 開墾新地.aicu dangdang ni tjuvuciulj. 這是 tjuvuciulj 家的新開墾地 dangdangu( ) 參照 dangdang 1. 把草砍光.dangdangu a pulingetj azua quma. 把那快地的草砍光 demangdang( ) 參照 dangdang 1. 砍草 ; 砍草劈新田.matu na demangdang ti tjaqali ta quma. 他好像砍過田地的雜草 padagilj amen a demangdang tua uri puvasan. 為種植竽頭我們砍草劈新田 dinangdangananga( ) 參照 dangdang 1. 已經砍乾淨了.dinangdangananga a djemaladjalan. 沿路的雜草已經砍清了 dangdangu( ) 參照 dangdang daqai-( ) 1. 具有 幸好 之意. madaqai( ) 參照 daqai- 1. 幸好.madaqai ana padjele itjen tua rusuku izua tjasikipaqulja tucu a vengin. 幸好我們準備了臘燭今晚有照明 daudav-( ) 1. 具有 好表現 乖巧 之意. daudavan( ) 參照 daudav- 1. 好表現.maligu ti selep tua daudavan nimadju. selep( 女姓 ) 的好表現受人贊許 Page 67 of 374

68 madaudav( ) 參照 daudav- 1. 很乖巧.madaudav a ravac sa sualjak. 妳這個孩子很乖巧 daudavan( ) 參照 daudavdauljai( ) 1. 土密樹.aicu a vangalj nua djauljai avan nu tja san tamadangen tua tja kuakuang a kakerian. 土密樹的果實是我們小時候用來做玩具槍的子彈 david( ) 1. 大衛.aicu a sinzia tjuruvu a pungadan tua ti david. 信徒當中有很多人的名字是大衛 [( 日 )] dedet1( ) 參照 det dedet2( ) 參照 det demalek( ) 參照 dalek demangadangas( ) 參照 dangas-1 demangas( ) 參照 dangas-2 demangdang( ) 參照 dangdang deminudu( ) 參照 dududengec( ) 參照 ngecdet( ) 1. 近 ; 靠近.det a kemasi masilidj asema timur. 從北葉到三地門很近 idedet( ) 參照 det 1. 在附近.idedet a nia qinaljan a kemasi maza. 我們的部落就在這附近 padet( ) 參照 det 1. 即將.padet anga paqulid a kalja uragan. 即將進入秋季了 pidedet( ) 參照 det 1. 放在附近.pacaingan a ljuang a pidedet. 把牛拴在附近 tjadedet( ) 參照 det 1. 比較近.tjadedet a paqulid a nu pinare cunguljanan 你們的血緣關係比較近 dedet1( ) 參照 det 1. 近.dedet a sema yubingkiuku a kemasi tjanuamen. 郵局離我們家很近 dedet2( ) 參照 det 1. 近親.dedet anan a tja pinarekakakakan. 我們是近親 madadet1( ) 參照 det 1. 密集.madadet aravac azua nu sinitalem a kasiv 你們種植的樹太密集 mapadet2( ) 參照 det 1. 快到了.mapadet anga aravac a tja masalut. 豐年季快到了 mapadetanga( ) 參照 det 1. 追近了.mapadetanga timadju tazua kitjavilivli. 他快要被後面的人追近 ljiadet( ) 參照 det 1. 靠近.maya ljiadet tjanuaken masepu sun tua ku saqetjuan. 不要靠近我, 免得被我的疾病傳染 maya ljiadet tua sapui maculju sun. 不要太靠近火會被燙傷 Page 68 of 374

69 dinangdangananga( ) 參照 dangdang dingki1( ) 1. 電.neka nu dingki i maza. 這裡沒有電 [( 日 )] pudingki( ) 參照 dingki1 1. 配電.na pudingki mun kangida tua pukukan? 妳們的養雞場何時配電的? madingki( ) 參照 dingki1 1. 觸電.kipapaulingavu madingki sun. 你要小心免得觸電 dingki2( ) 1. 電燈.pacaingi a dingki. 打開電燈 inika quljan a ravac a dinki nua su utubai. 妳摩托車的燈不太亮 [( 日 )] padingkian( ) 參照 dingki2 1. 用電燈照射.padingkian aken ni kina a kemasi cadja. 媽媽從遠處用電燈照射我 dudu-( ) 1. 具有 怒氣 生氣 惹怒 之意. papududuan( ) 參照 dudu- 1. 招惹使.. 生氣.a su siqaivuan papududuan aravac tua zuma. 你說話很會招惹別人 nu kiqaivuan sun tjai tjama maya papududuan tjaimadju. 你跟父親說話時, 不要惹怒他 tjaljaduduan( ) 參照 dudu- 1. 最生氣的.tjaljaduduan aken tua venca. 欺騙他人是最令我生氣 deminudu( ) 參照 dudu- 1. 令人發怒.a sikudan naicu a tiza deminudu aravac. 這個人的行為很令人生氣 duduan( ) 參照 dudu- 1. 怒氣.kamayan a ku duduan tua nia rivuan ta sauni. 從剛才的爭執到現在我的怒氣未消 nekanga nu ku duduan tucu. 我現在已經不生氣了 masududuan ti kina ka pacun tua kukinisamuljan ana penakaleva. 母親看到我努力的結果悶氣就散了 kikadudu( ) 參照 dudu- 1. 招惹怒罵.anema su kudain a kikadudu tjaitjama? 你何必招惹父親的責罵呢? kinaduduan( ) 參照 dudu- 1. 被責備.kinaduduan aken ni kina kasauni. 我剛被媽媽責備 madudu( ) 參照 dudu- 1. 生氣.madudu aken aravac tua su kinudan. 你所做的事讓我非常生氣 madudu ti kina tua venca qivu. 媽媽對說謊話會生氣 masiduduan( ) 參照 dudu- 1. 含著怒氣.nu qivu itjen, nakuya masiduduan. 不要帶著怒氣說話 namadudu( ) 參照 dudu- 1. 生氣的.namadudu aravac timadju ka tiaw. 他對昨天的事很生氣 namadudu anga sun? 你生過氣嗎? duduan( ) 參照 dudu- Page 69 of 374

70 dulaiba( ) 1. 螺絲起子.amin a dulaiba makaya tjasi sucaqev taicu. 要打開這個蓋子我們需要螺絲起子 [( 日 )] dunbuli( ) 1. 菜盤.aicu a dunbuli tja papizuanan tua djamai. 我們都用菜盤來端菜淆 [( 日 )] duviduv( ) 1. 剷平.aicu a puvurasian dinuviduv nua vavui. 這個地瓜園被山豬剷平 duzing( ) 1. 非洲人 ; 黑人.izua ku qali a ravac a duzing. 我有很好的黑人朋友 dra( ) 1. 吶.dra! kemudaya! 吶! 怎樣呢! dragaman( ) 1. 青銅刀總稱.izua ni vuvu i ljegeay a dragaman. ljegeay( 男子名 ) 爺爺有青銅刀 drakes( ) 1. 樟樹.salumangata nu tja sequan a drakes. 樟樹聞起來真的很香 drakes a tjalja nanguaqan a sanevalangain. 樟樹是用來做杵子最好的木材 drangadrang( ) 1. 男子名.liav a milimilingan ni vuvu i drangadrang. 叔公 drangadrang( 男子名 ) 有很多的傳說故事 draqa( ) 1. 叉.draqa nua kasiv a tja kasengsengen tua pacinku. 我們是用分岔的樹枝做彈弓 draqadraqa( ) 參照 draqa 1. 叉形.sinan vavaivayan ni kina a draqadraqa a qau. 母親把叉形的竹子用來曬衣服的工具 maudraqa( ) 參照 draqa 1. 叉路.nu tjalju zua mun tua maudraqa a djalan pasa kaviriu anga a kicepeliv. 當你們到逹叉路時請往左邊轉回 draqadraqa( ) 參照 draqa draqili( ) 1. 男子名.tjalja kisamulja-an ti draqili tua kipaisuisu tua mareka salasaladj. draqili( 男子名 ) 是所有賺錢同伴中最努力賺錢的 drava( ) 1. 女性朋友.tjuruvu angta a mareka ku drava. 我真的有很多女性朋友 dravadrava( ) 參照 drava 1. 親密朋友.a ku salasaladj a kivangavang mavan a ku dravadrav. 我的玩伴都是我的親密朋友 dravadrava( ) 參照 drava dremedreman( ) 1. 女子名.na kasimaza ti kina i dremedreman a paljilji tjai kaka ta kadjaman. 伯母 drmedreman( 女子名 ) 早上有來這裏探望姊姊 drequng( ) 1. 鼾聲. Page 70 of 374

71 ruvadrequng( ) 參照 drequng 1. 常打鼾.ruvadrequng aravac ti sulja nu nataqed, sa ika seka taqed a zuma. sulja( 男子名 ) 經常在睡中打鼾, 造成其它人無法眠 dresdres( ) 1. 女子名.a pina pungadanan tjai dresdres sini paqaljai tua kinalingdjeljan. 被授名為 dresdres( 女子名 ) 的人是受敬重的 dri( ) 1. 確認.kelju angata sakamaya nutiav dri! 明天一定要來唷! dridri( ) 1. 豬.padjalim itjen a pacun ta vuqavuqalj a dridri. 我們很喜歡看白色的小豬 drimukui( ) 1. 瑪瑙珠.a tazangaqan tua drimukui izua qacaqaca izua kedrikedri. 一條串好的瑪瑙珠項練是有大有小的 sinan pazangal a ravac aicu a drimukui tua zaisang. 這個瑪瑙項練視為貴重的財產 drinpa( ) 1. 多排琉璃項鍊 (3-5 排 ).avan a mazazangiljan makaya kipu drinpa. 只有貴族可配戴多排的琉璃項鍊 kasicuayan mavekelj a puzangaq tuadrinpa. 早期很少人可擁有多串的項練飾品 drusa( ) 1. 二.pacun aken tua drusa asizi 我看見兩隻山羊 drusapuluq( ) 參照 puluq drusaqepuan( ) 參照 qepu ljevavaw( ) 參照 vavavljiavavav( ) 參照 vavavtemuzutuzuq( ) 參照 tuzuq tja-( ) 1. 具有 比較 之意. tjalja( ) 參照 tja- 1. 非常 ; 最.tjalja nguanguaqan sun tua nama tevetevelj. 在大眾之中你最美 tjatjengelay( ) 參照 tja- 1. 比較喜歡.tjainusun a tjatjengelay ta ikalingku katua iakaw? 你比較喜歡花蓮或屏東? tja1( ) 1. 我們.anema tja sikisankuya titjen a pasaliv? 是我們的錯我們還能怎麼說? tjagaraus1( ) 1. 男性神人名.pinu ngadanan ta tisa tjagarauw a gadu i kavulungan. 大武山的名稱是用神人 tjagadraus ( 男神 ) 的名字來命名 tjagaraus2( ) 1. 大武山.aicu ai kavulungan pinapu ngadan tua i tjagaraus uta. 大武山又稱為頂天之山 tjagulj( ) 1. 巨石.naseminamalj sa tjagulj i maza. 這裡的巨石有夠驚人! tjagutjguljen( ) 參照 tjagulj 1. 巨石區.tjagutjaguljen sa pana i maza. 這裡的河床滿是巨石 Page 71 of 374

72 tjagutjguljen( ) 參照 tjagulj tjai( ) 1. 對某某人.tjenglai a ravac ti ljegeai tjai tjuku. ljegeai( 男子名 ) 非常愛惜 tjuku( 女子名 ) tjaimadju( ) 參照 madju2 tjaimua( ) 1. 蒲公英.a tjaimua si sualalap tua qatjuvitjuvi ita tjialj. 蒲公英草是祛除蛔蟲用的 tjainan( ) 1. 蜜蜂.pu alju a tjainan. 蜜蜂生產蜂蜜 tjainavalj( ) 參照 navalj tjaiqayav( ) 參照 qayavtjaisangas( ) 參照 sangastjaivililj( ) 參照 vililj tjaiviri( ) 參照 viritjaizua1( ) 參照 zua 1 tjaizua2( ) 參照 zua 1 tjakakudralan( ) 參照 kudral tjakaljava( ) 參照 kaljavatjakaz( ) 1. 平底簍 ( 竹篩子 ).pinitjakaz ni kina a remasi a vaqu. 母親把小米放在平底簍裏曬太陽 semantjakaz( ) 參照 tjakaz 1. 編竹篩子.qau a nia kinasengseng a semantjakaz. 我們用竹子做竹篩子 tjakeb( ) 1. 捕鳥器.nu uqaljaitjen kicaquanitjen tua seman tjakeb. 身為男孩子要學會做捕鳥器 tjakit( ) 參照 takit tjaktjak-( ) 1. 具有切之意. tjemaktjak( ) 參照 tjaktjak- 1. 切肉.tjemaktjak ti vuvu ta vavui. 祖父在切山豬肉 tjakudral( ) 參照 kudral tjakurapang( ) 1. 癩蝦蟆.aicu a tjakurapang kanen nuka ljaljiga. 癩蝦蟆連蜈蚣都吃 tjakurung( ) 1. 斗笠.asav nua qau a sinisan tjakurung. 斗笠是用竹葉做的 kumalji a macenglav a qemudjalj aicu a tjakurung sikaqeljing a ravac nua masengsengseng a caucau. 對工作的人來說, 熱天或下雨天, 斗笠對他們都是很有用處 tjakuya( ) 參照 kuyatjaladj( ) 1. 深 ; 深的 ; 底處.tjaladj a ravac aicu a vacalj. 這個溪澗非常深 tjaladj aicu a kinalian nua zaljum. 這裡被水挖的很深 Page 72 of 374

73 pakatjaladj( ) 參照 tjaladj 1. 內衣.masan liavang ravac a pakatjaladj. 內衣的樣式有很多種 pinitjaladj( ) 參照 tjaladj 1. 放在 裡面.aza su papupaisuan ku pinitjaladj tua ku kabang. 你的錢包我放在我的提包裡 ceveljen a pitjaladj tua luvang a namacai a caucau. 死者埋葬於墓穴裡 tjaljiatjaladj( ) 參照 tjaladj 1. 更深.a tjatjas naicu a umaq tjaljiatjaladj tazua ljaqedi. 這棟房子的基礎比隔壁棟還要深 tjemaladj( ) 參照 tjaladj 1. 深的.tjemaladj a ravac a kapaz nua quljicaca. 構樹的根很深 katjaladjan( ) 參照 tjaladj 1. 地基 ; 底座.kezeng aravac aicu a katjaladjan nua umaq. 這棟房子的地基非常堅固 tjaletjal( ) 1. 具有 咀嚼 之意. pakatjaletjal( ) 參照 tjaletjal 1. 完全咀嚼.nu keman itjen nakuya inika pakatjaletjal. 吃東西一定要完全咀嚼. tjalik( ) 1. 絆腳物 ; 被 纏住 ; 翹腳.liav a tjalik tusa djalan kipapaulingavu. 這裡有許多絆腳物走路要小心 patjatjalik( ) 參照 tjalik 1. 翹翹腳.izua caucau kana qemiladj tjara patjatjalik tua kula. 有人一坐下就翹腳 matjalik( ) 參照 tjalik 1. 被 纏住.matjalik timadju tua mareka vaudj manasika matjani. 他絆倒是因為被蔓藤纏住 matjatjalik( ) 參照 tjalik 1. 互相絆腳.aicu a maqaquljuc tjara matjatjalik sakamaya kula niamadju. 摔角時彼此會互相絆腳 tjalja( ) 參照 tjatjaljakeza( ) 1. 長形琉璃項鍊.tima na pulima tusa su tjaljakeza a nguanguaq a ravac? 妳這麼漂亮的琉璃項鍊是誰的手藝? tjaljakudrakudralan( ) 參照 kudral tjaljakudralan( ) 參照 kudral tjaljamavulaqutan( ) 參照 vulaquttjaljamesengan( ) 1. 年糕.nu tjezua ta pucavilj tjara seman tjaljamesengan ti kina. 到了過年 ( 豐年祭 ) 母親一定會做小米年糕 tjaljamtjam( ) 參照 tjamtjamtjaljanamasanparavacan( ) 參照 paravac- Page 73 of 374

74 tjaljaparavacan( ) 參照 paravactjaljapazangalan( ) 參照 pazangal tjaljapupiculan( ) 參照 picultjaljaulian( ) 1. 石柱.aicu a tjaljaulian sinitideq tua tjupalisi katua cemecemel. tjaljaulian( 石柱 ) 是用來區隔禁區與獵場 tjaljava-( ) 1. 具有 幫工 之意. pakitjaljava( ) 參照 tjaljava- 1. 請工之酬筵.nu kalja kivaquan pakitjaljava tua kivaqu. 小米採收時期, 就會用大筵酬請採收小米的工人 kitjaljava( ) 參照 tjaljava- 1. 幫工.uri kitjaljava ti kaka tjai matalaq nu tiaw. 明天哥哥要到 matalaq 家當助工 tjaljavaquanan( ) 參照 vaquan tjaljetaljev( ) 參照 tjaljev tjaljev( ) 1. 木箱.tjalev atja papuitungan kasicuayan. 過去是用木箱來放置衣物 tjaljetaljev( ) 參照 tjaljev 1. 小盒子.aicu a vavayavayan i qinaljan tjaljetjaljeve a pinuqataqatan. 部落的婦女們每一人都有放琉璃珠的小盒子 pini taljetaljev a lekelek ni vuvu. 祖母把蔴線放在小盒子裡 tjaljiatjaladj( ) 參照 tjaladj tjaljikeri( ) 參照 keri tjaljiqaca( ) 參照 qaca tjaljtjalj1( ) 1. 階梯.keljan azua tjaljtjalj. 那個梯子請拿給我 tjaljtjalj2( ) 1. 石階.qaciljai a sini tjaljtjalj tua tja qinaljan a sicuayan. 過去的部落是用石板做石階 temaljtjalj( ) 參照 tjaljtjalj2 1. 築階梯.temaljtjaljtjalj a marka maqacuvucuvung. 青年人在搭建階梯 tjalju-( ) 1. 具有 在外 在那邊 之意. tjaljusasav( ) 參照 tjalju- 1. 在外面.tjaljusasavu a tjamamaku aya savecik imaza. 這裡寫到, 請到外面抽煙 tjaljuzua( ) 參照 tjalju- 1. 在那邊.uri tjaljuzua i kiukai a papucekelj ti gadu. gadu( 家族名 ) 家要在教堂舉行婚禮 tjaljuzuanga( ) 參照 tjalju- 1. 就住在.ka suleman i vavua ti kama kati kina tjaljuzuanga i tapaw tiamadju a siuljai. 父親和母親工作到天黑所以他們就住宿在工寮 Page 74 of 374

75 tjinaljuzuan( ) 參照 tjalju- 1. 所在.avan aicuakiukai a tjinaljuzuan nimadju a sangasangasan. 這個教堂是他第一個工作的所在 tjaljusasav( ) 參照 tjaljutjaljuzua( ) 參照 tjaljutjaljuzuanga( ) 參照 tjaljutjalupun( ) 1. 帽子.ka sema lizuk ti galaigai kinacu a tjalupun nimadju? 當 galaigai 去城市時她有攜帶帽子嗎? izua nanguanguaq a tjalupun ni kaka. 姐姐有非常漂亮的帽子 tjamaku( ) 參照 tjalupun 1. 香菸.suqelam aken tua tjamaku. 我不喜歡香菸 tjemalupun( ) 參照 tjalupun 1. 戴帽子.na tjemalupun ti kaka tua qudjidjilj. 哥哥戴著紅色的帽子 nakuyangata a tjemalupun nu kipusausauanga tua namacai. 向死者告別時千萬不要戴帽子 semutjaljupun( ) 參照 tjalupun 1. 脫帽.maya tjemalupun nuaya zua papapenetj semutjalupun itjen. 當有規定禁止戴帽子時我們就要脫帽 tjamaku( ) 參照 tjalupun tjamavulaqut( ) 參照 vulaquttjamtjam-( ) 1. 具有 發出咀嚼聲 之意. tjaljamtjam( ) 參照 tjamtjam- 1. 咀嚼發出的聲響.aicu a qacang tjaljamtjam angata nu keman. 豬吃東西都會發出聲響 tjamulang( ) 1. 蝶蛹. marutjamulang( ) 參照 tjamulang 1. 蝶蛹之珠.aicu a marutjamulang a qata sinisanpazangal tu rusegetjeman a masengseng tua quma saka pulami. 蝶蛹之珠是象徵流淚撒種歡呼收割者 tjananguaq( ) 參照 nguaqtjanaq( ) 1. 刺蔥.malaing tu anema pataudan tua tjanaq sanguaq sakamaya. 刺蔥不論和什麼食物一起煮都很好吃 tjani-( ) 1. 具有 跌倒 之意. tjemani( ) 參照 tjani- 1. 絆倒.tjemani ta tjuruvu a maka utubatubai a caucau aicu a berung. 這個坑洞已絆倒不少摩托車騎士了 matjani( ) 參照 tjani- 1. 跌倒.matjani ka mintulutuluq timadju. 他跑步時跌倒了 tjanuaken( ) 參照 ken- Page 75 of 374

76 tjanuitjen( ) 參照 itjentjanusun( ) 參照 suntjapes-( ) 1. 具有 騷擾 之意. tjemapes( ) 參照 tjapes- 1. 騷擾.nakuya tjemapes a paqateleng tuavavayavayan. 不能隨便騷擾女性同胞 tjapugarang( ) 參照 garang tjaqaca( ) 參照 qaca tjaqecengel( ) 參照 qucengel tjara1( ) 1. 每一個人.tjara izuazua tja ngadan acaucau 我們每一個人都有名字 tjara2( ) 1. 戒指.masanlialiav a pacugan tua tjara. 戒指代表很多意義 tjara3( ) 1. 必 ; 和 一樣 ; 關於.ati masiluseq a venusam, tjara kiqinuman tualevan. 流淚撒種的必歡呼收割 patjara( ) 參照 tjara3 1. 關於.sinipasemalaw tua patjara kakudanan a sicuayan. 關於傳統習慣的書 tjaraqacaqaca( ) 參照 tjara3 1. 一樣高.tjaraqacaqaca ti vuruvur kati giljegiljaw. vuruvur( 男 ) 和 giljegiljaw( 男 ) 一樣高 tjaraqacaqaca( ) 參照 tjara3 tjari-( ) 1. 具有 在 地方 之意. tjariteku( ) 參照 tjari- 1. 在陰間.inika macacai a caucau i tariteku aya tja milingan a payuan. 我們排灣族的神話認為在陰間的人是長生不死 tjarivavaw( ) 參照 tjari- 1. 在天上.aicu a i tjarivavaw avan a sinljenguaqan nua naqemati aya tja milingan. 我們排灣族的神話表示天上是造物者的居所 tjariteku( ) 參照 tjaritjarivavav( ) 參照 vavavtjarivavaw( ) 參照 tjaritjartjar( ) 1. 磐石.aicu a qinaljan i padain i vavaw tua tjartjar. padain 部落是坐落在磐石上 tjaruljayaz( ) 1. 臭蟲.kasicuayan liav aravac a tjaruljayaz tua tja qerengan. 在過去的時候, 我們的床舖長有臭蟲 tjasakuya( ) 參照 sakuya tjaselapai( ) 參照 selapai tjatjan( ) 1. 小水源.izua tjatjan i ljaqedi ta nia umaq. 我家旁邊有小水源 Page 76 of 374

77 tjatjas( ) 1. 基礎.nu inika namaljenguaq a tjatjas tua umaq nu lemuni maipuq. 房屋的基礎不好遇到地震就會垮下來 tjatjeketjekan( ) 參照 tjeketjektjatjengelay( ) 參照 tjatjatjuljuran( ) 參照 tjuljurtjaukavacuk( ) 參照 vacuktjaula-( ) 1. 具有 遺留 留下 之意. patjaulain( ) 參照 tjaula- 1. 革職.patjaulain tjimadju nua laupan tua sengesengan. 他被老闆革職了 tjemaula( ) 參照 tjaula- 1. 放棄.tjemaula ti kuljelje tua ki sinkiyuan tua lipuiing. kuljelje( 男子名 ) 放棄競選立法委員 kitjaula1( ) 參照 tjaula- 1. 畢業.kitjaula tucu a cavilj ti mulitan a kemasi daigaku. mulitan( 女子名 ) 今年從大學畢業 kitjaula2( ) 參照 tjaula- 1. 不要再.kitjaula timadju tua kisan ciuru i kiyukai. 他不要再做教會的長老 setjaula( ) 參照 tjaula- 1. 落榜.na setjaula timadju tua kinasikingan tucu a cavilj ta kumuing. 今年的公職考試他落榜了 tjaumalj( ) 參照 umaljtjaupu( ) 1. 頭飾.kinasengseng ta qata a tjaupu ni kaka. 姊姊的頭飾是用琉璃珠做的 tjemaupu( ) 參照 tjaupu 1. 戴著頭飾.na tjemaupu ti kai tua tjaupu a kinasengsegn tua djulis. kai( 女子名 ) 帶著用紅藜製做的頭飾 tjautjav( ) 1. 具有呼喚之意. tjemautjav( ) 參照 tjautjav 1. 呼喚.ka nekanan a husu i qinaljan saka izua uri sikaljavar nua taqaljaqaljan tjemautjav azua sunciu. 在沒有廣播器材之前, 如果部落有事要討論村長就用呼喚傳訊 tjavang-( ) 1. 具有 獻上 奉上 之意. patjavang1( ) 參照 tjavang- 1. 獻上祭品.nu maljeveq tjara patjavang tua tja sevalitan. 五年祭時須先獻上祭品給祖先 patjavang2( ) 參照 tjavang- 1. 上菜餚.makayanga patjavang imazanga mapuljat a qaljaqalja. 客人到齊了可以上菜 Page 77 of 374

78 tjavatjavangen( ) 參照 tjavang- 1. 懷抱之壺.aicu a pinaka tjavatjavngen a dredretan avan a sikapalisilisi. 那稱為懷抱之壺的陶壺是用來做治病問卜 tjemavang( ) 參照 tjavang- 1. 面向上方看過去.tjemavang ti kama pacun tua qaris i vavav tua kasiv. 父親向上方看雄鷹停在樹上 tjavaquan( ) 參照 vaquan tjavaquananga( ) 參照 vaquan tjavatjavangen( ) 參照 tjavangtjavuvuk( ) 1. 草莓.sanguaq aravac a tjavuvuk a makakacalisian. 原生草莓很好吃 kitjavuvuvuvuk( ) 參照 tjavuvuk 1. 正在採草莓.tjalja mapaqenetjan a uaguagu satje kitjavuvuvuvuk satje ljanguljangui. 一面放牛, 一面採草莓, 一面游泳是小時後最美好的記憶 tjaya-( ) 1. 具有 他們 之意. tjayamadju( ) 參照 tjaya- 1. 對他們.patetucu neka nu kemeljang tayamadju tukianema kudakudain. 到目前為止沒有人知道他們在做甚麼工作 tjayamadju( ) 參照 tjayatjaza( ) 1. 具有 在這裡 之意. tjemaza( ) 參照 tjaza 1. 在這裡.tjemaza tiamadju a semenai. 他們要在這裡唱歌 tjegel-( ) 1. 具有 站立 愣住 之意. retjegel( ) 參照 tjegel- 1. 愣住.retjegel aken ka pacunaken tua vulung a qatjvi. 當我看到百步蛇時就愣住了 tjeketjek-( ) 1. 具有 開關 無止境 之意. iputjatjeketjekan( ) 參照 tjeketjek- 1. 無止境.iputjatjeketjekan a kiljivak na kina tua mareka aljak. ljegean( 女子名 ) 與 ljumeg( 男子名 ) 的相愛是無止境 putjatjeketjekan( ) 參照 tjeketjek- 1. 開關.kavalanga sa sicevud nua zaljum neka nu putjatjeketjekan. 令人羨慕的山泉它沒有開關 tjatjeketjekan( ) 參照 tjeketjek- 1. 關卡.aicu a namasan si puzaljuzaljum tua pupadayan a suiru, izua za namasan tjatjeketjekan. 灌溉水田用的水道都設有關卡 tjekeza( ) 1. 橋樑.ladruq sa tjekeza imaza. 這裡的橋樑很長 tjemekeza( ) 參照 tjekeza 1. 造橋 ( 男方送給女方的禮 ).nu papucekecekelj a mamazangiljan tjemekeza aya Page 78 of 374

79 tua sinivai a nemanemanga tua savavayana levan nua sauqaljai 頭目家族舉行婚禮時, 稱男方送給女方的禮為造橋以表慰問和感激 tjemekezakeza( ) 參照 tjekeza 1. 正在築橋.tima sa tjemekezakeza? 是誰在建造橋樑呢? tjekezem( ) 1. 閉眼睛.tjekezem ta maca nu inuli a sinzia. 基督徒禱告時眼睛會閉起來 tjelangalj-( ) 1. 具有 仰臥 之意. tjelivai1( ) 參照 livaitjelivai2( ) 參照 livaitjeljaving( ) 參照 ljavtjelu( ) 1. 三.tjelu a qadaw atja masalut. 豐年祭有三天 kaljutelu( ) 參照 tjelu 1. 三連蛇背之杯.aicu a kaljutelu a langalj sinipupatarevan tu uri namasaseljenguanguaq tja kinateveteveljan. 三連蛇背之杯是用來表示我們為了和平而來飲酒 matjelu( ) 參照 tjelu 1. 三位.matjelu sakamaya na mangetjez a kitulu ka sauni. 剛才只有三個人來上課 tjeluavatan( ) 參照 vatantjemaktjak( ) 參照 tjaktjaktjemakurung( ) 1. 戴斗笠.aicu a tjemakurung tjasi kiljaung tua qudjalj tasi kipaselem tua cengelaw. 戴斗笠可以遮陽避雨 tjemaladj( ) 參照 tjaladj tjemaljiqaca( ) 參照 qaca tjemalupun( ) 參照 tjalupun tjemani( ) 參照 tjanitjemapes( ) 參照 tjapestjemarungadan( ) 參照 ngadan tjemaula( ) 參照 tjaulatjemaupu( ) 參照 tjaupu tjemautjav( ) 參照 tjautjav tjemavang( ) 參照 tjavangtjemaza( ) 參照 tjaza tjemekeza( ) 參照 tjekeza tjemekezakeza( ) 參照 tjekeza tjemengezu( ) 參照 tjengezu tjemengtjeng( ) 參照 tjengtjengtjemenun( ) 參照 tjenun- Page 79 of 374

80 tjemeqang( ) 參照 tjeqangtjemeveng( ) 參照 tjevetjemevet( ) 參照 tjevet tjemingtjing( ) 參照 tjingtjing tjemugeljulj( ) 參照 tjugeljuljtjemukur( ) 參照 tjukur1 tjemukuzan( ) 參照 tjukuzan tjemuljud( ) 1. 聚積.tjemuljudj tua lungelj. 聚積火柴 tjemuljudj( ) 參照 tjuljudj tjemuljur( ) 參照 tjuljurtjemuljutjuljur( ) 參照 tjuljurtjemuqalip( ) 參照 tjuqalip tjemuqez( ) 參照 tjuqeztjemuqtjuq( ) 參照 tjuqtjuq tjemuvtjuv( ) 參照 tjuvtjuv tjemuvur( ) 參照 tjuvur tjen( ) 1. 我們.ulja tjen a kiqadilj sakamaya. 我們要忍耐到底 tjitjen( ) 參照 tjen 1. 是我們.titjen a uri pacengceng niamadju nu benuru nu sauni. 等一會的球賽我們是他們的對手 nitjen( ) 參照 tjen 1. 我們的.a caquan ni amei a semenai nitjen a kacalisian a ligu. 阿妹精彩的歌唱是我們原住民的榮耀 tjengez( ) 1. 瞌睡.pai kipapaulingavu kumayanga sa su tjengez. 醒醒吧! 為什麼瞌睡的這個樣子? tjengezu( ) 1. 具有拖曳之意. tjemengezu( ) 參照 tjengezu 1. 人工拖曳.aicu a sialangan tua qinaciljai a numaq kudral a ravac, mana sika pitaqaljan a uqaljaqaljai a vaik a tjemengezu. 石板屋的主樑是粗且又長, 所以部落的男士全部出動做人工拖曳 tjenglai( ) 1. 喜歡 ; 喜愛.tjenglai aken a semupu. 我喜歡讀書 a tjenglai kata kiljivak inika mamaw. 喜歡和愛是不同的 pitjenglai( ) 參照 tjenglai 1. 隨便示情.pitjenglai timadju inika masiasiaq. 他隨便向人示情, 不會覺得不好意思 tjenglayan( ) 參照 tjenglai 1. 愛意.palalaut a tjenglayan ni camak tjai kivi. camak( 男子名 ) 對 kivi( 女子名 ) 的愛始終不變 namakuda a su tjenglayan tjanuaken? 你對我有多喜歡? Page 80 of 374

81 kinatjengelayan( ) 參照 tjenglai 1. 所喜歡的.tima su kinatjengelayan a paqulid? 妳到底喜歡誰? markatjenglai( ) 參照 tjenglai 1. 彼此相愛.kinaicengcengan aicu a marsudju na markatjenglai anan. 這一對戀人正在熱戀中, 還彼此歡喜 natjenglai( ) 參照 tjenglai 1. 喜歡.natjenglai amen a mapuljat tua nia sinsi. 我們都很喜歡老師 tjenglayan( ) 參照 tjenglai tjengtjeng-( ) 1. 具有 耳語 之意. tjemengtjeng( ) 參照 tjengtjeng- 1. 用耳語.tjemengtjeng timadju a qivu tjanuaken, marekut tu keljangen nua zuma vinarungan. 他怕別人知道他的心事, 所以他用耳語跟我說話 matjatjengtjeng( ) 參照 tjengtjeng- 1. 耳語相向 ; 竊竊私語.matjatjengtjeng tiamadju a marusa. 他們兩位用耳語相向 ( 竊竊私語 ) tjenun-( ) 1. 具有 織網 之意. tjemenun( ) 參照 tjenun- 1. 織網.titjen a payuan inika palaing ta uqaljaqaljai ta vavayavayan kicaquan a mapuljat tua tjemenun. 我們排灣族不分男女都要學會織網 tjepana( ) 參照 pana tjeqacang( ) 參照 qacang2 tjeqang-( ) 1. 具有 揚眉吐氣 之意. tjemeqang( ) 參照 tjeqang- 1. 揚眉吐氣.avangalj nua sukinisamuljan, avan nukusinivala natjemeqang, itua kinateveteveljan nua tjuruvu acaucau. 你努力的成果使我在眾人中揚眉吐氣 tjeqiljadj( ) 參照 qiljadjtjequljaqulja( ) 參照 quljatjesaliv( ) 參照 salivtjeseleman( ) 參照 sulemtjeve-( ) 1. 浸泡於 ; 具有 濕 之意. putjeveng( ) 參照 tjeve- 1. 浸泡於.sini putjeveng ni kina a vavateqen a kaitungan. 母親把要洗的毛毯浸泡於水中 tjemeveng( ) 參照 tjeve- 1. 弄濕.maya tjemeveng a su tabi. 你的鞋子別弄濕了 tjeveng( ) 參照 tjeve- 1. 濕濕.aku izua tjeveng imaza?. 為什麼這裡會濕濕的? namakuda tjeveng imaza i tjumaq. 室內的溼度為何 Page 81 of 374

82 tjeves( ) 參照 tjeve- 1. 濕地.tjaliqaca sa tjeves imaza. 這裡的濕地很寬廣 2. 櫸木.aicu a tjeves avan a tjalja namasan paravacan tua kasivanga. 樹林中櫸木是最重要的樹木 tjevetjeveng( ) 參照 tjeve- 1. 濕的.tjevetjeveng aicu a kadjunangan imaza. 這裡的土壤濕氣很重 tjeveng( ) 參照 tjevetjeves( ) 參照 tjevetjevet( ) 1. 男用裙.tjevet nuaya rikirikitj a kun nua uqaljaqaljai. 所謂男用裙是一種短裙 tjemevet( ) 參照 tjevet 1. 穿著男裙.na tjemevet ti kaka tua qucengecengel 哥哥穿著黑色男用裙 tjevetjeveng( ) 參照 tjevetjevus( ) 1. 甘蔗.na temalem aken ta tjevus. 我有種甘蔗 tjeza( ) 1. 剩餘.sisaliman a tjeza aicua a djamai. 昨晚剩餘的菜 tjezaleman( ) 參照 zaleman tjezu-( ) 1. 具有 打嗝 之意. mitjezu( ) 參照 tjezu- 1. 打嗝.kana mitjezu itjen tjara ini ka na sarungaq a na tja vicuka. 只要有打嗝的現象表示胃出了問題 tjezuanga( ) 參照 zua2 tjezuau( ) 參照 zua 1 tjialj( ) 1. 肚子.saqetju a tjialj ni kaka i selep. 姐姐 selep 的肚子在痛 tjianes( ) 1. 橘子.nu saqetjuqetju itjen ini ka nanguaq a keman ta tjianes. 如果我們在生病就不要吃橘子 tjikung( ) 1.( 竹筒 ) 猶如水滴聲.nu patagilj tua seman quma, avan aicu tjikung a sikapalisi. 稱為 猶如水滴聲之意 的竹筒是舉行農耕祭時的祭筒 tjiljiv-( ) 1. 具有 行列 之意. matjatjaivilivililj( ) 參照 tjiljiv- 1. 相繼而行.matjatjaivilivililj a mareka sasiq. 螞蟻相繼而行 matjiljiv( ) 參照 tjiljiv- 1. 並列.matjiljiv a sivitjai nu uri kitulu. 軍人授課一定要並列 tjinaki( ) 1. 油燈.kerikeri a tjeljar nua tjinaki, ljakua tjasikaqeljing aravac nu qezemezemetj. 油燈的亮光小, 但是在夜裡對我們的幫助很大 tjinaljuzuan( ) 參照 tjalju- Page 82 of 374

83 tjingangarui( ) 1. 蜥蜴.liav a ravac a tingangarui itua nia quma. 在我們的田裡有很多的蜥蝪 tjingtjing( ) 1. 秤子.aicu a nia tjingtjing sicuayananga ravac. 我們的秤子是有相當的歷史 tjemingtjing( ) 參照 tjingtjing 1. 秤重.tjemingtjing a kuisang tua tjausipualjaljak a lumamad. 醫生秤剛出生嬰孩的重量 kitjingtjing( ) 參照 tjingtjing 1. 受秤.nu kipucemel itjen kitingting a pasusangas. 我們受診療之前要秤重 tjinukuyan( ) 參照 kuyatjinuljuranga( ) 參照 tjuljurtjipus( ) 1. 蓮霧.tiamen ase akaw tjuruvu a temaletalem tua tipus. 我們屏東的人有不少農家種植蓮霧 tjitjen( ) 參照 tjen tjiuma( ) 1. 鞦韆.aicu a tjiuma sini san paravac tua papucekecekelj a mamazangiljan tua aljak a vavayan. 鞦韆是用來表示貴族家庭嫁女兒的尊榮 putjiuma( ) 參照 tjiuma 1. 架設鞦韆.nu mamazangiljan a savavayan tua pucekecekelj, semangas a sauqaljai a semazua ita savavayan a lemingdjelj tua tjiuma. 若貴族嫁女兒, 男方要事先到女方家架起鞦韆 namasan paravac a putjiuma itua masudjusudju nua mamazangiljan ayatya namasan ligu niamadju. 在頭目家族的婚禮中架設鞦韆是重要的過程, 因為鞦韆是象徵他們的尊貴與權柄 tjugeljulj-( ) 1. 具有 翹屁股 不以為然 之意. tjemugeljulj( ) 參照 tjugeljulj- 1. 翹屁股.titjen a payuan sinan nakuya tjemugeljulj itjen tua timaimanga. 在排灣族的社會裡屁股不得朝向人 tjugeljuljan( ) 參照 tjugeljulj- 1. 不以為然.tjugeljuljan a salasaladj nimadju tua duduan. 他對夥伴以屁股相向表示不以為然 tjugeljuljan( ) 參照 tjugeljuljtjukur1( ) 1. 具有 用頭背東西 之意. tjemukur( ) 參照 tjukur1 1. 用頭背東西 ; 馱東西.aicu a rekai makaya tjemukur tua sadjelung a kinacu. 魯凱族善於用頭攜帶東西 tja sarunguaq a tjemukur tua cemavulid sadjelung a kinacu. 用頭背重的東西比用扛的更輕省 tjukur2( ) 1. 軛.aicu a pariring tjara izua tjukur. 牛車一定裝有軛 tjukur3( ) 1. 公牛脊峯.izuasakamaya tjukur nua uqaljai a ljuang. 每一隻公牛都有脊峯 Page 83 of 374

84 tjukutjuku( ) 1. 輪子.kivangavangavang a kakerian taremuqu tuatjukutjuku. 小孩子在玩滾輪子遊戲 tjukuzan( ) 1. 手杖.tjukuzan a zua si uaguagu tua sizisizi. 那根杖是牧羊的杖 tjemukuzan( ) 參照 tjukuzan 1. 拿手杖.nu mevulungitjen tjemukuzanangaitjen. 當我們年紀大了就要拿手杖 tjulja( ) 1. 鰻魚.nutja purapuljan a veljeluan tevuta kakudralan a tjulja i pana. 溪流放毒魚藤石, 大鰻魚會浮出水面就可以抓住 tjuljivar( ) 1. 隔壁.tima zua i tjuljivar tjai kaka. tima zua i tjuljivar tjai kaka. kitjuljivaran( ) 參照 tjuljivar 1. 依靠在.mangtjez a kitjuljivaran tjanuaken sa vavayan. 小姐來就靠在我身邊 tjuljudj( ) 1. 聚積. tjemuljudj( ) 參照 tjuljudj 1. 累積木柴.sau vaiku a tjemuljudj tua lungelj, ulja makesa kirimu a tja kinsa. 請你去聚積火柴好使我們在煮的飯快熟 tjuljung( ) 1. 貯水竹桶.numatjatjan kasicuayan pakatua tjuljung. 早期提水時都要使用貯水竹桶 tjuljur-( ) 1. 具有 排列 之意. tjatjuljuran( ) 參照 tjuljur- 1. 一列.valjut a penuljat sa tjatjuljuran a talem nikama a kamaya. 父親新種的這一列芒果都活了 tjemuljur( ) 參照 tjuljur- 1. 排列.tjemuljur ti kama i ringuc tuasini paukuz nua sauqaljai. 姑丈 ringuc 排列結婚聘禮 tjemuljutjuljur( ) 參照 tjuljur- 1. 正在排列.tjemuljutjuljur ti kuljelje tua kinraljum a tinekelan tua vava. tjemuljutjuljur ti kuljelje tua kinraljum a tinekelan tua vava. tjinuljuranga( ) 參照 tjuljur- 1. 已經排列好.tjinuljuranga ni kaka azua mareka papuhanan auri taleman nimadju. 我哥哥要用來種花的花盆已經排列好了 namatjuljur( ) 參照 tjuljur- 1. 排成一列.nu selemananga namatjuljur ania iu a sematua tapav niamadju. 到了傍晚我們的羊排成一列回到自己的羊舍 namatjuljuranga( ) 參照 tjuljur- 1. 自成一列.a mareka sinzia namatjuljuranga pusausau tua bukusi niamadju a qemacuvung tua sengsengan. 信徒自成一列歡送他們退休的牧師 Page 84 of 374

85 tjumaq( ) 參照 umaq tjumas( ) 1. 處女.tjumas ayaitjen a payuan tua vavayan a inianan ka kitevelj tua uqaljai. 在排灣族語稱那些尚未與男人接觸的女子為 tjumas 既處女之意 [ 在排灣族的方言裡, 處女之稱除了 tjumas 之外還有 pausev 只是 pausev 一詞在 vutsulj 意指純真的心 ] tjungper( ) 1. 矮小 ; 鈍化.tjungper ti vuvu i qucel. 叔公 qucel 是矮小的人 matjungper( ) 參照 tjungper 1. 鈍化.matjungper sa kanabu ka setjere tjagulj. 鐵棒鈍化是因為敲擊到大石頭 tjungtjung( ) 1. 鼓聲.macaqu a pa tjungtjung ti cemelesai. cemelesai ( 男生名 ) 會擊鼓 tjupalisi( ) 1. 神祕之地.neka nu vaivaik a sema tjupalisi. 沒有人敢去神祕之地 tjuqalip( ) 1. 具有 勾肩 之意. tjemuqalip( ) 參照 tjuqalip 1. 勾肩撘背.tjenglai aravac ti tjaqali a tjemuqalip tua zuma. 他很喜歡對人勾肩撘背 matjatjuqalip( ) 參照 tjuqalip 1. 彼此勾肩搭背.na matjatjuqalip azua madrusa a semazaya. 那兩人彼此勾肩撘背走上去 tjuqez-( ) 1. 具有伐木之意. tjemuqez( ) 參照 tjuqez- 1. 伐木.tjemuqez tua kasiv tauri sansialanganen. 伐木是為了要將木材做成建房子的樑柱 tjuqtjuq( ) 1. 具有壓傷 ; 創傷.nu seman tapav ti vuvu kemacu ta tjuqtjuq. 爺爺做工寮時, 會隨身帶著鐵槌 2. 鐵鎚之意. tjemuqtjuq( ) 參照 tjuqtjuq 1. 撞傷.nakuya unting nu na temkel ta vava madjele itjen a tjemuqtjuq tua caucau. 酒後不能開車很容易撞到人 matjuqtjuq( ) 參照 tjuqtjuq 1. 壓傷.katiyav na matjuqtjuq ta kasiv a kula nimadju inika makaya djemavac a vuaq. 他的腳昨天被木頭壓傷今天不能走路 tjuqulj( ) 1. 相思樹.aicuakasiv a tjuqulj, makaya sisantjiuma. 相思樹種的木材是可以用來做鞦韆的 tjurudj( ) 1. 具有脆弱之意. setjurudj( ) 參照 tjurudj 1. 脆弱.ti tjen a kacalisian setjurudj itjen a pimaza i ta patjara paisu. 我們原住民在財金上是脆弱 Page 85 of 374

86 tjuruvu( ) 1. 有很多人 ; 眾多之意.tjuruvu a caucau a na maqepuqepu. 很多人聚集在一起 tjuruvu amen a marekakakaka. 我們兄弟姊妹很多人 tjuruvu a sinzia nama qepuqepu i kiukai. 有眾多的信徒在教堂集會 katjuruvuan( ) 參照 tjuruvu 1. 眾多人.katjuruvuan angata a nu qinaljan. 你們的部落本來就很多人 katjuruvuan a kinacemekeljan ni madju. 他的家族人口眾多 metjuruvu( ) 參照 tjuruvu 1. 人數增加.ka sema kiukay tiamadju, metjuruvu anga men. 他們加入教會後, 我們的人數增加了 metjuruvu a pusaladj tjaimadju ka kisinikiuan. 支持他競選的人數增加 tjuvtjuv( ) 1. 套子.kasicuayan tjasisan tjuvtjuv a kakerian nu kalja vuceleljan. 過去, 在冬天時我們為嬰兒做套子 tjemuvtjuv( ) 參照 tjuvtjuv 1. 套上套子.na tjemuvtjuv ti veneng tua kula katua lima inikasa vucelelj timadju. veneng 有套上腳和手的套子所以她不會冷 tjuvur( ) 1. 具有祝福之意. tjemuvur( ) 參照 tjuvur 1. 祝福儀式.tjemuvur a siniaya mavan a palisian nua pulingav tua kisenai ta mareka tjaljayan katua vusam. tjemuvur 儀式是女巫師的宗教行法儀式是對種子的祝福儀式 djadjalan( ) 參照 djalan djadjas-( ) 1. 具有 拿著 摸著 託付 之意. padjadjas( ) 參照 djadjas- 1. 託管.inika ken a padjadjas a paqeteleng tua paisu. 我不隨便把錢托管於他人 djadjasu( ) 參照 djadjas- 1. 請你抓著.djadjasu azua turivecan. 請你抓著工具 djemadjas( ) 參照 djadjas- 1. 拿著.na djemadjas a ku kaka tua vurasi. 弟弟拿著地瓜 kidjadjas( ) 參照 djadjas- 1. 抓牢.na kidjadjas ti kama tua paljing. 父親把門閂抓牢 sipadjadjas( ) 參照 djadjas- 1. 將 託給.ku sipadjadjas a sausi nua umaq ta ku qali. 我將房匙託給朋友 madjadjas( ) 參照 djadjas- 1. 摸著.ka lemdep aken madjadjas a ngaci. 我潛到水底時摸到河蚌 djadjasu( ) 參照 djadjasdjadjeljek( ) 1. 親近. Page 86 of 374

87 sedjadjeljek( ) 參照 djadjeljek 1. 親近.ma djele itjen a sedjadjeljek tjai kaka i muni, ayatua na sulapelj si qaivuanan ni madju. 我們很容易親近 muni 姊姊, 因為她的談吐很柔和 djadjiljaq( ) 1. 四腳蛇.izua tja senai a payuan a pakatua djadjiljaq. 我們排灣族有關於四腳蛇的歌 [djadjiljaq 四腳蛇我們排灣族有關於四腳蛇的歌 :kisutjasutjav ti kina, sutjaladjan nu djadjiljaq. ( 母親正在收成落花生時, 四腳蛇由她的下方跑過去 )] djadjiqesen( ) 參照 djiqesdjadjuljatan( ) 參照 djuljat djakuc-( ) 1. 具有 用手拿取 之意. djakucen( ) 參照 djakuc- 1. 用手拿.djakucen ni kama azua djamai. 爸爸用手拿菜 djakucu( ) 參照 djakuc- 1. 請你抓 ; 撈.djakucu a quzang. 請你抓蝦 djemakuc( ) 參照 djakuc- 1. 用手抓.qecapu! maya djemakuc. 用筷子, 不要用手抓 djinakuc( ) 參照 djakuc- 1. 曾用手抓 ( 食 ).aicu a kinsa djinakuc a pasa kisi. 這飯是用手抓到碗裏的 djakucen( ) 參照 djakucdjakucu( ) 參照 djakucdjalan( ) 1. 路 ; 道路 ; 馬路.seljengua aicu a djalan a pasamaza. 這一帶的道路很好 pinudjadjalanan( ) 參照 djalan 1. 伴隨他人.pinudjadjalanan nua rava ti muni a sema taiciu ka tiaw. 昨天 muni 的女性朋友伴隨她去台中 pudjadjalan( ) 參照 djalan 1. 陪伴 ; 陪同.nu tiaw uri vaikaken a pudjadjalan tjai kina a sema biuing a kipucemel. 明天我要陪同母親去醫院看診 djadjalan( ) 參照 djalan 1. 同伴.ti ljegean a djadjalan ni ljemeg a sema taihuku. ljegean( 女 ) 陪著 ljemeg( 女 ) 去台北 kidjadjalan( ) 參照 djalan 1. 隨某人去某地方.na kidjadjalan tua vuvu ti kuljelje a sema cemecemel. kuljelje( 男 ) 隨著祖父去獵場 kinidjadjalanan( ) 參照 djalan 1. 與某人同去.ti cemelesai a kinidjadjalanan ni camak a sema takau ka kivangavang. cemelesai( 男 ) 隨 camak( 男 ) 去高雄遊玩 madjadjalan( ) 參照 djalan 1. 相伴.aicu a ti ljamayaw kati masegeseg madjadjalan a kemasi kakerian. ljamayaw( 男 ) 和 masegeseg( 男 ) 是打從小孩就相伴在一起 djalim-( ) 1. 具有 仰慕 之意. Page 87 of 374

88 padjalim( ) 參照 djalim- 1. 仰慕.padjalim itjen tua kina vavayanan nazua ti muni. muni 的女性氣質令人仰慕 djaljedalj( ) 1. 第二個 ; 接續.djaljedjalj ti uni ta marekakakaka. uni ( 女子名 ) 是兄弟姐妹中排行老二 timanga djaljedjalj 下一位是誰? madjadjaljdjalj( ) 參照 djaljedalj 1. 接續.madjadjaljdjalj amen a ti kaka i selep. 我的排行是接續在 selep( 女子名 ) 之後 djaljeng-( ) 1. 具有 一束 一把 揉成 之意. tadjaljeng( ) 參照 djaljeng- 1. 一把.tadjaljeng azua qarizang. 那是一把長豆 djemaljeng( ) 參照 djaljeng- 1. 揉成一束.djemaljeng aken tua ravuc. 我把茅草揉成一束 djaljep-( ) 1. 具有 適合 之意. inikasedjaljep( ) 參照 djaljep- 1. 不適合 ; 不相配.azua kava inika sedjaljep tjanu sun. 那一件衣服不適合你 / 妳 inikasedjaljep tjanusun timadju. 他與你是不相配 daljepan( ) 參照 djaljep- 1. 原來如此.djaljepan a kisasusu aravac tjanuaken a nia sinsi manu seljaseljang ni kama kisan sinsi. 老師如此地關照我是因為他原是我父親的同學 sedjaljep( ) 參照 djaljep- 1. 適合.sedjaljep sun a kisan kalaingan. 你很適合做領袖 sedjaljep ti vuruvur tjai mulitan. vuruvur( 男子名 ) 很適合 mulitan( 女子名 ) aki sedjaljep a mayatucusun a makinamalji? 你這樣生氣適合嗎? djaljun-( ) 1. 具有 達成 到達 成就 之意. padjadjaljudjaljun( ) 參照 djaljun- 1. 連接.aicu a tja kai tjasi padjadjaljudjaljun tua tja varung a caucau. aicu a tja kai tjasi padjadjaljudjaljun tua tja varung a caucau. padjaljun( ) 參照 djaljun- 1. 成就.akisun a padjaljun tua sinipazazekat ni kama? 你可以成就父親的期待? djaljunen( ) 參照 djaljun- 1. 達成.djaljunen nimadju a vinarungan ta kisan sinsi. 他達成了要成為老師的心願 djaljunuanga( ) 參照 djaljun- 1. 請你務必到達某地或與某人所在之處.nu vaikmunasema akav tjara djaljunuanga tisuvuvu i biuing. 請你們去屏東時一定要去醫院探視爺爺奶奶 djemaljun( ) 參照 djaljun- 1. 到達.nu djemaljun sun i taihuku padingwauwanga pasa tjumaq. 你到台北後打電話回家 nu tiaw ki djemaljun imaza ti sinsi. 老師是預期明天到這裡 Page 88 of 374

89 djemaljun a vuaq ti kama kemasi amirika. 我父親今天會從美國到達台灣 madjaljun( ) 參照 djaljun- 1. 到齊 ; 足夠.nu makudakuda mana madjaljun auri sisagakku a paisu ni camak. 要多少才算是足夠做 camak( 男子名 ) 的學費? djaljunen( ) 參照 djaljundjaljunuanga( ) 參照 djaljundjama-( ) 1. 具有 破曉時分 之意. padjama( ) 參照 djama- 1. 晨更.ti kama kati kina tjara padjama sakamaya a sema kiyukai a inuli. 父母親始終用晨更到教會禱告 medjama( ) 參照 djama- 1. 早起 ; 黎明前.medjama a vavuluvulungan a vaik tjemaringai. 老人家在黎明之前會去巡視陷阱 djamai( ) 參照 djamaidjamai-( ) 1. 具有 菜餚 吃菜 做菜 之意. pudjamai( ) 參照 djamai- 1. 點 ( 做 ) 菜.nu keman aken, inika ken a kipudjamai. 我只吃飯不點 ( 做 ) 菜 djamai( ) 參照 djamai- 1. 菜餚.liav a tjadjamai tucu a vengin. 晚餐很豐盛 djemamai( ) 參照 djamai- 1. 配菜.inika sanguaq a kinsa nu inika tjen a djemamai. 吃飯不配菜不好吃 semandjamai( ) 參照 djamai- 1. 做菜.saigu aken a semandjamai. 我會做菜 sinidjamai( ) 參照 djamai- 1. 菜餚.ciqaw a ku sinidjamai ta ku kaiven. 我晚餐的菜餚是魚 djameq-( ) 1. 具有 抓到 逮捕 之意. djemameq( ) 參照 djameq- 1. 抓到.nadjemameq aken tua zepung. 我抓到一條眼鏡蛇 djinameq( ) 參照 djameq- 1. 被逮捕.azua na cemakav tapaisu nua ginku djinameq na kisacu kasauni. 昨天偷銀行的錢的人, 今天被逮捕了 madjameq( ) 參照 djameq- 1. 被抓住.nutja pupanan tua tikililj atja ringai tua qayaqayam, madjele a madjameq a qayaqayam. 如果用蟋蟀做捕鳥器的誘餌, 鳥很容易被抓住 djamudjamuqan( ) 參照 djamuq djamuq( ) 1. 血.aicu a djamuq na qacang makaya tja sansiaven nu sauni. 我們等一下可以將豬血煮成湯 pedjamuq( ) 參照 djamuq 1. 流血.na seqazalj timadju tua kinatjanian pedjamuq a pakaliav. 他 / 她傷的很重所以流很多血 Page 89 of 374

90 djamudjamuqan( ) 參照 djamuq 1. 全身沾有血跡.aku djamudjamuqan asuitung? 你 / 妳的衣服怎麼有血跡? masudjamuq( ) 參照 djamuq 1. 失血.nu masudjamuq a qemuzimuzip macai a pakazuazua. 只要動物失血就立即死亡 djapalj( ) 1. 大腿.katje qimangan a djapalj ni muakai. muakai( 女子名 ) 的大腿有胎記 djapes( ) 1. 具有 吹着 吹起 吹氣 之意. djapesen( ) 參照 djapes 1. 吹起來.ku djapesen azua uri maqevuqevutjanga a sapui. 將熄滅的火吹吹起來 djapesu( ) 參照 djapes 1. 請你吹起.djapesu azua sapui manu maqevutj. 請你吹起那個火炬免得熄掉 djemapedjapes( ) 參照 djapes 1. 正在吹起.djemapedjapes ti lanpaw tua sapui i kakesan. lanpaw( 男子名 ) 正在吹起炉灶的火 djemapes( ) 參照 djapes 1. 吹着.djemapes ti vuvu a venucelelj tua maculjuculju a siav nimadju. 祖母吹着她的熱湯 djinapes( ) 參照 djapes 1. 被吹了.ku djinapes a qemevutj a tjinaki i kakesan. 廚房的油燈我已經吹熄了 djapesen( ) 參照 djapes djapesu( ) 參照 djapes djaq( ) 1. 月經. adjaq( ) 參照 djaq 1. 月經.adjaqan avavayavayan amapuljat. 每個女生都會有月經 madjaq( ) 參照 djaq 1. 月經來潮.kinai cengcengan a madjaq timadju tucu a qadaw. 她今天月事來潮 djaqas( ) 1. 九芎樹.aicu a djaqas makaya san kasiven nu papuljiva. 送禮材時九芎樹的樹材可以當做是情材 [djaqas 是排灣族結婚禮儀中極為重要的聘禮之一, 是男方在迎娶 (paukuz) 時必須準備好一綑長短均勻整齊之 djaqas 作為聘禮帶到女方 ] djaqis( ) 1. 額頭.na ljaivavau a su djaqis. 你的額頭好高 djaqup-( ) 1. 具有 撫摸 之意. djaqupen( ) 參照 djaqup- 1. 安撫.daqupen na kina zua qunuqunu a kinamacai tua zaljum. 母親抱住安撫那差一點就溺水的小孩 Page 90 of 374

91 djemaqup( ) 參照 djaqup- 1. 摸臉.nu semaumaq amen ka izuanan tji vuvu djemaqup sa sangutjtjanuamen. 我們回家時祖母會先摸臉而後親吻我們 djaqupen( ) 參照 djaqupdjaraljap( ) 1. 榕樹葉.nu palisi a pulingav izua sakamaya djaraljap. 巫師進行祭祀時會使用榕樹葉 djarunuq( ) 1. 木耳.kasicuayan ki djarunuq aken tua si paveli a sema pairang. 過去我採集木耳是為了賣到平地 djaulj( ) 1. 男子名.ti djaulj a ngadan nimadju. 他的名字叫 djaulj( 男子名 ) djaulj-( ) 1. 具有 招來 挑釁 之意. djemaulj( ) 參照 djaulj- 1. 招來.djemaulj ti camak tua marekaqali tua kin vava. camak( 男子名 ) 招來一些朋友喝酒 kipudjaulj( ) 參照 djaulj- 1. 挑釁.kipudjaulj timadju tua marivu, manu kuangen nua qaliqali. 他挑釁對方動手打架, 結果被對方開槍打死 djaum( ) 1. 針.maulav aku djaum. 我的針不見了 sicapecaper a djaum tua na makuya itung. 針是用來縫補破裂的衣服 pudjauman( ) 參照 djaum 1. 放針的器皿.a papudjauman ni kina mavan aicu a tjaljetjaljev. 母親放針的地方是這個小盒子月桃葉製 djaung1( ) 1. 具有 死亡 之意. djaung2( ) 1. 具有 醃製 之意. djavac( ) 1. 走路 ; 走過 ; 讓路 ; 以步伐測量.pidjanga su djavac. 你已經走幾步遠了 padjavacu( ) 參照 djavac 1. 你讓 走.padjavacu timadju, maya temapulju. 讓他走不要抱 djemavac( ) 參照 djavac 1. 走路.kitulutulu ta djemavac a ku aljak. 我的孩子正在學走路 djemavadjavac( ) 參照 djavac 1. 正在走路.djemavadjavac ti kama pasamaza. 爸爸正走向這裏 djinavacan( ) 參照 djavac 1. 所走過的.pinukeljangan aza djinavacan nimadju. 凡他走過的必留痕跡 djavadjavai( ) 參照 djavai1 djavai1( ) 1. 感謝 ; 進展 ; 辛苦了.djavai tua sululjayan tua kualjak. 多謝你照顧我家的小孩 Page 91 of 374

92 padjavai( ) 參照 djavai1 1. 有進展.aicu padjavai itjen tusa tja sengsengana qadaw. 我們今天的工作很有進展 djavadjavai( ) 參照 djavai1 1. 辛苦了.djavadjavai tusa nu luljayan tua nu kinai djalanan. 你們一路上辛苦了 djavai2( ) 1. 對不起 ; 抱歉之意.djavai tua kinanan nua nia ljuang tua nu quma. 很抱歉我家的牛吃了你們的田園 djegel( ) 1. 頸鍊.izainu anga tja kinesetjam a djegel? 我們借來的琉璃頸鍊在哪裡了? djekap( ) 1. 腳印.aicu a raru qaljuqaljupan a caucau, nu pacun tua djekap nua qemuzimuzip keljangen nia madju tu anema nu qemuzimuzipan. 獵人看到動物的腳印, 馬上可以認出是甚麼動物 djekec( ) 1. 鍋巴.tjenglai akeman ta djekec timadju. 他喜歡吃鍋巴 djekec-( ) 1. 具有 黏 之意. padjadjekec( ) 參照 djekec- 1. 使.. 黏住.maya padjadjekec azua zuga. 不要使圖畫黏在一起 padjekec( ) 參照 djekec- 1. 黏貼.ku sini padjekec a su siasing a pi djeljep. 我將你的相片貼在牆上 djekecan1( ) 參照 djekec- 1. 蛀牙.djekecan a ku aljis saka lemutud aravac. 我蛀牙抽痛很嚴重 djekecan2( ) 參照 djekec- 1. 罹患.nu maqipel itjen djekecan itjen nua saqetjuan nu maqipel itjen djekecan itjen nua saqetjuan kidjekec( ) 參照 djekec- 1. 停留 ; 附著.kidjekec a qayaqayam i vavav tua kasiv. 小鳥停留在樹枝上 kidjekec a ljimatjek sa siqub tuatja djamuq. 水蛭會附著在我們身上吸血 sedjekec( ) 參照 djekec- 1. 沾黏.sedjekec a gumu tua kucu 口香糖黏在鞋子上 madjadjekec1( ) 參照 djekec- 1. 黏住.na madjadjekec aravac azua valji. 那木板緊緊地黏住 madjadjekec2( ) 參照 djekec- 1. 交配.na madjadjekec azua quljicacengelav. 蜻蜓在交配 djekecan1( ) 參照 djekecdjekecan2( ) 參照 djekecdjekuac( ) 1. 腳步.maretimalji a djekuac nua qacaqaca caucau katua rikirikit a caucau. 高的人與矮小的人之腳步是不一樣 djekuac-( ) 1. 具有 以步伐量距 之意. Page 92 of 374

93 tadjekuacan( ) 參照 djekuac- 1. 一步之距 ; 跨步長寬.tadjekuacan a pasaqaca. 此長度為一步之距 tadjekuacan sa paljing. 這門框只有跨步大的寬度 djele-( ) 1. 具有 準備 為 而準備 之意. padjele( ) 參照 djele- 1. 準備.nu padjele itjen a pasusangas tua tja kemudanga na sarunguaq itjen a kipu saliman. 任何事若有充分的準備執行就順遂 pakadjele( ) 參照 djele- 1. 以為容易 ; 疏漏.nakuya pakadjele tjanuamen a makulung a caucau. 請多包含我們知能不足的人 nakuya pakadjele mun a ravac tjanuamen a mapulju. 請你們不要疏漏我們這不起眼的家庭 pinadjele( ) 參照 djele- 1. 為 準備.aicu a paisu pinadjele tua uri siveli tua tja umaq. 這些錢是為了買房子做準備 kipadjele( ) 參照 djele- 1. 預備.na kipadjele ti kaka tu mangetez a sauqaljai a kisudju. 姊姊已經預備好男方要來提親 madjele( ) 參照 djele- 1. 指有準備而較容易.madjele a sinika siking ka sauni. 剛才的考題較容易 djeli( ) 1. 笑 ; 笑聲.paramur a nia djeli ka pucavilj. 過年時我們充滿了笑聲 penapedjeli( ) 參照 djeli 1. 很搞笑.a su siqaivuanan penapedjeli aravac. 你說話的口氣真的很搞笑 djemeli( ) 參照 djeli 1. 笑.djemeli ti kama kapacun tjai kina. 爸爸看到媽媽就笑了 djemelidjeli( ) 參照 djeli 1. 微笑.djemelidjeli timadju tua levan. 他高興的微笑 semandjeli( ) 參照 djeli 1. 嘲笑.nakuya semandjeli tua namaqar a caucau. 不要嘲笑有身體障礙的人 mapedjeli( ) 參照 djeli 1. 引人發笑.mapedjeli aken ta sikudan nazua timadju. 他的行為舉止令我發笑 djeljapa( ) 1. 趴著.na kidjeljapa a sivitjai. 士兵趴在地上 djeljep( ) 1. 屋牆.nguanguaq sa pinakialalangan taicu a djeljep. 這道牆裝飾的很美 djemadjas( ) 參照 djadjasdjemakuc( ) 參照 djakucdjemaljeng( ) 參照 djaljengdjemaljun( ) 參照 djaljundjemamai( ) 參照 djamaidjemameq( ) 參照 djameq- Page 93 of 374

94 djemapedjapes( ) 參照 djapes djemapes( ) 參照 djapes djemaqup( ) 參照 djaqupdjemaulj( ) 參照 djauljdjemaung( ) 參照 djemavac( ) 參照 djavac djemavadjavac( ) 參照 djavac djemdjem-( ) 1. 具有 吃完 吃光光 被吃掉 之意. djemekec( ) 1. 弄髒.maya kemlu a kinsa djemekec tua kasintan 小心飯粒會弄髒地板 djemeli( ) 參照 djeli djemelidjeli( ) 參照 djeli djemeljep( ) 參照 djemilai( ) 參照 djilai djemiljidjing( ) 參照 djiljingdjemiljing( ) 參照 djiljingdjemiqedjiqes( ) 參照 djiqesdjemiqes( ) 參照 djiqesdjemivic( ) 參照 djivic-2 djemuling( ) 參照 djulingdjemuljat( ) 參照 djuljat djemulu( ) 1. 馘首.djemulu a payuan ta sicuayan. 排灣族以前會進行馘首 djemumudjumulj( ) 參照 djumulj2 djengec( ) 參照 djepelang( ) 1. 水藻.keman tua djepelang a marka ciqaw. 淡水魚會吃水藻 djerapalj( ) 1. 懸崖.gemagalj sadjerapalj imaza. 這裡的懸崖很危險 djerav( ) 1. 含有鐵銹的水.cuvucuvuljan nua djerav sinan palisi kasicuayan. 過去, 將流出含有鐵銹的水源視為不乾淨之地 djerenav-( ) 1. 表示溶化之意. midjerenav( ) 參照 djerenav- 1. 溶化.madjele a midjerenav a rusuku. 蠟燭是很容易溶化的 djilai( ) 1. 痰.aku qadiadid aku djilai, manu mapakaliavang ku kinanan a kusuli. 我的痰怎麼有苦澀味, 是我吃的藥太多了 djemilai( ) 參照 djilai 1. 吐痰.inika nanguaq a djemilai a penaqateleng, nu tjuluvu atja seljaseljang. 如果 Page 94 of 374

95 我們的同伴很多人, 不要隨地亂吐痰 semudjilai( ) 參照 djilai 1. 吐 汁.tucu nakuya semudilai a paqateleng tua inapuan patavungen itjen. 我們現在不能隨便吐檳榔汁會被罰 djilj( ) 1. 屁股.qudjidjilj a djilj nua ljavingan. 猴子的屁股是紅的 djiljing-( ) 1. 具有 舔 之意. djemiljidjing( ) 參照 djiljing- 1. 正在舔.djemiljidjing aza ngiav ta nimadju a kula. 那隻貓正在舔牠的腳 djemiljing( ) 參照 djiljing- 1. 舔.djemiljing a vatu ta piqai nimadju. 狗會舔牠的傷口 azua vatu djemiljing ta djengec i zaleman. 那隻狗舔舐地上的飯渣 djiljingan( ) 參照 djiljing- 1. 被舔舐.djiljingan a ku mudingan nua vatu. 我的臉被狗舔舐 djiljingan( ) 參照 djiljingdjilung( ) 1. 陶甕.a djilung nua payuan izua vavayan katua uqaljai. 排灣族的陶壺有分母壺和公壺 djinakuc( ) 參照 djakucdjinameq( ) 參照 djameqdjinapes( ) 參照 djapes djinavacan( ) 參照 djavac djinemedjem( ) 參照 djinukul( ) 參照 djukul djinumulj( ) 參照 djumulj2 djiqes-( ) 1. 具有 澆水 之意. djadjiqesen( ) 參照 djiqes- 1. 等要澆水.paqenetjuanga tu djadjiqesen a puljacengan aya tikina tjanuaken. 母親叮嚀我要記得去菜園澆水, djemiqedjiqes( ) 參照 djiqes- 1. 正在澆水.izua ipuljacengan ti uni a djemiqedjiqes tua ljaceng. uni( 女子名 ) 在菜園那裏澆水 djemiqes( ) 參照 djiqes- 1. 澆水.djemiqes aken tua puhanan nu kadjamadjaman katua selemananga. 早上和傍晚我都澆花 djiqesen( ) 參照 djiqes- 1. 用水.ku djiqesen ta zaljum azua sapui maqevutj a pakazuazua. ku djiqesen ta zaljum azua sapui maqevutj a pakazuazua. sepadjiqes( ) 參照 djiqes- 1. 澆濕了.ka djemiqes aken tua puljacengan sepadjiqes kasauni sa mareka ku itung. 我澆菜的同時澆濕了衣物 Page 95 of 374

96 madjiqes( ) 參照 djiqes- 1. 被淋到.na madjiqes tua qudjalj ania vinateqan. 我們曬的衣物淋到雨 djiqesen( ) 參照 djiqesdjivic1( ) 1. 高處的.. 物品.vavav aravac a djivic. 物品放的位置很高 djivic-2( ) 1. 具有 摸 觸摸 可拿到 之意. padjivic( ) 參照 djivic-2 1. 拿的到.vavav ljakua padjivic aken. 位置很高但我拿得到 djemivic( ) 參照 djivic-2 1. 摸的到.djemivic aken, ku alapen anga. 我摸得到我會拿下來 djivicen( ) 參照 djivic-2 1. 觸的到 ; 預設的目標.vavav azua cepeng ljakua ku djivicen. 籃子的位置很高, 但我觸摸得到 aicu meqacanga sun, cunu su djivicen atja sasuayan. 你長高了, 看你可以摸到我們家的門楣 djivicu( ) 參照 djivic-2 1. 請你拿下來.djivicu azua djilung. 請你把陶壺拿下來 sedjivic( ) 參照 djivic-2 1. 意外觸及高處.inika namakinemenem manu sedjivic aken tua tinziu. 我沒有想到會摸到天花板 djivicen( ) 參照 djivic-2 djivicu( ) 參照 djivic-2 djui( ) 1. 刺.izua a djui naicu a kasiw. 棵樹有長刺 djuidjuian( ) 參照 djui 1. 有刺的 ; 有荊棘的.djuidjuian aicu a qaqumain. 這裡的耕作地是多荊棘的 djuidjuian( ) 參照 djui djukic( ) 1. 黏着劑.navaikaken a venli tua djukic ta valji. 我剛才去買了木板的黏着劑 djukul( ) 1. 棍子 ; 被打.aicu a cekes si djukul ni kina tjanuamen nu na pasalivamen. 只要我們犯錯, 母親會用棍子處罰我們 djinukul( ) 參照 djukul 1. 曾經被打.djinukul ti vavauni na sinsi. vavauni( 女子名 ) 有被老師打 djukulen( ) 參照 djukul 1. 被 打.djukulen aken nu mapulav ti kama. 爸爸喝酒醉時會打我 djukulen( ) 參照 djukul djuling-( ) 1. 具有 充電 之意. [( 日 )] djemuling( ) 參照 djuling- 1. 充電.djemuling ta dingki ti kama,uri vaik ma gadu nusauni. 爸爸在充電頭燈, 他稍後要去山上 djulis( ) 1. 紅藜.nanguaq a tjasi vava a djulis. 紅藜是用來釀酒 maqati tja sanvavaing a Page 96 of 374

97 djuljis. 我們可以將紅藜做成酒 djuljam( ) 1. 手氣好的男人.djuljam ayaitjen tua uqaljai a nu mapana izua inalap, nu magadu izua qinaljup. 我們稱一位男士下到河流有所獲得, 上山也獵到動物為手氣好的男人 djuljam a ku kama. 我爸爸是手氣好的男人 djuljat( ) 1. 刺球竿.tjalja vavavan anga djuljat na mazazangiljan. 貴族的刺球竿是最高 djadjuljatan( ) 參照 djuljat 1. 刺球場.i gade nia djadjuljatan. 我們的刺球場在山上 djemuljat( ) 參照 djuljat 1. 刺球.nu maljeveq mana izua djemuljat. 只有在五年祭才有刺球 djumuljadjuljat( ) 參照 djuljat 1. 在刺球.djumuljadjuljat tiamadju tucu. 他們現在正在刺球 djulu-( ) 1. 具有 容易 之意. madjulu( ) 參照 djulu- 1. 很簡單.madjulu itjen a macaqu. 我們很容易懂 djumulj1( ) 1. 黏土.djumulj atja sandilungen. 用黏土來製作陶壺 djumulj2( ) 1. 堆. djemumudjumulj( ) 參照 djumulj2 1. 正在堆放.djemumudjumulj tiamadju tua kasiv. 他們正在堆木材 djinumulj( ) 參照 djumulj2 1. 被堆積的.djinumulj a pi kakesan a vasa ni kina. 媽媽將芋頭堆在廚房 djumulju( ) 參照 djumulj2 1. 請堆.djumulju aicu a djemelj sa pasavavavi tua ta qiusia. 請堆積肥料, 好方便放在牛車上 namadjumulj( ) 參照 djumulj2 1. 堆積的.namadjumulj a nia kasiv. 我們的木材堆積如山 djumuljadjuljat( ) 參照 djuljat djumulju( ) 參照 djumulj2 djupil( ) 1. 貼膏.aicu a djupil tua piqai sinivai nua kuisang. 這個傷口貼膏是醫生所開的處方 kabang( ) 1. 包包.tjengelai angata ti kina ta kabang. 媽媽非常喜歡包包 masikabang( ) 參照 kabang 1. 帶書包.maya malim tua masikabang a sema gakku. 上學不要忘了帶書包 kac-( ) 1. 具有咬之意. kemac( ) 參照 kac- 1. 咬.kemac ta caucau a vatu. 狗會咬人 Page 97 of 374

98 kinac( ) 參照 kac- 1. 被咬的.kinac na qatjuvi a kula nimadju. 他的腳是被蛇咬的 makac( ) 參照 kac- 1. 咬到.makac a ku sema. 我咬到自己的舌頭 kacalisian( ) 參照 calisi kacalunga( ) 1. 靈芝.pazangal a kakavelian nua kacalungai. 靈芝的單價很高 kacasavan( ) 參照 casav kacedas( ) 參照 cedas kacedasan( ) 參照 cedas kacemasan( ) 參照 cemas kacian( ) 1. 剪刀.masan lialiav a kacian ni kina. 母親有好幾種的剪刀 kacidilj( ) 參照 cidiljkacing( ) 1. 男用褲.vincikan tua qadaw akacing ni kama. 爸爸的男用褲是繡太陽的圖騰 kacu( ) 1. 帶著 ; 攜帶.kacu asukaka a vaik a pacun tua 'iga. 帶你妹妹去看電影 2. 咬他. kacu timadju! 咬他! pakacu( ) 參照 kacu 1. 託人攜帶.anema sini pakacu ni tjama tjanusun? 你父親託你帶什麼東西來? kacuin( ) 參照 kacu 1. 攜帶著.kacuin aken ni kama a qemaljup. 父親帶我去打獵 kemacu( ) 參照 kacu 1. 攜帶.kemacu amen tua cengelj a sema vavua. 我們攜帶午餐到田裡 kinacu( ) 參照 kacu 1. 攜帶背著.namasi kinacu ti vuvu tua vasa. 祖父背著芋頭 sikacu( ) 參照 kacu 1. 幫人攜帶.sikacu aken ni kaka tua qavay. 姊姊幫我帶小米糕來 rukacu( ) 參照 kacu 1. 常攜帶.rukacu timadju tua vangavangan a sema gakku. 他常攜帶玩具到學校 kacuin( ) 參照 kacu kacunuqan( ) 參照 cunuq 1 kadikad( ) 1. 攪拌 ; 擾亂.aku namakadikad sa tja puvaquan? 為何我們的小米田會這樣攪亂? kadikaden( ) 參照 kadikad 1. 被 攪拌.tja kadikaden akinsa nu kemsakesa itjen tua ukayu. 我們如果是在煮稀飯的話要不斷攪拌我們的飯 karadikad( ) 參照 kadikad 1. 弄亂.karadikad aken tua nemanga a masa ku duduan. 我因生氣把東西弄亂 Page 98 of 374

99 kemadiad( ) 參照 kadikad 1. 攪拌.maya kemadiad a ku tatekele n. 不要攪拌我的飲料 makadikad( ) 參照 kadikad 1. 擾亂.makadikad a ku varung tua sadjelungan tusa pacugan. 這個問題擾亂我的心思 kadikaden( ) 參照 kadikad kadjang( ) 1. 湯瓢.nu patjara-siaw itjen mavan a kadjang a sarenguaq. 要舀湯還是用湯瓢最方便 kadjunangan( ) 1. 土地.aicua kadjunangan namasan sauzayan nua payuan. 排灣族的土地就是我們排灣族的財產 kadrai( ) 1. 男用小腰袋.pini kadrai a kini ljamljam nimadj. 他把挖來的生薑放在小腰袋裏 kadrung( ) 1. 葫蘆杯.aicu a kadrung mamav katua culjui atja sicukau tuqadavanga, inika sikapalisilisi. 葫蘆杯和竹杯一樣是日常生活用品, 而不是祭杯 kai1( ) 1. 話語.kai ni vuvu a sini pakipapaulingav. 祖父母叮嚀的話語 kai nimadju a semanljikayan. 他講笑話 patjekai( ) 參照 kai1 1. 報導.ti 'apiyang a patjekai tua pinayuanan a sinbun ita tinse. 電視的排灣族語新聞報導者是 'apiyang kakaian( ) 參照 kai1 1. 書上的紀載.kakaian nua cemas ayaitjen tua seisiu. 我們稱聖經為上帝的話 kinakaikaian( ) 參照 kai1 1. 方言.maretimalji a kinakaikaian nua ravar katua vuculj.ravar 與 vuculj 有不同的方言 semankai( ) 參照 kai1 1. 戲言當真 ; 介意.semankai timadju tua ku kai ta tiaw. 他為我昨天的話很介意 rukai( ) 參照 kai1 1. 多話 ; 健談.rukai a ravac timadju nu ita kinateveteveljan. 在聚會中, 他的話很多 rukaikai( ) 參照 kai1 1. 長舌婦.tjima zua pinaka ti rukaikai a vavayan? 那被稱為長舌婦的女士是誰? kai2( ) 1. 女子名.ti kai a ngadan nua nia vuvu. 我們祖母的名字叫 kai kaiciu( ) 1. 會長.ti drangadrang a kaiciu nua maqacuvucuvung. drangadrang( 男子名 ) 是青年會的會長 [( 日 )] Page 99 of 374

100 kaigi( ) 1. 開會.kaigi aken nusauni. 待會兒我要去開會 [( 日 )] pakaigi( ) 參照 kaigi 1. 召開主持會議.tima uri pakaigi tjanumun? 你們的會議是誰召開的? kaigigi( ) 參照 kaigi 1. 正在開會中.kaigigi tiamadju a marka vavuluvulungan. 長官們正在開會 kakaigian( ) 參照 kaigi 1. 會議室 ; 開會的地方.tjaljiqaca sa nu kakaigian imaza. 這裡的開會場地很寬敞 kaigigi( ) 參照 kaigi kaiki( ) 1. 會計.ti ljavaus ania kaiki i kiukai. ljavaus 是我們教會的會計 [( 日 )] kaiku( ) 1. 蠶.kasicuayan napaquzip amen ta kaiku. 早期我們有飼養蠶 [( 日 )] kaitan( ) 參照 ita kaitungan( ) 參照 kaiv( ) 1. 吃晚餐.uri kaiv itjen nu lukuzi. 我們晚上六點吃晚餐 pakaiv( ) 參照 kaiv 1. 晚宴.uri pakaiv ti madjaraljap nu salim. madjaraljap( 家族名 ) 家族要舉辦晚宴 kaiven( ) 參照 kaiv 1. 晚餐.anema nu kasaljingain a keman tua kaiven? 晚餐你們想吃什麼? kaiven( ) 參照 kaiv kaka( ) 1. 對於自己兄長或姐姐同輩者的稱謂.kaka aya amen tua tjavulung tjanuamen. 我們稱年齡稍比我們年長的人叫哥哥 ( 姊姊 ) markaka( ) 參照 kaka 1. 具有 血親的兄弟姊妹.markaka tiamadju a madrusa. 他們兩位是兄弟姊妹 markakakaka( ) 參照 kaka 1. 親屬關係.markakakaka amen a mapuljat imaza. 我們都是一家人 kakaian( ) 參照 kai1 kakaigian( ) 參照 kaigi kaka'inulian( ) 參照 inuli kakakaka( ) 1. 瞳孔.maljian a quljav na kakakaka na amilika. 美國人的瞳孔顏色與我們的不同 kakanen( ) 參照 kankakara( ) 1. 耙.tja si sapaisapai a kakara. 用耙子整平土地 kakavelian( ) 參照 veli- Page 100 of 374

101 kakeljangan( ) 參照 keljang2 kaken( ) 1. 頭巾.qucengecengel a kaken ni vuvu. 阿嬤頭巾是黑色的 nakemaken( ) 參照 kaken 1. 戴著頭巾.na kemaken tia vuvu a mapuljat. 每個奶奶都戴著頭巾 kakerangan( ) 1. 肋膀.ku vinuluq a kakerangan na vavui. 我用矛刺穿山豬的肋旁 kakerian( ) 參照 keri kakesan( ) 參照 kesakakicualan( ) 參照 cual-2 kakimi-( ) 1. 具有 形容哭喪表情 之意. mikakimi( ) 參照 kakimi- 1. 哭喪臉.ka ku kirivuanan timadju mikakimi a uri qemaung. 我罵他時, 他擺著臉要哭了 kakirivuan timadju mikakimi auri qemaung. 他被罵時擺著臉要哭了 namikakimi( ) 參照 kakimi- 1. 正哭著臉.namikakimi timadju a qemauqaung. 他正歪著臉哭著 kakingidjuan( ) 參照 ngidjukakitalavan( ) 參照 talav-2 kakituluan( ) 參照 tulu kakiumaljan( ) 參照 umaljkakivuciqan( ) 參照 vuciq kakudan( ) 1. 習慣 ; 規範 ; 規矩 ; 規則.aicu a tja kakudan tua seman pazangal ta papungadan tu caucau, kinasi mamiling. 排灣族自古就有重視人的命名習慣 namasan kakudan anga tjanuitjen a kacalisian a marekiljivak. 彼此相愛已經成為原住民族的規矩 kakuljian( ) 參照 kuljikakulungan1( ) 參照 kulungkakulungen2( ) 參照 kulungkakuyakuyan( ) 參照 kuyakakuzu( ) 1. 爐上鍋.anema su pini kakuzu? 你鍋上在煮甚麼? kala( ) 1. 針.inika secacadja tua lima ni kina a ljigim katua kala. 針與線離不開媽媽的手 2. 線.maretimaljimalji a quljav na kala tucu. 現在線的光澤與顏色都很不同了 pukala( ) 參照 kala 1. 穿線.ku pusaladjan ti vuvu a pukala. 我協助祖母穿線 semankala( ) 參照 kala 1. 整理線 ; 做成線.semankala ti kina ta uritemqic aseman itung. 媽媽整理要做成衣服的線 kaladju( ) 1. 植物名.aicu a kadjunangan nama pasavid tua kaljadju. 這個地方大都為 Page 101 of 374

102 kaljadju( 植物名 ) kalaingan( ) 參照 laingkalalumai( ) 1. 高粱.maqati tja sancinavuin a kalalumai. 我們可以用高粱做成小米糕 kalapkapan( ) 1. 腳掌.melava ravac a kalapkapan ni tivuluan. tivuluan ( 男子名 ) 的腳掌很大 kalavis( ) 1. 鉤子.alapu tua kalavis sa kalavisi a zua nama kelu aitung. 拿鉤子然後把掉到底部的衣服鉤上來 kalavisu( ) 參照 kalavis 1. 使鉤上.san kalavisu a zua qau sa kalavisi a zua i putung a caikui. 把那竹子用來做成鉤子以取下那個角落的菜瓜 kalavisu( ) 參照 kalavis kaledep( ) 參照 ledep-1 kalevelevan( ) 1. 天空.tisun a nia kama cemas i kalevelevan. 我們在天上的父 a qadaw a qiljas katua vitjuqan i kalevelevan. 太陽和月亮與星星在天上 kali( ) 1. 挖出的洞.aicu kali taqeluz tua tapav. 挖出的洞是用來立工寮的 kalicekuan( ) 1. 深地.zaljuzaljumen a kadjunangan i kalicekuan. 深地處是水源區 kaliman( ) 1. 梅雨季節.nu kalja kaliman i pu tjatjeketjekan a qudjalj. 梅雨季節雨下不停 kalingking( ) 1. 鈴鐺 ; 鈴鐺聲.kalingking a kaljeling i kiukai. 教堂的鐘聲鈴鐺響 kalipkip( ) 1. 眨眼.kalipkip a ravac a maca nimadju. 他的眼睛很會眨眼 kalja( ) 1. 真誠 ; 誠心誠意. kemalja( ) 參照 kalja 1. 真誠 ; 誠心誠意.nu sinzia itjen nakuya inika kemalja qulidan tua tja saluan ta cemas. 我們做信徒的不能不真誠向神 kaljakaljatan( ) 參照 ljakaljat kaljaljaljeqelan( ) 參照 ljaljeqel kaljaljar( ) 1. 婦女專用腰籃.na makakaizuazua nemanga i tua kaljaljar ni kina nu mangtjez a kemasi vavua. 母親自田裡回來時腰籃內裝了各式各樣的東西 kaljalju( ) 1. 女性神人名.mangudjalti kaljalju, manasinika martimaljimalji anga tja kai. 傳說中因為 kaljalju 說話不清楚, 所以造成我們說話語調與用詞不同 kaljap( ) 1. 削 ; 切.sanguaq a nu kinsa akaljap. 你們煮的地瓜籤很好吃 2. 地瓜籤. kaljapen( ) 參照 kaljap 1. 被切成片狀.kaljapen a vurasi ni kina. 媽媽把地瓜切成片狀 Page 102 of 374

103 kemaljap( ) 參照 kaljap 1. 用小刀切片.pazangal a sema takit a kemaljap. 用工作長刀切片不容易 kinaljap( ) 參照 kaljap 1. 切片完成之物.kinaljap anga ni kina a su sinipavai a vurasi. 媽媽已經把你送的地瓜切成片狀 kaljapen( ) 參照 kaljap Kaljaqudjaljan( ) 參照 qudjalj kaljat( ) 1. 琉璃手鍊.pinavayan aken ni vuvu a vavayan tua cinusu a kaljat. 奶奶有給我她親手穿的琉璃手鍊 kemaljat( ) 參照 kaljat 1. 帶琉璃手鍊.na kemaljat timadju a kemasi kerikeri. 她從小就帶著琉璃手鍊 kaljava-( ) 1. 具有 等待 準備 之意. tjakaljava( ) 參照 kaljava- 1. 等候.tjakaljava ken tua mangtjez nua ku aljak. 我等孩子來 kemaljava( ) 參照 kaljava- 1. 等.maya ken a kemaljava, uri gemalju aken. 我會慢到, 不要等我 kiljaljava( ) 參照 kaljava- 1. 期待.kiljaljava ti kama tua sarunguaq a kinacavacavan a kirimu. 爸爸期待身體會盡快好轉 kiniljaljavan( ) 參照 kaljava- 1. 被期待.kiniljaljavan a timanga kakedrian tu kisamulja. 每個小孩都被期待要努力 masukaljava( ) 參照 kaljava- 1. 等不耐煩.masukaljava anga aken tjanusun. 我等你等得不耐煩了 kaljava1( ) 1. 特別準備.aicu a mareka mukui, veljevelj sinikaljava nikama tjanuaken. 這些木瓜和香蕉是父親特別為我準備的 kaljava2( ) 1. 等待.kaljava a ken imaza tjai kina. 我在這裡等媽媽 kaljavevean( ) 參照 veve kaljazalangzangan( ) 參照 zalangzang kaljeling( ) 1. 響.kaljeling a kangkang i kiukai. 教會的鐘響了 kemasi nuinu azua ljingav nua kaljeling? 鈴鐺的聲響是從哪裡來的? pakaljeling( ) 參照 kaljeling 1. 敲響.nu madjaljun a zikang pakaljeling i kiukai. 時間一到教會的鐘就會敲響 kaljengkengan( ) 1. 小蚊子.paramur a kaljengkengan nu masulesulemanga. 傍晚時分小蚊子特別多 kaljidkid( ) 參照 kidkid Page 103 of 374

104 kaljipa( ) 1. 貝殼類配飾.aicu a kaljipa sikasengseng tua ravaravain a paljavak. 傳統服飾中的背帶是用貝殼類飾物製作 kaljivungu( ) 1. 蝗蟲.makakananga a kaljivungu tatja qinuman. 蝗蟲吃盡了我們的農作物 kaljualaq( ) 1. 蜘蛛網.naseminamalji a caquan nua kumakuma a seman kaljualaq. 蜘蛛製作蜘蛛網的技巧令人嘆為觀止 kaljuskusan1( ) 1. 指甲.na meladruq anga su kaljuskusan. 你的指甲長了 lalaruaruqan a kaljuskusan nimadju. 她的指甲都很長 kaljuskusan2( ) 1. 勇士的羽毛.aicu a namasan kaljusekusan tua palalj nua qaris avan a kipacaing nua rakac. 雄鷹翅膀的最上層羽毛稱為 kaljusekusan, 是勇士的羽毛 kaljutelu( ) 參照 tjelu kamanguaq1( ) 參照 nguaqkamanguaq2( ) 參照 nguaqkamaya( ) 1. 芒果.tjenglay akenakeman ta kamaya a na matjaq. 我喜歡吃青芒果 sarukamayanga( ) 參照 kamaya 1. 真是的.sarukamayanga timadju inikakiumaumalj. 他真是的惡習成性無法改善 kamayan( ) 1. 依然完整.kamayan sun a nguanguaq vuvu. 祖父母你依然健朗 kameseng( ) 1. 夠了.kamesenganga mapulavangaken. 夠了我已經醉了 kamilami( ) 1. 琅橋 ( 瑯橋 ).pasu sangas tua drusaidai a cavilj a sinamazan i kamilami nua seamiszuku saka icu niamadju a kamilami. 阿美族人在二百多年前遷居這裏而 kamilami 是阿美語 kamurav( ) 1. 柚子.aicu a buntan a kamurav puqetim saka qaljemqem. 文旦的柚子甜又有汁 kan-( ) 1. 具有 吃 食物 吃飯 餐具 之意. pakan( ) 參照 kan- 1. 請吃飯.kakudan a pakan tua tja pinakasengseng a caucau. 請工人吃飯是一種禮貌 pikeman( ) 參照 kan- 1. 隨便吃吃.pikeman tua cengelj. 午餐就隨便吃吃 kakanen( ) 參照 kan- 1. 食物.masan lialiaw aravac a kakanen i siubai. 在商店裏有很多種食品 kanen( ) 參照 kan- 1. 吃掉了.kanen ni kama azua sinan djamai ni kina. 爸爸吃了媽媽煮的菜 Page 104 of 374

105 kanu( ) 參照 kan- 1. 請你吃.kelju, kanu a kilingulj tjanuamen. 來, 與我們一起吃飯 kemakan( ) 參照 kan- 1. 正在吃.kemakan ti kaka tua gang. 哥哥正在吃螃蟹 keman( ) 參照 kan- 1. 吃.uri keman aken ta udung. 我要吃麵 semankakanen( ) 參照 kan- 1. 備餐.maqutjaqutjav ti kina ta semankakanen. 媽媽忙著備餐 sikakan( ) 參照 kan- 1. 吃飯用具.sikakan aicu a kizing katua qecap. 湯匙與筷子是吃飯的用具 makan( ) 參照 kan- 1. 很好吃.aicu a kinsan ta udung imaza makan aravac. 這裡煮的麵很好吃 kanavalj( ) 參照 navalj kanen( ) 參照 kankangida( ) 參照 ngida kanipi1( ) 1. 扁盒子.papu tjamakuan ni vuvu a kanipi. 祖父把香菸放在扁盒子 kanipi2( ) 1. 男子名.ti kanipi a ngadan nakuqali. 我的朋友叫 kanipi( 男子名 ) kanu( ) 參照 kankanupic( ) 1. 女巫師專用法袋.nuri vaik ti vuvu a qaljesir a palisi kacuin a kanupic. 若女巫師 qaljesir ( 女子名 ) 要施法時必會攜帶專門用的法袋 kanzumi( ) 1. 魚罐頭.sanguaq a kanzumi. 魚罐頭很好吃 [( 日 )] kapacacapilj( ) 參照 capilj kapaula( ) 1. 災難.aicu a tjemuqez itjen tua kasiv a paqateleng avan a kasizuanan nuatja kapaula nu remaljiz. 颱風所造成的災難肇因於我們隨便砍伐山林 kapaz( ) 1. 根.nu mavuk a kapaz nua kasiv inika valjut a kasiv. 樹根若腐壞, 樹就保不住了 kemapaz( ) 參照 kapaz 1. 長根 ; 紮實.nu kemapaz a tja sinitalem, ki vauljt. 我們種的植物長根就會活的 kappa( ) 1. 雨衣.izua maretimaljimalji a kappa tucu. 現在已經有各式各樣的雨衣 kapua( ) 1. 陶瓷 ; 甕.pizuau tua kapua a pinaisuan anga a padai. 把搗穀好的白米裝入瓷甕裏 kapuapua( ) 參照 kapua 1. 豬油之壺.a qalev nua qacang pizuazuain tua kapuapua. 豬油都裝置在小陶甕的 kapuapua ayaitjen tua papu qalevan a reretan. 我們稱那用來裝豬由的陶壺 Page 105 of 374

106 kapuapua( ) 參照 kapua kaqiljasan( ) 參照 qiljas kaqulidan( ) 參照 qulidkaradikad( ) 參照 kadikad karai1( ) 1. 睪丸.aicu a karai kinacavacavan nua uqaljai. 睪丸是男人的器官 karai a sini pukeljang nua naqemati tua uqaljai. 睪丸是上帝給男人的特殊記號 karai2( ) 1. 網袋 ( 男人專用 ).papizuanan ni vuvu tua taljiv katua tjamaku a karai. 祖父的網袋是放置小磨刀石及抽煙包 karakuda( ) 參照 kudakarangkang( ) 1. 空罐聲.tjasizazav tua qayaqayam a karangkang nu kalja vaquan. 小米成熟期我們用空罐聲驅逐麻雀 karangu( ) 1. 籃子 ( 腰籃 ).pinitua karangu a kiniljacengni kina. 媽媽採集的野菜放在籃子裡 karari( ) 1. 碎布.inika venric a paqateleng a rarusan itungan a caucau tua karari. 創作衣服的人不隨便扔掉碎布 kariari( ) 1. 蝴蝶.liav a kariari a miperperper ita puhanan. 花園有很多的蝴蝶在飛 karim( ) 參照 kimkaruarua( ) 1. 小舌.gacel aku karuarua. 我的小舌很癢 karutailj( ) 參照 tailj kasepeljen( ) 參照 sepeljkasiaqu( ) 參照 siaqkasikasiven( ) 參照 kasiv kasinguaq( ) 參照 nguaqkasintan( ) 1. 地板.sarunguaq a icu a kasintan. 這個地板很舒坦 pukasintan( ) 參照 kasintan 1. 舖設地板 ( 面 ).uri pukasintan aken nusauni. 待會兒我要舖設地板 kasiv( ) 1. 樹木 ; 柴 ; 叢林.neka nu kasiv i tjumaq. 家裡沒有木材 kakudralan anga a kasiv aku sinitalem ka kakerian aken. 我小時候種的樹都長大了 pukasivan( ) 參照 kasiv 1. 放木材處.inika makaya a maqudjalj a pukasivan. 放木材的地方不可淋到雨 kasikasiven( ) 參照 kasiv 1. 叢林 ; 森林.kasikasiven aravac azua i kavulungan. 大武山滿是原始森林 kasizuan( ) 參照 izua Page 106 of 374

107 kasui( ) 1. 褲子.ladruadruq a kasui ni kama 爸爸的褲子很長 kemasui( ) 參照 kasui 1. 穿褲子.kemasui aken ta kasui ni kina. 我穿媽媽的褲子 semankasui( ) 參照 kasui 1. 做褲子.tjapazangal a semankasui tua semantjalupun. 做褲子比做帽子較難 sinankasui( ) 參照 kasui 1. 做成褲子.sinankasui a tuvung nua milinginku. 用麵粉袋做成褲子 sinikasui( ) 參照 kasui 1. 被 穿.sinikasui ni lanpav aku kasui. langpav( 男子名 ) 穿走了我的褲子 kasuleman( ) 參照 sulemkasusu( ) 參照 susu1 katagilj( ) 參照 tagiljkatalem( ) 參照 talem katiaw( ) 參照 tiawkatjaladjan( ) 參照 tjaladj katjecaquanan( ) 參照 caqukatjepiculan( ) 參照 piculkatjung( ) 1. 爬檳榔用腳套繩.a katjung siraqiraqiz ta saviki. 這是爬檳榔用的腳套繩 katjuruvuan( ) 參照 tjuruvu katua( ) 1. 和 ; 與.aicu a ku kava katua kasui kuzulj a pipenuljatan. 我這一件衣服和褲子合起來是一千元整 kaukav( ) 1. 鐮刀.radjai a ravac a kaukav ni kaka. 我哥哥的鐮刀很利 kaumaqan( ) 參照 umaq kaus( ) 1. 湯勺.izua nia kaus a sicuayan anga. 我們家有很久以前就留下來的湯勺 kausu( ) 參照 kaus 1. 請你舀 來吃.kausu azua taud sa kani. 把湯裏的豆子撈來吃 kemaus( ) 參照 kaus 1. 舀.kemaus aken tua vutjulj. 我要舀肉 sikaus( ) 參照 kaus 1. 用來舀.ainu a kaus ku sikaus ta siav. 湯勺在哪裡我要用來舀湯 kausu( ) 參照 kaus kautju( ) 1. 刨刀.izua kautju ni kama. 我父親有刨刀 kava( ) 1. 上衣.qiljaqiljang anga a kava ni kama 爸爸衣服髒了 kavan( ) 參照 kava 1. 穿著上衣.kavan a su itung. 你穿著你的傳統服飾 Page 107 of 374

108 semankava( ) 參照 kava 1. 做衣服.kitulu aken ta semankava. 我學習製作衣服 kavalanzuku( ) 參照 zuku kavaluan( ) 1. 百合花.aicu a kavaluan sini pakialap tua maseqetjan nua vavayan. 百合花的清香用來比喻女人的純潔 kavan( ) 參照 kava kavara( ) 1. 屋瓦.vaiki a kiveli tua kavara. 我們去購買磚瓦 kinavara( ) 參照 kavara 1. 用磚瓦的.kinavara a nia umaq. 我們的家是用磚瓦蓋的 kavatjes1( ) 1. 小竹籃.qaruten a paka tua kavatjesni kina a vasa tua mareka namapulju a caucau. 母親用小竹籃把竽頭分享給窮困的人 kavatjesan( ) 參照 kavatjes1 1. 小籃子的量.kavatjesan a mareka nu salasaladj pi tua kavatjes. 用小籃子分別以小籃子的量給你的同伴們 kavatjes2( ) 1. 檳榔用籃.a kavatjes papusavikian tua tjatjangtjangen. 檳榔用籃是放置檳榔的盒子 kavatjesan( ) 參照 kavatjes1 kavecengel( ) 1. 農田之禮.nu kalja qinuman itjen tjara izua kavecengel tua mamazangiljan. 農作物收成時都會有所謂農田之禮 kaviaqan( ) 1. 手掌.na mangada a kaviaqan ta ljavia. 我的手掌被蘆葦割傷 qevadu ta su kaviaqan a puk. 用你的手掌抓起樹豆 kavic( ) 1. 背袋 ; 背.alapu a ku kavic. 把我的背袋拿過來 pakavic( ) 參照 kavic 1. 給.. 背戴.ku sini pakavic a ku sacemel tjai sasuyu 我請 sasuyu( 男子名 ) 背戴獵物 kavicu( ) 參照 kavic 1. 請你背起來.kavicu a sikau ni suvuvu. 阿公的背袋請你背起來 kemavic( ) 參照 kavic 1. 背著袋子.nguagnuaq a kemavic nu zemian 背著袋子跳舞很好看 kavicu( ) 參照 kavic kavikavic( ) 1. 胸罩.aicu a vavayavayan seman pazangal aravac tu kavikavic. 女士很重視胸罩 kaviz( ) 1. 下巴.sinipatangez a ku kaviz ta cekui. 我的下巴靠在桌子上 kavudilj( ) 1. 獨有.kavudilj nimadju a kinanguaq nua ljingav katua senai. 美麗的聲音和歌唱是他獨有的 Page 108 of 374

109 kavulaqutan( ) 參照 vulaqutkavulj( ) 1. 具有討東西之意 ; 請求 ; 要求. pakavulj( ) 參照 kavulj 1. 救濟 ; 贈送施予.naseljavak aken tua kipaquzip ta sini pakavulj a lami a situngan ka kakerian a ken. 我小的時候, 有經驗靠救濟的物質和衣物生活 nu pakavulj itjen manguaq itjen. 施予者會蒙福 kemavulj( ) 參照 kavulj 1. 討東西 ; 請求要求.na kemavulj aken tua qatia kemsi tua ku ljaqediqedi. 我向我的鄰居討了食鹽 kemavulj aken taji kina tua paisu. 我向媽媽要錢 kavulungan( ) 參照 vulung1 kavuqui( ) 1.( 古壺 ) 小米粒外衣.aicu a kavuqui a reretan namasan kakesan. 古壺 小米粒外衣 是用來煮食 kavusaman1( ) 參照 vusam2 kavusaman2( ) 參照 vusam2 kavutan( ) 1. 免費.kavutan aicu a mareka itung imaza piliqu tua nu kinatjenglayan. 這些衣服全是免費, 請自行選擇你們所喜歡的來穿 kawkuy( ) 1. 苦瓜.sanguaq angata nu kemesa itjen ta kawkuy kata kuka. 苦瓜雞湯非常的好吃 kazalju( ) 1. 稅金.tucu masan liyaliyavanga tja si pavaivai a kazaelju tua sifu. 我們繳納給政府的稅金是越來越多 kazatjan( ) 參照 zatjakazatjazatjan( ) 參照 kazatjan kazumazuman( ) 參照 zuma kebung-( ) 1. 具有 手抱頭蹲下 之意. kembung( ) 參照 kebung- 1. 手抱頭蹲下.na kembung timadju a qemauqaung. 她抱頭蹲著哭 kedrikeri( ) 參照 keri keisackiuku( ) 參照 kiuku kelai( ) 1. 掛鉤.tikama naseman kelai tazua kakelayan tuanemanemanga. 那個掛鉤是父親製作的是專門用來掛東西的 sikelai( ) 參照 kelai 1. 被掛上 ; 掛上去.manu kanen nua vatu inayan ni kina a sikelai a pivavav tazua vutjulj. 母親把肉掛在高處, 避免被狗吃掉 keli( ) 1. 拉繩 ( 特指用來拉搖籃及鞦韆之繩子 ).aicu a tjiuma, ljakai katua ljiug tjara izua sakamaya keli. 婚禮及一般的鞦韆和嬰孩的搖籃都有拉繩 Page 109 of 374

110 kemeli( ) 參照 keli 1. 擺動.nu ljemakai tua tjiuma tjara izua sakamaya pusaladj a kemeli. 在貴族婚禮中要盪鞦韆必須有人協助來擺動 kelilj( ) 1. 鱗片.nu seman siav itjen tua ciqav, semu kelilj itjen. 煮魚湯要先去除鱗片 keljang1( ) 1. 具有 知識 知道 了解 之意.anema su keljang a kakerian 小孩子知道什麼? kemeljang( ) 參照 keljang1 1. 了解 ; 懂得.kemeljang aravac timadju tua sanzicu. 他很懂得算數 kinljangan( ) 參照 keljang1 1. 知識.aicu ai qinaljan neka nu namaya tua kinljangan ni madju tua patjara hulicu. 在部落裡, 沒有人像他一樣熟識法律 keljang2( ) 1. 具有 標記 相識 檢視 介紹 之意. pakeljang( ) 參照 keljang2 1. 告知.kisacu ana pakeljang tjanuaken tua djalan a sema pukisian i takau. 是警察告知我到高雄火車站的路 pukeljang( ) 參照 keljang2 1. 標記.aicu a purung pukeljang ta ringai. 這個草結是陷阱的標記 kakeljangan( ) 參照 keljang2 1. 認識.aicu a biuing tja kakeljangan tua parutan nua tja kinacaucauan. 醫院是我們認識自己身體狀況的地方 kikeljang( ) 參照 keljang2 1. 檢視.aicu a kuisang kemasi tua tjadjamuq a kikeljang tu namakuda tja kinacaucauan. 醫生是從我們的血液中檢視我們的身體狀況 kipakljang( ) 參照 keljang2 1. 自我介紹.kipakljang timadju tu mamav a se akav a caucau. 他自我介紹是來自於屏東 sikeljangan( ) 參照 keljang2 1. 確認.aicu atja minbunsiu() tja sikeljang tu senemaitjen. 從我們的身分證確認出生地 makakeljang( ) 參照 keljang2 1. 相識.na makakeljang ti vuruvur kati mulitan i kalingku. vuruvur( 男 ) 和 mulitan( 女 ) 是在花蓮相識 makeljang( ) 參照 keljang2 1. 顯著.makeljang a sinipukeljan tua djalan a sisa makazayazaya djalan. 往瑪家的路標很顯著 keljep( ) 1. 獸皮背心.keljep a si itungan kasicuayan. keljep a si itungan kasicuayan. kemac( ) 參照 kackemacalisianan( ) 參照 calisi kemacing( ) 參照 kemacu( ) 參照 kacu Page 110 of 374

111 kemadiad( ) 參照 kadikad kemakan( ) 參照 kankemalja( ) 參照 kalja kemaljap( ) 參照 kaljap kemaljat( ) 參照 kaljat kemaljava( ) 參照 kaljavakeman( ) 參照 kankemapalak( ) 參照 palak kemapaz( ) 參照 kapaz kemasi( ) 1. 從.aicu a sezam ni masegseg kemasi tiaw inianan ka maumalj. masegseg 的高燒從昨天一樣尚未退下 kemasi varung a tjenglayan. 打從心裡的愛 kemasinu( ) 參照 inu kemasui( ) 參照 kasui kemaus( ) 參照 kaus kemavic( ) 參照 kavic kemavulj( ) 參照 kavulj kemazala( ) 參照 zalakembung( ) 參照 kebungkemeli( ) 參照 keli kemeljang( ) 參照 keljang1 kemerap( ) 1. 蔓生.aicu a kapaz nua qulicaca kemerap a ravac, tjalja nanguaqan a si talem tua macunucunuq a kadjunangan. 构樹的根很會蔓延攀枝, 最好用來植栽護育容易走山的地區 kemerebaw( ) 參照 kerebaw kemeretj( ) 參照 keretj kemim( ) 參照 kimkemisi( ) 參照 kisi kemitj( ) 參照 kitjkemizing( ) 參照 kizing kemsa( ) 參照 kesakemsakesa( ) 參照 kesakemtu( ) 參照 ketukemuang( ) 參照 kuang kemubaw( ) 參照 kubaw kemuculj( ) 參照 kuculjkemucusta( ) 參照 kucusta kemuda( ) 參照 kudakemulakula( ) 參照 kulakula Page 111 of 374

112 kemuljav( ) 參照 kuljavkemulji( ) 參照 kuljikemuljus( ) 參照 kuljus kemun( ) 參照 kun kemuseta( ) 參照 kusta kemuya( ) 參照 kuyakemuyac( ) 參照 kuyacken-( ) 1. 具有 我的 是我.nia ken a tjalupun azua i vavaw tua cukui. 桌子上的那一頂帽子是我的 tia ken ana temalem taicu kasiv. 這一棵樹是我種的 tiaken( ) 參照 ken- 1. 是我.tiaken a na vaik ma ripun. 是我過去日本 tjanuaken( ) 參照 ken 我.aku sun a kemeljang tjanuaken? 你怎麼會認識我? kenama( ) 1. 早餐.na kenama anga mun? 你們吃過早餐了嗎? kerebaw( ) 1. 霧氣. keretj( ) 1. 收割刀.nima azua keretj? 那是誰的收割刀? kemeretj( ) 參照 keretj 1. 使用收割刀.kemeretj aken tua padai. 我用收割刀割稻子 keri( ) 1. 少 ; 小.kerianga aravac a kulavav tucu. 現在老鼠的數量已經很少了 pakakeri.( ) 參照 keri 1. 一點點.alapu a pakakeri tua qatia. 你拿一些鹽巴 tjaljikeri( ) 參照 keri 1. 窄小狹小.tjaljikeri aravac aicu a quma. 這塊地相當窄小 kakerian( ) 參照 keri 1. 小孩子.mavekelj anga a kakerian i kacalisian tucu. 現在, 原住民地區的小孩數已很少了 kedrikeri( ) 參照 keri 1. 很少 ; 很小.kedrikeri ania quma. 我們的田地很小 semukeri( ) 參照 keri 1. 吃一點.semukeri sun a keman. 你吃的量很少 mekeri( ) 參照 keri 1. 變少 ; 變小.na mekeri a nia kinivasa tucu a cavilj. 今年芋頭的收成變少了 kerilj( ) 1. 麻雀.nu kalja puvaquan tjalja qemutjavan a kerilj. 在小米季節, 麻雀是最讓我們頭痛 kesa-( ) 1. 具有煮飯之意. Page 112 of 374

113 kakesan( ) 參照 kesa- 1. 廚房.namacingki aravac a nia kakesan. 我家的廚房很乾淨 inu azua nu kakesan? 你們的廚房在那裡? kemsa( ) 參照 kesa- 1. 煮飯.kemsa sun tua vurasi? 你要煮地瓜嗎? inianga ka pazangal a kemsa tucu ayatua izuang a tinku. 因為現在有電鍋, 煮飯已經不是困難的事 kemsakesa( ) 參照 kesa- 1. 正在煮飯 ( 東西 ).tima azua kemsakesa? 是誰在煮飯呢? mayanan a vaik, kemsakesa anga ken. 不要急著離開, 我正在煮飯了 kesau( ) 參照 kesa- 1. 請煮飯.pai kesau tua tja cengelj. 請你煮我們的中餐吧! kinesa( ) 參照 kesa- 1. 飯.anema su kinesa tu cengelj? 你的午飯是什麼? paday a kinsa ni kina tua tjakaiven tucu. 今天的晚餐媽媽有煮米飯 kesau( ) 參照 kesaketu-( ) 1. 具有 支撐 支撐點 之意. kemtu( ) 參照 ketu- 1. 打起精神.kemtu itjen nakuya malupi. 要打起精神不可懶惰 kiketu( ) 參照 ketu- 1. 以 支撐.kiketu aken tua qaciljai. 我以石頭支撐 keving( ) 1. 疥瘡.sempu a keving. 疥瘡會傳染 kezekez( ) 1. 釘子.masan lialiav sa kezekez imaza. 這裡有各式各樣的釘子 ki-1( ) 1. 具有 獲得 之意. kikasiv( ) 參照 ki-1 1. 砍柴.ari vaiki a kikasiv. 我們一起去砍柴 kitjan( ) 參照 ki-1 1. 打工.semupusupu aken saku kitjan tua kusi kavaljut. 我一面讀書一面賺生活費 kivaqu( ) 參照 ki-1 1. 採收小米.uri kivaqu amen a vuaq. 我們今天要採收小米 ki-2( ) 1. 具有 自己表現 之意. kiacikel( ) 參照 cikelkiadjuq( ) 參照 adjuqkiam( ) 1. 欠 ; 債.pidanga ku kiam tjanusun. 我現在欠你多少? papukiam( ) 參照 kiam 1. 放款.makaya papukiam a ginku tua paisu. 銀行是可以放款借人 pukiam( ) 參照 kiam 1. 欠他者.pukiam timadju tjanuaken tu drusa puluq. 他欠我二十元 Page 113 of 374

114 kipukian( ) 參照 kiam 1. 賒帳.na kipukiam aken tua ku kinanan tua udung ka sauni. 我剛才吃的麵是賒帳的 semukiam( ) 參照 kiam 1. 還債.nakuya inika semukiam tua tja qali. 不能不還向朋友借的錢 kiamav( ) 1. 好像. sekiamav( ) 參照 kiamav 1. 好像.aicu a mudingan na ku vuvu a ti ljuzem, sekiamav tua mudingan nua kama nimadju. 我的孫女 ljuzem 的臉好像她父親的臉 kiaping( ) 1. 冰 ; 冰塊.sa keman aken tua kiaping. 我想要吃冰棒 kibau( ) 參照 bau kicacadja( ) 參照 cadja kicacadjan( ) 參照 cadja kicacevung( ) 參照 cevungkicaing( ) 參照 caingkicakav( ) 參照 cakav kicapilj( ) 參照 capilj kicapiljan( ) 參照 capilj kicapilju( ) 參照 capilj kicaquan( ) 參照 caqukicauv( ) 參照 cauv kicauvu( ) 參照 cauv kicepeliv( ) 參照 cepeliv kiceviq( ) 參照 ceviq kicevulj( ) 參照 cevuljkicevungan( ) 參照 cevungkicikel( ) 參照 cikelkicikic( ) 1. 鐵鍊.vinenget ania paling ta kickic. 我們的門用鐵鍊鎖起來 kiciqav( ) 參照 ciqav kicuacual( ) 參照 cual-2 kicual( ) 參照 cual-2 kicualu( ) 參照 cual-2 kiculja( ) 參照 culjakidjadjalan( ) 參照 djalan kidjadjas( ) 參照 djadjaskidjekec( ) 參照 djekeckidkid( ) 1. 眼瞼 ; 眼皮. Page 114 of 374

115 kaljidkid( ) 參照 kidkid 1. 眼皮一直跳.kaljidkid ku maca. 我的眼皮一直跳 kigecel( ) 1. 自我激勵.kigecel aken a kisumadju tu kisamulja. 我從心裡自我激勵 kigemgemu( ) 參照 gemgemkigidi( ) 參照 gidikigidigidi( ) 參照 gidikigucguc( ) 參照 gucguc kikadudu( ) 參照 dudukikarivuan( ) 參照 rivukikasiv( ) 參照 ki-1 kikazala( ) 參照 zalakikeljang( ) 參照 keljang2 kiketu( ) 參照 ketukiki( ) 1. 家鼠.demudu a ravac a kiki. 家鼠令人頭痛 kikitjen( ) 參照 kitjen kilaing( ) 參照 laingkilalaing( ) 參照 laingkilalaingan( ) 參照 laingkilangdau( ) 參照 langdakilava( ) 參照 lava kilingedjelj( ) 參照 lingdjeljkilingulj( ) 參照 lingulj-2 kiljaceljaceng( ) 參照 ljaceng kiljaceng( ) 參照 ljaceng kiljaljaung( ) 參照 ljaungkiljaljava( ) 參照 kaljavakiljavaran( ) 參照 ljavarkiljivak( ) 1. 愛心.neka nu namaya tua kiljivak na tja kina. 母親的愛是無可比擬的 rukiljivakan( ) 參照 kiljivak 1. 有愛心.rukiljivakan ti vuvu i sakenge. rukiljivakan ti vuvu i sakenge. kiljuvaq1( ) 參照 ljuvaqkiljuvaq2( ) 參照 ljuvaqkiluljai( ) 參照 luljaikilutulutud( ) 參照 lutud kiluvad( ) 參照 luvadkim-( ) 1. 具有 尋找 尋物 尋人 之意. Page 115 of 374

116 karim( ) 參照 kim- 1. 尋找.karim aken tua ku aljak. 我在尋找孩子 kemim( ) 參照 kim- 1. 尋物.vaiku a kemim a tja ljuang. 去找尋我們的牛 kipakim( ) 參照 kim- 1. 尋訪.kipakim aken tua ku qali. 我來尋訪朋友 kimadju( ) 參照 madjukina( ) 1. 母親.ti kina seman pazangal a ravac tua pasusu tua kakudan. 我的母親是非常重視守規定 kinac( ) 參照 kackinacalisianan( ) 參照 calisi kinacavacavan( ) 參照 cacavankinacaviljan( ) 參照 cavilj kinacemkeljan( ) 參照 cekeljkinacu( ) 參照 kacu kinaduduan( ) 參照 dudukinakaikaian( ) 參照 kai1 kinakemudan( ) 參照 kudakinakudral( ) 參照 kudral kinakuljian( ) 參照 kuljikinakulung( ) 參照 kulungkinaleva( ) 參照 levakinaljap( ) 參照 kaljap kinaparang( ) 參照 parangkinaqangesel( ) 參照 qangesel kinarangan( ) 1. 跨下.gacel a kinarangan nimatju. 他胯下癢 kinarasudj( ) 參照 rasudjkinarekutjan( ) 參照 rekutjkinasangavan( ) 參照 sangavkinasengseng( ) 參照 sengsengkinasingelitan( ) 參照 singlit kinasinkiu( ) 參照 sinkiu kinasizuanan( ) 參照 izua kinasuqudjaljan( ) 參照 qudjalj kinateveteveljan( ) 參照 teveljkinatjengelayan( ) 參照 tjenglai kinavara( ) 參照 kavara kincengelj( ) 參照 cengelj1 Page 116 of 374

117 kinciu( ) 1. 縣長.kisamulja ravac a nia kinciu. 我們的縣長非常認真執政 [( 日 )] kindraljum( ) 1.( 古壺 ) 飲聖水 之意.aicu a pinaka kindraljum a reretan, sikitekelan tua vatingan nua kiniquluan a caucau. 稱為 飲聖水 之古壺, 是用來祭人頭的靈魂並與此對飲 kinelialiav( ) 參照 liav kinemnem( ) 參照 nemnemkinesa( ) 參照 kesakingat( ) 參照 ngat kingidju( ) 參照 ngidjukingidjungidju( ) 參照 ngidjukingking( ) 1. 奉獻.kingking aken ta sisan kiukay. 我為建造教堂奉獻金錢 semankinsa( ) 參照 kingking 1. 做飯.sau kicaquwanu ta semankinsa. 去學習煮飯 kinguanguaq( ) 參照 nguaqkiniceviqan1( ) 參照 ceviq kiniceviqan2( ) 參照 ceviq kinidjadjalanan( ) 參照 djalan kinilalaingan1( ) 參照 laingkinilalaingan2( ) 參照 laingkiniljaljavan( ) 參照 kaljavakininemeneman( ) 參照 nemnemkinipangalj( ) 參照 pangalj kiniranavan( ) 參照 ranavkinirangzan( ) 參照 rangezkinitengazan( ) 參照 tengazkinivadaqan( ) 參照 kivadaqkinivaljuqan( ) 參照 valjuq1 kinizaqu( ) 參照 zaqu kinizing( ) 參照 kizing kinljangan( ) 參照 keljang1 kinmusalj( ) 參照 musalj kinudaan( ) 參照 kudakinudan( ) 1. 作為.neka nuka ita nu tjakamanguaq ta kinudan nimadju. 他的作為對我們沒有一點用處 kinula( ) 參照 kula kinulji( ) 參照 kuljikinungan( ) 參照 kuang Page 117 of 374

118 kinungkuli( ) 參照 kungkuli kinvava( ) 參照 vava kipacai( ) 參照 caikipadjele( ) 參照 djelekipaisu( ) 參照 paisu kipaiz( ) 參照 paizkipakeciu( ) 參照 pakeciu2 kipakim( ) 參照 kimkipakljang( ) 參照 keljang2 kipalaing1( ) 參照 laingkipalaing2( ) 參照 laingkipalingulj( ) 參照 lingulj-2 kipapapenetj( ) 參照 penetjkipaparangez( ) 參照 rangezkipapekuljai( ) 參照 kuljai1 kipaqaljai( ) 參照 paqaljai kipaqeci( ) 參照 qecikipaqenetj( ) 參照 qenetjkipaqudjalj( ) 參照 qudjalj kipaquliqulid( ) 參照 qulidkiparamur( ) 參照 paramurkiparuk( ) 參照 paruk-2 kipasaqetju( ) 參照 saqetju kipaseljec( ) 參照 seljec kipaseqeljing( ) 參照 qeljingkipasusu( ) 參照 susu 2 kipatjara-( ) 1. 具有 向 ( 某人 ) 要.na padingwa ti uni a kipatjara paisu tjai ege. uni(s 女性名 ) 向 ege( 男性名 ) 要錢 kipatjeqezelj( ) 參照 qezeljkipaula( ) 參照 paulakipavala( ) 參照 pavalakipavalit( ) 參照 valit-2 kipenetj( ) 參照 penetjkipenid( ) 參照 penidkipiliq( ) 參照 piliqkipkip( ) 1. 睫毛.lalaruqan a kikip ni mulitan. mulitan( 女子名 ) 的睫毛很長 kippu( ) 1. 車票.na veneli anga sun ta kippu? 妳買車票的沒有? [( 日 )] Page 118 of 374

119 kipucapilj( ) 參照 capilj kipucemecemel( ) 參照 cemel1 kipucemel( ) 參照 cemel1 kipudjaulj( ) 參照 djauljkipukian( ) 參照 kiam kipungadan( ) 參照 ngadan kipupakung( ) 參照 pakung kipuqali( ) 參照 qali kipuqapudju( ) 參照 pudjukipusaladj( ) 參照 saladj kipusengsengan( ) 參照 sengsengkipuvarung( ) 參照 varung kiqadilju( ) 參照 qadiljkiqaluresing( ) 參照 qaluresing kiqaraqar( ) 參照 qaraqarkiqata1( ) 參照 kiqata2( ) 參照 kiqatjurai( ) 參照 qatjurai kiqau( ) 參照 qau kiqaung( ) 參照 kiqayam( ) 參照 qayamkiqazalj( ) 參照 qazaljkiqecevan( ) 參照 qecev2 kiqedjen( ) 參照 qedjenkiqeljev( ) 參照 qeljevkiqeljing( ) 參照 qeljingkiqepu( ) 參照 qepu kiqetim( ) 參照 qetim kiqilja( ) 參照 qiljakiqinuman( ) 參照 quma kiqizingan( ) 參照 qizingkiquca( ) 參照 qucakiquleng( ) 參照 qulengkiqulu( ) 參照 qulu kiqunal( ) 參照 qunal kiquringic( ) 參照 quringickiracev( ) 參照 racev kiraljuv( ) 參照 raljuv kiranav( ) 參照 ranav- Page 119 of 374

120 kirangez( ) 參照 rangezkiraqa( ) 參照 raqa kirarimu( ) 參照 rimukirequng( ) 參照 requng-1 kirimu( ) 參照 rimukirivuan( ) 參照 rivukiruku( ) 參照 rukukirusung( ) 參照 rusung kisancinunan( ) 參照 cinunan kisang( ) 1. 計算.kisangan satjavinli kimakudakuda pipenuljatan. 請計算我們買的東西總額多少錢? [( 日 )] kisangatj( ) 參照 sangatjkisangel( ) 參照 sangel kisankuya( ) 參照 kuyakisanparangan( ) 1. 不是滋味.kisanparangan timadju kaselangda tu na vaikitjen a semenai ta kalaoke. 他聽到我們有去唱卡拉 ok 就感到不是滋味 kisapui( ) 參照 sapui kisaraw( ) 參照 sarawkisasusu( ) 參照 susu 2 kisavaqu( ) 參照 vaqu-2 kisavid( ) 參照 savidkisedjam( ) 參照 sedjam-1 kisekaukaulj( ) 參照 sekauljkisekaulj( ) 參照 sekauljkiseluc( ) 參照 seluckisenav( ) 參照 senavkisevalj( ) 參照 sevaljkisezaman( ) 參照 sezamkisi( ) 1. 碗.maretimaljimalji a kinakemudan nazua marka kisi. 那些碗的碗的形狀都不一樣 itakisi( ) 參照 kisi 1. 碗內.itakisi a silji. 辣椒放在碗內 papukisian( ) 參照 kisi 1. 碗櫥.tjau velivelin a nia papukisian. 我們的碗櫥是剛買來的 a namasan pazangal a kisi pini ta papukisian ni kin. 母親把貴重的碗放置在碗櫥裏 kemisi( ) 參照 kisi 1. 裝到碗裡面.kemisi aken a pi kisi tua kinsa. 我盛飯到碗裡 kisia( ) 1. 火車.nanguaq a makavavaw tua kisia nu cemadja a tja sazuaiin. 若我們出遠門, 最 Page 120 of 374

121 好乘座火車 [( 日 )] kisiaq( ) 參照 siaqkisinkuan( ) 參照 sinkiu kisucikel( ) 參照 cikelkisukub( ) 參照 sukubkisumadju( ) 參照 madjukisumalji( ) 參照 maljikisumavan( ) 參照 mavan kisuqeljev( ) 參照 qeljevkisurur( ) 參照 sururkisusu( ) 參照 susu 2 kisusuq( ) 參照 susuqkisuvarung( ) 參照 varung kisuvengetj( ) 參照 vengetj-2 kitamez( ) 1. 雙腿合併.nu qemiladj i katjuruvuan a vavayan tjara kitamez sakamaya. 女士坐在眾人當中時, 雙腿要合併 kitangez( ) 參照 tangez kitaqmez( ) 1. 托腮.na kitamez sakamaya timadju nu kipasiasing. 她照相的姿勢總是托腮 kitarev( ) 參照 tarev kitauvalit( ) 參照 valit-2 kitavak( ) 參照 tavakkitecek( ) 參照 tecekkitevelj( ) 參照 teveljkitj-( ) 1. 具有 切 切塊 之意. pakitj( ) 參照 kitj- 1. 使之切成條狀.ku sinipakitj tjaimadju a vutjulj. 我請他把肉切成條 takitj( ) 參照 kitj- 1. 一小塊肉.takitj sakamaya a ku kinan. 我只吃了一小塊肉 kemitj( ) 參照 kitj- 1. 將肉切成條狀.ljenguaqu a kemitj azua vutjulj. ljenguaqu a kemitj azua vutjulj. kitjen( ) 參照 kitj- 1. 切成段 ; 切 ; 切成.nu kitjen a qarizang mana ki madjulu a qirqiren. 豆子要切成段才好炒作 aicu a viaq uri kitjen nua pulinga. 這個祭草將被女祭司切撕 kikitjen( ) 參照 kitjen 1. 正在切.kikitjen ni vuvu a liljuk turi si palisi. 奶奶正切桑葉來祭拜 kitjaljava( ) 參照 tjaljava- Page 121 of 374

122 kitjan( ) 參照 ki-1 kitjaula1( ) 參照 tjaulakitjaula2( ) 參照 tjaulakitjausangas( ) 參照 sangaskitjavililj( ) 參照 vililj kitjavuvuvuvuk( ) 參照 tjavuvuk kitjelangalj( ) 參照 langalj-2 kitjen( ) 參照 kitjkitjepis( ) 1. 從中摘下一部份.nu na kitjepis a malada tua vaqu i kavuavuan makayanga itjen a kivaqu. 經女巫司摘下田園中初熟的小米穗之後, 就可採小米 kitjingtjing( ) 參照 tjingtjing kitjukuda( ) 參照 kudakitjuljivaran( ) 參照 tjuljivar kitjuvadai( ) 參照 vadaikitti( ) 1. 郵票.nu semapairang sun capiljuangavenli tua kitti. 你下平地時, 順便買郵票 [( 日 )] kitulu( ) 參照 tulu kiukai( ) 1. 教堂.uri sema kiukai sun tucu? 你今天要去教會嗎? masan lialiav a kiukai itua qinaljan nua kacalisian. 原住民的部落裡有不同的教堂 [( 日 )] ikiukai( ) 參照 kiukai 1. 在教會.nu ikiukai itjen a lihalihai nakuya balaqbaq. 當我們在教會禮拜時不要吵鬧 semakiukai( ) 參照 kiukai 1. 去教會.uri sema kiukai ti kaka a semenai. 姊姊去教會唱歌 makiukai( ) 參照 kiukai 1. 到教會.makiukai itjen nu sauni akitulu tua senai. 等一下我們要到教會練歌 nakiukai( ) 參照 kiukai 1. 是教會的.a zua kadjunangan nakiukaianga. 那一塊土地已經是教會的了 kiuku( ) 1. 局. [( 日 )] keisackiuku( ) 參照 kiuku 1. 警察局.tiamen a pinaljavakan nua makazayazaya izua i masilid a kinaizuanan nua keisacukiuku. 我們瑪家鄉的警察局是座落在北葉村 yubinkiuku( ) 參照 kiuku 1. 郵政局.i yubinkiuku ania rarukuzan tua nia paisu. 我們的錢是存在郵政局 kiumalj( ) 參照 umaljkiumaljanga( ) 參照 umalj- Page 122 of 374

123 kiutubai( ) 參照 utubai kivadaq( ) 參照 kivadaqkivadaq-( ) 1. 具有 問 或 尋問 之意. pakivadaq( ) 參照 kivadaq- 1. 徵詢.nu uri maljeveq a i qinaljan vaik a parakaljai a pakivadaq turi nungida. 當部落要舉行五年祭時祭司要先問卜 kinivadaqan( ) 參照 kivadaq- 1. 被尋問.kinivadaqan na kisacu ti masegeseg, tua patjara pacugan nua henenghiliu i lanyu. 警察曾經問 masegeseg, 有關蘭嶼的核能廢料問題 kivadaq( ) 參照 kivadaq- 1. 問.vaiku a kivadaq tua kisacu, tu makainu a sema kulaljuc. 請你去問警察, 怎麼去泰武村 kivadaqi( ) 參照 kivadaq- 1. 問某人.kivadaqi ti tjaina, ki pininu aku papupaisuan. 妳去問妳母親, 我的錢包是放在那裡 anema susinsi kivadaq tua tja sinsi 你問老師什麼問題? kivadaqi( ) 參照 kivadaqkivala( ) 1. 造訪 ; 拜訪.vaik ti kina kivala sema zua i matalaq neka i tjumaq. 母親去 matalaq( 家族名 ) 家拜訪她不在家 kivalet( ) 參照 valet kivali( ) 參照 vali kivalidi( ) 參照 validikivalidian( ) 參照 validikivalisaked( ) 參照 valisaked kivalit( ) 參照 valit-2 kivangalj( ) 參照 vangaljkivangavang( ) 參照 vangavang1 kivanguvangulj( ) 參照 vangulj-2 kivaqil( ) 參照 vaqilkivaqu( ) 參照 ki-1 kivatj( ) 參照 vatjkivecik( ) 參照 vecik kiveli( ) 參照 velikiveliqad( ) 參照 veliqadkivetu( ) 參照 vetukivuciq( ) 參照 vuciq kizang( ) 參照 zangkizaqav( ) 1. 偷偷摸摸.ka sicuayan ini ka tja kakaudan a kizaqav a sema tjumaq tua inalap a vavui tjara si qauqav i sasekezan. 一位獵到山豬的人習慣上是不能偷偷摸摸回家必須在休息處呼喊 Page 123 of 374

124 kizaqu( ) 參照 zaqu kizing( ) 1. 湯匙.kizing a tja sikakan kasicuayan. 拿湯匙來! kemizing( ) 參照 kizing 1. 用湯匙.kemizing a aljak nu keman. 小孩子用湯匙吃飯 mavekelj a kemizing nu keman. 很少人用湯匙吃飯 kinizing( ) 參照 kizing 1. 用湯匙舀.kinizing azua siav. 碗湯是用湯匙舀的 semankizing( ) 參照 kizing 1. 做湯匙.macaqu aken a seman kizing tua qau. 我會用竹子製作湯匙 ku1( ) 1. 具有 我的 之意.ku qinacuvunganga a ku vaveciken. 我的作業已經做好了 ku kaka tjalja vilivililjan a icu a ti djanav. danav 是我最小的弟弟 ku2( ) 1. 具有 為什麼 何故 之意.a ku sun a mayatazua kinemenem? 你為甚麼會那樣想? kuazua( ) 參照 ku2 1. 甚麼原因.kuazua patavungen timadju nua kisacu? 甚麼原因他被警察開罰? kuini( ) 參照 ku2 1. 為什麼不呢.a kuini ka kisumadju timadju a parimasudj ta umaq. 他為什麼不自己動手清理家? kumyanga( ) 參照 ku2 1. 何故?.a kumayanga na pasulivai sun sakamaya tjanuamen? 何故讓你總是不理會我們? kuacui( ) 1. 鋤頭.kuacui atja si qusul tua quma. 我們用鋤頭翻土 kuakuang( ) 參照 kuang kuang( ) 1. 槍.ni kama kuang azua. 那是爸爸的槍 na pacunanga ken ta kuang na cinunan. 我曾經看過真獵人用的槍 kemuang( ) 參照 kuang 1. 射擊.kicaquan ti kaka kemuang tua sizi. 哥哥以山羊做為練習射擊的目的物 kinungan( ) 參照 kuang 1. 被槍射中.kinunga azua vavui ni vuvu. 那隻山豬是被祖父的槍射中的 kuakuang( ) 參照 kuang 1. 玩具槍.kuakuang aicu nua kakedrian. 這是小孩子的玩具槍 semankuang( ) 參照 kuang 1. 做槍.macaqu ti kama a seman kuakuang ta kasiv. 爸爸會用木頭製作槍 kuazua( ) 參照 ku2 kuba( ) 1. 工廠.tjuruvu a marka maqacuvucuvung i maza tua kuba a kipaisuisu. 這家工廠有許多年青人在這裡工作賺錢 [( 日 )] Page 124 of 374

125 kubaw( ) 1. 倉儲.nasa kezeng aravac azua kubaw. 那倉儲看來非常堅固 kemubaw( ) 參照 kubaw 1. 立倉儲.vaik a kemubaw a uqaljaqaljay. 男人們去立傳統倉房 semankubaw( ) 參照 kubaw 1. 製作穀倉.semankubaw itjen tuatja pizuanan tua lami. 我們為存放糧食製作穀倉 kucapilj( ) 參照 capilj kucip1( ) 1. 尿布.aicu kucip na kakerian. 這是小孩子的尿布 kucip2( ) 1. 衛生棉.aicu kucip nua vavayavayan. 這是婦女的衛生棉 kucu1( ) 1. 蝨子.pusaladji a su kaka a semu kucu. 幫你妹妹除頭蝨 liav a kucu nua su ngiav. 你的貓長很多蝨子 kucu2( ) 1. 鞋子.siniveli aken ni kama tua vaquan a kucu. 爸爸為我買新鞋 [( 日 )] pakucu( ) 參照 kucu2 1. 協助穿鞋.pusaladju a pakucu tjai su vuvu. 幫爺爺穿鞋子 kuculj-( ) 1. 具有 蹲 蹲葬 蹲下 之意. kemuculj( ) 參照 kuculj- 1. 蹲葬.titjen a payuan kemuculj itjen satje cevelj a pitjumaq kasicuayan. 我們排灣族的傳統是採蹲姿室內埋葬 malikuculj( ) 參照 kuculj- 1. 蹲下.ka sicuayan malikuculj a mareka maqacuvucuvung nu keman. 傳統的排灣族社會, 年輕人吃飯是蹲下來 likuculjen( ) 參照 kuculj- 1. 使蹲姿.kasicuayan nu macai a caucau likuculjen sa liplipi tua situngan. 傳統上人死後讓屍體成蹲姿並用布包裹 kucusta( ) 1. 襪子.izainu anga ku kucusta? 我的襪子去哪裡了? [( 日 )] kemucusta( ) 參照 kucusta 1. 穿襪子.nu inika tjen a kemucusta sasequ a tja kula. 沒有穿襪子腳會臭 kuda-( ) 1. 具有 規矩 規則 工作 結果 怎麼了 之意. karakuda( ) 參照 kuda- 1. 工作.nakuya malupi nu karakuda itjen. 工作不可懶惰 kemuda( ) 參照 kuda- 1. 如何 ; 怎模樣.kemuda aya nu varung tusa sengsengan? 你們對這件事有什麼想法? kinakemudan( ) 參照 kuda- 1. 形體樣子.napenadjalim a kinakemudan nazua timadju. 他的樣子令人欣賞 Page 125 of 374

126 kinudaan( ) 參照 kuda- 1. 成果事蹟.neka nu padjalji tua su kinudaan. 你所做的事無人能及 kitjukuda( ) 參照 kuda- 1. 離開離異.maya kinemenem tua kitjukuda tua su cekelj. 你不要有離婚的念頭 kudain( ) 參照 kuda- 1. 如何做 沒有辦法.tja kudain a ti sun a tjenglai. 這是你的選擇, 我們也沒有辦法 kudakudain( ) 參照 kuda- 1. 做什麼事.anema kudakudain niamadju i pukukan? 他們在雞舍做甚麼? sikuda( ) 參照 kuda- 1. 放棄沒必要.karasurasudji, sikuda marivurivu. 我們要團結, 沒必要紛爭 sikudaan( ) 參照 kuda- 1. 行為風格.pakananguq amen a mapuljat tua su sikudaan. 我們都肯定你的行為 makuda( ) 參照 kuda- 1. 怎麼了.makuda sun? saqetju sun? 你怎麼了? 你身體不舒服嗎? makuda sun kusun a qemauqaung a macidilj? 你是怎樣? 為什麼一個人在哭 namakuda( ) 參照 makuda 1. 發生了什麼事.namakuda su kula? 你的腳怎麼了? namakudanga( ) 參照 makuda 1. 狀況如何.namakudanga ti su vuvu? 你的祖母狀況如何? makudakuda( ) 參照 kuda- 1. 多少?.makudakuda kakavelian nusa kava? 這一件衣服值多少錢? matjatjukuda( ) 參照 kuda- 1. 離婚分手.selangda ken tu matjatjukuda anga azua marecekelj. 我得知那對夫妻已經離婚了 mikemudan( ) 參照 kuda- 1. 誇口驕傲.inika nanguaq a mikemudan itjen. 驕傲是不對的 kudain( ) 參照 kudakudakudain( ) 參照 kudakudjepadjepal( ) 參照 kudjepal kudjepal( ) 1. 乾澀.kudjepal sa kinsa qaqilj. 這山藥餐很乾澀 kudjepadjepal( ) 參照 kudjepal 1. 乾澀的.kudjepadjepal sa vangalj nua veljvelj. 這香蕉的果實很乾澀 kudrakudralanga( ) 參照 kudral kudral( ) 1. 大.ui angata tu kudral sa kasiv a cuqu. 這一棵茄苳樹真的很大 tjakakudralan( ) 參照 kudral 1. 比 較大.ka qemaruqarut tua vutjulj a qacang, tjakakudralan a qarut nua mamazangiljan tua taqaljaqaljan. 當分豬肉時, 頭目的部分比庶民較大 nu pacunaken taicu a rusa pangaljan tjakakudralan aicu ta zua i tjaiqayav tjanusun. 依我看這兩份, 這一籃比你前面那一籃較大粒 Page 126 of 374

127 tjakudral( ) 參照 kudral 1. 較大 ; 較粗.tjakudral a su kaviaqan tua niaken. 你的手掌比我的較大 tjakudral a su kula, inika sepacengceng taku kucu. 你的腳比我的大, 穿不下我的鞋子 tjakudral sasu qarut a vutjulj ta niaken. 你這份肉比我的這一份還大一點 tjaljakudrakudralan( ) 參照 kudral 1. 無比大 ; 超大.aicu a lima kakudrakudralan a cikeng imaza avan aicu a tjaljakurakudralan a uri nia velin. 這裡的五個大水缸中, 我們要買那一個超大的缸 [ 依排灣族的方言特徵, 大 的發音有 kural 和 kudral vuculj 則較普遍使用 kural ] tjaljakudralan( ) 參照 kudral 1. 最大.aicu a qinpuqepu a mareka ljasiak nua sinzia a uri sika kansiasai tjaljakurdalan aicu nimun. 為了要感恩祭, 信徒匯集的南瓜你們的最大 kinakudral( ) 參照 kudral 1. 如此大.aisa kinakudral nusa lumamad. 哎呀! 看這嬰孩如此大 kudrakudralanga( ) 參照 kudral 1. 已經長大了.kudrakudralanga sa kusini talem a kasiv ka mangtjengtjez akem imaza. 我剛來這裡所種的樹已經長大了 kurakudral( ) 參照 kudral 1. 大大的.kudrakudral a qapulu nua kasiw. 那顆樹根很粗 kudrakudral a maca nakuvuvu ati ljegean. 我的孫女 ljegean( 女子名 ) 有大大的眼睛 kudrav( ) 1. 一萬.kudrav a paisu a siniveli nimadju. 他用一萬元買的 taidai akudrav( ) 參照 kudrav 1. 壹百萬.izua taidai akudrav a paisu nimadju. 他有一百萬元 tapuluqakudrav( ) 參照 kudrav 1. 拾萬.izua malj tapuluq akudrav a sivitai 有十萬名軍隊 kugacu( ) 參照 gacu kuini( ) 參照 ku2 kuisang( ) 1. 醫生.izainu a kuisang tja nanguaq? 哪裡的醫生比較好? [( 外 )] kuka( ) 1. 雞.tja sanguaq a pinaquzip nia vuvu a kuka. 爺爺和奶奶養的雞比較好吃 pukukan( ) 參照 kuka 1. 雞舍.tinevelj nikama nia pukukan katua puqacangan. 父親把雞舍和豬舍建在一起 kukugu( ) 1. 國語.kasicuayan zinipunan atja kukugu ljakua tucu avananga ljinautian. 我們過去的國語是日語, 現在是華語 [( 日 )] kula( ) 1. 腳.namatjani aken katiyav, mana sika minevalak na ku kula. 我昨天有跌倒, 所以我的腳腫起來了 si djavac a ljeqaqecev a kula nimadju. 他用雙腳走路 Page 127 of 374

128 pikula( ) 參照 kula 1. 洗腳.pikula a tjumaq i maza. 進到這屋裏要洗腳 pikulau( ) 參照 kula 1. 你 / 妳去洗腳.aku kinakungai nua su kula, sau pikulau! 你 / 妳的腳怎麼這麼髒, 快去洗腳! kinula( ) 參照 kula 1. 用腳的.kinula sa vaqu a semuav. 這些小米粒是用腳揉搓出來的 kulakula( ) 1. 高蹺. kemulakula( ) 參照 kulakula 1. 踩高蹺.ljevavav tua kemulakula malalumalj tu tima tjadjaljav. 踩高蹺比賽誰走的快 kulavav( ) 1. 老鼠.liav a kulavav i salang. 倉儲裡有很多老鼠 ita na payuan a milimilingan nakuyakuya a caucau masan kulavav. 在排灣族的傳說故事中, 不好的人會變成老鼠 kuletj( ) 1. 適量 ; 分配 ; 足夠.kuletjanga ku lami. 我有足夠的糧食了 kuletjan( ) 參照 kuletj 1. 分配.kuletjan ti tjaina tua kanen. 為你媽媽留些食物 kuletjan( ) 參照 kuletj kulila( ) 1. 霍亂.maqulip anga a kulila i taiwan. 霍亂在台灣已經完全絕跡 kulimac( ) 1. 紫色.na kulimac azau hana. 那朵花瓣是紫色的 kulimalimac( ) 參照 kulimac 1. 紫色的.izua kulimalimac a vuciar nua djulis. 紅藜的花也有紫色的 kulimalimac( ) 參照 kulimac kuljai1( ) 1. 細 ; 瘦 ; 窄小.kuljai arvac aicu a tjekeza. 這座橋很窄小 kipapekuljai( ) 參照 kuljai1 1. 變瘦 ; 減肥.mekudralanga ken, uri kipapekuljai aken a kemasitucu. 我太胖了, 從現在起開始減肥 kuljakuljai( ) 參照 kuljai1 1. 很細 ; 窄小.kuljakuljai a qapulu nua qau. 竹子的樹幹很細 kuljakuljai aza djalan a sisa tjatjan. 通往水源地的路很窄小 kuljai2( ) 1. 腸子.sanguaq a pinu ragragan a kuljai nua qacang. 塞入芋頭乾粉的豬腸很好吃 kuljakuljai( ) 參照 kuljai1 kuljav-( ) 1. 具有 火烤 之意. kemuljav( ) 參照 kuljav- 1. 火烤.kemuljav tua vurasi 烤地瓜 Page 128 of 374

129 kulji-( ) 1. 具有 缺乏 乾涸 之意. kakuljian( ) 參照 kulji- 1. 缺水.kakuljian amen nua vava. 我們缺酒喝 kemulji( ) 參照 kulji- 1. 使水流光.tima na kemulji tua puciqavan? 誰把魚池的水排乾? kinakuljian( ) 參照 kulji- 1. 乾涸.kinakuljian a pana nua zaljum. 河床的水乾涸了 kinulji( ) 參照 kulji- 1. 使.. 乾.kinulji anga ni vuvu a sinara vava. 阿公把小米酒喝光了 makulji( ) 參照 kulji- 1. 乾枯.makulji a zaljum i pana. 河水乾枯了 makuljianga( ) 參照 kulji- 1. 已經見底了.makuljianga zaljum i cikeng. 水缸已經見底沒水了 kuljkulj( ) 1. 剛出生的小狗.tjau pualjaljaljak a vatu tua kuljkulj. 母狗剛生下很多小狗 kuljus( ) 1. 地瓜籤.tjenglay mun tua kuljus? 你們喜歡地瓜簽嗎? kemuljus( ) 參照 kuljus 1. 削製瓜籤.nu kemsa ta kinuljus a ljasiak sa pataudi tua tjinuqtjuqanga sutjav sanguaq a ravac. 煮削籤的南瓜加上打碎的花生米是很好吃 kulung-( ) 1. 具有 不足 不知 不會 缺乏 之意. kakulungan1( ) 參照 kulung- 1. 智障.aicu kakituluan nua mareka kakulungan a kakerian. 這是智障小孩學習之學校 kakulungen2( ) 參照 kulung- 1. 有 不會的.izuan su kakulungen tua nu sinikasiking kasauni? 剛才的試題有你不會的嗎? kinakulung( ) 參照 kulung- 1. 不會做答的題目.pida su kinakulung pukutai tua su kinasikingan kasuni? 剛才的考試, 有幾題是你不會做答的? sekulung( ) 參照 kulung- 1. 不好看.na sekulung aravac a kinasengsengan tuazua situngan a pinayuanan. 那一件排灣族傳統服裝做得不好看 sinkulungan( ) 參照 kulung- 1. 欠缺.sinkulunga na kipuvarung aicu a umaq manasika inika nasesazua nu tja pacunan. 這一棟房子欠缺周詳設計所以看起來怪怪的 makulung( ) 參照 kulung- 1. 不會.makulung ti madju a tjemaljiqaca tua vinarungan. 他是不會打開心胸的人 masakulungan( ) 參照 kulung- 1. 能力不及.nakisamulja padjele tua siking timadju ljakua masakulungan nimadju inika separiaria. 他有努力以赴, 但能力不及始終沒有考上 Page 129 of 374

130 kumakuma( ) 1. 人面蜘蛛.seminamalji aravac a caquan a semankaljualaq nua kumakuma. 蜘蛛會編織蜘蛛網是最令人稱奇 kumi( ) 1. ㄧ組 ( 單位詞 ).azua kumi ni masegeseg maretimaljimalji a vinarungan. masegeseg ( 男子名 ) 那小組的意見很紛歧 [( 日 )] kumyanga( ) 參照 ku2 kun( ) 參照 kun kunan( ) 1. 穿上裙子.kunan azua kinasengseng nikina a kun. 請你穿上媽媽製作的裙子 kunav-( ) 1. 具有 因病死亡 之意. makunav( ) 參照 kunav- 1. 死亡.kasicuayan tjuruvu a makunav tua kulila. 過去很多人因霍亂死亡 kungai( ) 1. 髒.aku izua kungai imaza? aku izua kungai imaza? kungakungai( ) 參照 kungai 1. 髒髒的.asinu sun aku kungkaungai sun? 你 / 妳去哪裡了你 / 妳怎麼這麼髒? kungakungai( ) 參照 kungai kungkuli( ) 1. 水泥.pazangal sa kungkuli tucu. 現在的水泥很貴 [( 日 )] kinungkuli( ) 參照 kungkuli 1. 用水泥做的.kinungkuli aicu a djalan. 這條道路是用水泥舖設的 kunglu( ) 1. 公路. [( 中 )] sengkunglu( ) 參照 kunglu 1. 省公路 ( 道 ).kinivalidian nua sengkunglu aicu a tja kuni i taiwan. 省公路繯繞着我們的國家台灣 yinsankunglu( ) 參照 kunglu 1. 沿山公路.mapaseqeljing itjen aravac tua sinan djalanan tua yinsankunglu. 建沿山公路帶給我們極大的便利 kunring( ) 1. 訓練.amina kunring natja sengsengan nu tjau kisansivitjai itjen. 新兵的唯一任務是受訓練 [( 日 )] kurakudral( ) 參照 kudral kurakuraw( ) 參照 kurav kurav( ) 1. 萬 ( 數字 ).kurav atjapaisu auri kukacuin a sema ripun. 我們帶一萬元台幣到日本 2. 孔雀之珠. kurakuraw( ) 參照 kurav 1. 孔雀之珠.aicu a kurakuraw sinipakiamaw tua natemaljuqulidan a tjengelayan. 孔雀之珠是象徵堅貞不移的感情 kusi( ) 1. 公司.ru paseqeljing tua nia qinaljan aicu a kusi. 這家公司常幫助我們的部落 Page 130 of 374

131 kusing( ) 1. 浪子.pinapungadanan tua ti kusing timadju ayatua ruvaik aravac a remasasavan. 他常在外遊蕩, 因而被稱浪子 kusta( ) 1. 煞車.na maljekuya kusta nuaku utubai. 我的摩托車的煞車壞了 kemuseta( ) 參照 kusta 1. 踩煞車.papintjus ti kama kemusta mintjus aken. 爸爸突然踩煞車使我嚇一跳 kustau( ) 參照 kusta 1. 請 ( 你 ) 踩煞車.masan qudjidjilj anga a dingki, kustau! 已經變紅燈了, 你快點踩煞車! kustau( ) 參照 kusta kuva( ) 1. 黃帝豆.aicu a kuva sanguaq atja sipataud tua qavai, vinljukui katua 'aradj. 黃帝豆可以放入小米湯糕和地瓜湯及竽頭乾湯內 kuya-( ) 1. 具有 不好 不滿 厄運 自責 之意. pesakuya( ) 參照 kuya- 1. 醜 ; 很差.aku manu pesakuya aravac aza timadju? 他為什麼長得那麼醜? pesakuyaa kadjunangan i vavua. 山上的地形很差 pukuya( ) 參照 kuya- 1. 不諒解.pukuya timadju tjanuaken tua ku qinlaljan ka tjaisangas. 我上次罵了他之後, 他一直不能諒解我 tjakuya( ) 參照 kuya- 1. 輸.tjakuya aken a paqulid tjaimadju a mekelj. 我真的跑輸他 tjinukuyan( ) 參照 kuya- 1. 喪事.uri seman tjinukuyan a lja mavaliv nutiav. 明天 mavaliv 家要辦喪事 kakuyakuyan( ) 參照 kuya- 1. 不好.kakuyakuyan aicu a qinuman. 這些農作物都長的不好 kemuya( ) 參照 kuya- 1. 撕破.maya kemuya azua sunatj. 不要撕破那本書 kisankuya( ) 參照 kuya- 1. 不滿 ; 難過.kisankuya aravac timadju tua su kinudan. 他對你所做的事表示不滿 nakuya a kisankuya tua tulu na vavuluvulungan. 不要因為長輩的教訓太過難過 kuyain( ) 參照 kuya- 1. 撕破.kuyain a remanav a kasui nimadju. 他故意撕破自己的褲子 kuyakuya( ) 參照 kuya- 1. 不雅.kuyakuya kemakan sa qivuivu. 一面吃飯一面講話是不雅的舉止 kuyan( ) 參照 kuya- 1. 病症.kuyan nimadju a venaqesing. 打喷嚏是他的病症 sakuya( ) 參照 kuya- 1. 難吃 ; 不好吃 ; 不好喝.sakuya a su kinsa. 你煮的飯菜很難吃 sakuya kinsan tua udung imaza. 這家的麵煮得不好吃 Page 131 of 374

132 tjasakuya( ) 參照 sakuya 1. 比較不好喝.nakuya patekel tua tjasakuya vava tua tjaqaljalja. 不能用比較不好的酒給客人喝 sarukuya( ) 參照 kuya- 1. 不舒服.ka selangeda ken sarukuya a ku varung. 當我聽到以後心理很不舒服 seljekuya( ) 參照 kuya- 1. 倒楣.tjakudain nu seljekuya itjen. 只能自認倒楣吧 makuya( ) 參照 kuya- 1. 撕破.makelai timadju tua kasiv manasika makuyakasui. 他被樹枝勾住以致褲子撕破 makuya ku kava. 我的衣服撕裂了 makuya kukasui tua kukinakurar. 我胖到褲子破了 maljekuya( ) 參照 kuya- 1. 生氣.maljekuya ku varung tua su kai. 我因你的話而生氣 mapukuya( ) 參照 kuya- 1. 感染疾病.mapukuya timadju tua kulila. 他不幸染上天花 nakuya( ) 參照 kuya- 1. 不可以 ; 不要.nakuya cemakav. 不可以偷竊 nakuya na misakemudan itjen. 我們不要驕傲 kuyac-( ) 1. 具有 咒語 之意. kemuyac( ) 參照 kuyac- 1. 下咒.nakuya kemuyac a paqateleng izua nutitjen a selapai. 不能隨便對人下咒, 有時反而自己會受害 makuyac( ) 參照 kuyac- 1. 被下咒.na makuyac timadju itjuqalja manasika saqetuanga sakamaya. 他在外地遭人下咒, 到現在都好不起來 kuyain( ) 參照 kuyakuyakuya( ) 參照 kuyakuyan( ) 參照 kuyakuzkuzan( ) 1. 腳踝.namapasaqetju aku kuzkuzan katiaw i cemecemel. 昨天在森林裡傷了腳踝 na seveliuq a ku kuzkuzan ta binuluan. 我的腳踝因為打球而扭傷 kuzulj( ) 1. 一千.man kuzulj a taqaljaqaljan imaza. 村民共有一千人 gacalj-( ) 1. 具有起身 ; 站立之意. papigacalj1( ) 參照 gacalj- 1. 使之站起來.papigacalj aken tua marka situ. 我讓學生站立 papigacalj2( ) 參照 gacalj- 1. 扶起來.nu papucekecekelj a mamazangiljan sematua savavayan a sauqaljai a papigacalj tua vavayan sa sevalji a pasatjumaq. 頭目婚裡中男方到女方家扶起新娘而且要背回家 Page 132 of 374

133 paragacalj( ) 參照 gacalj- 1. 站著做事.paragacalj ti kina keman tua masa qutjavan nimadju. 媽媽忙到站著吃飯 gacalju( ) 參照 gacalj- 1. 起床.gacalju metang anga. 快起床太陽已經昇起來 gemacalj( ) 參照 gacalj- 1. 站立.qemacalj a qiva tua masa duduan. 他氣到站起來說話 migacalj( ) 參照 gacalj- 1. 起身.migacalj a qaljaqalja sa vaik. 客人起身就走 gacalju( ) 參照 gacaljgacel( ) 1. 癢.kusuli aicu nua semu gacel. 這是去癢的藥品 gacel aken nu keman aken ta vasa. 如果吃了芋頭我的皮膚會癢 papegacel( ) 參照 gacel 1. 使 更癢.papegacel a qadaw tua piqay. 曬太陽會使傷口更癢 gemacel( ) 參照 gacel 1. 使 癢.gemacel a qaynguay. 姑婆芋會使人覺得癢 qaceacel( ) 參照 gacel 1. 發癢.qaceacel sa tincekan nua salapeljan. 被蚊子叮的地方發癢 gaciu( ) 1. 鵝.paquziquzip ti vuvu tua gaciu. 祖母在飼養鵝 napaquzip tia vuvu ta kunga. 爺爺 gacu( ) 1. 月曆.nu sangasangasan a qadaw tua icigacu pulavalavai a mapuljat. 一月初一日是全部放假 [( 日 )] icigacu( ) 參照 gacu 1. 一月.nu icigacu avan atja situgutugut tua vaqu. 一月份是我們播種小米的時期 kugacu( ) 參照 gacu 1. 九月.nu kugacu mavacuk a padjele tua uri san puvaquanen. 九月份是砍木開墾新地準備種小米 gugacu( ) 參照 gacu 1. 五月.nu gugacu kaljaqudjaljan ayaitjen tua masa ruqudjaljan. 五月份因為多雨所以稱為梅雨季節 sangacu( ) 參照 gacu 1. 三月.nu sangacu avananga masik tua puvaquan. 三月份是小米田的除草時期 sicigacu( ) 參照 gacu 1. 七月.nu sicigacu patagiljanga itjen a kivaqu. 七月份我們就開始採收小米 sigacu( ) 參照 gacu 1. 四月.nu sigacu avananga si vucevucevucan tua puvaquan. 到了四月份就是小米田的間拔工作為主 Page 133 of 374

134 ziugacu( ) 參照 gacu 1. 十月.nu tjezua ta ziugacu avan anga si ljaman tua namacay anga mareka cemel. 到了十月份就是火燒乾草 ziuicigacu( ) 參照 gacu 1. 十一月.nu ziuicigacu maqaqeljiqeling itjen a qemusul tua puvaquan. 到十一月份是大家相互支援開墾整地小米田 ziunigacu( ) 參照 gacu 1. 十二月.nu ziunigacu mananga remamac tua uri puvaquan. 十二月份是把小米田清理乾淨準備播種 hacigacu( ) 參照 gacu 1. 八月.nu hacigacu mavan a masalut nua taqaljaqaljan. 到了八月份是部落的收穫祭 nigacu( ) 參照 gacu 1. 二月.kemasi ta nigacu izua masan lialiav a palisian tua puvaquan. 二月份是要為小米田舉行各種的祭禮 lukugacu( ) 參照 gacu 1. 六月.nu lukugacu mavan atja sizazazazavan tua puvaquan. 六月份是看守小米免受鳥類侵入的時期 gadu1( ) 1. 家名.lja gadu ania umaq. 我們是 gadu( 家族名 ) 家族的 gadu2( ) 1. 山.naseminamalji a gadu i kavulungan. 大武山脈很壯觀 gadugadu( ) 參照 gadu2 1. 山丘.i gadugadu a niaquma valivali nu kaljazalanzangan. 我們位在山丘上的田地, 夏天時很涼爽 gemaduan( ) 參照 gadu2 1. 沿山的 ; 靠山的.liav a sacemel i gemaduan. 山巒地區有豐富的野生動物 gadugadu( ) 參照 gadu2 gagalj-( ) 1. 具有 危險 懼怕 之意. gemagalj( ) 參照 gagalj- 1. 危險.gemagalj aravac azua djalan. 那條路很危險 geminagalj( ) 參照 gagalj- 1. 很危險的.ki papaulingavu tuana geminalja a kadjunangan. 在極危險的地方要格外小心 magagalj( ) 參照 gagalj- 1. 懼怕 害怕.maya ljevavav tua savik, magagalj itjen! 不要爬檳榔樹, 會令我們感到懼怕! magagalj aken a djemameq ta qatjuvi. 我害怕抓蛇 gagang( ) 1. 男子名.nu kakedrian anan ti gagan ayain, sa nu maqacuvung anga ti cugagang ayain. 當還是小孩子時叫 gagang( 小男孩名 ), 成為青年時要叫 cugagang( 男子名 ). gagucalen( ) 參照 gucalgagumuc( ) 1. 含羞草.pazangal a masik tua gagumuc. 含羞草很難拔除 Page 134 of 374

135 gakku( ) 1. 學校.inu a nu gakku? 你們的學校在那裡? igakku( ) 參照 gakku 1. 在學校.igakku a kivangavang aku vatu. 我的狗在學校玩 semagakku( ) 參照 gakku 1. 前往學校.semagakku sun nungida? 你何時去學校? semangakku( ) 參照 gakku 1. 蓋學校.ku sepi a seman gakku. 我的夢想是要蓋學校 galaigai( ) 1. 女子名.magarang a paqeteleng ti galaigai tjai peresang. galaigai( 女子名 ) 不分清紅皂地罵 peresang( 女子名 ) galalj( ) 1. 鬼.izua maretimaljimalji a milingan tua patjara galalj i kacaun. 世上有各種不同的鬼故事 gemalalj( ) 參照 galalj 1. 鬧鬼.gemalalj a sisa luvang a djalan aya caucau anga. 人們都說往墓園的路會鬧鬼 maya pakazua tua seleselem mana nu secevung sun tua gumalalj. 不要走暗處免得你遇上鬼怪 ginalalj( ) 參照 galalj 1. 遇到鬼.ginalalj timadju ka tiav a qazemezemetj. 昨天晚上他遇見鬼 galemegem( ) 1. 氣憤.galemegem a ken tua pinaka zuanan nimadju. 他所作的事情很令我氣憤 galiljegilj( ) 1. 亮晶晶.galiljegilj a vitjuqan i kalevelevan. 天上的星星亮晶晶 galjecegec( ) 1. 咬牙切齒.galjecegec itjen tua caucau a ika kiumaumalj tua rucakavan. 我們看到一位不知悔改一而再的偷竊就咬牙切齒 2. 厭惡.galjecgec a ken tua kakudan niamadju. 我厭惡於他們的作風 gemaljecegec( ) 參照 galjecegec 1. 很令人厭惡.gemaljecgec a siqaqivuan nimadju. 他的言論很令人厭惡 galju( ) 1. 指長輩所屬意的人.ti mulitan() a galju ni kina tjai rungrung(). mulitan( 女子名 ) 是媽媽介紹給 rungrung( 男子名 ) 的女孩 galju-( ) 1. 具有 緩慢 斯文 之意. galjugaljuu( ) 參照 galju- 1. 慢走 ; 一路平安.galjugaljuu i djalan kipaqeneqenetji anga men. 再見, 請常常想起我們 gemalju( ) 參照 galju- 1. 遲緩.nu keman ti kaka i ljumeg gemalju. 姊姊 ljumeg ( 女子名 ) 吃飯時都細嚼慢嚥 sasigalju( ) 參照 galju- 1. 慢半拍.sarukamayanga sasigalju ni kualj. 真受不了 kualj( 男子名 ) 總是慢半拍 Page 135 of 374

136 segalju( ) 參照 galju- 1. 斯文.a kicevungan tua nakuqat a caucau nakuya pacevung tua segalju a caucau. 不要派斯文內向的人來面對惡劣的人 galjugaljuu( ) 參照 galjugaljungegung( ) 1. 轟隆聲.galjungegung a celalaq. 打雷發出轟隆聲 galjungegungegung( ) 參照 galjungegung 1. 連連發轟隆聲.vali katua qudjalj a galjungegungegung i palingulj tucu. 四周發出轟隆隆的風雨聲 galjungegungegung( ) 參照 galjungegung galugu( ) 1. 吵.uri kipapaulingav a ken sa mayanan a galugu. 請先不要吵應我要注意聽 galugulugu( ) 1. 吵雜的聲音.izainuana zua galugulugu a ljingav? 那個吵雜聲音在那? gamel( ) 1. 勤勞.aicu a gamel a maqacuvucuvung katengelayan nua timaimanga. 勤勞的年青人人人都喜歡 gang 2( ) 1. 螃蟹.tjenglay a ku aljak tua keman gang. 我的孩子喜歡吃螃蟹 tengelayaken a semapana ki gang. 我很喜歡到河裡抓螃蟹 gang1( ) 1. 癌症.qivu a kuisangturi masan gang cu a piqai. 醫生宣判這個傷口會成為癌 2. 腫瘤.pusaqetjuan timadju tua gang i vicuka. 他得胃癌 garaljigalj( ) 1. 長排椅子.garaljigalj ayaitjen tua qaqiladjan nua qaljaqalja i kaumaqan. garaljigalj 是室內長排椅子, 供客人休息 garang( ) 1. 精神 ; 靈力 ; 不想跟去.ki pasusangasi anan a ki papu garang tua cemas. 首先我們先求上帝的靈力 pugarang( ) 參照 garang 1. 有精神 ; 有食慾.pugarangsun a keman tua valeng? 您對醃肉有口慾嗎? tjapugarang( ) 參照 garang 1. 更有靈力.tjapugarang tji yisu tua satan aya ita sisiu. 聖經記載耶穌比撒旦更有靈力 segarang( ) 參照 garang 1. 不想跟去.maya ken a qivu! segarang a ken a kiayan a mazua. 不要叫我! 我不想跟去那裏 garavagav( ) 1. 好動.maya garavagav pazangal a pucemel a kuisang tua su aljis. 請不要動醫生不好治療你的牙齒 garuc( ) 1. 梳子 ; 梳.kemacukacu ta garuc a vavayavayan. 女生們不論到哪裡都帶著梳子 garucen( ) 參照 Page 136 of 374

137 garucgucguc( ) 參照 gucguc garunggungan( ) 1. 胸腔.lemutud a ku garunggungan tua masa nia binuruan. 因為我們打球, 我的胸部疼痛 gasiu( ) 1. 合唱.makaya mun a takiukayan a gasiu? 你們全教會的人能合唱嗎? [( 日 )] gasu 1( ) 1. 電石 ; 瓦斯.linum a marek veljevelj tua gasu nua siubai. 這些香蕉是販賣者用電石催熟的 [( 日 )] gasu 2( ) 1. 瓦斯.vac agasu nua kaljaljeqelan. 冬季時瓦斯液體的使用率很高 [( 日 )] gasuling( ) 參照 gaugav( ) 1. 接受.anema tjasi gaugav tua pakaleva nu ini ka tjen a kisamulja padjele. 我們沒有充分準備憑甚麼受獎 gaus( ) 1. 青銅刀 ( 小把 ).gaus a seljuseljutjen na pulingav. 巫師在用的小刀是青銅刀 gecel( ) 參照 gecelgecel-( ) 1. 具有螃蟹螯 捏 被捏之意. pagecel( ) 參照 gecel- 1. 使 被夾.sini pagecel a lima nimadju tua quzang. 他讓蝦子夾他的手 gecel( ) 參照 gecel- 1. 螃蟹螯.maya semansengsengan a gecel nua gang!. 不要玩弄螃蟹的螯! kudral aravac a gecel nazua gang. 那隻螃蟹的螯很大 gemcel( ) 參照 gecel- 1. 捏人.gemcel azua 'unu'unu tua salasaladj. 那個小夥子捏他的夥伴 tjenglay agemcelta qaliqali tiamdju. 他 / 她很喜歡捏別人 ginecel( ) 參照 gecel- 1. 被捏.ginecel timadju nua cekelj a pidjapalj. 他的大腿有被他太太捏 gedged( ) 1. 持續 頻繁. gedgeden( ) 參照 gedged 1. 頻繁.gedgeden a kipakim nua ngilju timadju. 他的痛風發作相當頻繁 geluyuc( ) 參照 gedged 1. 塌陷 ; 塌下來.na menaca ken a pacun ka mageluyuc a gadu i pasa payuan. 我親眼目睹排灣部落那邊的山塌下來 gemedeged( ) 參照 gedged 1. 持續不斷.nuri pualjak anga tja gemedeged a lemutud. 當要生出孩子時陣痛會持續不斷 gedgeden( ) 參照 gedged geluyuc( ) 參照 gedged gemacalj( ) 參照 gacalj- Page 137 of 374

138 gemacel( ) 參照 gacel gemaduan( ) 參照 gadu2 gemagalj( ) 參照 gagaljgemalalj( ) 參照 galalj gemaljecegec( ) 參照 galjecegec gemalju( ) 參照 galjugemaruc( ) 參照 gemarugaruc( ) 參照 gemaugav( ) 參照 gemcel( ) 參照 gecelgemedeged( ) 參照 gedged gemgem-( ) 1. 具有 握緊 拳頭 之意. paligemegem( ) 參照 gemgem- 1. 拳頭.kudral a paligemgem nimadju. 他的拳頭很大 kigemgemu( ) 參照 gemgem- 1. 請握緊.kigemegemu tjai tjama nu tjemelju mun tua zaljum. 當你們渡河時你的手要握緊父親的手 gemgemen( ) 參照 gemgem- 1. 緊握著.gemgemen akulima saqivu timadju a pudjavadjavai. 他握者我的手說辛苦了 gemgemen( ) 參照 gemgemgemidigidian( ) 參照 gidigemilegil( ) 參照 gilgilgeminagalj( ) 參照 gagaljgemirigiring( ) 參照 giringgemiring( ) 1. 狗吠 ; 咆哮.gemiring azua nia vatu tua ini ka sinkeljang a caucau. 我們那一隻狗只要是陌生人它一定狂吠 nakuya gemiring aravac tua zuma. 不要常對人咆哮 gemucal( ) 參照 gucalgemucguc( ) 參照 gucguc gemugu( ) 參照 gugu gemula( ) 參照 gula gemumac( ) 參照 gumac2 gemurugur( ) 參照 gurugurgian( ) 1. 議案.keri a gian a vuaq tjara ta qacuvungen a pasusangas tua sikincengecengelj. 今天議案少, 中午以前結束開會 [( 日 )] giciu( ) 1. 議長.aicu ita gikai pairang sakamaya kisan giciu. 在議會裡都是漢人做議議長 gidi-( ) 1. 具有 邊 側邊 旁邊 之意. Page 138 of 374

139 igidi( ) 參照 gidi- 1. 在旁邊.igidi tjanusun a su sausi. 你 / 妳鑰匙就在你 / 妳旁邊 pagidigidi( ) 參照 gidi- 1. 旁邊側面.mapiqay aken a pi pagidigidi. 我身體側邊受傷了 kigidi( ) 參照 gidi- 1. 側身.na kigidi a ken a sema tjumaq. 我側著身體進屋內 kigidigidi( ) 參照 gidi- 1. 側著身體.aku kigidigidi timadju nu djemavac? 他為什麼側著身行走? gemidigidian( ) 參照 gidi- 1. 沿著 邊.gemidigidian tua tjartjar mana makayaitjen a secalivat taicu a ceva. 沿著山壁邊走, 我們可以橫過這裡的懸崖峭壁 gidigidian( ) 參照 gidi- 1. 最旁邊.tjalja gidigidian ania umaq. 我們的家在最旁邊的地方 gidigidian( ) 參照 gidigiʼing( ) 1. 議員.ti timamavan ania giʼing tucu na semakazayazaya. timamavan( 女子名 ) 是我們 makazayazaya 的縣議員 kaigigi a marka giʼing a makatjelulj a qadaw. 議員們正開三天的會議 [( 日 )] gikai( ) 1. 議會.aicu a pinaljavakan nua king izua gikai. aicu a pinaljavakan nua king izua gikai. [( 日 )] gilgil-( ) 1. 具有 削皮 去皮 之意. gemilegil( ) 參照 gilgil- 1. 刮除芋頭皮動作.uri gemilegil ti vuvu tua sinukakedrian a picil nua vasa. 爺爺 / 奶奶將要刮除這些較小粒的子芋頭皮 giniljegilan( ) 參照 gilgil- 1. 去皮的竽頭.nakaivamen tua pinu vutjuljan a giniljegilan. 我們吃的晚餐是有加肉的去皮芋頭料 giljegiljaw( ) 1. 男子名.ti giljegiljaw a nia daihiu i makazayazaya(). 我們瑪家村的鄉民代表是 giljegiljaw( 男子名 ) giljic-( ) 1. 具有 膽寒 懼怕 之意. regiljic( ) 參照 giljic- 1. 膽寒.regiljic itjen a cemalivat a maka caceveljan. 我們路過墳墓時會令人膽寒 remegiljic( ) 參照 giljic- 1. 懼怕.remegiljic aravac timadju nu mapulav ayatua maparang a paqateleng. 他喝醉時發起酒瘋會亂打人, 使人感到懼怕 giljugiljung( ) 1.( 木雕壺 ) 猶如陶壺之意.nu tjezua tua siqaljuqaljupan, avan a giljugiljung a sikapalisi. 稱為 猶如陶壺之意 的木雕壺是獵祭時的祭壺 Page 139 of 374

140 gilun( ) 1. 議論.anema ciusing tua nu gilun tucu i gikai? 你們在議會的中心議論是甚麼?? ginalalj( ) 參照 galalj ginecel( ) 參照 gecelgingging( ) 1. 龍眼.kakulalan a vangalj nua gingging tucu a cavilj. 今年龍眼樹的果實都很大顆 [( 閩 )] giniljegilan( ) 參照 gilgilginucal( ) 參照 gucalginula( ) 參照 gula ginumac( ) 參照 gumac2 ginuraruc( ) 參照 gurarucginuzui( ) 參照 guzui giring-( ) 1. 具有 咆哮 吠 之意. gemirigiring( ) 參照 giring- 1. 咆哮.gemirigiring a vatu nia madju. 他家的狗正在叫 gisilj( ) 1. 男子名.azua utubai vineli ni kakai gisilj. 那一部摩托車是 gisilj ( 男子名 ) 買的 gisilj-( ) 1. 墊腳. migagisilj( ) 參照 gisilj- 1. 腳根墊高 ( 原地不動的樣子 ).mapakedri timadju mana sini migagisilj a pacun. 因為她很矮小所以她墊著腳根看著 murigagisilji( ) 參照 gisilj- 1. 腳根墊高 ( 行走中的樣子 ).na murigagisilj tikakai tjanaw nu djemavac. tjanaw( 男子名 ) 走路時都把腳根墊高 giusia( ) 1. 牛車.tja sika manguaq a ravac a giusia kasicuayan. 過去牛車對我們是很有助益 [( 日 )] giziucu( ) 1. 技術 ; 技職 ; 技藝.matja lialiavang gakku a makaya tja kituluan tua giziucu. 現在有許多學校可以學習技藝 [( 日 )] gu( ) 1. 鄉鎮.ita nema nu guan mun? 請問你們是屬那個鄉鎮? [( 日 )] guciu( ) 參照 gu 1. 鄉長.uri singkiu nu tiav tua guciu. 明天要選舉鄉長 ti ljavuras a nia guciu. ljavuras( 男子名 ) 是我們的鄉長 gukusiu( ) 參照 gu 1. 鄉公所.cemadj sa nu gugusiu. 你們的鄉公所很遠 gucal-( ) 1. 具有 撥開 之意. Page 140 of 374

141 gagucalen( ) 參照 gucal- 1. 需撥開.nama peljuq a gagucalen a puk i putjui. 麻袋裏裝滿著需要撥開的樹豆 gemucal( ) 參照 gucal- 1. 撥開.keljuanga a gemucal nu qezemetj tua qarizang naya ti kaka i muakai. 姊姊 muakai ( 女子名 ) 有交待說晚上要來撥開長豆子 ginucal( ) 參照 gucal- 1. 被撥開.drinasi a ginucal ni kina a sutjaw. 母親曬著這些被撥開的花生米 gucalu( ) 參照 gucal- 1. 請你撥開.maya taged! gucalu tusa puk! 不要睡覺! 去撥開樹豆 sigucar( ) 參照 gucal- 1. 代為撥開.mangiluanga lima ni vuvu i peresang mana nia sigucal tjimadju ta qarizang. 祖母 peresang( 女子名 ) 的手酸痛因此我們代她撥開這些長豆 magucar( ) 參照 gucal- 1. 自動撥開.magucar anga aicu a namalaic a puk. 這乾熟的樹豆已自動地撥開了 gucalu( ) 參照 gucalgucguc( ) 1. 搔 ; 搔癢 ; 搔癢器具.aicu makaya si gucguc tua uqulj. 這是用來搔背的工具 kigucguc( ) 參照 gucguc 1. 藉 搔癢.kigucguc ti kina ta uqulj tjanuaken. 母親請我搔她背上的癢處 garucgucguc( ) 參照 gucguc 1. 搔頭.maqutjavti kuljelje tua masanelialiav a pacugan sa galucgucguc. kuljelje 為許多的事煩心以致於一直搔頭 gemucguc( ) 參照 gucguc 1. 搔癢.pusalad aken a gemeucguc tua uqulj naku kama. 我幫父親搔背癢 guciu( ) 參照 gu gugacu( ) 參照 gacu gugu( ) 1. 具有 叫 喊 之意. gemugu( ) 參照 gugu 1. 叫喊.nu izua maqipel a mamazangiljan gemugu a taqaljaqaljan. 部落貴族若有喪事, 族人要喊叫奔喪 gukusiu( ) 參照 gu gula( ) 1. 取消 ; 放棄 ; 暫停.nama gula cu a sengesengan. 這個工作是被取消的 pagula( ) 參照 gula 1. 臨時取消.demudu a ravac apagulaa kisauniuni. 作臨時取消的決定是很令人生氣的 gemula( ) 參照 gula 1. 暫停.gemula timadju tua sasupuin. 他暫停他的學業 ginula( ) 參照 gula 1. 被取消.mayanga a kipuvadrung tua ginula a pacugan. 不要再花心思在已取消的事務上 Page 141 of 374

142 gulain( ) 參照 gula 1. 放棄.paulananga kinisamuljan nimadju a cuacuayanga gulain a pivecakadan. 他努力了一陣子, 很可惜他中途放棄了 magula1( ) 參照 gula 1. 小孩沒睡好哭鬧.magula sa kakerian manasiquang aravac. 小孩沒有睡好哭鬧 magula2( ) 參照 gula 1. 遺漏.izua na magula tua tja kinipusengsengan katiyav. 我們認為昨天已完成的事有所遺漏 gulain( ) 參照 gula gulu-( ) 1. 具有 疙瘩 之意. magulu( ) 參照 gulu- 1. 雞皮疙瘩.magulu a men tua nia kinan a kuli. 我們吃冰吃到雞皮疙瘩 gumac1( ) 1. 小米種類之一 ; 爪 ; 抓.a icu a pinaka gumac a vaqu na maraq zua ingav nua vaqu. 小米穗的末端有分叉的類種叫 gumac gumac2( ) 1. 爪.reminkut a gumac nua qaris! 雄鷹的爪子是令人懼怕的! gemagalj a gumac nua qadris! 獵鷹的爪牙很危險! pagumac( ) 參照 gumac2 1. 男用頭飾 ; 男士頭冠.aljis nua vavui a pagumac ni kama. 爸爸的頭飾是山豬牙做的 napakisumalji a pagumac nua mamazangiljan. 頭目的頭冠是非常特別 gemumac( ) 參照 gumac2 1. 抓起.a ljikuljaw gemumac tua salasaladj. 豹子會抓起同伴 ginumac( ) 參照 gumac2 1. 被抓.aicu a na quljenger a ku mudingan ginumac nua ngiav. 我這個發青的臉是被貓抓傷的 gumacen( ) 參照 gumac2 1. 被 抓.gumacen aken na ngiaw a piqimi. 貓抓了我的臉 magumac( ) 參照 gumac2 1. 被抓.magumac aku djapalj tu vutu. 我的腿被狗抓傷了 gumacen( ) 參照 gumac2 gumec( ) 1. 五指尖交錯.gumecu a su lima. 將你的五指交錯 tagumec( ) 參照 gumec 1. 五指尖抓量.tagumec a sutjaw paketjaw. 五指尖抓取量的花生 gumu( ) 1. 塑膠 ; 橡皮筋.vengetju a su quvalj tua gumu. 妳的頭髮用橡皮筋綁住 gung( ) 1. 牛.uri vaik aken a uagu ta gung nu tiav. 我明天要去放牛 gunggung( ) 1. 笨. [( 閩 )] Page 142 of 374

143 gunggungan( ) 參照 gunggung 1. 不智的決定.paramur sa gunggungan nitjama sipaveli atja kadjunangan. 你們父親竟然把我們的土地賣掉, 真受不了他不智的決定 gunggungan( ) 參照 gunggung gungkang( ) 1. 船艦.pinaka gungkang aicu a mareka lami a siqeljiqeljing. 這救濟糧食是用船運來的 tjadjaljav a maka hikuki tua maka gungkang. 搭乘飛機比搭乘船艦還快 guraruc-( ) 1. 具有 攪亂 之意. ginuraruc( ) 參照 guraruc- 1. 被 攪動.aicu a puvurasian ginuraruc nua vavui. 這個地瓜園是被山豬所攪動 maguraruc( ) 參照 guraruc- 1. 攪亂.akucu a namaguraruc sa puvurasian? 這個地瓜園為什麼是如此攪亂? gurugur-( ) 1. 具有 狗吠 之意. gemurugur( ) 參照 gurugur- 1. 狗吠聲.paljemk azua sika gemurugur nua vatu pacun tua cemakcakav. 狗一直吠叫也許是看見了小偷 guruguren( ) 參照 gurugur- 1. 被狗吠.guruguren ni cumai a nia vatu a zua ti tjaqali. 那個男的朋友被我們家的狗 cumai 吠叫 guruguru( ) 參照 gurugur- 1. 命令狗吠.akua guruguru su ayain a vatu ta kivalavala? 你為何指使狗向來做客的人吠叫呢? guruguren( ) 參照 gurugurguruguru( ) 參照 gurugurgusi( ) 1. 護士.gusi a sengesengan ni kina. 媽媽的職業是護士 [( 日 )] guzuguzuin( ) 參照 guzui guzui( ) 1. 鞭子.namasi guzui ti kama nu pavacuk tua ljuang. 父親若要用牛犁田時都要帶鞭子 ginuzui( ) 參照 guzui 1. 被鞭打過.nama dratjel a ku kula tua ginuzui ni sinsi. 我的腳留著老師的鞭痕 guzuguzuin( ) 參照 guzui 1. 正被鞭打.pacun a ken tua guzuguzin a ljuwang. 我看見正被鞭打的牛 'ausua( ) 1. 傘.qemudjaqudjaljanga kacu tua 'ausua. 現正在下雨了請攜帶雨傘 [( 日 )] 'azinumutu( ) 1. 味精.inika nanguaq tua tja kinacavacavan a 'azinumutu a kakanen. 有味精的食物對身體不好 [( 日 )] Page 143 of 374

144 pu'azinumutu( ) 參照 'azinumutu 1. 請添加味精.nu semandjamai sun maya pu'azinumutu ri! 你煮菜時不要添加味精哦! eces-( ) 1. 具有 誓約 之意.ki 'eces ti kama tu pasusu tua kinpu. 我爸爸依憲法規定宣示 siniki'eces( ) 參照 eces- 1. 契切書.avan aicu a siniki'eces a vecik nimadju tu uri kiumaljanga. 這是他的契切書表示他要改過自新 maa'eces( ) 參照 eces- 1. 彼此誓約.maa'ecesamen turi marecekelj. 我們彼此誓約成為夫妻 'emuba( ) 參照 'uba 'iga( ) 1. 電影.inika tjenglai a kucekelj a pacun tua madjadjukudjukul a 'iga. 我的太太不喜歡看打鬥的電影 na venli ti kama ta tinse makaya pacun ta iga. 爸爸有買電視可以看電影 tjenglayaken a pacun ta iga ita tinse. 我喜歡看電視裡的電影 [( 日 )] pa'iga( ) 參照 'iga 1. 放電影 ; 放映.kasicuayan ru pa'iga a i kiukai. 過去教會常放映電影 pu'igan( ) 參照 'iga 1. 電影院.ka izuanga a tinse, pasa menkanga a pu'igan. 當電視出現後, 電影院就相形消失了 'uac( ) 1. 血管.ini ka makeljang a ravac a ku 'uac masa sika kin lialiyav temecek a gusi. 我的血管不明顯, 所以護士打幾次的針 'uba( ) 1. 大衣.kasizainu a su vineli a 'uba? 你在哪裡買的外套? inika sun a kemava tua 'uba ayau, maya sa vuceleljan! 天氣這麼冷, 你還不穿大衣哦! emuba itjen nu kalja veceleljan. 冬季時我們都要穿外套 [( 日 )] 'emuba( ) 參照 'uba 1. 穿外套.emuba itjen nu macasav. 我們出門要穿外套 'undu( ) 1. 運動.amin a mintuluq a ku valain a 'undu. 我只會做跳躍的運動 sini kaljavar turi undukai a taqaljaqaljan nu tjai vililj a qiljas. 經由部落會議決定下個月要舉辦村民運動會 aicu a undu a ljemita tuaqadaw sikananguaqan nua tja kinacavacavan. 每天做運動會促使身體健康 [( 日 )] 'unduziu( ) 1. 運動場.suqelam aken a tjalju 'unduziu a mintuluq. 我不喜歡在運動場上跑步 palamu anga sa qacuvungi a unduziu i gakku. 學校的運動場快要竣工了 [( 日 )] 'urugang( ) 1. 風琴.inianga ka mapacucun a 'urugang tucu. 現在已經看不到風琴了 [( 日 )] qa-( ) 1. 具有 男人間平輩之稱 對晚輩囑咐 之意. ariqa( ) 參照 qa- 1. ㄧ起走吧.ariqa kapi! kapi ( 男子名 ) 我們走吧! pailjaqa( ) 參照 qa- 1. 請你一起吧!.pailjaqa pusaladju! 請你ㄧ起幫忙吧! Page 144 of 374

145 mapidaqa( ) 參照 qa- 1. 幾個人哪.mapidaqa su kacukacuin a qaljaqalja 你帶了多少人來? mayaqa( ) 參照 qa- 1. 不要那麼做.mayaqa cemakav! 不要偷東西啦! qaberes( ) 參照 beresqaca( ) 1. 大 ; 漲 ; 寬 ; 多 ; 較高 ( 大 ) 之意.qaca zaljum i pama. 河裡的水很大 paljeqaca( ) 參照 qaca 1. 下大雨.paljeqaca aravac a qudalj i maza. 這裡下著大雨 tjaljiqaca( ) 參照 qaca 1. 寬 ; 大.tjaljiqaca nia puvurasian. 我們的地瓜園很寬 tjaqaca( ) 參照 qaca 1. 較高的.nu ku pacunan azua marusa tjaqaca ti baru tjai kui. 我看他們兩位, baru( 女子名 ) 長的比 kui ( 男子名 ) 高 tjemaljiqaca( ) 參照 qaca 1. 廣大.nakuya inika tjemaliiqaca tua varung nu namasan malailaingitjen. 我們做領袖的要有廣大的心 semuqaca( ) 參照 qaca 1. 喝多.ka masudjusudjuamen na semuqaca tikama a temekel tua vava. 爸爸在我們結婚時喝很多酒 meqaca1( ) 參照 qaca 1. 上漲.meqaca a zaljum i pana. 溪水已經上漲了 meqaca2( ) 參照 qaca 1. 長大.meqaca anga sun ri. 你長大了呢! metjaljiqaca( ) 參照 qaca 1. 變寬.kaljenguaqen aicu a kadjunangan metjaljiqaca sa kavuavuan. 這塊土地經整理過後, 田地變寬了 qacai( ) 1. 肝.nu cemulju itjen tua qacang nu masudjusdju tja sivai tua mamazangiljan a qacai. 為婚禮殺豬時, 肝是歸屬頭目 qacang1( ) 1. 癲癇. mapuqacang( ) 參照 qacang1 1. 癲癇.mapuqacang nu aya saqetjuan. 癲癇是一種疾病 mapuqacaqacang( ) 參照 qacang1 1. 患了癲癇病.izua saqetjuan nimadju a mapuqacaqacang. 她患了癲癇病 qacang2( ) 1. 豬 ; 豬舍 ; 糞便.namasan pazangal aravac a qacang itua papucekecekelj. 在婚禮儀式中豬是非常重要 paquziquzip amen tua qacang. 我家在養豬 paquziquzip tua qacang a kinacemekeljan ni kina. 媽媽是養豬人家 puqacangan( ) 參照 qacang2 1. 豬舍.uri masengseng amen tua puqacangan. 我們要蓋豬舍 tiaken a rusenasenav tua puqacangan i gakku. 學校的廁所經常都是我在打掃 Page 145 of 374

146 tjeqacang( ) 參照 qacang2 1. 大便.nakuya tjeqacang a paqeteleng. 不可隨地大便 qaceacel( ) 參照 gacel qaceng( ) 1. 痣.tjuruvu a caucau a masiaq tua qaceng. 很多人以有長痣為恥 qacepang( ) 參照 cepangqacev( ) 1. 石板陷阱.aicu a qacev makaya djemameq tua kulavav, vutj katua qayaqayam. 石板陷阱可以抓田鼠, 松鼠及小鳥 qaciljai( ) 1. 石頭.vaikamen a muri qaciljai tua siupu. 我們要去採取石頭來堆砌石牆 puqaciljai( ) 參照 qaciljai 1. 許多石頭的.puqaciljai sa kadjunangan imaza. 這一塊地有許多石頭 qinaciljai( ) 參照 qaciljai 1. 石板屋.na meqacaken itua qinaciljai a umaq. 我是生長在石板屋裡 qacuvung( ) 參照 cuvungqadaw( ) 1. 收穫.amema su qadaw a vuaq. 你今天的收成是什麼? 2. 太陽 ; 好天氣. maledepanga qadaw. 夕陽西下 cemulju sa qadaw. 太陽太赤熱了 saqetju sa qadaw a vuaq. 今天的太陽很炎熱 puqimangitjen nanguaq sa qadaw tucu a vuaq. 我們幸運, 今天天氣好 3. 天數.uri pidamun a qadaw i amirika. 你們要在美國幾天? maqadaw( ) 參照 qadaw 1. 晴朗.maqadaw tucu a vuaq. 今天天氣晴朗 muqadaw( ) 參照 qadaw 1. 白天.masengseng a caucau nu muqadaw. 人們都在白天工作 qadiadid( ) 參照 qadid qadid( ) 1. 味苦.qadid aravac azua djamai. 那一道菜真的很苦 qadiadid( ) 參照 qadid 1. 苦苦的.qadiadid azua ini anan ka malum a tjianes. 尚未成熟的橘子苦苦的 qadiadid a cemel nutja kanen. 藥吃起來苦苦的 qadilj-( ) 1. 具有 忍耐 勉強 之意. paqadilj( ) 參照 qadilj- 1. 強人所難.maya paqadilj timadju inika venala qemacuvung. 他無法完成的事, 你不要強人所難 kiqadilju( ) 參照 qadilj- 1. 請你忍耐.kiqadilju tasu siselapi. 請你忍耐面對苦難 qemadilj( ) 參照 qadilj- 1. 勉強.qemqdilj ti kama pakitulu tjai kaka. 爸爸勉強哥哥上學 rukiqadilj( ) 參照 qadilj- 1. 忍耐.aicu a rukiqadilj a caucau tjara mapacun a kinisamuljan nimadju. 能忍者必有所成 Page 146 of 374

147 qadjai( ) 1. 繩子.aicu a siravarava qadai tua ljuang. 這麻繩是用來綁牛隻的繩子 2. 阻礙. semuqadjai( ) 參照 qadjai 1. 解開繩子.pusaladji aken a semuqadjai tua ku kinacu. 請幫我解開行囊的繩子 maqadjai( ) 參照 qadjai 1. 受阻礙 ; 被妨礙.maqadjai aken tua ku seman vuvu. 我的阻礙是為照顧孫子 masuqadjai( ) 參照 qadjai 1. 鬆脫.ka masuqadjai a nia ljuang vaik a kikan tua puvurasian nua qaliqali. 當我們的牛繩鬆脫牠就去吃人家的地瓜園 qadjapi-( ) 1. 具有 綁辮子 編織 之意. qemadjapi( ) 參照 qadjapi- 1. 編織.kicaquan ti muni tua qemadjapi tua lekelek. muni( 女子名 ) 正在學習編織麻線 qinadjapi( ) 參照 qadjapi- 1. 綁辮子 ; 編織.sema ratjagulj a qemadjapi tua ljakarav. 用已羊齒編織頭飾 qinadjapi a quvalj ni kaka. 姊姊的頭髮綁辮子 qadreng( ) 1. 男子名.ti qadreng a ngadan ni kama. 爸爸的名字叫 qadreng( 男子名 ) qadris( ) 1. 雄鷹 ; 雄鷹羽毛.aicu a qadris mavan a kakipalaljan nua payuan. 雄鷹是排灣族採集羽毛的來源 puqadrisan( ) 參照 qadris 1. 雄鷹的聚落處.puqadrisan aya vavulungan tua gadu i djineljepan. 老人說安坡山是雄鷹聚落的地方 qemadris( ) 參照 qadris 1. 戴雄鷹羽毛.qemadris aya tua mazazangiljan a kipuljailjai tua palalj nua qaris. 貴族戴雄鷹羽毛之舉為 qemadris qadriv( ) 1. 男子名.ngadan nua mamazangiljan ati qariv. 男用名稱 qariv 是屬於核心家庭的名字 qadriv-( ) 1. 具有 翻轉 傾斜 之意. qemadriv( ) 參照 qadriv- 1. 推翻.pakatua sinkiuitjen a qemadriv tua inika nasesazua malailaing tua tja kuni. 我們用選票推翻那不稱職的國家領袖 maqadriv( ) 參照 qadriv- 1. 翻轉傾斜.nu maqadriv a tja kinacu namaya ta mesadjelung. 如果我們所帶的東西傾斜不平衡會感覺很重 qaida( ) 1. 雙胞胎.tasicuayan palisi a qaida. 在以前的社會雙胞胎是禁忌 Page 147 of 374

148 maqaida( ) 參照 qaida 1. 雙胞的.pinaka palisi a keman tua maqaida veljevelj a mavunglai a vavayan. 懷孕的婦女是禁止吃雙包的香蕉 qailjungan( ) 1. 鏡子 ; 照鏡子.aicu a vavayavayan tjara masi qailjungan nu casav. 女生們只要出門都會帶鏡子 nu izua qailjungan tjara kiqailjungan itjen a kimadju. 遇有鏡子, 我們人就會照鏡子看自己 2. 眼鏡.nu semupu tji kina tua sisiu tjara masi qailjungan. 母親讀聖經時都會佩帶眼鏡 qainguai( ) 1. 菇婆芋.nu qemudjalj makaya tja siljaung a qainguai. 下雨時, 菇婆芋葉可以用來當雨傘 [ 姑婆芋在排灣族的生活中具有多重用途, 例如其葉子可作雨傘 ; 可用來包裹食物或野菜 ; 另外, 雖然姑婆芋為有毒植物, 但是, 若是碰到咬人貓或咬人狗 ( 有毒植物 ), 通常會折下姑婆芋的莖, 以姑婆芋的汁塗抹痛癢處, 便會慢慢獲得舒緩 ] qalamqam( ) 1. 滑 ; 光滑.qalamqam a kasintan tua zinukingan. 地板因擦拭過而很光滑 qalamqaman( ) 參照 qalamqam 1. 滑溜的樣子.tjalja qalamqaman a qerir(qaljic) nua tjulja. 鰻魚的外皮最滑溜 qalamqaman( ) 參照 qalamqam qalasqas( ) 參照 qasqalasqasqas( ) 參照 qasqalev( ) 1. 肥肉 ; 油脂.qalum aya i navalj tua qalev. 南排灣語稱肥油為 qalum qaleven( ) 參照 qalev 1. 抹油.nutja qaleven a asav nua veljvelj inika sedjekec a qavai. 先在香蕉葉上抹油, 年糕就不會沾黏在上面 qemalev( ) 參照 qalev 1. 抹香膏.nu lemingdjelj tua mamazangiljan tjara qemalev sakamaya. 設立國王必然會用油膏抹 qaleven( ) 參照 qalev qali( ) 1. 朋友.madrusa ku qali a namasan sinsi. 我有兩位當老師的朋友 aiangasun aku qali. 久違了我的朋友 kipuqali( ) 參照 qali 1. 結交朋友.kipuqali timadju ta sepucunug. 他和文樂部落的人結交成朋友 nakuya kipuqali tua inika namaseqetj a caucau. 不要與不忠實的人結交為友 qalian( ) 參照 qali 1. 嘿! 朋友.qalian! ai~ ya siningelitan! 嘿! 朋友, 好想念你哦! mareqali( ) 參照 qali 1. 朋友.mareqali aravac ti kuljelje kati ngedrel. kuljelje( 男子名 ) 和 ngedrel( 男子名 ) 是非常要好的朋友 masanqali( ) 參照 qali 1. 變成朋友.masanqali tjiamadju a kemasi tua kinarivuan. 他們因為吵架而變成 Page 148 of 374

149 了朋友 qali-( ) 1. 具有 他人 陌生人 之意. qaliqali( ) 參照 qali- 1. 他人 ; 別人 ; 陌生人 ; 外人.tja pasedjaluin a qaliqali nu mangdjez a sema tua tja qinaljan. 當外人來訪我們部落時, 我們要接待他們 aku kicapilj a maya tua qaliqali. 為何要管別人的事? qalian( ) 參照 qali qalici( ) 1. 男性生殖器 ; 陰莖.aicu a qalici sinipukelang nua naqemati tu uqaljai. 陰莖是造物者給男人的象徵 qaliqali( ) 參照 qaliqalja( ) 1. 敵人 ; 仇人.tjuruvu a tja qalja kasicuayan. 過去我們有很多敵人 2. 賓客. qaljaqalja( ) 參照 qalja 1. 客人 ; 賓客 ; 貴賓.a tja qalja kasicuayan tja qaljaqalja anga tucu. 過去的敵人已成為我們的賓客 qaljangetj( ) 1. 捕鼠夾 ; 鐵夾子.nadjemameq a ku qaljangetj tua butj. 我的捕鼠夾抓到了松鼠 masan lialiav a qaljangetj ni vuvu. vuvu 的鐵夾子種類很多 puqaljangetj( ) 參照 qaljangetj 1. 放鐵夾子.liav aravac a ku sini puqaljangetj itua nia quma. 在我們的田地裡我放置了很多捕獵用的鐵夾子 maqaljangetj( ) 參照 qaljangetj 1. 被鐵夾子夾.namaqaljangetj a kanavalj a kula nua ku vatu. 我的狗的右腳被鐵夾子夾傷 qaljapitj( ) 1. 夾子.aicu qaljapitj tua quvalj ni kaka. 這是我姊姊的髮夾 veliu anga sema siubai tua qaljapitj tu pida. 記得到商店買一些夾子 masanlialiav aku qaljapitj tua sunatj. 我有多種的書夾子 nu remasitjen ta kucusta tja qaljapitj itjen tua qapit. 我們曬襪子時用夾子來夾住 paqaljapitj( ) 參照 qaljapitj 1. 夾帶.paqaljapitjan azu sunatj tua su turivecan. 把那本書夾帶在你的行李內 ania siasing a maraljaljak kusini paqaljapitj a pita ku sunatj. 我們一家人的照片夾帶在我的書本裡 qemaljapitj( ) 參照 qaljapitj 1. 夾着.na qemaljapitj ti kina tua qidung. 母親夾着木炭 qinaljapitj( ) 參照 qaljapitj 1. 夾在一起.qinaljapitj azua marka sunatj tua inika sika seljaljiakan. 那些書是夾在一起不致散亂 maqaljapitj( ) 參照 qaljapitj 1. 被夾住.sitiavan ana maqaljapitj tua paljing sa kulima. 我的手是昨天被門夾住的 maqaljapitj a ku lima tua paljing. 我的手被門夾住了 qaljaqalja( ) 參照 qalja Page 149 of 374

150 qaljeceqec( ) 1. 酸.qaljeceqec aravac a matjaq a kamaya. 生的芒果很酸 qaljeceqeceqec( ) 參照 qaljeceqec 1. 很酸.qaljeceqeceqec a pangudralj. 鳳梨很酸 [qaljeceqec 酸味在 vuculj 方言稱鮮果的酸味為 qaljeceqec, 釀小米酒或小米粉團發酵的酸味稱為 qateliv. 飯菜壞掉發酸稱做 qaveleng] qaljeceqeceqec( ) 參照 qaljeceqec qaljemeqem( ) 1. 甜.qaljemeqem a alju. 糖果是甜 qaljemeqemeqem( ) 參照 qaljemeqem 1. 很甜.qaljemeqemeqem a alju nua tjainan. 蜂蜜汁很甜 qaljesaljesav( ) 參照 qaljesav qaljesav( ) 1. 淡.qaljesav a siav mapakakedri ta qatia. 鹽巴放太少湯太淡 qaljesaljesav( ) 參照 qaljesav 1. 淡淡的.qaljesaljesav a ku sinan siav. 我煮的湯是淡淡的 naqaljesav( ) 參照 qaljesav 1. 很淡的.naqaljesav avava ni vuvu. vuvu 做的小米酒太淡了 qaljic( ) 1. 性器官的總稱.qaljic atja sikeljan tu uqaljai tu vavayan. 我們是從性器官之分別是男或女 qaljiqaljiv( ) 參照 qaljiv qaljiv( ) 1. 石板.pina savidan tua qaljiv aicu a sina numaqan. 這個房子的建材都以石板為主 aku neka nu qaljiv naicu a umaq? 這房子怎麼沒有石板屋頂? qaljiqaljiv( ) 參照 qaljiv 1. 石板的.qaljiqaljiv a mareka umaq na i pasa maza a qinaljan. 這個部落的房子都是石板的 qemaljiv( ) 參照 qaljiv 1. 蓋屋頂.tima a na qemaljiv? 是誰蓋上屋頂的呢? qinaljivan( ) 參照 qaljiv 1. 屋頂.i qinaljivan ti kina remasirasi tua vaqu. 媽在屋頂上曬小米 qaljudj-( ) 1. 具有 沖走 流失 之意. paqaljudj( ) 參照 qaljudj- 1. 使沖走 ; 使流失.ku sini paqaljudj anga ta zaljum a marka beneq. 我已經把泥巴丟入溪水中讓水沖走 seqaljudj( ) 參照 qaljudj- 1. 被沖走.pacun aken tua umaq a seqaljudj tua zaljum. 我看見房屋被水沖走 na seqaljudj i pana ku tjalupun. 我的帽子被溪流沖走 qaljup( ) 1. 芒草葉.nu cemavu tua vutjulj tjara cavuiin tua qaljup. 包肉饀時, 一定要用芒草葉包裹 [qaljup 傳統上包年糕類的食物, 以芒草葉為主, 但後來有了甘蔗 椰子之後其葉子也可以用來包芋粉粽 這種長條型葉子都稱 qaljup ] Page 150 of 374

151 qaljup-( ) 1. 具有 打獵 獵區 之意. qaqaljupan( ) 參照 qaljup- 1. 狩獵區.tjara izuazua a qaqaljupan nua ta qinaljanaljanan. 每一個部落都有自己的狩獵區 qemaljup( ) 參照 qaljup- 1. 打獵.nu tideq tua qemuma vaik a qemaljup a uqaljaqaljai i qinaljan. 農事休息期間, 部落的男士會去打獵 qalu( ) 1. 扛之動作及器具.pida kasiv a nu sinan qalu? 這一根竹子是明天要用來抬豬的擔子 aicu a qau uri avan a qalu nu tiav tua qacang. 這一根竹子是明天要用來抬豬的擔子 qaluin( ) 參照 qalu 1. 抬着.nu masudjusudju qaluin a pasa kinateveteveljan a mamazangiljan. 婚禮時, 部落貴族是抬着進會場的 qemalu( ) 參照 qalu 1. 扛.pusalad a qemalu a tjaqaljaqaljan tua sialangan ni gadu. 部落居民幫助 gadu 家扛樑木 sepaqaluqalu( ) 參照 qalu 1. 台東排灣族.pinaka sepaqaluqalu a payuan zuku i pasa taitu. 台東的排灣族人被稱為 sepaqaluqalu qaluin( ) 參照 qalu qalum( ) 1. 肥肉 ; 肥胖.masila itjen a pacun tua qalum. 肥肉讓人看了覺得噁心 qaluman( ) 參照 qalum 1. 肥胖.qaluman aravac ti muakai. muakai( 女子名 ) 很肥胖 qaluman( ) 參照 qalum qaluresing( ) 1. 翻滾.nanguaq ta kakerian a qaluresing aya kuisang. 醫生說翻滾對小孩子是好的 kiqaluresing( ) 參照 qaluresing 1. 滾翻.tjenglai a kiqaluresing a marka kakedrian. 小孩子喜歡滾翻 [kiqaluresing 滾翻在排灣族的方言中, 有的地方稱滾翻為 kiqalungris ] qaluvu( ) 1. 男子名.ti qaluvu a sikacekelj ni kama. 父親的堂兄弟名叫 qaluvu qaluvu-( ) 1. 具有 攪拌 使混亂 之意. qemaluvu( ) 參照 qaluvu- 1. 使混亂 ; 攪拌.pai maya qemaluvu a tja kinateveteveljan. 不要使我們的團體混亂 qemaluvu aken tua pingki. 我攪拌油漆 qam( ) 1. 穿山甲.aza nu tja pacunan atja umaq a qinaciljani matu qaljic na qam. 如果看我們房子的外觀很像是穿山甲的皮 Page 151 of 374

152 qamudru( ) 1. 下腹部 ; 女性私處.aicu a qamudru nu aya, sinipakacadja nu patjenma tua na vavayan. qamudru 是女人私處的暱稱 titjen a payuan izua siqaivuan a qamuru aya tua tjialj. 我們排灣族有地方稱下腹部為 qamuru. qanerev( ) 1. 燈籠花.cemel a sinzam a asaw na qanerev. 烤熱的燈籠花的葉子是藥材 qangesel( ) 1. 臭味.kasinusun a qangsel aravac? 你從那兒來為什麼這麼臭? tima napaqetjutj, qangesel angata? 好臭! 是誰放屁? kinaqangesel( ) 參照 qangesel 1. 臭味之程度.neka nu padjalji tua kinaqangesel nua caqi na kuka. 沒有比雞糞更臭的了 qanglic( ) 1. 烤焦 ; 燒焦.qanglic anga su kinsa kina. 媽! 妳的飯燒焦了! maqanglic( ) 參照 qanglic 1. 被烤焦了.maqanglic anga su ciqav. 你 / 妳的魚被烤焦了 qapaz( ) 1. 柵欄.anema nu sini qapaz tua nu puljacengan? 你們用什麼材料做菜園的柵欄? qemapaz( ) 參照 qapaz 1. 立柵欄.naqemapaz amen katiav tua nia pukukan. 昨天我們立了雞舍的柵欄 qinapaz( ) 參照 qapaz 1. 被圍籬包圍.qinapaz tua djuidjuian a ljingas a nia puljacengan. 我們家的菜園被鐵絲圍籬所包圍 qapedang( ) 1. 鹹.qapedang a ravac saku sinansiav. 我煮的湯太鹹了 qapedan a siaw ni kina. 媽媽的湯是鹹的 qapedapedang( ) 參照 qapedang 1. 鹹鹹的.qapedapedang a zaljum i ljavek. 海邊的水是鹹鹹的 qemapedang( ) 參照 qapedang 1. 重口味.matavakang ti kina gemapedang nu seman djamai. 母親料理是習慣重口味 qapedapedang( ) 參照 qapedang qapedu( ) 1. 膽.qadid aravac a qapedu nua tjulja nu tja kanen. 鰻魚的膽子吃起來很苦 qapilj( ) 1. 香腸.martimalji a qapilj nua kacalisian katua pairang. 原住民和漢人的香腸不同 qemapilj1( ) 參照 qapilj 1. 製作香腸.uri qemapilj itjen nusauni. 等一會兒我們要製作香腸 qemapilj2( ) 參照 qapilj 1. 彼此勾肩.ayatua mapulavang tiamadju qemapilj a tjumaq. 他們醉酒後彼此勾肩回家 Page 152 of 374

153 qinapiljan( ) 參照 qapilj 1. 香腸 ( 以芋頭乾粉製作 ).sanguaq a pinu ragragan a qinapiljan. 用芋頭乾粉製作的香腸很好吃 qapudju( ) 參照 pudjuqapulu( ) 1. 植物根部.aicu a qapulu na vasa tja capain a seman aradj. 芋頭的根部烘烤做芋頭乾 taqapuluan( ) 參照 qapulu 1. 特指一棵植物之根部.liaw a kakanen nua taqapuluan a sutjav. 一棵花生可以結很多果實 qapurung( ) 參照 purung qaput-( ) 1. 具有 滑落 太低 之意. qemaput( ) 參照 qaput- 1. 太低.maya qemaput a su kasui. 你的褲子不要穿太低 maqaput( ) 參照 qaput- 1. 滑落.ayatua kudral aravac aku tialj maqaput sakamaya ku kasui. 我因肚子大, 褲子總是會滑落 qaqa( ) 1. 烏鴉.qucengecengel a qaqa. 烏鴉是黑色的 qaqaljupan( ) 參照 qaljupqaqang-( ) 1. 具有大聲笑之意. maruqaqang( ) 參照 qaqang- 1. 哈哈大笑.maruqaqang ta djeli timadju ka secalivat a hakasi lunbun. 他的博士論文通過當時他哈哈大笑 qaqazavan( ) 參照 qazavqaqedru-( ) 1. 具有 勃起 之意. miqaqedru( ) 參照 qaqedru- 1. 男性器官勃起.miqaqedru nuaya sini pu patarevan tua na migacalj a qalici nua uqaljai. miqaqedru 是用來比方男性生殖器勃起來的文雅用語 namiqaqedru( ) 參照 qaqedru- 1. 男性器官正勃起.nu maqacuvucvung anan itjen, namiqaqedru a nitjen nu kadjamadjaman. 年輕時期早晨起床性器官是勃起的 qaqeljevan( ) 參照 qeljevqaqerengan( ) 參照 qerengqaqetitan( ) 參照 qetitqaqidung( ) 參照 qidung qaqiladjan( ) 參照 qiladjqaqili-( ) 1. 具有 擺動 之意. Page 153 of 374

154 qaqivu( ) 1. 去叫 ; 去請.sau qaqivuwu a su kama, ulja tjen a keman. 去叫你 / 妳爸爸, 我們好開動吃飯 qaqumain( ) 參照 quma qaqung( ) 1. 星天牛.ka kakedrian anan aken nia sinan vangavangan a qaqung. 小時候我們把星天牛當成玩物 qaraqar-( ) 1. 具有 跨坐 之意. kiqaraqar( ) 參照 qaraqar- 1. 跨坐.kiqaraqar aken tua ljuang. 我跨坐在牛背上 qemaraqar( ) 參照 qaraqar- 1. 跨坐着.qemaraqar aken tua ku aljak a pitua ku qavan. 我讓孩子跨坐在肩膀上走路 qararat( ) 1. 鵝卵石.kasinu aicu a nu qararat? 你們的鵝卵石是那裡來的? puqararat( ) 參照 qararat 1. 多石粒的.puqararat aicu a nu quma. 你們的田地多石粒 qarauqav( ) 參照 qauqav qaravan( ) 1. 貪圖 ; 貪心.nakuya qaravan tua nemanema nua zuma. 不可貪圖別人的東西 ruqaravanan( ) 參照 qaravan 1. 貪心之人.ruqaravanan a sika caucau matjatju ayaya caucau tjaimadju. 人人都說他是貪心的人 qareng1( ) 1. 半生不熟. 2. 內傷 ; 壓傷. maqareng1( ) 參照 qareng1 1. 半生不熟.na maqareng a kinsan tua vurasi. 地瓜飯煮得半生不熟 2. 內傷 ; 壓傷. maqareng2( ) 參照 qareng1 1. 瘀傷 ; 壓壞.maqareng a ku kinacavacavan ta ku kinatjanian. 我因跌倒而瘀傷 maqareng anga marka ljaceng. 蔬菜都已經壓壞了 qareng2( ) 1. 男子名.ti qareng a ngadan nua sikacekelj ni kina. 母親的堂兄弟名叫 qareng qaripi-( ) 1. 具有壓扁 ; 扁形工藝品之意. qaripiripi( ) 參照 qaripi- 1. 扁扁的.qaripiripi a kanipi ni vuvu. 我祖父的 kanipi( 男用盒子 ) 是扁扁的 qemaripi( ) 參照 qaripi- 1. 壓扁.qemaripi aicu a kikai tua mareka ciupan. 這個機器來回壓扁鉛板 namaqaripi( ) 參照 qaripi- 1. 被壓扁了.aku namaqaripi anga azua vintang? 那個銅盆為什麼已經扁了呢? Page 154 of 374

155 qaripiripi( ) 參照 qaripiqaris( ) 1. 雄鷹.titjen a payuan mamav a ligu nua djemameq tua qaris katua cumai. 在排灣族的傳統認知, 獵人抓到雄鷹與熊是同等的尊榮 qarizang( ) 1. 長豆.sanguaq aravac a vuljukui nutja pataudan tua qarizang. 放有長豆的地瓜湯是很好吃 qarut( ) 1. 被分發的 ( 物品東西 ).satjezu anga a ku qarut. 請把屬於我的份送過來 qarutu( ) 參照 qarut 1. 請你分送.qarutu ta mareka sinsi aicu a kamaya. 請你把這些芒果去分送給老師們 qemaruqarut( ) 參照 qarut 1. 在分配.nu qemaruqarut itjen tua nemanga nakuya inika papamamaw. 在分配任何東西, 一定要公平 qemarut( ) 參照 qarut 1. 分送.nu sauni pusaladju anga a qemarut ta piapia. 等一下要幫忙分送糖果 qarutu( ) 參照 qarut qas-( ) 1. 具有 呼氣 之意. qalasqas( ) 參照 qas- 1. 呼吸急促.qalasqas azua vatu tua culjuan nua qadaw. 那一隻狗因為天氣熱而呼吸急促 qalasqasqas( ) 參照 qas- 1. 正在急促呼吸.qalasqasqas anan a tjuruvu tua djinavacan a ljezaya. 大家因為走陡坡所以還正在急促的呼吸 qemas( ) 參照 qas- 1. 哈氣.nu uri palisi a malada tjara qemas sakamaya. 巫師舉行儀式之前一定要先哈氣 qasalj( ) 1. 稻穀.drasiu azua pinituvung a qasalj mananga nu cemuvuq. 把袋子裏的稻穀拿出去曬免得發芽 qasaw-( ) 1. 具有 太稀 之意. qemasaw( ) 參照 qasaw- 1. 稀一點.qemasaw a kemsa tua ukayu. 煮稀一點的稀飯 maqasaw( ) 參照 qasaw- 1. 煮得太稀.maqasaw a ravac sa ku kinsa. 我煮的飯太稀了 qaselu( ) 1. 木杵.namaqaqecev a qaselu kata valanga. 杵和臼是一對的 qasi( ) 1. 龜殼花.aicu a qasi makatjumaq aravac. 龜殼花常進到屋裡 qata( ) 1. 琉璃珠 ; 珠狀.nganguaqan aravac a nu qata. 妳家的琉璃珠很好看 2. 求助 ( 依 Page 155 of 374

156 賴 ). qataqata( ) 參照 qata 1. 珠珠.nguanguaq aravac a kinasengseng ta qataqata itung a pinayuanan. 用珠珠做成的傳統排灣族衣服很漂亮 tjamadjulu a masengseng ta qataqata a itung. 做珠珠的衣服比較容易 qataqata( ) 參照 qata qati( ) 1. 湯汁.qaljemqem a qati nua vurasi. 地瓜的湯汁很甜 qati-( ) 1. 具有創造之意. qinati( ) 參照 qati- 1. 創造.tja si kamanguaq saka tja siselapai a qinati nua caucau. 人類創造的我們得益處也帶來災難 sinipaqati( ) 參照 qati- 1. 與生俱來的.a tja sikinemeneman sinipaqati 思考力是與生俱來的 naqemati( ) 參照 qati- 1. 創造的.izua paqulid a naqemati a cemas 創造之神是存在的 qatia( ) 1. 鹽巴.masan pazangal aravac a qatia. 鹽巴非常重要 puqatia( ) 參照 qatia 1. 加鹽巴.nu kemesa tua vuljukui inika puqatia. 煮地瓜湯時不加鹽巴 qatian( ) 參照 qatia 1. 放鹽 醃漬.qatian nikina a caitav sa rasi. 母親放鹽在蘿蔔上然後日曬 qematia( ) 參照 qatia 1. 加鹽巴.ti kinanga qematia ta siav nu sauni. 等一下讓媽媽用鹽來調湯 qinatian( ) 參照 qatia 1. 醃製的.qinatian azua vutjulj 那肉是醃製的 qatian( ) 參照 qatia qatimtim( ) 1. 跳蚤.nu inika pakisuqiljangan a vatu madjele a kicaingan nua qatimtim. 不給狗洗澡很容易長跳蚤 gacelangata a kinac nua qatimtim. 被跳蚤咬的傷口是非常癢的 qatjatjipi( ) 1. 壁虎.tjuruvu a marekutj tua qatjatjipi. 很多人怕壁虎 aicu a makatjumatjumaqa qatjatjipi, keman aravac tua kaljengkengan katua quljipupu. 家中的壁虎最喜歡吃小飛蛾及蚊蟲 qatjupu( ) 1. 白螃蟹.a pinaka qatjupu a gang vecelacelai. 白色的螃蟹稱為 qatjupu qatjurai( ) 1. 蚯蚓.a qatjurai papenanguaq tua kadjunangan. 蚯蚓可以改善地的土質 kiqatjurai( ) 參照 qatjurai 1. 挖蚯蚓.kiqatjurai aken tu ku sipanadip. 我挖蚯蚓作釣魚的餌 qatjuvi1( ) 1. 蛇.masan lialiav a marka qatjuvi 蛇有很多種類 Page 156 of 374

157 qatjuvi2( ) 1. 帶狀疱疹.kipaula aravac a saqetju tua qatjuvi. 患有帶狀疱疹的人很痛苦 qatjuvitjuvi( ) 1. 蟲.verican azua qatjuvitjuvi. 把那些蟲扔掉 qau( ) 1. 竹子.liaw sa qau imaza. 這裡的竹子很多 kiqau( ) 參照 qau 1. 採竹子.ari vaiki a kiqau. 我們一同去採竹子 qauljivan( ) 1. 鱗片.neka nu qauljivan nua tjulja. 鰻魚沒有鱗片 puqauljivan( ) 參照 qauljivan 1. 有鱗片的.puqauljivan aravac a maka ljavek a ciqav. 海裡的魚麟片很多 qaung1( ) 1. 哭泣.paramur a ku qaung ka macai ti kina. 母親過世的時候, 我哭泣得很厲害 papeqaung( ) 參照 qaung1 1. 令人心疼.na papeqaung aravac a sinalimsiman nuazua marekaka. 那兩兄弟的遭遇令人心疼 paqaung( ) 參照 qaung1 1. 使 哭泣.maya paqaung a su kaka nu neka men. 我們不在的時候不要使你的弟弟哭泣 patjeljaqaung( ) 參照 qaung1 1. 因 而哭了.patjeljaqaung aken tua ku kipaula. 我因難受而哭了 qemaung( ) 參照 qaung1 1. 哭.maya qemaung, paparangezu ta cemas. 不要哭, 交託上帝 ruqauqaung( ) 參照 qaung1 1. 愛哭鬼.ti ruqauqaung aya qaliqali tjaimadju. 他被稱為愛哭鬼 qaung2( ) 1. 悲痛.aku mayanga sa su qaung. 妳如此悲痛是為了甚麼? 2. 請求. qaunip( ) 1. 黃蓮木.aicu a qaunip tjalja nanguaqan a tja san tiveljatanen, san ciqeljapen tua tacit. 黃蓮木是我們製作弓和長刀鞘的樹材 qauqav( ) 1. 喊叫. qarauqav( ) 參照 qauqav 1. 大聲喧嘩 ; 鬧哄哄.qarauqav a marka caucau ka lemuni 大家因地震大聲喧嚷 anema sika qarauqav nusa na maqepuqepu a taqaljaqaljan? 人民為了甚麼聚在一起鬧哄哄? qemauqav( ) 參照 qauqav 1. 大聲呼救.nu izua sepakakuda i zainu anga, qemauqav a napacun a sangasangasan. 若有發生事故, 首先看到的會呼叫求救 qauzung( ) 1. 蟑螂.tjalja marekutjan aken tua qauzung. 我最怕蟑螂了 qav-( ) 1. 具有 搶奪 之意. Page 157 of 374

158 maqaqav( ) 參照 qav- 1. 爭奪.nu manguaqan maqaqav, nu sengsengan mazazurung. 好處相爭奪, 工作互相推辭 qavai( ) 1. 小米糕.tjenglay aken a keman ta qavai ni kina. 我喜歡吃媽媽的小米糕 qavaqavayan( ) 參照 qavai 1. 大木盆.kasiv a paljaqic a kaka sengsengen a seman qavaqavayan. 大木盆是由臭辣樹製成的 qemavai( ) 參照 qavai 1. 製作米糕.nu masalut qemavai a pipaljing a taqaljaqaljan. 收穫節的時候, 部落每一戶都會製作小米糕 qinavay( ) 參照 qavai 1. 做的小米糕.qinavay aicu ni kina tatiav. 這是昨天媽媽做的小米糕 semanqavay( ) 參照 qavai 1. 做小米糕.semanqavay tjen nu masalusalut. 豐年祭時我們要做小米糕 qavan( ) 1. 肩膀.saljengseng a ku qavan ta vinacaqan tua zaljum. 我的肩膀因為挑水很酸痛 qavaqavayan( ) 參照 qavai qavas( ) 1. 男子名.ti qavas a ngadan na kuqalji. 我朋友的名字叫 qavas qavas-( ) 1. 具有 佔有 之意. qemavas( ) 參照 qavas- 1. 佔有.qemavas timadju tua qaqumain. 他為了耕作而佔有土地 qaveleng( ) 1. 酸臭味.madjulu a qaveleng a kinsa nu kalja zalangzangan. 在夏天飯菜很容易變成臭酸味 qaveleveleng( ) 參照 qaveleng 1. 已酸臭.qaveleveleng anga sitiavan akinsa. 昨天的飯已經有酸臭味了 qaveleveleng( ) 參照 qaveleng qavu( ) 1. 灰燼.nu maljama kasiv mere qavu. 木材燃燒後就變成灰燼 2. 石灰粉. puqavu( ) 參照 qavu 1. 加石灰粉.puqavu a qemceng tua qatjuvi. 用石灰粉阻絕蛇入侵 qavuqavuan( ) 參照 qavu 1. 爐灶.sakucu a kasiav a pasa qavuqavuan. 把木材搬到爐灶那裡 qavuqavuan( ) 參照 qavu qavus-( ) 1. 具有 嚇住 驚嚇 作怪 之意. qemavus( ) 參照 qavus- 1. 作怪.remanav a qemavus tua kakedrian ti madju. 他故意向小孩做怪 qemavus akinakaikaian nimadju. 他的談吐使人驚嚇 Page 158 of 374

159 maqavus( ) 參照 qavus- 1. 嚇住.maqavus itjen tuaza luni ka tiaw a qezemetj. 我們被昨夜的地震嚇住 qavutjar( ) 1. 田鼠.sanguaq a vutjulj nua qavutjar. 田鼠的肉很好吃 qavuvung( ) 1. 心臟.nu semekez atja qavuvung macai itjen a pakazuazua. 我們若心臟停止就會死亡 nu vavav a tja djamuq mazeli a tja qavuvung. 血壓高會使心臟負荷大 qayam( ) 1. 鳥.mekedri anga a qayam tucu. 現在鳥變少了 qayaqayam( ) 參照 qayam 1. 鳥類.kiljivakan a mareka qayaqayam. 要愛護鳥類 qayam-( ) 1. 具有 檢驗 嘗試 之意. paqayam1( ) 參照 qayam- 1. 產檢.vaik timadju a paqayam tua tinavang. 她去做產檢 paqayam2( ) 參照 qayam- 1. 嚐試.kiqaungi timadju a paqayam. 嚐試向他求求看吧 paqayam3( ) 參照 qayam- 1. 檢驗.viak tiamadju a paqayam tua tinavang. 他們去接受產檢 kiqayam( ) 參照 qayam- 1. 檢查.kiqayam a ken tua ku djamuq. 我量自己的血壓 kiqayam a ken tua ku kinacavacavan. 我來做身體檢查 nanguaq a kiqayam tua tja djamuq 我們做血壓檢查是很好的 qemayam1( ) 參照 qayam- 1. 試.ari a qemayam ta ku vineli a haiya. 我們去試我剛買的車 qemayam aken tua ku kinsa. 我試吃我煮的菜餚 qemayam2( ) 參照 qayam- 1. 探查.vaik a ken a qemayam tua ku ringai. 我去探查我的陷阱 qemayam3( ) 參照 qayam- 1. 檢視.ari vaiki a sema leku qemayam tua tja capacapan a vasa. 我們去烘烤芋頭工寮檢視其狀況 qayaqayavan( ) 參照 qayavqayav( ) 參照 qayavqayav-( ) 1. 具有 前面 領先 逾越 之意. paqayaqayav( ) 參照 qayav- 1. 就在前面.ku pini paqayaqayav tasu tinnaw a su migani. 妳的眼鏡我放在妳的電腦前面 pasaqayav( ) 參照 qayav- 1. 朝前方.kisamuljau sakamaya a pasaqayav 你專心朝前方努力 tjaiqayav( ) 參照 qayav- 1. 在前面.i tjaiqayav tjanusun a su inpic. 你 / 妳的筆就在你前面 kanamitatekuanu i tjaiqayaw tua mareka su sinsi. 你在老師們面前要保持謙恭 Page 159 of 374

160 qayaqayavan( ) 參照 qayav- 1. 第一 ; 領先.qayaqayavan tua mekekelj ti camak. camak( 男子名 ) 跑在最前面 qayav( ) 參照 qayav- 1. 胸前 ; 胸懷.ku pini qayav a temapulju aku vuvu a ti ljuzem. 我的孫女 ljuzem 抱在我的胸懷 semuqayav( ) 參照 qayav- 1. 逾越.nakuya semuqayav tua kakudakudan. 不要逾越秩序 qayu( ) 1. 毒藤.macai ananemanemanga ipana ta qayu. 毒藤會讓溪裡的各種生物死掉 qemayu( ) 參照 qayu 1. 放魚藤 ; 放毒藤.qemayu tiakama taciqaw ipana. 爸爸在溪裡放魚藤毒魚 qazalj-( ) 1. 具有 極端 厲害 靈 之意. kiqazalj( ) 參照 qazalj- 1. 極端.sadjelung a kiqazalj a su kinacu. 你帶的東西太重了 qemazalj1( ) 參照 qazalj- 1. 受惡靈困擾.aicu a qemazalj reminkutj aravac. 惡靈困擾令人懼怕 qemazalj2( ) 參照 qazalj- 1. 顯靈.izua nu qemazalj a namacayanga caucau. 有時候已過世的人會再顯靈 seqazalj( ) 參照 qazalj- 1. 極端厲害.seqazalj a kinamapasaqetjuan ni kaka. 我哥哥受傷嚴重 qazav-( ) 1. 具有 趴 之意. qaqazavan( ) 參照 qazav- 1. 休息處.azua ljauljaung i taiteku tua kasiw qaqazavan nua vavui. 那樹蔭底下是山豬休息的地方 qemazav( ) 參照 qazav- 1. 趴著.nu maluljai a ljuang qemazav a semekez. 牛累了就會趴著休息 qazavai( ) 1. 大葉楠.aicu a qazavai avan a tjalja nanguaqan a sanvaljin tua qinaciljai a umaq. 大葉楠是蓋石板屋最好的木板材料 qaziman( ) 1. 性飢渴 ; 慾望.nu mapused a kinakina vatu qaziman aravac tua kisevaljan. 母狗發情時會性飢渴 ruqazimanan( ) 參照 qaziman 1. 性慾強烈.ruqazimanan aravac azua vatu a uqaljai. 那隻公狗性慾強烈 qecap( ) 1. 筷子 ; 夾.qau a kina sengseg aicu a qecap. 這是竹子做的筷子 macaqu aken a seman qecap. 我會製作筷子 aicu qecap tua qidung. 這是用來夾火炭的夾子 qemecap( ) 參照 qecap 1. 夾.galju a qemcap tua djamai 慢慢夾菜 Page 160 of 374

161 ljaqecaqecap( ) 參照 qecap 1. 鍬形蟲.tjenglai a kakedrian tua ljaqecaqecap. 小孩喜歡鍬形蟲 qeceng-( ) 1. 具有 阻攔 阻擋 之意. qecengen( ) 參照 qeceng- 1. 被擋.qecengen a zaljum nua caucau saka masn vacalj. 人們將水堵住成為水壩 qemeceng( ) 參照 qeceng- 1. 阻擋.qemeceng a kisacu i sakinting tua inika kacalisian. 警察會在檢查哨阻擋不是原住民的人 qineceng( ) 參照 qeceng- 1. 被 阻擋.qineceng a mareka nakuyakuya a paka tua palisi na malada. 不好的靈被巫師的祭祀阻擋在外 maqeceng( ) 參照 qeceng- 1. 受阻.maqeceng amen tua cunuq. 我們受阻於土石流 saljinga ken tua sasaw ljakua maqeceng aken tua ku sengsengan. 我想出去但是我受阻於工作 qecengalj( ) 1. 楔子.vatjuljayan a kina sengseng a icu a qecengalj. 這個楔子是用鐵製作的 qemecengalj( ) 參照 qecengalj 1. 放楔子.qemecengalj aken tua tuzung nua ku valjes. 在我的斧頭柄放楔子 qecengen( ) 參照 qecengqecev1( ) 1. 另一半.tima tja qecev a savavayan? 我們的新娘是誰? qecev2( ) 1. 競爭 ; 對手 ; 對抗.tima uri su qecev a kiquljucan? 你摔角的對手是誰? 2. 對面. paqecev( ) 參照 qecev2 1. 反彈.nakuya paqecev nu kitulutuluitjen. 受教時不要反彈 kiqecevan( ) 參照 qecev2 1. 對抗.makaya aravac a kiqecevan tua nakuya. 很有辦法對抗邪惡 maqaqecev( ) 參照 qecev2 1. 面對面.na maqaqecev azua drusa umaq. 那兩棟房子相對而立 qeci-( ) 1. 具有 傾訴 控訴 去殺 之意. paqeci( ) 參照 qeci- 1. 控訴.nakuya paqeci a paqeteleng. 不要隨意控訴人 kipaqeci( ) 參照 qeci- 1. 傾訴.kipaqeci aken tua ku sadjelungan. 我傾訴心中的壓力 qemci( ) 參照 qeci- 1. 去殺.vaiku a qemci tua qalja. 你去殺敵人 qecilu( ) 1. 蛋.madjulu a kakavelian na qecilu tucu. 蛋價現在很便宜 qemecilu( ) 參照 qecilu 1. 生蛋.nuri qemecilu a qayaqayam tjara seman vuvuan. 鳥要生蛋一定要築巢 Page 161 of 374

162 qedev-( ) 1. 具有靶心 ; 標靶之意. papaqedevan( ) 參照 qedev- 1. 靶心.lingdjelju azua papaqedevan. 請你把靶心立起來 paqedev( ) 參照 qedev- 1. 瞄準.inika ken a macaqu a paqedev. 我不會瞄準 a penanaq a kemuang tjara paqedev sakamaya. 是射箭或是打靶都一定要瞄準 qedjen-( ) 1. 具有 節省 儲蓄 之意. kiqedjen( ) 參照 qedjen- 1. 節省 ; 節約.kiqedjen aravac ti kaka tua paisu. 在金錢上哥哥是蠻節省的 qemedjen( ) 參照 qedjen- 1. 儲蓄 ; 儲存.macaqu aravac ti kama a qemedjen tua paisu. 父親很會儲蓄錢 qemedjen itjen tua lami a pitua kubav. 我們用儲藏屋儲存糧食 qelalj-( ) 1. 具有 責備 受責備 之意. qemelalj( ) 參照 qelalj- 1. 責備.qemelalj a sinsi tjanuamen a lalupilupian a situ. 老師責備我們這些不認真的學生 qinelaljan( ) 參照 qelalj- 1. 被責備.qinelaljan aken ni kina katiaw a qezemetj 昨天晚上我被母親責備 maqelalj( ) 參照 qelalj- 1. 受責備.maya paqeteleng maqelalj itjen tjai kama. 不要亂來, 會挨爸爸的責備 qelav( ) 1. 螺絲.ungezu a qelav mananga nu setjaula. 拴緊螺絲免得脫落 puqelav( ) 參照 qelav 1. 裝螺絲.puqelav aken tua namasuqelav a turivecan. 我為掉了螺絲的工具補上螺絲 qelec-( ) 1. 具有 堵住 之意. qemelec( ) 參照 qelec- 1. 阻塞.adjav ki anema na qemelec taicu a sivaik nua zaljum. 不知道什麼東西阻塞水道 sinikaqelec( ) 參照 qelec- 1. 堵住物.tja siniveric a namakakaizuazua cemel a sinikaqelec naic a suiru. 因為我們亂丟垃圾, 所以水溝塞住 maqelec( ) 參照 qelec- 1. 堵住.maqelec a husu tua cemel. 水管被髒東西堵住 qeledj( ) 1. 具有 不得再前行 止步 之意. seqeledj( ) 參照 qeledj 1. 不得再前行 ; 止步.manu seqeledj atja kinacu lagavi a maka tjuzuma. 因為我們的行李此路不得再前行, 另尋其他的路走 Page 162 of 374

163 qeleqel-( ) 1. 具有 嚼 之意. qemeleqel( ) 參照 qeleqel- 1. 嚼.qemeleqel timadju tua saviki a seman sepeljan. 他嚼檳榔來解悶 qelicing( ) 1. 窄小 ; 狹窄.a tjaizua taicu a imaza qelicing a tjartjar, a qaluman a caucau inka makaya makazua. 胖的人無法通過下一個岩壁洞, 因為太狹窄了 seqelicing( ) 參照 qelicing 1. 過不去.na seqelicing aken taza taljikerikeri a djalan itjaizua avan nukusicikecikel. 我因為太胖過不了前面的窄小之徑, 所以我折返回來 qelicung( ) 1. 防災巷.tjara izuazua a qelicung tua umaq. 每棟房子後方都有防災巷 qeljemud( ) 1. 很帥.qeljemud aravac sa sualjak. 你的兒子很帥 paqulidangata tu qeljemud sa ti vuruvur. vuruvur 果真是帥氣十足 qeljepetj-( ) 1. 具有 閉塞 之意. qemeljepetj( ) 參照 qeljepetj- 1. 封閉 ; 關太緊.maya qemeljepetj a qezung maculju. 不要把窗戶關太緊會很熱 maqeljepetj( ) 參照 qeljepetj- 1. 空氣不流通.maqeljepetj aravac sa imaza, masemutj itjen. 這裡空氣不流通令人窒息 qeljetep( ) 1. 閉口.naqeljetep sakamaya timadju inikatjen a kemeljang tua vinarungan ni madju. 他始終閉口不言, 我們無從知道他心中的想法 qeljev-( ) 1. 具有 開 關 門板 之意. kiqeljev( ) 參照 qeljev- 1. 關起門.tjara kiqeljev itjen nu qezemezemetj. 晚上要關起門 kisuqeljev( ) 參照 qeljev- 1. 自己開門.nia qineljevan a pitjumaq azua vatu ljakua kisuqeljev ti madju. 狗原來是關在家裡但牠自己開門 qaqeljevan( ) 參照 qeljev- 1. 關卡.aicu a puzaljuman i pupadayan izua sakamaya namasan qaqeljevan tua zaljum. 水田的水溝一定設有關卡 semuqeljev( ) 參照 qeljev- 1. 開啟.semuqeljev aken tua paljing nua suku. 我開啟倉庫的門 siqeljevan( ) 參照 qeljev- 1. 門板.maljekuya anga a nu siqeljevan. 你們的門板損壞了 maqeljev( ) 參照 qeljev- 1. 被關於.maqeljeve a pitjumaq aku papupaisuan. 我的錢包被反鎖在家裡 Page 163 of 374

164 masuqeljev( ) 參照 qeljev- 1. 門被打開.ka venali masuqeljev azua paljing 風一吹門就開了 qeljing-( ) 1. 具有 祈求 得幫助 和解 之意. paqaqeljing( ) 參照 qeljing- 1. 調解 ; 使.. 和解.ti sunciu a na paqaqeljing tjayamadju. 村長使他們和解 paseqeljing( ) 參照 qeljing- 1. 拯救.ti yisu makaya paseqeljing tua caucau aya sisiu. 聖經上說耶穌可以拯救人 kipaseqeljing( ) 參照 qeljing- 1. 陳明心意.na kipaseqeljng a ken tua cemas ta ku vinarungan. 我有向上帝陳明我的心意 kiqeljing( ) 參照 qeljing- 1. 求助 ; 求援 ; 求救.kiqeljing itjen nu izua tja kemudanga. 有任何事情要求助 nu inuli ti kina patjelja qauqaung a kiqeljing tua cemas. 母親禱告時總是涵淚祈求上帝幫助 qemeljing( ) 參照 qeljing- 1. 援助.kana secevung itjen tua nareminkut a raljiz tjuruvu ana qemeljing tua paisu katua lami. 當我們遇到嚴重的風災時, 許多人用金錢和物資來援助 siniqeljing( ) 參照 qeljing- 1. 捐助.aicu a paisu siniqeljing nua cangwanghui tu uri siljenguaq tua nu umaq ana marevur tua raljiz. 這是展望會的捐助款, 是用來重建因風災損壞的家屋 maqaqeling( ) 參照 qeljing- 1. 互相援助.aicu a maqaqeljing nua ta qinaljanan sinan pazangal a tulu a kemasi sicuayan. 同為部落人, 互相援助是重要的古訓 maqeljing( ) 參照 qeljing- 1. 獲救 ; 得幫助.maqeljing amen aravac tjanusun. 我們從你獲益良多 qelju( ) 1. 獸的路徑.kemikim amen tua qelju nua vavui. 我們正在找尋山猪的路徑 qeljuan-( ) 1. 具有 後院 之意. qeljuqeljuan( ) 參照 qeljuan- 1. 家屋後院.tjaljiqaca aravac a nu qeljuqeljuan. 你們家後院非常寬廣 qeljuqeljuan( ) 參照 qeljuanqeluz( ) 1. 柱子.kasinu sa qeluz? 這根柱子是那兒來的? qemluz( ) 參照 qeluz 1. 支撐 ; 支持.qemluz itjen taicu a umaq. 我們要為這橦房子立柱 qemacepang( ) 參照 cepangqemacuvung( ) 參照 qacuvung qemadilj( ) 參照 qadiljqemadjapi( ) 參照 qadjapi- Page 164 of 374

165 qemadris( ) 參照 qadris qemadriv( ) 參照 qadrivqemalev( ) 參照 qalev qemaljapitj( ) 參照 qaljapitj qemaljiv( ) 參照 qaljiv qemaljup( ) 參照 qaljupqemalu( ) 參照 qalu qemaluvu( ) 參照 qaluvuqemapaz( ) 參照 qapaz qemapedang( ) 參照 qapedang qemapilj1( ) 參照 qapilj qemapilj2( ) 參照 qapilj qemaput( ) 參照 qaputqemaqivu( ) 參照 qivu qemaraqar( ) 參照 qaraqarqemaripi( ) 參照 qaripiqemaruqarut( ) 參照 qarut qemarut( ) 參照 qarut qemas( ) 參照 qasqemasaw( ) 參照 qasawqematia( ) 參照 qatia qemaung( ) 參照 qaung1 qemauqav( ) 參照 qauqav qemav( ) 參照 qemavai( ) 參照 qavai qemavas( ) 參照 qavasqemavus( ) 參照 qavusqemayam1( ) 參照 qayamqemayam2( ) 參照 qayamqemayam3( ) 參照 qayamqemayu( ) 參照 qayu qemazalj1( ) 參照 qazaljqemazalj2( ) 參照 qazaljqemazav( ) 參照 qazavqemci( ) 參照 qeciqemecap( ) 參照 qecap qemeceng( ) 參照 qecengqemecengalj( ) 參照 qecengalj qemecilu( ) 參照 qecilu Page 165 of 374

166 qemedjen( ) 參照 qedjenqemelalj( ) 參照 qelaljqemelec( ) 參照 qelecqemeleqel( ) 參照 qeleqelqemeljepetj( ) 參照 qeljepetjqemeljing( ) 參照 qeljingqememu( ) 參照 qemu qemepedj( ) 參照 qepedjqemepu( ) 參照 qepu qemerepus( ) 參照 qerepus qemetep( ) 參照 qetepqemevad( ) 參照 qevadqemevet( ) 參照 qevetqemevutj( ) 參照 qevutjqemezet( ) 參照 qezetqemidev( ) 參照 qidevqemiladj( ) 參照 qiladjqemili( ) 參照 qiliqemilja( ) 參照 qiljaqemiljqilj( ) 參照 qiljqiljqemirqir( ) 參照 qirqirqemivaqiv( ) 參照 qivaqiv qemluz( ) 參照 qeluz qemreng( ) 參照 qerengqemsang( ) 參照 qesang qemsaqesang( ) 參照 qesang qemu( ) 1. 粉末.qemu azua vagu uri tja qaqavain. 那是我們準備用來做小米糕的小米粉 qememu( ) 參照 qemu 1. 磨成粉.uri qememu aken nusauni tua vaqu. 等一下我要把小米磨成粉 qinemu( ) 參照 qemu 1. 已被磨成粉.ku qinemu ang katiav azua djuadjuai. 昨天我已經把糯米磨成粉了 qemuang1( ) 參照 quangqemuang2( ) 參照 quangqemucquc( ) 參照 qucquc2 qemucqucquc( ) 參照 qucquc2 qemudjalj( ) 參照 qudjalj qemudjaqudjalj( ) 參照 qudjalj qemuleng( ) 參照 quleng- Page 166 of 374

167 qemuljis( ) 參照 quljisqemuma( ) 參照 quma qemumu( ) 參照 qumuqemuqu( ) 參照 ququqemurepus( ) 參照 qurepus qemuringic( ) 參照 quringicqemusav( ) 參照 qusavqemusul( ) 參照 qusulqemutjav( ) 參照 qutjavqemuyu( ) 參照 quyuqemuyulj( ) 參照 quyulj qemuyuquyulj( ) 參照 quyulj qemuzimuzip( ) 參照 quzipqenetj-( ) 1. 具有想法 ; 念頭 ; 回想之意. papaqenetj( ) 參照 qenetj- 1. 提醒.maya malimalim ta papaqenetj tjanuaken. 不要忘了提醒我 puqenetj1( ) 參照 qenetj- 1. 解除婚約.nakuya puqenetj a pumaya. 不可隨意解除婚約 puqenetj2( ) 參照 qenetj- 1. 有理念.aicu a puqentj a caucau tjasikamanguaq arava. 有理念的人對我們有很大的幫助 kipaqenetj( ) 參照 qenetj- 1. 回顧.kipaqenetj aken tuakiljivak ni kama 我回顧父親的愛 qepedj-( ) 1. 具有 壓制 壓下 之意. qemepedj( ) 參照 qepedj- 1. 壓下.nu kumuing itjen nakuya qemepedj tua kubung patavungen sun. 公務員不能壓公文你會被罰 qepu( ) 1. 聚集 ; 召集 ; 集會 ; 聚會.qepu a mareka su kaka izua si qaivu ni tjama tjanumun a marekakakaka. 父親要對你們說話去召集你的弟弟妹妹 aluaqepuan( ) 參照 qepu 1. 捌堆.aluaqepuan atja kini kamurav ka sauni. 我們剛才收成的柚子有堆成捌堆 unemaqepuan( ) 參照 qepu 1. 陸堆.pape unemaqepuan penangalj atja kinipuk. 把收成的樹豆分成陸堆 pitjuaqepuan( ) 參照 qepu 1. 柒堆.pitjuaqepuan a caitau i kavuavuan. 菜園上有柒堆的蘿蔔 tapuluqaqepuan( ) 參照 qepu 1. 拾堆.qepuqepu a pape tapuluqaqepuan azua tjavuvuk. 請把草莓收成十堆 taqepuan( ) 參照 qepu 1. 一堆.aicu a taqepuan a vurasi uri si pavai tjai vuvu i masegeseg. 這一堆的地瓜 Page 167 of 374

168 要送給祖父 masegeseg kelju picepengu aicu a taqepuan a vurasi i maza. 這裡有一堆地瓜請你來裝在籃子裡 uza taaqepuan a vudas imaza. 這裏有一堆沙 taqepuqepuan( ) 參照 qepu 1. 一堆堆.aicu a taqepuqepuan a vasa uri siqaruqarut ni kina tua mareka nia ljaqediqedi. 這些一堆堆的芋頭是媽媽要分享給我們的鄰居們 teluaqepuan( ) 參照 qepu 1. 參堆.teluaqepuan a qaceljai ania qinpuqepu. 我們撿了參堆石子 drusaqepuan( ) 參照 qepu 1. 兩堆.rusaqepuan a nia kinikasiv. 我們砍的木柴有兩堆 kiqepu( ) 參照 qepu 1. 參與 ; 赴會 ; 在場.izuaken ana kiqepu ka maljvaljavar tua patjara malivu nua se makazayazaya. 在討論有關瑪家村的遷移時, 我是在場 qemepu( ) 參照 qepu 1. 召集.qempu ti bukusi tua mareka sinzia. 牧師召集教會信徒 qepuan( ) 參照 qepu 1. 堆.alu a qepuan atja kini kamurav ka sauni. 我們剛才收成的柚子有堆成捌堆 lima a qepuan a vasa pinadjele tu uri capain. 有伍堆的芋頭準備要烘焙 pitju a qepuan a caitau i kavuavuan. 菜園上有柒堆的蘿蔔 rusa a qepuan a nia kinikasiv. 我們砍的木柴有兩堆 sepatj a qepuan atja kinivurasi a vuaq. 今天採收的地瓜我們分成肆堆 siva a qepuan azua tjianes ana mauraq tua vali. 被風吹落的橘子堆成玖堆 ta qepuan a vudas imaza. 這裏有一堆沙 tapuluq a qepuan azua tja tjavuvuk. 草莓收成十堆 telu a qepuan a qaceljai a nia qinpuqepu. 我們撿了參堆石子 unem a qepuan atja kinipuk. 我們收成的樹豆有陸堆 qepuin( ) 參照 qepu 1. 堆放.qepuin ni kama zua mareka qaciljai a semangas, sa sannanguaiq a kadjunangan. 父親先把那些石頭堆放在一起之後整理土壤 qepuu( ) 參照 qepu 1. 請你堆積.qepuu sa picepengi azua vurasi. 請你堆積那些地瓜而後裝入籃子裡 qinepuqepu( ) 參照 qepu 1. 召集了.qinepuqepu nua sinsi a mareka situ ka kadjaman. 早上老師召集了學生 sepatjaqepuan( ) 參照 qepu 1. 肆堆.nia pinatja sepatjaqepuan atja kinivurasi a vuaq. 今天採收的地瓜我們分成肆堆 sikaqepuqepuan( ) 參照 qepu 1. 聚會.nukemudamuda nu sikaqepuqepuan a mareka sinzia? 你們信徒的聚會時間是甚麼時候? sivaaqepuan( ) 參照 qepu 1. 玖堆.azua tjianes ana mauraq tua vali izua sivaaqepuan. 被風吹落的橘子堆成玖堆 maqepu( ) 參照 qepu 1. 聚集.maqepu a sasiq nu izua ljualju i kasintan. 地板上有糖螞蟻就會聚集 Page 168 of 374

169 maqepuqepu( ) 參照 qepu 1. 集會.maqepuqepu sa mareka taqaljaqaljan tu uri maljavar tua pakata masalut. 居民集會是為要討論豐年祭 limaaqepuan( ) 參照 qepu 1. 伍堆.limaaqepuan a vasa pinadjele tu uri capain. 有伍堆的芋頭準備要烘焙 qepuan( ) 參照 qepu qepuin( ) 參照 qepu qepuu( ) 參照 qepu qereng-( ) 1. 具有 床 睡覺 臥房 之意. qaqerengan( ) 參照 qereng- 1. 卧房.nguanguaq sa nu qaqerengan. 你們的臥房很美 nama tja tju qaqerengan a men kati kaka. 我和姊姊都分別有自己的臥房 qemreng( ) 參照 qereng- 1. 睡覺 ; 躺著.uri qemreng anga aken. 我要睡覺去了 maya qemreng a paqteleng i tjuzuma. 不要任意在別處家睡覺過夜 qerengan( ) 參照 qereng- 1. 床.qaciljai a sinan qerengan kasicuayan. 過去的床是用石板做成 qerengan( ) 參照 qerengqerepus( ) 1. 雲.nama paselem a qadaw ta qerepus. 太陽被雲遮住了 qemerepus( ) 參照 qerepus 1. 起霧.nu qemerepus a gadu masa uri qemudjalj. 山頭若起霧彷彿要下雨 qeritic( ) 1. 吝嗇 ; 小氣.pinaka ti qeritic nua zuma azua timadju. 那個人被人家稱為小氣鬼 qeritiritic( ) 參照 qeritic 1. 吝嗇的 ; 小氣的.nakuya qeritiritic a caucau neka nu sedjalu. 做人不要小氣, 會沒有人親近 qeritiritic( ) 參照 qeritic qesang( ) 1. 痰 ; 感冒.liaw anan a su qesang? 你的痰還很多嗎? qemsang( ) 參照 qesang 1. 感冒 ; 咳嗽.qemsang aravac ti kaka. 姊姊的感冒很嚴重 qemsaqesang( ) 參照 qesang 1. 正在感冒 ; 正在咳嗽.aicu qemsaqesang anan sun? 你還在感冒嗎? maqesang( ) 參照 qesang 1. 氣喘病.maqesang ti vuvu i purek. purek( 男子名 ) 爺爺患了氣喘病 qesir( ) 1. 拔河.tjalja makayakayan a se piuma a qinaljan tua ki qesir. 比悠瑪部落最能拔河了 maqaqesir( ) 參照 qesir 1. 拔河比賽.tuki tima tja makaya nu maqaqesir cu a drusa qinaljan? 這兩個要比 Page 169 of 374

170 拔河的部落不知是那一方會贏? qetep-( ) 1. 具有 汁液 之意. qemetep( ) 參照 qetep- 1. 吸汁液.qemetep aken tua tjevus. 我吃甘蔗吸汁液 qinetepan( ) 參照 qetep- 1. 吸過的渣子.parimasudju azua nu qinetepan tua tjevus. 清理你們吃的甘蔗渣 qetim( ) 1. 汁.veliu anga tua qetim nua budu. 記得要買葡萄汁 kiqetim( ) 參照 qetim 1. 取.. 汁 ; 擠奶.nu maljialjia kiqetim ti kama tua ljuang. 清晨的時候父親就擠牛奶 qetiqetit( ) 參照 qetitqetit-( ) 1. 具有 平民 不雅 貧困之意. qaqetitan( ) 參照 qetit- 1. 平民 ; 庶民.nu neka nu qaqetitan, ki neka uta nu mamazangiljan. 若沒有庶民當然也就沒有頭目的存在了 qetiqetit( ) 參照 qetit- 1. 不好看 ; 不美.qetiqetit sa vinangaljan tucu a cavilj nua tja kamaya. 我們的芒果今年結得果實不好看 seqetit( ) 參照 qetit- 1. 受委屈.kumanu sun a seqetit aravac? 你怎麼會這麼受委屈呢? qetjeqetj-( ) 1. 具有 輾壓 之意. maqetjeqetj( ) 參照 qetjeqetj- 1. 被輾壓.na maqetjeqetj a lima nimadju tua kikai. 他的手被機器輾壓受傷 naqemetjeqetj( ) 參照 qetjeqetj- 1. 輾壓物 ; 壓死.anema a naqemetjeqetj tazua caucau sa pacai? 是什麼東西壓死了那人? qetjutj( ) 1. 屁.nima qetjut azua pasiqaca ravac. 是誰的屁這麼大聲? paqetjutj( ) 參照 qetjutj 1. 放屁.nu na keman tiamdju tjara paqetjutj sakamaya. 他 / 她吃完飯一定會放屁 qevad-( ) 1. 具有 以手掌為計量 之意. taqevad( ) 參照 qevad- 1. 一個手掌量.taqevad a puk. 一個手掌量的樹豆 qemevad( ) 參照 qevad- 1. 以手掌量.qemvade ti kina tua puk sa taudan tu cuqelalj a seman siav. 母親用手掌斟酌樹豆的量來作樹豆排骨湯 Page 170 of 374

171 qevet-( ) 1. 具有抱 ; 擁抱之意. qemevet( ) 參照 qevet- 1. 抱.nakuya qemevet a paqeteleng tua qaliqali. 不要隨便抱別人 maqaqevet( ) 參照 qevet- 1. 互相擁抱.maqaqevet a cuai azua marekaka ka mecevung tiamdju. 那兩位姊妹相遇時彼此擁抱很久 qevutj-( ) 1. 具有 熄滅 之意. qemevutj( ) 參照 qevutj- 1. 關燈.maya qemevutj azua dingki. 不要關那盞燈 qinevutj( ) 參照 qevutj- 1. 被熄滅.qinevutj anga ni kina azua sapuy. 火已被媽媽熄滅了 maqevutj( ) 參照 qevutj- 1. 熄滅.maqevutj anga a sapuy. 火已經熄滅 qezelj-( ) 1. 具有 隱藏 之意. puqezelj( ) 參照 qezelj- 1. 偵查.macaqu a vavulungan a puqezelj tua qemuzimuzip. 老人家很會偵查動物 kipatjeqezelj( ) 參照 qezelj- 1. 隱藏心事.saceqalju a su varung, maya kipatjeqezelj. 要放輕鬆不要隱藏心事 qezemetj-( ) 1. 具有 夜晚 黑暗 之意. qezemezemetj( ) 參照 qezemetj- 1. 晚上.nu qezemezemetj uri maqepuqepu itjen a vavuluvulungan. 今天晚上我們老人家們要集會 remaqezemetj( ) 參照 qezemetj- 1. 利用晚間.remaqezemetj a qemaljup. 利用晚間打獵 qezemezemetj( ) 參照 qezemetjqezet-( ) 1. 具有 壓制 做記號 之意. puqezet( ) 參照 qezet- 1. 做記號.aicu a supung sini puqezet tu nimadjuanga cacevaken sa qaciljai. 這個石頭上的枝葉是做記號表示石材已有所屬 qemezet( ) 參照 qezet- 1. 欺壓.aku sun a tjenglai a qemezet tua zuma? 你為什麼喜歡欺壓別人? maqezet( ) 參照 qezet- 1. 被壓制 ; 壓到.maqezet tua tjai vavaw manasika qeljetep timadju. 他被上司壓制所以他不說話 maqezet sa ku utubai tua qaciljai. 我的摩托車被石頭壓到了 qezung( ) 1. 窗戶.tjelu a qezung nua aicu a umaq. 這房子有三個窗戶 kedrikedri aravac aicu a Page 171 of 374

172 qezung. 這扇窗非常小 pinuqezungan( ) 參照 qezung 1. 有裝上窗戶的.pinuqezungan azua umaq. 那棟房子有裝上窗戶 puqezung( ) 參照 qezung 1. 裝窗戶.inika nanguaq nu inika nu puqezungan aicua kakesan. 這廚房你們不能不裝窗戶 qiat-( ) 1. 具有 尖叫 喊叫 之意. paqiaqiat( ) 參照 qiat- 1. 正在尖叫.paqiaqiat azua vatu ana matjuqtjuq tua utubai. 那隻被摩托車創傷的狗正在尖叫 paqiat( ) 參照 qiat- 1. 尖叫.ka pangulen ni camak azua vatu, paqiat angata. camak( 男子名 ) 毒打那隻狗到不停尖叫 qiav1( ) 1. 以人力通報訊息.nu izua macai i qinaljan vaik a qiav a maqacuvucuvung a sema tjuqalja. 部落若有人死亡年輕人要前往外村報訊 qiav2( ) 1. 青蛙.aicu a sinan siav a qiav, nangua tua izua piqai katua na mapa saqetju a caucau. 青蛙湯對有傷口與受傷的人有很好的作用 qiciqic( ) 1. 候鳥 ( 也稱伯勞鳥 ).nu tjezua ta sipangtjezan nua qiciqic masengseng tua maretimaljimalji a ringai a mareka uqaljaqaljai i qinaljan. 到了侯鳥季, 部落的男士們製作各種的捕鳥器 qidev-( ) 1. 具有 斜眼 以眼神示意 之意. qemidev( ) 參照 qidev- 1. 斜視.tjenglai timadju a qemidev nu pacun. 他喜歡斜視看別人 maqaqedev( ) 參照 qidev- 1. 以眼神示意.maqaqedev azua madrusa sa vaik a casav. 那兩人彼此以眼神示意之後就一同出去 qidung( ) 1. 木炭.qepu azua marka qidung. 把木碳堆在一起 2. 曾祖父母 ; 曾祖孫. qaqidung( ) 參照 qidung 1. 曾祖父母 ; 曾祖孫.nu ngida anga puqaqidung aken? 我什麼時候會有曾孫? qiduqidungan( ) 參照 qidung 1. 沾到木炭的.vateqi a su kava qiduqidungan. 請清洗沾上木炭的衣服 qiduqidungan( ) 參照 qidung qiladj-( ) 1. 具有坐 ; 椅子. 2. 臀部之意. paqiladj( ) 參照 qiladj- 1. 讓坐 ; 請人坐.kakudan a paqiladj tua vavulungan. 讓座給老人是應該的 paraqiladj( ) 參照 qiladj- 1. 坐著做事.aku sun a paraqiladj nu masengseng? 你為何坐著做事? Page 172 of 374

173 qaqiladjan( ) 參照 qiladj- 1. 坐的地方.qaqiladjan nua mangetjez a kivala azua qaraljiqalj maya tjezua taqed. qaraljiqalj 是給來做客的人坐的地方, 不要在那裡睡覺 qemiladj( ) 參照 qiladj- 1. 坐下 ; 座在.qemiladj aken a palamu, mazeliaken ta ku tinuluqan. 我剛剛跑步很累, 我坐下來休息一下 na qemiladj ti sakinu i vavav tua tjagulj. sakinu( 男子名 ) 坐在石頭上 qiladjan( ) 參照 qiladj- 1. 椅子.pida a qiladjan izua? 那裏有幾張椅子? qiladju( ) 參照 qiladj- 1. 請坐.qiladju maya seqalja. 請坐, 不要客氣 seqiladj( ) 參照 qiladj- 1. 跌坐在地.seqiladj aken a masa ku zelian. 我因疲勞而跌坐在地上 siqiladj( ) 參照 qiladj- 1. 臀部.saqetju a ku siqiladj. 我的臀部很痛 qiladjan( ) 參照 qiladjqiladju( ) 參照 qiladjqili-( ) 1. 具有 支撐 搖擺 之意. qemili( ) 參照 qili- 1. 以槓桿支撐東西.sema baru ti kama a qemili tu tjagulj. 父親用鐵棒撐起大石塊 miqaqili( ) 參照 qili- 1. 搖擺 ; 擺動臀部.nu semenai timadju miqaqili a ravac a siqilad. 他唱歌的時候臀部也搖擺 neka nu miqaqili tua zian nua payuan. 排灣族的舞姿沒有在擺動臀部 qilja-( ) 1. 具有 躲藏 之意. kiqilja( ) 參照 qilja- 1. 躲藏.kiqilja ti madju tua kisacu ayatua marekut tu djameqen. 他因為怕警察來逮捕他而躲藏起來 marekut tu djameqen nua kisacu timadju navaikanga a kiqilja. 他怕被警察抓到所以早就躲藏起來 qemilja( ) 參照 qilja- 1. 藏匿.macaqu a ravac timadju a qemilja tua vinarungan. 他很會藏匿自己的想法 qiljain( ) 參照 qilja- 1. 藏起來.qiljain ni kama siqunu marekut tu san vangavanganen nua vuvu. 我父親怕孫子拿小刀來玩把它藏起來 qiljaqilja( ) 參照 qilja- 1. 暗處 ; 陰暗 ; 隱秘處.qiljaqilja aravac a nu umaq. 你們的住家太隱秘了 qinilja( ) 參照 qilja- 1. 藏匿.qinilja ni kama nia kuang a pivavua. 我父親把家裡的槍藏於山上的工寮 Page 173 of 374

174 maqilja( ) 參照 qilja- 1. 被遮掩.maqilja tua quvalj a kinanguaq nua mudingan nimadju. 她美麗的臉被自己的頭髮所遮掩 qiljadj-( ) 1. 具有 蹲 之意. tjeqiljadj( ) 參照 qiljadj- 1. 蹲了下來.inikanamakivalj tjeqiljadj timadju a sikiukiu. 他無預期的在講道中蹲了下去 qiljain( ) 參照 qiljaqiljang( ) 1. 骯髒 ; 汙 ; 汙穢.pacunu a su kava a qiljang anga sakamaya. 看你的衣服全都髒了 vateqi azua qiljang i tua su tjalupung. 你帽子上的汙穢把它清洗掉 maqiljang( ) 參照 qiljang 1. 被污染.maqiljang anga tja varung tua situcuan a kakudan 今日有些人為事事污染了我們的心靈 qiljaqilja( ) 參照 qiljaqiljas( ) 1. 月亮.mapacun a qiljas nu neka nu qurepus nu qezemezemetj. 無雲的夜晚看得見月亮 temljar a qiljas tucu a qezemezemetj. 今晚的月亮明亮晈潔 kaqiljasan( ) 參照 qiljas 1. 正月.nu kaqiljasan litjuku a ravac a qiljas. 正月時月亮特別的圓 qiljasan( ) 參照 qiljas 1. 有月亮的 ; 明媚月光下.neka nu namaya tua qiljasan satje senasenai a mareka maqacuvucuvung. 明媚月光下我們年輕人唱歌是很美的事 qiljasan( ) 參照 qiljas qiljengal( ) 1. 吵鬧.aicu salilimanga ravac nakuya qiljengal matega qaliqali. 已經太晚不要吵鬧會吵醒別人 qilji( ) 1. 自私自利 ; 不肯. qiljiqilji( ) 參照 qilji 1. 自私自利.pinaka ti qiljiqilji timadju nua timaimanga. 大家都稱他是自私自利的人 sikaqilji( ) 參照 qilji 1. 不願意.sikaqilji a pacikel tjanuitjen nua sihu atja qinaljan a sicuayan. 政府不願意把舊部落歸還給我們 maqilji( ) 參照 qilji 1. 不肯.maqilji timadju a pasedjam tjanuaken tua utubai. 他不肯借我摩托車 qiljiqilji( ) 參照 qilji qiljqilj-( ) 1. 具有 強光刺眼 之意. qemiljqilj( ) 參照 qiljqilj- 1. 很刺眼.qemiljqilj aravac azua dingki. 那一盞燈的亮光很刺眼 Page 174 of 374

175 maqiljqilj( ) 參照 qiljqilj- 1. 強光刺眼.maqiljqilj aken tua teljar nua qadav. 太陽光讓我覺得刺眼 qim-( ) 1. 具有 肉燒焦 烤焦味道 之意. qimqiman( ) 參照 qim- 1. 燻烤味.kemasinu aicu a qimqiman? 這焦味是從何處來? saqimqim( ) 參照 qim- 1. 嗅到 燻烤肉味.ka pativtivan ni kina tua vutjulj a kinsa aradj saqimqim tua saluman. 母親用燻烤肉油滴在芋頭乾料理時嗅到燻烤肉味香 [ 芋頭乾的傳統料理中, 用豬肉燻烤使豬油滴到含有樹豆的芋頭乾料理上, 其味道香口感好 ] maqimqim( ) 參照 qim- 1. 烤焦 ; 燒焦.mapu kiljavaran aken maqimqim sa ku cinapan. 為了跟人說話 ' 我的烤肉燒焦了 qaca sapui manasika maqimqim a nu cinapan a vutjulj. 火太大所以你們烤的肉燒焦了 qimang( ) 1. 胎記.izua qimangan i dilj naicu a lumamadj. 這嬰孩的臀部長有胎記 qimang-( ) 1. 具有 幸運 好命 之意. puqimang( ) 參照 qimang- 1. 幸運的.puqimang sun aravac a sika caucau. 你是很幸運的人 rupuqimangan( ) 參照 qimang- 1. 好命.rupuqimangan angata ti su drava. 妳的朋友真是好命 qimi( ) 1. 臉頰.cinabiljaq a ku qimi ni kina. 媽媽掌摑了我的臉頰 qimqim-( ) 1. 具有 烤 焦 之意. qimqiman( ) 參照 qimqinaciljai( ) 參照 qaciljai qinacuvung( ) 參照 cuvungqinadjapi( ) 參照 qadjapiqinaivu( ) 參照 qivu qinaljan( ) 1. 村莊 ; 部落.matja pitju a qinaljan imaza tua nia kina guan. 我們這個鄉域有七個部落 tjalja nguaqan a nia qinaljan. 我們的部落最美好 qinaljapitj( ) 參照 qaljapitj qinaljivan( ) 參照 qaljiv qinapaz( ) 參照 qapaz qinapiljan( ) 參照 qapilj qinati( ) 參照 qatiqinatian( ) 參照 qatia qinavay( ) 參照 qavai Page 175 of 374

176 qineceng( ) 參照 qecengqinelaljan( ) 參照 qelaljqinemu( ) 參照 qemu qinepuqepu( ) 參照 qepu qinetepan( ) 參照 qetepqinevutj( ) 參照 qevutjqinilja( ) 參照 qiljaqinucquc( ) 參照 qucquc2 qinucqucanga( ) 參照 qucquc2 qinuman( ) 參照 quma qinusulanga( ) 參照 qusulqinuveling( ) 參照 quveling qipel-( ) 1. 具有 喪亡 喪禮 之意. maqipel( ) 參照 qipel- 1. 喪亡.izua na maqipel tua nia qinaljan. 我的部落有喪家 maqipqipel( ) 參照 qipel- 1. 喪禮 ; 喪家.na maqepuqepu a caucau itua maqipqipel a kincemekemekeljan. 眾人聚集在喪家 qiping-( ) 1. 具有 不正的 斜 之意. qipiqiping( ) 參照 qiping- 1. 斜斜的.qipiqiping a su tinararan. 你帶的頭飾斜一邊 maqiping( ) 參照 qiping- 1. 不正的.maqiping a ku qulu a kemasi kakedrian. 從小我的頭勢就不正 qipiqiping( ) 參照 qipingqipu1( ) 1. 男子名.pinaka ti qipu a ku sikacekelj 我表弟叫 qipu( 男子名 ) qipu2( ) 1. 泥土.senavi a semualap a qipu itua tja turivecan. 請你洗刷工具上的泥土 qipuqipu( ) 參照 qipu2 1. 有土的地方.djinumulj a qaciljai a pi qipuqipu. 石頭堆積在有土的地方 qipuqipuan( ) 參照 qipu2 1. 沾有泥土.aku qipuqipuan su kasuy? 你 / 妳褲子上怎麼沾有泥土? qipuqipu( ) 參照 qipu2 qipuqipuan( ) 參照 qipu2 qirqir-( ) 1. 具有 炒 之意. qemirqir( ) 參照 qirqir- 1. 油炒.maya qemirqir a penuljat azua ljaceng. 不要把菜全部油炒 qemirqir a seman djamai. 油炒青菜 qirqiru( ) 參照 qirqir- 1. 請你炒.qirqiru azua vutjulj ta pinu siljian. 請你炒一盤有放辣椒的肉 Page 176 of 374

177 qirqiru( ) 參照 qirqirqiu-( ) 1. 具有 飯燒焦 之意. maqiu( ) 參照 qiu- 1. 燒焦.sema kasiv aken a kemesa tua padai manu maqiu. 我用木柴煮飯結果燒焦了 qival-( ) 1. 具有 比腕力 之意. maqaqival( ) 參照 qival- 1. 比腕力比賽.nu masalut ka sicuayan izua masan lialiav a siki vangavangan, namaya tua venacaq tua sadjelung, tua maqaqival ta valjanga. 過去在收穫祭的時候有很多的活動, 如扛東西及相互比手腕力量 qivaqiv( ) 1. 槓桿.aicu a qivaqiv siqivaqivaqiv tua sialangan. 這根槓桿是用來移動房屋主梁 qemivaqiv( ) 參照 qivaqiv 1. 運用槓桿移動.qemivaqiv tua qaciljai a djeljep. 運用槓桿移動頁岩 qivu( ) 1... 如此說 ; 記載 ; 講話.qivu a sinsi a mayatucu, kisamuljau tua nu sasupuin aya. 老師如此說 : 要認真做你們的功課 qemaqivu( ) 參照 qivu 1. 講話.qemaqivu timadju ta neka nu pacugan. 你講了一些沒有用的話 qinaivu( ) 參照 qivu 1. 曾經對 說.qinaivu aken ni kaka: "kisamuljau." aya. 姊姊曾對我說, 要用功 qivuivu( ) 參照 qivu 1. 正在說話.qivuivu ti kina tjanusu. 母親正在叫你 qivuivu( ) 參照 qivu qizing-( ) 1. 具有 推 排擠 爭奪 之意. kiqizingan( ) 參照 qizing- 1. 爭奪.inika malim a kiqizingan tua manguaqan nimadju. 他不會忘記為自己爭奪利益 maqaqizing( ) 參照 qizing- 1. 推擠.maqaqizing a caucau tua qiladjan ta masa tjuruvuan. 人太多所以彼此推擠爭坐位 maqizing( ) 參照 qizing- 1. 排擠.maqizing timadju tua masa namaqaran. 他因為軟弱所以被排擠 quai( ) 1. 藤 ( 植物名 ).masan lialiav atja sicukauan tua quai itua tja bunka. 在我們文化裡藤的用途很廣泛 quang-( ) 1. 具有 消失 用盡 之意. Page 177 of 374

178 qemuang1( ) 參照 quang- 1. 吃光.kanu a qemuang a marka djamai. 菜要全部吃光 qemuang2( ) 參照 quang- 1. 全部.qulipu a qemuang a vecik itua kukubang. 把黑板上的字全部擦乾淨 maquang( ) 參照 quang- 1. 消失用盡.maquang anga atja paisu. 我們的錢用光了 qubqub( ) 1. 牛蛙.pasiqaca ravac a qubqub nu zemaing. 牛蛙的叫聲很大 quca-( ) 1. 具有 悠閒 之意. kiquca( ) 參照 quca- 1. 悠閒的.nu makakiqinumananga caucau kiquca sakamaya. 收割後大家便悠閒 maquca( ) 參照 quca- 1. 令 困惑.maquca ken tua sikipakikim niamadju. 他一天到晚找我, 令我困惑 qucalj-( ) 1. 形容荒蕪的狀態. qucaqucalj( ) 參照 qucalj- 1. 荒蕪的.aicu a gadu qucaqucalj a kemasicuayan. 過去至今這塊地本來就是荒蕪的 maqucalj( ) 參照 qucalj- 1. 變荒蕪的.cuacuaianga inika qemudjaqudjalj maqucalj sa mareka kadjunangan. 太久不下雨土地都荒蕪了 qucaqucalj( ) 參照 qucaljqucel-( ) 1. 具有 便祕 之意. qucelan( ) 參照 qucel- 1. 便祕.qucelan tiamdju a cuacuayang. 他便祕已經很久了 qucelan( ) 參照 qucelqucengecengel( ) 參照 qucengel qucengel( ) 參照 qucengel qucivauvaw( ) 1. 螢火蟲.aicu a qucivauvaw namasisapui sa ziazian nu qezemezemtj. 螢火蟲在夜間提着光飛舞 [ 螢火蟲在 vuculj 方言是稱 qucivauvaw, 然而在其他方言是稱 quljicaucav ] qucquc1( ) 1. 芋頭乾.aicu sutjav katua qucquc avan a tjasiqaljaqalja tua qaljaqalja kasicuayan. 過去我們是用花生米和芋頭乾接待客人 qucquc2( ) 1. 具有 啃 之意. qemucquc( ) 參照 qucquc2 1. 啃骨頭.qemucquc a vatu tua cuqelalj. 狗在啃骨頭 Page 178 of 374

179 qemucqucquc( ) 參照 qucquc2 1. 正在啃.qemucqucquc aken tua cuqelalj nua takec. 我正在啃山羌的骨頭 qinucquc( ) 參照 qucquc2 1. 被啃食.qinucqucq na vatu a cuqelalj. 狗啃食了骨頭 qinucqucanga( ) 參照 qucquc2 1. 已經被啃食了.qinucqucanga penuljat a cuqelalj nua vatu. 骨頭已經被狗全部給啃食掉了 qudjalj( ) 1. 雨 ; 下雨 ; 淋雨.qaca za qudjalj katiaw. 昨天下了很大的雨 Kaljaqudjaljan( ) 參照 qudjalj 1. 雨季.nu tjezua ta kaljaqudjaljan izuan nu secevung itjen tua tja siselapai. 在雨季時期我們也會遇到災難 kinasuqudjaljan( ) 參照 qudjalj 1. 缺水 ; 旱象 ; 旱災.namacayanga sa mareka vaqu tua kinasuqudjaljan. 因旱災小米都枯死了 kipaqudjalj( ) 參照 qudjalj 1. 淋雨.maya kipaqudjalj, avanu qemesan sun. 不要淋雨, 以免會感冒 qemudjalj( ) 參照 qudjalj 1. 下雨.masiljinai itjen nu qemudjalj. 下雨我們就帶雨傘 qemudjaqudjalj( ) 參照 qudjalj 1. 正在下雨 ; 下雨的 ; 雨天的.qemudjaqudjalj a i gadu. 山上正在下雨 qudjaljan( ) 參照 qudjalj 1. 被雨淋到.qudjaljan aku sinivusam a vaqu tjara cemuvuq. 我撒完小米就下雨, 必然發芽 qudjaqudjaljan( ) 參照 qudjalj 1. 正在被雨淋濕.qudjaqudjaljan asu vinaivai a sicauvan. 你 / 妳曬的棉被正在被雨淋濕 sepaqudjalj( ) 參照 qudjalj 1. 被雨淋.na sepaqudjalj a nia vinateqan. 我們曬在外面的衣服被雨水淋浴 qudjaljan( ) 參照 qudjalj qudjaqudjaljan( ) 參照 qudjalj qudjidjilj( ) 參照 qudjilj qudjilj( ) 1. 紅.nu kalja makesan a djulis qudjilj a tja quma i gadu. 紅藜成熟時, 山上的田園滿地紅 qudjidjilj( ) 參照 qudjilj 1. 紅色的.qudjidjilj a zidusia ni madju. 他的轎車是紅色的 nu semupu ti puljaljuyan, pinukeljangan tua qudjidjilj a nama san pazangal. puljaljuyan( 男子名 ) 讀書時, 視為重點則用紅色標記 mequdjilj( ) 參照 qudjilj 1. 變紅.mequdjilj a qimi nimadju nu pacun tja nuaken. 他 / 她看到我時就會臉紅 Page 179 of 374

180 quleng-( ) 1. 具有 覆蓋物 之意. kiquleng( ) 參照 quleng- 1. 用頭巾包頭.nu mapaulaula itjen, na kiquleng sakamaya a vavayavayan ta qucengecengel a pasuvayar. 服喪期間女性都以黑色頭巾包頭 qemuleng( ) 參照 quleng- 1. 覆蓋.uri qemudjaljanga, vaiku a qemuleng ta kappa a tja padai. 快下雨了, 快去用雨布遮蓋稻穀 qulid-( ) 1. 具有 真的 實在 真誠 之意. pakapaqulid( ) 參照 qulid- 1. 全都相信.pakapaqulid amen a mapuljat tjai su kaka. 我們全都相信你的哥哥 paqulid( ) 參照 qulid- 1. 真的 ; 確實.nanguaq a paqulid a kirasudjan itjen. 跟別人合作真的很好 nanguaq sun a paqulid! 你確實非常的好! paqulidu( ) 參照 qulid- 1. 請你認真.uri siking anga paqulidu a semupu. 要考試了請你認真讀書 penaqulidan( ) 參照 qulid- 1. 正式開始.penaqulidan a patagilj a sinikiu. 選舉正式開始了 pinaqulid( ) 參照 qulid- 1. 誠心的.ku pinaqulid a ku tjengelayan tjanusun. 我真誠地愛你 kaqulidan( ) 參照 qulid- 1. 真實的.tja sizangalan a kaqulidan a kakudan. 我們要堅持真實的習俗 kaqulidan a vincikan. 真實的記錄 kipaquliqulid( ) 參照 qulid- 1. 認真.nakemljang ti lampav tua kipaquliqulid. lampav( 男子名 ) 有認真學習的認知 namapaqulid( ) 參照 qulid- 1. 實在.namapaqulid a su kai. 妳所說的話很實在 qulip( ) 1. 除去 ; 消失.ma qulip anga ti vuvui ljaucu ta icavilj. ljaucu( 男子名 ) 爺爺去年已從我們之中消失了去世了 siquliqulip( ) 參照 qulip 1. 橡皮擦.qulipu tua sipulipulip a su pinasalivan a vecik. 將你寫錯的字用橡皮擦擦掉 maqulip1( ) 參照 qulip 1. 赦免.maqulip a pasaliv nimadju. 他的罪得赦免了 maqulip2( ) 參照 qulip 1. 無子女.na pucekelj ti kina i tjuku tjai kama i kuljelje ljakua maqulip tia madju. 我阿姨有嫁姨丈 kuljelje 但是他們無子女 maqulipanga( ) 參照 qulip 1. 滅亡.na maqulipanga kina cemekeljan nimadju tua zinaljuman ka sicavilj. 他們一家人在去年的水災全部都罹難了 Page 180 of 374

181 qulivai( ) 1. 黃.qulivai a gadu nuri pasa vucelelj. 冬天前山頭會變黃 qulivalivai( ) 參照 qulivai 1. 黃色的.qulivalivai anga vaqu makesanga. 小米已黃了表示成熟了 qulivalivai( ) 參照 qulivai qulja-( ) 1. 具有 亮光 之意. paqulja( ) 參照 qulja- 1. 照亮.malim aken a paqulja tjanusun 我忘了用燈照亮妳 tjequljaqulja( ) 參照 qulja- 1. 出來了.tjequljaqulja anga qiljas. 月光出來了 quljaljan( ) 參照 qulja- 1. 光明的 ; 亮的.quljaljan a djalan a sisa gakku. 通往學校的路很亮 quljaljan( ) 參照 quljaquljangas( ) 1. 青綠色.aku na quljangas asu quvalj 你的頭髮為什麼是棕色? quljav( ) 1. 色澤 ; 顏色.nguanguaq a quljav nua qatjuvi. 蛇的色澤很漂亮 masuquljav( ) 參照 quljav 1. 退色.ka ku vateqan masuquljav a ku kava. 我洗的衣服退色了 quljemu( ) 1. 濃.quljemu a qetim nua vinljukui. 地瓜湯的很濃 quljemuljemu( ) 參照 quljemu 1. 很濃.quljemuljemu a siaw a puk ni vuvu. 阿嬤的樹豆湯很濃 quljemuljemu( ) 參照 quljemu quljicaca( ) 1. 構樹.masan lialiav atja kamanguaq tua quljicaca. 構樹對我們有許多的用途 quljicacengelav( ) 1. 蜻蜓.nu kalja zalangzangan liav a ravac a quljicacengelav. 夏天時蜻蜓非常多 nukalja vaquan liav aravac a quljicacengelaw. 小米季節時也正是蜻蜓飛舞的時候 quljicacenglaw( ) 1. 蜻蜓眼珠.aicu a quljicacenglaw a qata sini sanparavac tua natemalidu a quljivangraw i gadu. 蜻蜓眼珠是讚嘆山中璀璨耀眼的彩虹 quljicapudus( ) 1. 大隻毒黑螞蟻.saqetu aravac a caljeden nua quljicapudus. 被大隻毒黑螞蟻咬到是非常痛 quljimamarav( ) 1. 吉丁蟲.tja sisenasenai a zemenger tua vavayan a kinanguaq nua quljimamaraw. 我們用吉丁蟲的七彩背美稱讚女孩 [quljimamarav 吉丁蟲 排灣族習慣於運用大自然的特殊景象表達出自己對屬意的對方之情意或稱讚 如用 quljimamarav 吉丁蟲的七彩背稱許美少女 ] quljimamududan1( ) 1. 屋頂.ljavia sini vavaw tua quljimamududan nua nia umaq. 我們家的屋頂有用節芒 Page 181 of 374

182 草敷蓋 quljimamududan2( ) 1. 頭頂.neka nu quvalj tua quljimamududan ni kama. 我父親的頭頂沒有頭髮 quljipepe( ) 參照 pepe quljis-( ) 1. 具有 顛倒 相反 之意. qemuljis( ) 參照 quljis- 1. 推翻.izua sakamaya caucau a nakipuvarung tu qemuljis tua namalingdjelj tucu. 總是有人在打算推翻在任者 namaqaquljis( ) 參照 quljis- 1. 錯亂倒置.namaqaquljis a su pinakelayan. 你掛的東西方向錯亂倒置 quljivangeraw( ) 1. 彩虹.izua pitju a quljaw na quljivangeraw. 彩虹有七種顏色 quljivangraw( ) 參照 quljivangeraw 1. 虹.nguanguaq aravac sa quljaw nua quljivangaraw. 虹的色彩非常綺美 quljivangraw( ) 參照 quljivangeraw quljizaljizar( ) 參照 quljizar quljizar( ) 1. 金黃色. quljizaljizar( ) 參照 quljizar 1. 金黃色的.quljizaljizaranga puvaquan ni vuvu. 阿嬤的小米園是金黃色 quljuc-( ) 1. 具有 較勁 忙亂 之意. paqaquljucen( ) 參照 quljuc- 1. 使摔角.paqaquljucen a sinan caucau a cempu a qau. 讓竹子做的娃娃摔角 maqaquljuc( ) 參照 quljuc- 1. 摔角.maqaquljuc a uqaljaqaljai nu kaljasalutan. 豐年祭時男生會比賽摔角 maquljuc( ) 參照 quljuc- 1. 忙亂.maquljuc itjen tusa su pacugan. 你惹的事讓我們煩惱 qulu( ) 1. 頭.saqetja aku qulu. 我的頭很痛 puqulu( ) 參照 qulu 1. 聰明.puqulu aravac timadju macaqu tua masan lialiau a kai. 他懂得很多種語言, 是非常聰明的人 kiqulu( ) 參照 qulu 1. 獵首.ka sicuayan izua kakudan a vaik a kiqulu a kauqaljayan. 在過去, 獵首是成為真正男人的習俗 quluqulu( ) 參照 qulu 1. 床頭.azua quluqulu tua qerengan nikama kinlayan tua kuang. 父親床頭掛了一把槍 quluqulu( ) 參照 qulu quma( ) 1. 田 ; 地.izainu atja quma kama? 父親! 我們的田在哪裡? aki tima pu quma tusa Page 182 of 374

183 puvasan? 這塊芋頭園不知道是誰家的田? matjapida a nu quma? 你們的田地有幾塊? puquma( ) 參照 quma 1. 地主.tima puquma tusa kadjunangan? 誰是這塊地的主人? taquman( ) 參照 quma 1. 一塊田.taquman aku puvurasian. 地瓜園只有一塊地 kiqinuman( ) 參照 quma 1. 收割採收.uri kiqinuman amen tua vasa. 我們要採收芋頭 nu kalja vuceleljan vasa mana tja kiqinuman. 在冬季我們收成芋頭 kiqinumanitjen tua djulis tucu a qiljas. 這個月是採收紅藜的時期 qaqumain( ) 參照 quma 1. 要種植之地.namakuda anga nu qaqumain? 你們種植到什麼程度了? qemuma( ) 參照 quma 1. 種植.kisamuljau a qemuma tua sutjav. 要認真種植花生 cuacuayanga tia vuvu a qemuma imaza ita nia quma. 爺爺 / 奶奶在我們的這塊田裡耕田很久了 qinuman( ) 參照 quma 1. 農產物 ( 農作物 ).maljenguaq a tja qinuman tucu a cavilj 我們今年的農產物會豐收 masanlialiav atja qinuman a payuan ljakua tjalja namasan paravacan a vaqu. 我們排灣族的農作物種類很多, 但是小米是很特別 semanquma( ) 參照 quma 1. 做田.ari tja pusaladjai tjia vuvu a semanquma. 我們去幫助爺爺 / 奶奶田裡的工作 siniquma( ) 參照 quma 1. 種植之物.anema a nu siniquma tucu a cavilj? 你們今年種什麼? qumu-( ) 1. 具有 說不出話 之意. qemumu( ) 參照 qumu- 1. 嘴巴含東西.na qemumu timadju tua cemel. 他嘴裡含著藥 maqumu( ) 參照 qumu- 1. 啞巴.neka nu maqumu i tjanuamen. 我們那沒有啞巴 qunal( ) 1. 光頭 ( 理容 ).qunal a ku kama. 我爸爸是光頭 kiqunal( ) 參照 qunal 1. 理髮.na kiqunal aken katiaw. 昨天我理了髮 maqunal( ) 參照 qunal 1. 被剃頭.maqunal atja qulu nu vaikitjen a kisan sivitjai. 我們入伍就會被剃頭 qunevuljan( ) 參照 qunvulj qungcui( ) 1. 煙斗.nu tjemamaku ti vuvu paka tua qungcui. 爺爺都用煙斗吸煙 qungec( ) 參照 ngecqunu( ) 1. 孩子們.cuacuayangasun i gaikuku singelitanga ravac sa tia qunu tjanusun. 你在國外 Page 183 of 374

184 唸書太久了, 孩子們非常想念你 qunuqunu( ) 參照 qunu 1. 嬰兒.aicu a qunuqunu vinaikan nua kina ka sipualjak. 這個嬰兒一出生母親就離開了 qunuqunu( ) 參照 qunu qunvulj( ) 1. 敬奉.aicu a saviki, lekelek katua dridri si qunvulj tua naqemati. 檳榔, 苧蔴線和豬是用來敬奉造物者 qunevuljan( ) 參照 qunvulj 1. 灰塵揚起 ; 灰塵.nu cemalivat a basu ta qipuqipu a djalan qemunevuljan a penaselav. 公共汽車經過泥土路的時候灰塵揚起 sarukuya tja maca katua sinasi nu paramur a qunevuljan. 很多灰塵時, 我們的眼睛和呼吸都會不舒服 qupung-( ) 1. 具有 多 群 之意. taqupungan( ) 參照 qupung- 1. 一群.pacun a ken tua taqupungan azua kadriadri ita nia pu hanan. 我看見一群小蝴蝶在在我們的花圓裡 maqupung( ) 參照 qupung- 1. 形容事情繁複.maqupung a ku qulu tua pasaliav nua ku sengsengan. 事情多得使我頭大心繁 ququ-( ) 1. 具有 洗頭 之意. piququ( ) 參照 ququ- 1. 洗頭.vaik tikina piququ. 我母親去洗頭 uri piququ aken nu sauni. 我等一下要洗頭 qemuqu( ) 參照 ququ- 1. 去 洗頭.vaik aken a qemuqu a sema tua papiququan. 我去洗髮店洗頭 quraqur( ) 1. 樹蛙.maqusav a quraqur nuayasenai itua zemiazian, patekeliamen tua vava siniaya pacugan. 在跳舞當中有人唱樹蛙口渴時, 表示請倒酒之意 quras( ) 1. 白髮.liavanga ku quras. 我的白髮很多了 pequras( ) 參照 quras 1. 長白髮.pequras aken ka limanga puluq a ku cavilj. 我 50 歲就長白頭髮了 qurepurepusen( ) 參照 qurepus qurepus( ) 1. 雲.neka nu qurepus tucu a qadaw. 今天都沒什麼雲 qemurepus( ) 參照 qurepus 1. 起雲霧.qemurepus sa kinaqadavan a vuaq. 今天的天氣有雲霧 qurepurepusen( ) 參照 qurepus 1. 多雲 ; 有雲霧的.qurepurepusen a ljemitaqadaw a i kavulungan. 大武山每天都滿是雲霧 Page 184 of 374

185 quringic-( ) 1. 具有 捲 之意. kiquringic( ) 參照 quringic- 1. 燙捲 ( 頭髮 ).ti kama uri vaik a kiquringic ta quvalj ni madju nutiaw. 爸爸明天要去燙捲頭髮 qemuringic( ) 參照 quringic- 1. 使 捲.nu ngida tjen qemuringic ta tja quvalj? 我們什麼時候去燙捲頭髮? quringiringic( ) 參照 quringic- 1. 捲的.na quringiringic a quvalj ni vuvu a vavayan. 奶奶的頭髮是捲的 quringiringic( ) 參照 quringicqusav-( ) 1. 具有 口渴 之意. qemusav( ) 參照 qusav- 1. 使口渴.qemusav a semenai a cuai. 長時間唱歌會使人口渴 maqusav( ) 參照 qusav- 1. 口渴.maqusav aken ta sini kinicneglavan. 我因為曬太陽所以覺得口渴了 qusul-( ) 1. 具有 新耕地 之意. qemusul( ) 參照 qusul- 1. 開墾小米田.mare pusalasaladj itjen a qemusulj nu kalja seman puvaquan. 開墾小米田時大家相互支援來耕地 qinusulanga( ) 參照 qusul- 1. 已整地了.qinusulanga sa kavuavuan ni gadu turi san puvaquanan. gadu( 家族名 ) 家的田地已經整地好做小米園 qusulu( ) 參照 qusul- 1. 請墾地.qusulu a pusaladj tjai tjama. 請你協助爸爸墾地 sinipaqusul( ) 參照 qusul- 1. 請 人墾地.sinipaqusul ni zengrur tua mareka ljaqediqedi aicu a quma. zengrur( 家族名 ) 家的田是請一些鄰居的人來協助整地 qusulu( ) 參照 qusulqutjav-( ) 1. 具有 忙碌 之意. paraqutjav( ) 參照 qutjav- 1. 臨時抱佛腳.na paraqutjav a padjele tua siking mamsika inikana separia tua kumuing. 他沒考上公務人員考試, 因為他臨時抱佛腳 qemutjav( ) 參照 qutjav- 1. 麻煩.qemutjav a ravac tua sinsi saku pacugan. 我的事情帶給老師很多麻煩 maqutjav( ) 參照 qutjav- 1. 忙碌.maqutjav aravac a ku qali. 我的朋友非常忙碌 qutjemur( ) 1. 臭臉.nu migacalj timadju nu kadjamadjaman na qutjemur sakamaya. 他早上起床總是擺臭臉 Page 185 of 374

186 naqutjemur( ) 參照 qutjemur 1. 嘟著嘴.naqutjemur amasa lupian nimadju. 他嘟著嘴耍賴 quvalj( ) 1. 頭髮.dradruangata a quvalj ni uzem. uzem( 女子名 ) 的頭髮非常長 quvaquvaljan( ) 參照 quvalj 1. 有毛髮的 ; 毛茸茸的.tjenglay timadju ta quvaquvaljan a vangavangan. 他 / 她喜歡毛絨絨的玩具 quvaquvaljan( ) 參照 quvalj quveling( ) 1. 霉.izuanga quveling tusa kinsa paulananga. 很可惜這一鍋飯已經長霉了 qinuveling( ) 參照 quveling 1. 已經發霉.maya keman tua qinuveling anga a kinsa. 不要吃已經發霉的飯 quvelingen( ) 參照 quveling 1. 會發霉.nu kaljaculjuan, madjele a quvelingen a nemanga. 天氣熱什麼東西都容易發霉 quvelingen( ) 參照 quveling quvis( ) 1. 陰毛 ; 腋毛.a quvis siniljakev tua tja kinacavacavan. 腋毛的作用是保護身體 quvisan( ) 參照 quvis 1. 長陰毛 ; 長腋毛.quvisan itjen nu uri sema tua maqacuvucuvung anga itjen. 步入青年階段就會長腋毛 quvisan( ) 參照 quvis quvulj1( ) 1. 地名.na kemasi quvulj aicu a nia kini ciqaw. 我們的魚是從 quvulj( 地名 ) 捕來的 quvulj2( ) 1. 濕地 ; 水源地.izua i quvulj a nia puvasan. 我們的芋頭園位在水源地 quyu-( ) 1. 具有 睡眠不足 之意. qemuyu( ) 參照 quyu- 1. 使睡眠不足.qemuyu a ravac a cemapaitjen tua vasa. 烘培芋頭乾的時程會使人睡眠不足 quyuan( ) 參照 quyu- 1. 沒睡飽樣.naqucangilj a maca nimadju tua masa quyuan. 她睡眼惺忪是因為沒有睡飽? quyuquyu( ) 參照 quyu- 1. 沒睡飽的樣子.aku sun a namaya tua quyuquyu? 你看起來像沒有睡飽的樣子 maquyu( ) 參照 quyu- 1. 沒睡飽.na maquyu ti camak. camak( 男子名 ) 沒睡飽 quyuan( ) 參照 quyuquyulj( ) 1. 捆 ; 束 ; 綁.pida quyulj a su kinikasiv? 你撿了幾捆木材? quyulj a calinga nua qacan. 豬的耳朵用繩子綁著 Page 186 of 374

187 taquyulj( ) 參照 quyulj 1. 一捆.na kemacu aken tu taquyulj tua kasiv a semaumaq. 我扛了一捆木柴回家 taquyulj a kasiv aku cinavulit a kemasi vukid. 我從山上扛了一捆木柴 qemuyulj( ) 參照 quyulj 1. 捆綁著.vaik amen a qemuyulj tua nia kinikasiv. 我們去捆綁所砍的木材 qemuyuquyulj( ) 參照 quyulj 1. 正在捆綁.qemuyuquyulj ti kama ta kasiv uri kacuin a semaumaq. 父親正在捆綁木柴要帶回家 quyuquyu( ) 參照 quyuquzang1( ) 1. 男子名.ti quzang a ngadan ni vuvu. 我祖父的名字叫 quzang( 男子名 ) quzang2( ) 1. 蝦子.gacel nu keman tiamdju ta quzang. 他 / 她吃蝦子的時候身體會癢 quzemai( ) 1. 深色.tjengelai tana quzemai a makaliljaw asepayuan. 排灣族人喜歡深色的布料 quzip-( ) 1. 具有 餵養 養育 之意. paquzip( ) 參照 quzip- 1. 養育.inika nanguaq nu inika tjen a kemljang tu kemuda a paquzip tua markatja aljak. 我們不能不知道如何養兒育女 pinaquzip( ) 參照 quzip- 1. 飼養.aicu a nia vatu pinaquzip nikaka sa vayan tjanuaken. 我們這隻狗原本是我姊姊飼養的 qemuzimuzip( ) 參照 quzip- 1. 動物.tja sikiljivak a qinati nua cemas a marka qemuzimuzip. 上帝創造的動物, 我們都當保護 quzu( ) 1. 飼料.padjele aken tua quzu a sipakan ta qacang. 我準備餵食豬的飼料 semanquzu( ) 參照 quzu 1. 做飼料.itua semanquzu a ku sengsengan. 我的工作是在做飼料 va( ) 1. 肺.nakuya tjemamaku aravac maljekuya tja va. 不要抽太多的煙會損害我們的肺 nakuya va nimadju. 他的肺不好 namakuda a va nimadju, aku qemesang a ravac? 他 / 她的肺是怎麼了, 為什麼他咳嗽得這麼嚴重? vacalj( ) 1. 深潭.puciqaw sa vacalj i gadu. 深山裡的深潭有許多魚 vacavacalj( ) 參照 vacalj 1. 深潭區.liaw aravac a vacavacalj 這裡的河流有許多深潭區 vacaq( ) 1. 扁擔 ; 出現.na venacaq ti kama tua kini vurasi ni kina. 父親用扁擔裝載母親挖取的地瓜 venacaq( ) 參照 vacaq 1. 用扁擔挑.kasicuayan venacaq amen nu tjezaljum amen. 過去我們提水是用擔 Page 187 of 374

188 的 vinacaq( ) 參照 vacaq 1. 擔負的東西或事務.sadjelung a ravac a vinacaq ni madju a pazugan. 他所擔負的事務很重 sadjelung saku vinacaq a vurasi. 我挑的這一擔地瓜很重 sevacaq( ) 參照 vacaq 1. 出現.papiupius aken i gadugadu manu sevacaq a qatjuvi. 當我在山丘上吹口哨時蛇就出現 vacavacalj( ) 參照 vacalj vacuk-( ) 1. 具有 墾地 之意. tjaukavacuk( ) 參照 vacuk- 1. 新耕地.aicu a tjaukavacuk culj aravac sa kadjunangan. 這是新耕地土壤很肥沃 sikavacuk( ) 參照 vacuk- 1. 用來墾地.aicu a kuacui uri sikavacuk ni tjama nu tiav. 這個鋤頭是你父親明天要用來開墾的 mavacuk( ) 參照 vacuk- 1. 墾地.uri mavacuk amen tua puvaquan nu tiav. 我們明天要開墾做小米田 vadai-( ) 1. 具有 分開 之意. kitjuvadai( ) 參照 vadai- 1. 離棄.na kitjuvadai tiamadju tjanuamen ka tiaw i takau. 他們昨天在高雄就脫離我們了 na kituvadai tu cekelj sa vaik a kidjadjaljan tua zuma uqaljai timadju. 她離棄丈夫去和其他的男士同居 mavadai( ) 參照 vadai- 1. 離婚 ; 分開.mavadai anga aku kina kata ku kama. 我的父母親已經離婚了 na mavadayamen kati kui i taihuku ka tiyav, pasa kalinku aken pasa akav ti madju. 我和 kui( 男性名 ) 昨天在台北分開, 我來花蓮他往屏東 vadis( ) 參照 vadis1 vadis1( ) 1. 稅的總稱. vadis( ) 參照 vadis1 1. 稅的總稱.izua namasan lialiav a vadis na payuan. 排灣族有很多種不同的稅 venadis( ) 參照 vadis1 1. 繳稅.venadis ta mazazangiljan ta sicuayan. 以前要繳稅給貴族 vadis2( ) 1. 獵場之禮.nu izua malap tua sacemel tjara malap tua vadis a mamazangiljan. 任何獵物頭目一定要獵場之禮給頭目 vadiv( ) 1. 草菇.sanguaq aravac a vadiv atja si qavai tua djinukul a vasa. 草菇是做芋泥糕很好的內陷 vaduvadu( ) 1. 鴿子.aicu a vaduvadu na sulapelj a ravac nu qayaqayaman. 鴿子是鳥類中最溫和的 Page 188 of 374

189 鳥 kasicuayan, aicu a vaduvadu makaya sekauljan ta sematjez tua tigami. 古時候, 鴿子可以為人服務送信 vai-( ) 1. 具有 給予 送給 之意. sinivai( ) 參照 vai- 1. 某人贈送的.sinivai ni sakinu aicu aku tjakit ka tjezua ita ku pinualjakan. 我這一把開山刀是 sakinu( 男子名 ) 所贈送的生日禮物 sivai( ) 參照 vai- 1. 給予.sivai tjanuake nikaka a utubai nimadju. 哥哥給了我他的摩托車 vaik( ) 1. 去 ; 走 ; 帶.vaik amen a sema gadu. 我們去山上 vaik a sema pairang ti kina. 母親去平地 pavaik( ) 參照 vaik 1. 射精.kakudan a pavaik nua uqaljai. 男性射精是正常的 pivaik1( ) 參照 vaik 1. 流浪遊蕩.nakuya pivaik apaqateleng. 不要隨意在外遊盪 pivaik2( ) 參照 vaik 1. 隨便走走.pivaik a pacun tua namakakaizuazua nemanemanga. 隨便走走看市場樣貌 vaiki( ) 參照 vaik 1. 去 ; 走吧.vaik amen a sema gadu. 我們去山上 vaik a sema pairang ti kina.'vaiki a madrusa. 母親去平地 sivaik( ) 參照 vaik 1. 帶去.na mirava ti kina tua qavai a uri ku si vaik a kisudju. 母親準備了小米糕, 我要帶去探親 mavaik( ) 參照 vaik 1. 忘了攜帶.mavaik a ku tjakit i vavua. 我把刀子忘在山上 ruvaik( ) 參照 vaik 1. 常出去.makuda sun a ruvaik aravac a casav? 你為什麼常出去呢? vaikanga( ) 參照 angavaiki( ) 參照 vaik vaivai( ) 1. 曬. vavaivayan( ) 參照 vaivai 1. 曬衣用之架或場所.vavaivayan azua mareka qau i kacasavan. 室外那些竹子是曬衣服用的竿子 venaivai( ) 參照 vaivai 1. 曬衣服.vaikaken a venaivai tua ku vinateqan. 我去曬洗過的衣服 vakela( ) 1. 箭.a tiveljatan katua vakela namasan mareqecev. 弓和箭是一個組合體 aicu a vakela nua tiveljatan avan a sidjamedjameq tua mareka miperperper a qemuzimuzip. 弓箭是專門獵捕天上飛的動物 vala-( ) 1. 具有 能 行 可 之意. Page 189 of 374

190 venala( ) 參照 vala- 1. 很能.venala ravac a kiqadilj timadju. 他很能忍耐 sivala( ) 參照 vala- 1. 資格.anema sivala nimadju a sema tua daigaku a temulu? 他有甚麼資格能在大學教書? valak-( ) 1. 具有 腫脹 之意. minvalak( ) 參照 valak- 1. 腫脹.minvalak azua cinaljedj na pangac. 那被黃蜂螯的都腫起來 valanga( ) 1. 臼.kasiv a cuqu a sinan valanga ni kama. 父親用茄苳樹做臼 valasa( ) 1. 蛔蟲.nu temekel itjen tua kazaljuman a paqateleng madele a izua valasa. 隨便喝生水容易有蛔蟲 valeng( ) 1. 醃肉.nu izua tjaupualjaljak nanguaq a keman ta valeng aya tjaucikel. 傳統說法, 吃醃肉對剛生產的人是好的 venaleng( ) 參照 valeng 1. 做醃肉.na venaleng ti kina. 母親有做醃肉 semanvaleng( ) 參照 valeng 1. 製作醃肉.macaqu a semanvaleng ti vuvu a vavayan. 奶奶很會製作醃肉 valet( ) 1. 因果 ; 反擊 ; 回饋.valet tua su levelevan a su sikiruvu. 你做壞事的結果就是被關 pavalet( ) 參照 valet 1. 反擊.gecelen ni quzu tji tjava manu cabiljaqan a pavalet ni tjava. tjava( 女子名 ) 被 quzu( 女子名 ) 捏住 tjava( 女子名 ) 以手掌反擊她 kivalet( ) 參照 valet 1. 討回.namasi duduan timadju a uri kivalet tua kukiam tjaimadju. 他很兇地向我討債 vali( ) 1. 風.sarunguaq sa vali imaza i gadugadu. 在這山丘上的風很舒適 kivali( ) 參照 vali 1. 吹風 ; 納涼.kivali ti pacak i taqetaq. pacak 在涼亭吹風 vaikaken a sema qapulu tua kamaya a kivali. 我去芒果樹下乘涼 venali( ) 參照 vali 1. 起風.nu venali masa uri qemudjalj. 若是起風好像會下雨 venalivali( ) 參照 vali 1. 正在起風.venalivali anga tucu. 現在起風了 vinalian( ) 參照 vali 1. 被風吹.vinalian nia pukamayan ka sicavilj. 去年我們的芒果園被風吹壞的 aicu a mareka ku siliu na seljaljiyak anga masa sinpuki 我的資料被電風扇吹亂 Page 190 of 374

191 valid-( ) 1. 具有 稠密 茂密 之意. mavalid( ) 參照 valid- 1. 稠密.aicu mavalid a ravac sa vaqu nutja vucvucan. 這個小米田的小米稠密, 需要間拔 validi-( ) 1. 迴轉 ; 旋轉. kivalidi( ) 參照 validi- 1. 折返.aicu a basu nu djemaljun i timur kivalid sa cikel a sema akaw. 這班車開到三地門之後折返回屏東 kivalidian( ) 參照 validi- 1. 折返點.avan aicu a kasiv a kivalidian nua malasulasung. 這棵樹是跑馬拉松的人的折返點 mavalidi( ) 參照 validi- 1. 旋轉.mavalidi atja qulu tusa liavan nusa tjasengsengan. 我為繁雜的事務而忙得團團轉 valisaked( ) 1. 使煩惱.neka nu kusika valisaked tusa mareka situ, ayatua kisamuljamulja a mapuljat. 每位學生都很用功, 沒有使我煩惱的事 kivalisaked( ) 參照 valisaked 1. 照顧.izua sinsi a kemeljang a ravac tua kivalisaked tua mareka situ. 有些老師很會照顧學生 valisakedan( ) 參照 valisaked 1. 煩惱.anema valisakedan nua mareka sinsi nuayaitjen, avanazua mareka lalupilupian a situ. 懶惰的學生是老師們的煩惱 makakivalisakesaked( ) 參照 valisaked 1. 相互扶持.nuna makakivalisakesaked a marekakaka, natemalidu a kinacemekeljan. 一個家的兄弟姊妹相互扶持, 是美好的事 masuvalisakedan( ) 參照 valisaked 1. 解憂.kaseparia tua kinasikingan ta kumuing, masuvalisakedan a varung nua matjaljaljak nimadju. 他通過公職考試後, 雙親的心得以解憂 valisakedan( ) 參照 valisaked valit-1( ) 1. 償還 ; 賠償.aicu a vaquan a kuppu namasan ku valit tjanusun. 這是我賠償你的新杯子 venalit( ) 參照 valit-1 1. 償還.nutjaulaven atjakinisedjam aturivecan tuatimanga, tjaratjen a venalit tua vaquan tjaimadju. 我們若遺失了向任何人借的東西, 我們要買新的償還給他 valit-2( ) 1. 具有 交換 取代 替換 祖先 之意. pavalit( ) 參照 valit-2 1. 更換 ; 更新.aicu napavalit sun tua su migani. 你換了眼鏡 ur pavalit aken tua ku zitusia. 我的車要換新的了 na pavalit aken tua vaquan a migani. 我換了新眼鏡 Page 191 of 374

192 pinavalitan( ) 參照 valit-2 1. 替換.pinavalitan azua namaljekuya dinki na djalan. 那一盞壞掉的路燈已替換 kipavalit( ) 參照 valit-2 1. 更衣.na kipavalit timadju tua kinacalisianan a situngan. 他換了排灣族服裝 kitauvalit( ) 參照 valit-2 1. 取代.tima na kitauvalit tua su sengsengan. 誰取代你的工作? kivalit( ) 參照 valit-2 1. 換錢.nu vaikitjen a sema ripun tjara kivalit itjen tua paisu nua ripun a pasusangas. 我們去日本之前一定要先換日本錢幣 vaikan a kivalit sa limaidai tua paisu nua ripun. 這個五百元請你去換日幣 uri vaikaken a sema ginku a kivalit tua taidaidai a paisu. 我要去銀行換百元紙鈔 valiv( ) 1. 破布子.na temalem amen tua valiv. 我們家有種破布子 valjaketj( ) 1. 切痕 ; 裂痕 ; 裂口.kemasi ta valjaketj nuaicu a kasiv, kemeljangitjen tu vinaljes. 從樹上的切痕來看, 這是用斧頭砍倒的 valjan-( ) 1. 具有 男用披肩 之意.na venaljavaljan ti giu nu mainuanga. giu 走到哪裡都披著披肩 valjanga( ) 1. 翅膀 ; 機翼 ; 手臂.ladruq aravac a valjanga nua hikuki. 飛機的機翼很長 aicu a palalj nua valjanga na qaris avan a tjalapan tua tjalja namasan pazangalan a ljailjai. 最重要的頭飾羽毛是取自雄鷹的翅膀 pupicul aravaca a valjanga ni kama. 爸爸的手臂很有力 valjas( ) 1. 種豬.nu paquzip itjen tua qacang tjara izua sakamaya valjas. 我們養豬就必須有種豬 valjes( ) 1. 斧頭.na masi valjes ti kama a uri venaljes tua sipecungu a kasiv. 父親帶著斧頭要去砍燒火用的木柴 valjetac( ) 1. 竹節.aicu a valjetac nua qau izua laruaruq izua rikirikitj. 竹子的竹節有長的有短的 valji-( ) 1. 具有 木板 木製 之意. vinalji( ) 參照 valji- 1. 木製.vinalji aqerengan niamadju. 他們的床是木製的 vinalji a umaq niamadju. 他們的房子是木造的 valjias( ) 1. 紅檜.aicu a valjias avan kakasengsengen tua paljing, qezung katua salang. 紅檜是用來做門和窗戶以及儲藏室 valjitjuq( ) 1. 銅幣.ku tinevetevelj a mareka valjitjuq akukinacu a kemasi gaikuku. 我從國外帶來 Page 192 of 374

193 的銅幣都放在一起 valjualjut( ) 參照 valjut valjungkis( ) 1. 毛毛雨.azua nia quma i vukid nu masukincengelj patagilj a venaljungkis. 我們在深山上的田地, 到了下午就下毛毛雨 valjuq1( ) 1. 動物脫皮後的皮或殼. kinivaljuqan( ) 參照 valjuq1 1. 脫去的皮.kelju pacunu tua kinivaljuqan nua qatjuvi a kamavanan. 請你來看百步蛇脫去的皮 valjuq2( ) 1. 遺骸或遺體.kasicuayan pitjumaqitjen a cemevelj tua valjuq nua namacai a caucau. 傳統上我們是在室內埋葬死者的遺體 valjut( ) 1. 活的.na valjut a penuljat saku talem a kamaya. 我種的芒果全部活的 pakavaljut( ) 參照 valjut 1. 救活.uri macacayanga sa nia ngiaw ta saqetuan, ljukua avananga sa kuisang ana pakavaljut. 我們的貓快要病死, 有幸這位醫生救活它 valjualjut( ) 參照 valjut 1. 活生生.kimanu namacayanga ku hana ayayaken manu valjualjut sakamaya timadju. 我以為我的花已經死了, 結果它還是活生生的 venaljut( ) 參照 valjut 1. 差一點.na makeluangaken a sema putjevusan a masakutjengez, venaljut tu masunasiaken. 我因開車打瞌睡而掉入甘蔗園, 差一點喪命 sikavaljut( ) 參照 valjut 1. 維持生機.akuazua cemapaitjen a payuan tua vasa nuayaitjen, masa uritja sikavaljut nu kaljaculjan. 我們排灣族之所以會烘焙芋頭成芋頭乾, 是為冬天缺糧時維持生機 mevaljut( ) 參照 valjut 1. 復活.mevaljut ti yisu a kemasi ta namacai aya ita sisiu. 聖經記載耶穌從死裡復活 vanalitjuk( ) 1. 柳丁.na liav ania talem a vanalitjuk. 我們過去種了不少的柳丁 vanav-( ) 1. 具有 洗澡 游泳 之意. papavanavan( ) 參照 vanav- 1. 浴室 洗澡的地方 游泳池 游泳的地方.izainu a nu papavanavan. 你們的浴室在那裡呢? mavanav( ) 參照 vanav- 1. 洗澡.nu na mavanav itjen sarunguaq a tja kinacavcavan. 洗完澡之後全身都很舒服 vangalj-( ) 1. 具有 果實 之意. Page 193 of 374

194 tavangaljan( ) 參照 vangalj- 1. 整株.tavangaljan azua gingging. 那是整株龍眼 kivangalj( ) 參照 vangalj- 1. 採果.uri kivangalj amen tua kamaya tu kedri tua nia sivai tua nia qali. 我們採一些芒果要分享給我們的好友 venangalj( ) 參照 vangalj- 1. 結果實.na venangalj a nia saviki tucu a cavilj. 今年我們的檳榔有結果實 vangas( ) 1. 苦楝樹.aicu a vangas sasan qiladjanen katua tjaljetjaljeve. 苦楝樹是用來做椅子和木箱 vangav( ) 1. 天窗.vavaw sa vangaw. 這口天窗很高 pinuvangavan( ) 參照 vangav 1. 設有天窗.aicu a qinaciljai a umaq tjara pinuvangavan sakamaya. 石板家屋的屋頂一定設有天窗 vangavang( ) 參照 vangavang1 vangavang1( ) 1. 童玩 ; 玩 ; 遊樂.ka izua anga sa kakivangavangan i maza, pasamalupianga a marka kakedrian a semupu. 當遊樂場所在此開設之後, 小孩子們變得不喜歡讀書了 kakivangavangan nua kakedrian azua. 那是兒童玩耍的地方 kivangavang( ) 參照 vangavang1 1. 玩.ari vaiki a kivangavang. 我們一同去玩 vaik a sema takaw a kivangavang ti veneng. veneng( 女性名 ) 去高雄玩 vangavang( ) 參照 vangavang1 1. 童玩.masan lialiav atja vangavang a sicuayan. 我們過去有多樣的童玩 vangavangan( ) 參照 vangavang1 1. 玩具.tjenglay aken a venli ta vangavangan, ta sipavay ta ku aljak. 我喜歡買玩具給我的小孩 venangavang( ) 參照 vangavang1 1. 看顧小孩 ; 陪小孩玩.na saljinga ti kama ta venangavang ta vuvu. 爸爸很羨慕可以陪孫子玩 vangavang-2( ) 1. 具有 猶豫 之意. mavangavang( ) 參照 vangavang-2 1. 猶豫不決.mavangavangaken tukikenavaik saka kikenakiyadjuq. 對於去或留我很猶豫 nuna ui inianga itjepulingalingaw tu varung nimadju, mavangavang itjen. 他一時說好舜間說不要, 使我們猶豫不決 vangavangan( ) 參照 vangavang1 vangcul( ) 1. 腐臭.vangcungecul anga djinameq a sacemel ni kama. 爸爸抓到的山產已經腐味沖天了 nu kalja zalangzangan madjele a vangcul a namacai a sacemel. 夏天很容易讓獵物腐臭 vangulj1( ) 1. 陀螺.namasan vangavangan nua uqaljaqaljai kakerian a vangulj. 陀螺是屬於男孩子的玩具 Page 194 of 374

195 vanguvangulj( ) 參照 vangulj1 1. 玩陀螺.kivangavangavang a kakedrian tua vanguvangulj. 小孩子在玩陀螺 venanguvangulj a kakedrian i kacasavan. 孩子們在外面玩陀螺 venangulj( ) 參照 vangulj1 1. 打陀螺.nu semekez a semupu venangulj a uqaljaqaljai. 只要到休息時間男學生就打陀螺 vangulj-2( ) 1. 具有 原地打轉 之意. kivanguvangulj( ) 參照 vangulj-2 1. 原地打轉.namaya sun tua kivanguvangulj a inika patjamanguanguaq. 你似乎在原地打轉沒有進步 vanguvangulj( ) 參照 vangulj1 vangvang( ) 1. 台階. tavangvangan( ) 參照 vangvang 1. 一個台階.tavangvangan aya itjen tua ita kaidang. 我們稱梯田的一個台階為 tavangvangan vaqar-( ) 1. 具有噁心之意. savaqar( ) 參照 vaqar- 1. 表示噁心.ini ka ken a lemu a keman a tjematjaq tua vu nua lava, savaqar a ken. 我沒有辦法生吃飛鼠的長子, 我會噁心 semavaqar( ) 參照 vaqar- 1. 令人噁心.semavaqar a caucau a pulapulavanga sa utjautjaq saka namapuisiqanga kasui. 看到醉酒的人, 嘔吐又已經尿濕褲子就會令人噁心 vaqesing-( ) 1. 具有 打噴嚏 之意. venaqesing( ) 參照 vaqesing- 1. 打噴嚏.pinaka palisi a venaqesing a sicuayan nua payuan. 過去排灣族把打噴嚏看作是禁忌 palisi a venaqesing nu uri qemaljup aya ku kilangda. 我聽說打獵前打噴嚏是不吉利的 vaqil-( ) 1. 具有 不聽話 之意. kivaqil( ) 參照 vaqil- 1. 不聽話.kivaqil a ravac timadju inika pukaui atja sekauljan. 他不聽話也不服務他人 vaqu1( ) 1. 小米.namasan pazangal aravac a vaqu tua talem i kacalisian. 小米在原住民部落是很重要的作物 puvaquan( ) 參照 vaqu1 1. 小米園.maka inu a nia puvaquan? 我們家的小米園要從那裡走? vaqu-2( ) 1. 具有 猜忌 之意. Page 195 of 374

196 kisavaqu( ) 參照 vaqu-2 1. 猜忌.maya pakacadja a qivu, mavan nu kisavaqu a tja salasaladj. 不要迂迴的說, 免得引起他人的猜忌 vaquan( ) 1. 新的.kasauni na venli tji uni tua vaquan a tjukap. uni( 女子名 ) 剛才買了一雙新鞋子 vaquan aicu a su qailjungan. 你戴了新的眼鏡 tjaljavaquanan( ) 參照 vaquan 1. 最新.naveneli ti djaqas tua tjaljavaquanan a tulatulai. djaqas( 男子名 ) 買了最新的腳踏車 tjavaquan( ) 參照 vaquan 1. 比較新.navenliamen tua tjavaquan a umaq i akaw. 我們在屏東買了比較新的房子 tjavaquananga( ) 參照 vaquan 1. 更新.siniveli ti kavaluan nuasudju tua tjavaquananga tinnaw. kavaluan 的男朋友為她買更新的電腦 varequng( ) 參照 requng-2 varequrequng( ) 參照 requng-2 varukur( ) 1. 棺木 ; 船.varukur ayaitjenuta tua papizuanan tua namacai a caucau. 我們稱棺木為 varukur a varukur papaqerengan tua macayanga caucau. 棺木是給死人躺睡的 maka varukur aken a kiciqav. 我坐船捕魚 niamen aicu a varukur. 這是我們家的船隻 nu meqacanga zaljum ipana makatua varukuritjan a temekulj. 若河水漲了, 就靠划舟渡河 varung( ) 1. 心 ; 構思.sarukuya ku varung ka vaikanaken na ku sudju. 情人離我而去之後心裡很不舒服 2. 計畫. pivarung( ) 參照 varung 1. 存在心裡.ulja su pinivarung sakamaya a tulu ni tjama. 父親的叮嚀要存在心裡 kipuvarung( ) 參照 varung 1. 構思 ; 計畫.kipuvarungu tua tja kinacemekeljan. 請為我們的家庭計畫 kisuvarung( ) 參照 varung 1. 計較代價.izua caucau a tjara kisuvarung tua pinuliman nimadju. 有人做事一定求代價不做白工 venarung( ) 參照 varung 1. 考慮 ; 思考.venarung aken tua ku sengesengan nu tiaw. 我正在思考明天的工作 masuvarung( ) 參照 varung 1. 如願 ; 歇下.ka pucekelj timadju masuvarung aken. 等到她結婚我才了了那分心願 ka secalivat a hakasi lunbun nimadju masu sadjelunga a varung nimadju. 他通過博士論文口試的時候, 歇下了心中的重擔 mavarung( ) 參照 varung 1. 擔心.mavarung aken tua ku sasupuin. 我很擔心我的課業 vasa( ) 1. 芋頭.izua palisian a patjara vasa na payuan. 排灣族有關於芋頭的特定的祭典 Page 196 of 374

197 vasak( ) 1. 開. vat( ) 1. 種子.nu tjasitalem a vat nua nemanga cemuvuq. 我們種下任何的種子都會發芽 vatan-( ) 1. 具有 元 之意. aluavatan( ) 參照 vatan- 1. 八元.aluavatan a ku sinipukiti tua ku tigami. 我的信貼了八元的郵票 itavatan( ) 參照 vatan- 1. 一元.na djemumak aken i djalan ta itavatan a paisu. 我在路上撿到一元 unemavatan( ) 參照 vatan- 1. 六元.unemavatan a ita inpic. 一支鉛筆六元 pitjuavatan( ) 參照 vatan- 1. 七元.pitjuavatan a ita tua kiabic. 一粒甘藍菜七元 tapuluqavatan( ) 參照 vatan- 1. 十元.tapuluqavatan a ita taicu a kanzumi. 這裡的罐頭一個十元 tjeluavatan( ) 參照 vatan- 1. 三元.tjeluavatan a ita tua qecilu. 一粒蛋三元 sepatjavatan( ) 參照 vatan- 1. 四元.sepatjavatan a tjadaljeng tua canga. 一束蔥四元 sivavatan( ) 參照 vatan- 1. 九元.na kisedjam aken tu sivavatan tjai madju. 我向他借了九元 limavatan( ) 參照 vatan- 1. 五元.limavatan a ku sinipadingwa. 我用五元打電話 rusavatan( ) 參照 vatan- 1. 二元.rusavatan aku siniveli tua ljualju. 我用二元買糖果 vateq-( ) 1. 具有 洗衣物 之意. pavateq( ) 參照 vateq- 1. 送洗衣物.vaikaken a pavateq tua ku sibiru a sematua papavataqan. 我送西裝去洗衣店洗 vavateqen( ) 參照 vateq- 1. 要洗的衣物.aicu a itung in bakic, vavateqen. 桶子裡的衣物, 是要洗的 venateq( ) 參照 vateq- 1. 洗衣服.venateq aken a kimadju tua ku itung. 我自己洗自己的衣服 venateq-( ) 參照 vateq- 1. 洗衣物.vaiku a venateq tusa mareka itung. 請你去洗衣物 vinateqan( ) 參照 vateq- 1. 洗好的衣物.sau rasiu atja vinateqan. 請你去曬我們洗好的衣物 sivatevateq( ) 參照 vateq- 1. 肥皂.aicu a iyuku tja sivatevateq, tja sipilimalima, tja sikisuqiljaqiljang. 肥皂是我們用來洗衣服, 洗手和洗澡 Page 197 of 374

198 vatitingan( ) 1. 靈魂.tjara izua a tja vatitingan a caucau. 每個人都有靈魂 vatj-( ) 1. 具有 平行 之意. kivatj( ) 參照 vatj- 1. 平行去.kivatj a djalan a kemasi pucunug a sema piuma. 從文樂 (pucunug) 到平和 (piuma) 是平行的路 mavatj( ) 參照 vatj- 1. 平坦.mavatj aicu djalan imaza i gadu. 這山上有平坦的路 vatjukun( ) 1. 鋁罐.masan lialiav kakanen a pinitua vatjukun. 現在有許多食物是用鋁罐裝置 vatu( ) 1. 狗.a ita milimilingan vatu a na zemang ta qacilu na qadav. 在傳說故事中是由狗在守護太陽生的蛋 makaya aravac a qemaljup aicu a vatu. 這隻狗善於狩獵 vaudj( ) 1. 藤蔓.tja siquyulj ta kasiv a vaudj. 我們用藤蔓捆木材 vaung 2( ) 1. 污濁的.paramur a vaung nusa zaljum imaza inika makaya tja sikesa. 這裡的水很污濁不能用來煮飯 vauvaung( ) 參照 vaung 2 1. 污濁不清.aku kamayan a vauvaung sa zaljum i tjatjan? 為何水源地的水依舊污濁不清? vaung1( ) 1. 海 ; 海洋.kasivaung aicu a marka ciqaw. 這些魚來自海洋 vauvaung( ) 參照 vaung 2 vava( ) 1. 酒. kinvava( ) 參照 vava 1. 喝酒.masa kinvava a sinika mavadai niamadju a marecekelj. 他因喝酒的緣故造成了他們夫妻的離婚 vavauan( ) 參照 vava 1.( 古壺 ) 釀聖酒壺 ; 聖水之壺.aicu a pinaka vavauan a dredretan papizuanan tua sinan paravac a zaljum (vava). 那稱為聖水之壺的陶壺是用來盛裝聖水 ( 酒 ). aicu a vavauan a reretan inikamin a pinuvavan sikapalisilisiuta. 釀聖酒壺是用來裝酒和祭祀用 venava( ) 參照 vava 1. 釀酒.venava ti vuvu tua sika salut. 祖母為收穫祭釀酒 vavaivayan( ) 參照 vaivai vavak( ) 1. 靈.ula sun a kini zangan tua tjala paravacan a vavak nua cemas. 願上帝至聖的靈和你同在 vavateqen( ) 參照 vateqvavauan( ) 參照 vava Page 198 of 374

199 vavav-( ) 1. 具有 上面 天上 之意. ljevavaw( ) 參照 vavav- 1. 上去.aicu a ngiaw makaya ljevavaw tua kasiv. 貓也能夠上去樹上抓鳥 ljiavavav( ) 參照 vavav- 1. 掛高一點.ljaivavav a su pinakelayan. 你掛得高了一點 tjarivavav( ) 參照 vavav- 1. 在天上.kiqaung aken tua cemas i tjarivavav. 我向在天上的上帝祈求 vavayan( ) 1. 女生 ; 女人 ; 婦女.na samiling aravac azua vavayan a temulutulu i tua nia gakku. 那一位在我們學校裡教書的女士長得很清秀 vavayavayan( ) 參照 vavayan 1. 女人們 ; 婦女們.tjuruvu aravac a vavayavayan a namaqepu. 有很多婦女參加聚會 savavayan( ) 參照 vavayan 1. 女人味.izua uqaljai a savavayan a sikipakadanan. 有男人很女人味 matuvavayan( ) 參照 vavayan 1. 像女人.matuvavayan a ljingaw nu ljemavaran timadju. 他講話的聲音很像女人 vavayavayan( ) 參照 vavayan vavua( ) 1. 田園.izua nia tapav i vavua. 田裡有我們的工寮 semavavua( ) 參照 vavua 1. 去田裡.vaik a sema vavua ti kina. 母親去田裡 vavui1( ) 1. 山豬.aicu a qerir nua vavui makaya san veljangaven. 山豬皮可做成皮製頭飾 vavui-2( ) 1. 具有 爬 之意. mavavui( ) 參照 vavui-2 1. 爬.mavavui a lumamad i kasintan. 嬰孩在地上爬 mavavuvavui( ) 參照 vavui-2 1. 正在爬.mavavuvavui a kakedrian i ta qipu. 小孩們正在泥土上爬 vavulungan( ) 參照 vulung2 veca-( ) 1. 具有 不誠實 說謊 之意. venca( ) 參照 veca- 1. 說謊.nakuya kitavak a venca qivu. 不要慣常地說謊 nakuya venca tua timaimanga. 不能拐騙任何人 venecaveca( ) 參照 venca 1. 正在說謊話.venecaveca timadju a qivu! 他 / 她正在說謊話! maveca( ) 參照 venca 1. 被拐騙.maveca tiamdju tua manganga caucau. 他 / 她被壞人騙了 ruveca( ) 參照 veca- 1. 不誠實.maya kipusaladj tua ruveca a caucau. 不要跟不誠實的人在一起 Page 199 of 374

200 vecekad( ) 1. 中間之意.aicu a veljeluan namasan vecekad tuaicu rusa qinaljan. 這一條河是兩個村莊的中間線 vecekadan( ) 參照 vecekad 1. 中間人.paljaljenguaq a namasan vecekadan a caucau. 中間人使人和好 2. 中間 ; 中午.i vecekadan ta qinaljan akiukai.kincengelj itjen nu vecekadan a qadaw. 教會位在部落的中央 ; 中午要吃中餐 vecekadan( ) 參照 vecekad vecekalj( ) 1. 具有掀開 ; 掀起 ; 掀動之意. venecekalj( ) 參照 vecekalj 1. 掀開.aicu a venecekalj tua qaciljai a pacun tu nanguaq saka ki nakuya tja cevaken, namasan pazangal a sengesengan nua uqaljaqaljai i qinaljan. 掀開石頭來判斷可以或不可以做石材是部落男士的重要任務 veceluqen( ) 參照 celuq vecengel( ) 1. 頭痛.vecengel aravac aku qulu. 我的頭非常痛 vecik( ) 1. 字 刺繡 文身. kivecik( ) 參照 vecik 1. 文身.aicu a titjen a payuan kivecik a vavayan a pitalima. venecik( ) 參照 vecik 1. 寫字.paqaljaiu tua su matjaljaljak aya venecik itua sisiu. 聖經寫著當要孝敬父母 macaquanga venecik azua qunuqunu. 那小孩已經會寫字了 vinecikan1( ) 參照 vecik 1. 寫了字的 ; 作了符號的.nguanguaq aravac a vinecikan nazua qunuqunu. 那個小孩子的字跡很漂亮 vinecikan2( ) 參照 vecik 1. 刺繡.nguanguaq a ravac a vinecikan tua su itung a kinacalisianan. 你的傳統服上的刺繡很美 vecu( ) 1. 繭.aicu a sema limalima a masengseng, tjara izua vecu tua lima nimadju. 用手工作的人, 手掌上都會長繭 vecuan( ) 參照 vecu 1. 長繭.ka nekanan nu kucu katua cavu tua lima, aicu a tja kula katua lima tjara vecuan tua masa sika sengsengseng. 在沒有鞋子和手套之前, 我們的手和腳都因工作之故長繭 vecuan( ) 參照 vecu vedic( ) 1. 臭青母 ( 蛇類 ).nu izua vedic sasequ a i kipalingulj. 臭青蛇的周圍是臭臭的 vekelj-( ) 1. 具有 少 之意. mavekelj( ) 參照 vekelj- 1. 少數人.mavekelj ana maqepuqepu tazua kaigi kasauni. 剛才的會議只有少數 Page 200 of 374

201 人來參加 veku( ) 1. 疣.izua veku ita vulungan nua ku lima. 我的大拇指上長有疣 vekuc-( ) 1. 具 有彎曲 之意. mavekuc( ) 參照 vekuc- 1. 彎了.mavekuc a ricing nua kamaya a masa vangalj. 芒果的枝子因果實而垂彎了 velaq-( ) 1. 具有裂開之意. venelaq( ) 參照 velaq- 1. 剝開.pusaladj aken tjai kama a venelaq tua qau a uri kasengsengen nimadju a seman tjakaz 父親要做平底蔞, 我幫助他剝開竹子 mavelaq( ) 參照 velaq- 1. 裂開.mavelaq a zua kasiv ka tjezalemanan nua celalaq. veli-( ) 1. 具有 買 賣東西 之意. kakavelian( ) 參照 veli- 1. 價格.pida kakavelian naicu a paljavak? 這一條貝珠帶多少錢? kiveli( ) 參照 veli- 1. 買.uri vaikaken a kiveli tua vava sikesa tua raimai. 我要去買酒來煮鴉肉 veliqad-( ) 1. 具有 翻 之意. kiveliqad( ) 參照 veliqad- 1. 翻身.kiveliqad ti ljegean. ljegean( 女子名 ) 在翻身 veliu( ) 參照 veliuq-( ) 1. 具有 脫臼 之意. seveliuq( ) 參照 veliuq- 1. 脫臼.na seveliuq aku kula katiaw manasika na minvalak. 我的腳昨天脫臼所以腫起來 veljang-( ) 1. 具有 犯忌 之意. maveljang( ) 參照 veljang- 1. 犯陰忌.a uri vaik a qemaljup inika pakidadut tua mavunglai, marekutj tu maveljang. 要去打獵的人為怕犯陰忌不讓孕婦靠近 veljangav( ) 1. 男用頭飾.aicu veljangav ni kama. 這是爸爸的頭飾 veljatj1( ) 1. 核心禮.anema namasan veljatj itua paukuz nua mamazangiljan nuayaitjen avan a dredretan 在頭目家族的結婚聘禮中的核心禮是包含陶壺, 禮刀與琉璃珠 veljatj2( ) 1. 鞭子.i zua sinan veljatj ni kaka turi si venljatj tua gung. 哥哥有作專門鞭打牛的鞭子 Page 201 of 374

202 veljaveljatj( ) 參照 veljatj2 1. 被鞭打的.a miculeqan ni cumai sika veljaveljatj nu madudu a kina. cumai( 男子名 ) 裝聾作啞常在他母親生氣時被鞭打 veljaveljatj( ) 參照 veljatj2 veljelem( ) 參照 ljelemveljeluan( ) 1. 小溪流.liav a gang i veljeluan. 小溪流中有很多螃蟹 veljeng( ) 1. 堵 ; 河堤.maya sa venljeng aicu a veljeluan. 這條溪不要堵住 asav nua kasiv atja si veljeng tua zaljum nu uri tjepanaitjen i pana. 在河流捕魚要用樹葉來堵水 neka nu veljeng imaza i tua pana. 這條河沒有河堤 veljevelj1( ) 1. 香蕉.sanguaq a veljevelj. 香蕉很好吃 namasan pazangal a qinuman a veljvelj i tjanuitjen a payuan. 在我們排灣族的村落香蕉是重要的農作物 veljevelj-2( ) 1. 具有 豐富 之意. veljiut( ) 1. 小米把. taveljiut( ) 參照 veljiut 1. 一把小米.taveljiut azua vaqu. 那是一把小米 velu( ) 1. 芭蕉.aicu a velu tjasikeljakeljangan tu inu a zaljuzaljumen a kadjunangan. 芭蕉是讓我們知道區域環境的濕地水源 venacaq( ) 參照 vacaq venadis( ) 參照 vadis1 venaivai( ) 參照 vaivai venala( ) 參照 valavenaleng( ) 參照 valeng venalet( ) 參照 venali( ) 參照 vali venalit( ) 參照 valit-1 venalivali( ) 參照 vali venaljut( ) 參照 valjut venan( ) 1. 鹿.pazangalanga adjemameq tuavenan tucu. 現在比較難找到鹿的蹤跡了 venangalj( ) 參照 vangaljvenangavang( ) 參照 vangavang1 venangulj( ) 參照 vangulj1 venaqesing( ) 參照 vaqesingvenarung( ) 參照 varung venateq( ) 參照 vateq- Page 202 of 374

203 venateq-( ) 參照 vateqvenava( ) 參照 vava venca( ) 參照 vecavenceluq( ) 參照 celuq venecaveca( ) 參照 venca venecekalj( ) 參照 vecekalj veneceluq( ) 參照 celuq venecik( ) 參照 vecik venelaq( ) 參照 velaqveneric( ) 參照 veric veneve( ) 參照 veve veneveanga( ) 參照 veve vengeq( ) 1. 鼻涕.izua vengeq i ta ku ngudjus. 我的鼻子有鼻涕 puvengeq( ) 參照 vengeq 1. 流鼻涕.puvengeq aken. 我流鼻涕 puvengevengeq( ) 參照 vengeq 1. 在流鼻涕.puvengevengeq a kakedrian. 小孩子正在流鼻涕 vengetj-1( ) 1. 具有 綁 之意. sivengetj( ) 參照 vengetj-1 1. 用來綁.mainu a venli ta sivengetj ta quvalj? 要去哪裡買綁頭髮的髮飾? vengetj-2( ) 1. 具有 結繩 綁物 之意. kisuvengetj( ) 參照 vengetj-2 1. 自己解脫.na kisuvengetj a kimadju azua rinuvu a caucau. 被綁的犯人自己解脫了 sinuvengetjan( ) 參照 vengetj-2 1. 已經被解開.ulja mavetu saljuang ayaken ku sinuvengetjan sa mareka nia ljuang. 為了要讓牛群吃飽我鬆開了他們的繩子 suvengetjan( ) 參照 vengetj-2 1. 鬆開.ka suvengetjan nikama nia vatu i vavua vaik timadju a qemaljup sa djameq tua lutjuk. 父親鬆開了我們的狗的繩子他馬上出去追兔子並抓回來 masuvengetj( ) 參照 vengetj-2 1. 鬆脫.inika namaungez a pinavengetjan tua ljuang, manasika masuvengetj sa vaik a kikan tua puvurasian nua qaliqali. 牛的繩子沒有幫綁紮好所以繩子鬆脫, 牛去吃了別人家的地瓜園 mavengetj( ) 參照 vengetj-2 1. 受困.mavengetj aken tusa sengesengan inikaken a vaivaik a semainu. 我被事務綁住任何地方都無法去 venilad( ) 參照 vilad- Page 203 of 374

204 veniljic( ) 參照 viljic veniljvilj( ) 參照 viljviljveniqviq( ) 參照 viqviq venli( ) 參照 venriljac( ) 參照 veriljacventjuaq( ) 參照 vetjuaq venuciar( ) 參照 ciar venuciq( ) 參照 vuciq venucung( ) 參照 vucung-1 venucvuc( ) 參照 vucvuc venulaqut( ) 參照 vulaqutvenuljukui( ) 參照 vuljukui venuljuq( ) 參照 venusam( ) 參照 vusam1 veqacan( ) 1. 具有祖靈所在之意. vineqacan( ) 參照 veqacan 1. 祖靈屋.nu masalut palisi a pulingav ita vinqacan. 豐年祭的時候巫師會在祖靈屋進行祭祀儀式 veqeveq( ) 1. 圍籬.aicu a kipalingulj tua cakar izua veqeveq. 我們稱男人會所的圍籬為祭場圍籬 verang-1( ) 1. 具有 鬆綁 之意. masuverang( ) 參照 verang-1 1. 鬆綁脫掉了.masuverang a vengetj tua kinacu nua turaku sa sevuriad itua djalan. 卡車的繩子鬆脫了, 以致車上的東西散落在路上 verang2( ) 1. 地上的裂縫.aicu a verang sinasi nua kadjunangan aya vavuluvulungan. 部落耆老說, 地上的裂縫是土地的呼吸口 veric( ) 1. 丟. veneric( ) 參照 veric 1. 丟.nakuya veneric a paqateleng tua cemel patavungenitjen. 不能亂丟垃圾, 我們會觸法 verican( ) 參照 veric 1. 洗滌.verican a nakuyakuya i ta su varung sasu kiumalj. 洗滌心中的惡念重新做人 siniveric( ) 參照 veric 1. 被拋棄.siniveric timadju nua kina a kemasi kadedrian. 她自小的時候就被媽媽所拋棄 siveric( ) 參照 veric 1. 拋擲.nu ikaken a kisamulja a vencik siveric ni kina ku kabang a pasa Page 204 of 374

205 pudjemeljan. 我若不認真讀書母親就把我的書包拋擲至垃圾堆 verican( ) 參照 veric veriljac-( ) 1. 具有 撕 被撕 之意. venriljac( ) 參照 veriljac- 1. 撕破.venriljac tji madju tua sinbun tua masa duduan. 他氣到撕破報紙 veriljacen( ) 參照 veriljac- 1. 被某人撕.veriljacen a sinbun nimadju, ta sipucungu nusauni. 報紙被他 / 她撕了一塊, 以便拿來起火用 vineriljac( ) 參照 veriljac- 1. 某人撕的.vineriljac ni kina a su sunatj, aza ikangasun a kitulutulu. 你 / 妳的書是媽媽撕的, 因為你 / 你都不再讀書了 maveriljac( ) 參照 veriljac- 1. 被某物撕破.makelay a ku kun ta qiladjan, avan sika maveriljac. 我的裙角被椅子勾到所以被撕破了 veriljacen( ) 參照 veriljacvetjek1( ) 1. 兄弟 ; 姊妹.ku vetjek ti djanav kati lanpau. lanpau( 男子名 ) 和 djanav( 男子名 ) 是我的兄弟 marevetjevetjek( ) 參照 vetjek1 1. 兄弟姊妹.aicu a tji masegeseg ti langpaw kati djanav marevetjevetjek tiamadju. masegeseg, langpaw( 男子名 ) 和 djanav( 男子名 ) 他們是兄弟 vetjek-2( ) 1. 具有 斷裂 之意. mavetjek( ) 參照 vetjek-2 1. 斷裂.ka mavetjek aljakai makelu saka mapasaqetju azua qunuqunu. 鞦韆斷裂以致那小孩跌下受傷 vetjuaq( ) 1. 具有倒胃口之意. ventjuaq( ) 參照 vetjuaq 1. 倒胃口.nu kemanaken tua ku kinasuqelaman a kakanen ventjuaq aken. 我吃到不喜歡吃的東西就會倒胃口 vetu-( ) 1. 具有 飽足 之意. kivetu( ) 參照 vetu- 1. 刻意撐飽.inika kivetu angata a kipaperiljariljai. 減肥的人絕不會讓自己吃飽 mavetu( ) 參照 vetu- 1. 吃飽.mavetu aken aravac maljimalji. 我吃很飽了謝謝 veve( ) 1. 具有新芽 ; 春季之意.patagitagilj sa veve nusa ku talem a qau. 我種的竹子開始長新芽 kaljavevean( ) 參照 veve 1. 春季.nu kaljavevean mavan a si vevean nua mareka cemel katua kasiv. 植物開 Page 205 of 374

206 始吐新芽的季節也就是春季 veneve( ) 參照 veve 1. 長出新芽.veneve a talem ni uni a ljisu. uni( 女子名 ) 種的桑樹長出新芽 veneveanga( ) 參照 veve 1. 發芽了.veneveanga sa mareka kamaya. 芒果開始發芽了 vicuka( ) 1. 胃.saqetju aku vicuka. 我胃痛 viduat( ) 1. 肋骨.siqarut a viduat na takec tua mamazangiljan. 山羌的肋骨要分給頭目 viking-( ) 1. 具有 彎曲 之意. maviking( ) 參照 viking- 1. 彎曲.a maviking a kasiv inika nanguaq a masan sialangan ta umaq. 彎曲的木頭不能做房屋的主樑 vilad-( ) 1. 具有 驅散 之意. venilad( ) 參照 vilad- 1. 驅散.venilad ti vuvu tua qayaqayam a kemakan tua vaqu. 祖母驅散正吃小米的群鳥 vililj( ) 1. 後面 ; 之後.izua i vililj timadju. 她在後面 pakavililj( ) 參照 vililj 1. 在... 之後 ; 事後.inianga ka masusu a tja sini pakavililj a nemanga. 事後才送的物品已經失去意義 pakitjavililj( ) 參照 vililj 1. 跟隨.sauin aken ni kina a pakitjavililj tja i kama. 媽媽叫我隨爸爸出去 tjaivililj( ) 參照 vililj 1. 下一位 ; 後面.tjimazua tjaivililj tjanusun? 你的下一位是誰? nu semagadu itjenkitausangas a maqacuvucuvung i tjaivililja vavuluvulungan. 我們在山上行走時青年在前面長者在後面 2. 後裔. kitjavililj( ) 參照 vililj 1. 跟隨隨後.vaiku a kitjavililj tjai su kaka. 你跟隨哥哥去吧 vilivililjan( ) 參照 vililj 1. 最後的.mavan aicu a vilivililjan tua ku kai. 這是我最後的話 sekavililj( ) 參照 vililj 1. 趕不上.sekavililj aken tua zuma pitua ku sisupuan. 我在功課趕不上別人 semanvililj( ) 參照 vililj 1. 輕視歧視.maya ri a semanvililj tua zuma. 不要輕視別人哦! matjatjavililj( ) 參照 vililj 1. 先後抵達.mangtjez tiamadju a matjatjavililj. 他們先後到來 mavililj( ) 參照 vililj 1. 遲到.nekanga nu anema, mavililj anga sun. 妳遲到了, 什麼都沒了 nutjaivililj( ) 參照 vililj 1. 未來.nu kisamulja itjen a kitulu tucu tjaraizua tjakamanguaq nutjaivililj. 我們 Page 206 of 374

207 若把握現在的學習將來必受益良多 viling( ) 1. 牛犁.remakarc a ljuang tua viling. 牛在拉牛犁 vilivililjan( ) 參照 vililj viljic( ) 1. 繩索.aicu a siravarava sini viljic tua sialangan. 這一條繩索是用來拉樑木 veniljic( ) 參照 viljic 1. 拉著.veniljic tua sialangan a pakata yua ljuang. 用牛拉著樑木 viljuaq( ) 1. 木芙蓉.asinlav a asav nuaviljuaq makaya tjasipucemel tua na minvalak atja kinacaucauan. 水芙蓉葉子用水煮後可敷在腫脹的肢體部位 viljugu( ) 1. 黃帝豆.na temaletalemamen tua viljugu ka izuanan tikina kati kama. 父母親還在的時候, 我們種植很多的黃帝豆 viljvilj-( ) 1. 具有 拉 之意. veniljvilj( ) 參照 viljvilj- 1. 拉.ti quzang veniljvilj tua ljuang nimadju. quzang ( 男孩 ) 拉住他的牛 vinacaq( ) 參照 vacaq vinalian( ) 參照 vali vinalingaljavan( ) 1. 圓滿之壺.aicu a pinaka vinalingaljavan a dredretan avan a sipucekecekelj. 那稱圓滿之壺的壺是用來做結婚聘禮 vinalitan( ) 參照 sevalit vinalji( ) 參照 valjivinateqan( ) 參照 vateqvincekadan( ) 參照 cekad vinceluq( ) 參照 celuq vinecikan1( ) 參照 vecik vinecikan2( ) 參照 vecik vinelian( ) 參照 vineqacan( ) 參照 veqacan vineriljac( ) 參照 veriljacviniqu( ) 1. 雨傘節 ( 蛇類 ).izua viniqu i ta tja umaq. 我們家裡有雨傘節 vinljukui( ) 1. 根莖類的綜合湯.tjalja tjenglayan ti vuvu a kemesa ta vinljukui. 奶奶最喜歡煮根莖類的湯了 vintjang( ) 1. 盆子 ( 鋁製 ).pi vintjangu a maculuculu a siav. 把很燙的湯放在盆子裏 aicu a vintjang tja papinaqupan. 我們是用臉盆來洗臉 [( 閩 )] vinuciq( ) 參照 vuciq Page 207 of 374

208 vinuljukui( ) 參照 vuljukui viq-( ) 1. 具有 片 或 塊 之意. ceviq( ) 參照 viq- 1. 片 ; 塊 ; 缺口 ; 部分 ; 切 ( 分 ) 割.kiceviq ti kina ta qalev tua si pativtiv tua aradj a kinsa. 母親切一塊燻肥肉做香油放在竽頭乾湯裡 nisun aicu a ceviq. 這一片是你的 pakiceviq( ) 參照 ceviq 1. 帶去閹割.na pakiceviq amen tua ngiav. 我們帶貓做閹割手術 kiceviq( ) 參照 ceviq 1. 取走一部份.kiceviq timadju ta vutjulj sa ljatui. 他取了一塊肉去煮 kiniceviqan1( ) 參照 ceviq 1. 動過受術.kiniceviqan anga ti sasuyu kasalim. 昨夜 sasuyu 已經動過手術 kiniceviqan2( ) 參照 ceviq 1. 閹割過.kiniceviqan anga azua vatu. 那隻狗已經閹割過 cemviq1( ) 參照 ceviq 1. 分割 ; 割讓.nakuya inika cemviq ta kadjunangan tua marka su kaka. 一定要分割些土地給你的兄弟姊妹 cemviq2( ) 參照 ceviq 1. 閹割.na cemviq amen tua qacang ka sauni. 我們剛閹割豬隻 ceviceviq( ) 參照 ceviq 1. 缺口.namya tua ceviceviq a su kiljivak tjanuamen. 你對我們的愛有缺口 viqviq( ) 1. 海浪.na reminkutj aravac a viqviq nu kalja valian. 颱風季節風浪大的可怕 veniqviq( ) 參照 viqviq 1. 起浪.veniqviq sa ljavek nu qaca a vali. 風大時海就會起浪 viri-( ) 1. 具有 左邊 之意. tjaiviri( ) 參照 viri- 1. 左邊.tjimazua i tjaiviri tjaikui anapesanguaq aravac? kui ( 男子名 ) 的左邊那位美女是誰? ljiaviri( ) 參照 viri- 1. 靠左邊一點.nu ljiaviriusun apagalju kisun atjaseljenguaq. 你再靠左邊一點, 你會感覺比較舒適 vitjai( ) 1. 篩子.aicu vitjai tua lamug nuri qemavai. 要做年糕時用這個篩子來篩小米粉 vitjuqan( ) 1. 星星.maru vitjuqan aken a i kalevelevan. 我宛如天上的星星 vu( ) 1. 腸子.tja qirqiren a vu na qacang sanguaq angata. 豬腸用炒的實在是好吃極了 vuaq1( ) 1. 今日.kasinumun a vuaq. 你們今天去了哪裡? Page 208 of 374

209 ivuavuaq( ) 參照 vuaq1 1. 當日.kasicuayan tjaceveljen ivuavuaq a namacai i djalan a caucau. 過去, 在路上意外死亡的人當日就埋葬 vuaq2( ) 1. 山藥.vaikamen a ki vuaq. 我們去採收山藥 vuca-( ) 1. 具有 瞎 之意. mavuca( ) 參照 vuca- 1. 瞎眼.mavuca timadju 他是瞎子 vucekulj( ) 1. 藤製用具.aicu a vucekulj makaya tja pizuanan tua kinsa, tua sengsengan a qataqata nua vavayavayan. 藤製用具可以盛飯菜, 也可以是婦女們放置琉璃珠之用具 vucelacelai( ) 參照 vucelai vucelai( ) 1. 白 ( 色 ); 變白.vucelai a aljis nimadju. 他的牙齒很白 vucelacelai( ) 參照 vucelai 1. 白色的.vucelacelai a lutjuk. 白色的兔子 mevucelai( ) 參照 vucelai 1. 變白.mevucelai aquvalj nivuvu tua masakinavulung nimadju. 阿嬤老到她的頭髮全白了 vucelelj( ) 1. 冷.vucelje a kinaqadavan tucu a vuaq. 今天是寒冷的天氣 vuceleljan( ) 參照 vucelelj 1. 寒冷.paramur sa vuceleljan imaza i ripun. 日本很寒冷 vuceleljan( ) 參照 vucelelj vuciar( ) 參照 ciar vuciq( ) 1. 切 ; 割 ; 切痕.makeljang a vuciq itua tialj ni kama. 我父親的肚子上的切痕很清楚 kakivuciqan( ) 參照 vuciq 1. 手術台.tjaucasav aken a kemasi tua kakivuciqan. 我剛從手術室出來 kivuciq( ) 參照 vuciq 1. 切除.na kivuciq aken tua caramucam itua ku vutvutan. 我有開刀切除小腿上的瘤 venuciq( ) 參照 vuciq 1. 切.vaik a venuciq ti kina tua cinavu. 母親去切小米糕 vinuciq( ) 參照 vuciq 1. 切割.vinuciq aicu a qaljic na vavui ni itjav. 這塊山豬皮是 itjav( 男子名 ) 切的 vuciqen( ) 參照 vuciq 1. 被 切 ; 割.vuciqen a semualap na kuisang a uljai itua kula ni kaka. 醫生開刀切除哥哥腳上的刺 mavuciq( ) 參照 vuciq 1. 割到.mavuciq aku lima ta siqunu. 我的手被小刀割到 Page 209 of 374

210 vuciqen( ) 參照 vuciq vucung( ) 參照 vucung-2 vucung-1( ) 1. 具有 結 之意. tavucungan( ) 參照 vucung-1 1. 一個繩結.nu tavucungan na calis ita cavilj ayasikeljang tua cavilj ka sicuayan. 依過去對年的認知, 一個繩結代表一年 [ 常用結繩算日子, 有時是一結表示日 月 年不同單位 ] venucung( ) 參照 vucung-1 1. 結繩.venucung a pukeljang tua kinacaviljan. 用繩結表示記了一年 suvucungi( ) 參照 vucung-1 1. 解開結.suvucungi sa calis. 請你解開這團繩結 vucung-2( ) 1. 具有 照顧 責任 褓姆 之意. vucung( ) 參照 vucung-2 vucuvucungen( ) 參照 vucung-2 vucuvucungen( ) 參照 vucung-2 vucvuc( ) 1. 雜草.paramuranga sa vucvuc tua tja puvaquan. 我們的小米田已經有很多的雜草 venucvuc( ) 參照 vucvuc 1. 除草兼拔某植物.nu tjalju ta sanggacu patagilj a masik sa venucevuc tua puvaquan. 到了三月就開始除草間拔小米 vudas( ) 1. 沙子.uri sisan umaq aicu a vudas. 這些沙子是用來蓋房子的 vudavudas( ) 參照 vudas 1. 多沙的.vudavudas aicu a nu pupadayan. 你們的稻田是多沙的 vudavudas( ) 參照 vudas vuka( ) 1. 尖鐵棒.tjasi kalikali tua qaqilj a vuka. 尖鐵棒是用來挖山藥的 vukavuka( ) 參照 vuka 1. 小尖鐵棒.uzi maulaulaw azua ku vukavuka i vavua. 唉呀, 我的小尖鐵棒在田裏遺失了 vukavuka( ) 參照 vuka vukid( ) 1. 山林間 ; 原始森林 ; 深山的.i vukid a sinivai ni kama a ku qaqumain. 爸爸給我的耕地很深山 vukivukid( ) 1. 眉毛.maretimalji a vukivukid nimadju. 他 / 她的眉毛長得不一樣 malua aravac a vukivukid nimadju. 他的眉毛稀稀疏疏的 vulaqulaqut( ) 參照 vulaqut- Page 210 of 374

211 vulaqut-( ) 1. 具有 懶散 之意. tjaljamavulaqutan( ) 參照 vulaqut- 1. 最懶惰.aicu atji masegeseg tjalja mavulaqutan tusa maresalasaladj. 這一班的學生中 masegeseg 是最懶惰 tjamavulaqut( ) 參照 vulaqut- 1. 較懶惰.nutja papusengesenganan aicu a mareka situ, makeljang azua tjamavulaqut. 我們如果請學生一起工作, 那些比較懶惰的學生會凸顯出來 kavulaqutan( ) 參照 vulaqut- 1. 因懶惰所以.kavulaqutan a quma nimadju manasika cemecemelanga. 因為他懶惰, 所以他的田園雜草叢生 venulaqut( ) 參照 vulaqut- 1. 懶得去.nakuya kakavelian nua ljamljam tucu a cavilj venulaqut a kiljamljam. 今天的生薑價錢很低, 我懶得去採收 vulaqulaqut( ) 參照 vulaqut- 1. 懶洋洋.azua nia vatu vulaqulaqut aravac amin a iumaq inika kiayan a sema vavua. 我們的這一隻狗懶洋洋只會在家不隨行去田裡 vulaqutan( ) 參照 vulaqut- 1. 不認真.vulaqutan nimadju aika siqacuvucuvung tua vaveciken. 他不認真所以書總是讀不好 mavulaqut( ) 參照 vulaqut- 1. 懶惰.sinan nakuya a mavulaqut a maqacuvucuvung itua tjaqinaljan. 在我們的部落裡, 年輕人懶惰是視為不好的行為 mavulaqutangata( ) 參照 vulaqut- 1. 懶得離譜.mavulaqutangata timadju neka nu tjakamanguaq. 我們拿他沒有辦法, 他真是懶得太離譜 vulaqutan( ) 參照 vulaqutvuliljauljav( ) 1. 旋風.na pacunaken tua sivali nua vuliljauljav a umaq. 我看過房子被旋風捲走 vulisiki( ) 1. 四角包巾.ka nekanan nu kabang vulisiki atja siliplip tuatja sunatj, ciuming katua inpic. 尚未有書包之前, 我們用四角包巾包裹書, 筆記與鉛筆 [( 日 )] vuljavan( ) 1. 銅製扁鍋.izua vuljavan itua niatapav. 在我們的工寮裡有銅製扁鍋 vuljukui( ) 1. 削皮的地瓜.nu kalja zalangzangan saka i vavua itjen a masengsengseng tjalja kemesan itjen tua vuljukui. 在炎熱的天氣工作時, 削皮的地瓜湯是最好的午餐 venuljukui( ) 參照 vuljukui 1. 削地瓜皮.nu inika tjen a matavak pazangal a venuljukui 若我們不習慣, 削地瓜皮也不簡單 vinuljukui( ) 參照 vuljukui 1. 削皮 ( 削過皮的 ).sanguaq uta a vinuljukui a qaqilj. 削了皮的山藥也很好吃 Page 211 of 374

212 vuljuq( ) 1. 具有 扔 丟 之意. vuljuqen( ) 參照 vulung( ) 參照 vulung1 vulung1( ) 1.(kamavanan) 百步蛇 ; 大武山. kavulungan( ) 參照 vulung1 1. 大武山.i kavulungan a kiniveqacan nua payuan. 排灣族的發源地是大武山 namasan pazangal a kavulungan i ta nia kakudanan. 大武山在我們的文化中是非常重要的 vulung( ) 參照 vulung1 1. 百步蛇.liav a patarevan nua vulung i ta kacalisian. 百步蛇在原住民是很多重要的意義 vulung2( ) 1. 老的 ; 長的. puvavulungan( ) 參照 vulung2 1. 老人院.tjuruvu aravac a vavulungan i puvavulungan. 老人院裡有許多老人 vavulungan( ) 參照 vulung2 1. 長輩.paqaljai itjen tua vavulungan. 要尊敬長輩 vuluq( ) 1. 矛.na seman vuluq ti kama tjanuaken. 爸爸有製作一支矛給我 vungelai( ) 1. 懷孕.tapuluq a qiljas a sika vungeljai 懷胎有十個月 mavungelai( ) 參照 vungelai 1. 受孕.mavungelja anga nia qacang. 我們家的豬受孕了 vuqel( ) 1. 核心 ( 木材 ).nu iuzua vuqel tua kasiv mana kezeng atja sisanumaq. 有核心的木頭才能用來蓋房 vurasi( ) 1. 地瓜.na masan pazangal a lami a vurasi. 地瓜是重要糧食 puvurasian( ) 參照 vurasi 1. 地瓜園.na seman puvurasian amen a vuaq. 我們今天做地瓜園的準備工作 vuriad-( ) 1. 具有 散 之意. sevuriad( ) 參照 vuriad- 1. 散落.sevuriad a tianes i cepeng. 籮筐裡的橘子散落一地 vuruvur( ) 1. 男子名.ti vuruvur aku saladj. 我先生的名字是 vuruvur( 男子名 ) vusam1( ) 1. 種子. venusam( ) 參照 vusam1 1. 撒種.nu kalja tugutan venusam tua vaqu. 小米播種有一定的時節 Page 212 of 374

213 semanvusam( ) 參照 vusam1 1. 篩選種子.nu makakivaquanga itjen semanvusam itjen tua tja sivusam nu mapavalitanga cavilj. 我們收成小米之後我們要為明年篩選種子 [vusam 另一個意義是種子, 首生 繁延 生命力之意義 ] vusam2( ) 1. 長嗣.vusam ti kina. sanakitarev ti kama 媽媽是長女, 爸爸是入贅 kavusaman1( ) 參照 vusam2 1. 酋長.tjara izua namasan kavusaman tua tja qinaljan a pinu payuanan a caucau. 我們排灣族的社會一定設有酋長 kavusaman2( ) 參照 vusam2 1. 當家的.kavusaman timadju ta mamazangiljan. 他是貴族裡當家的 semanvusam( ) 參照 vusam2 1. 設立頭目.titjen a payuan tucu izuanga za semanvusam aya kakudakudan. 我們現在的排灣族社會已經有所謂設立頭目儀式 vuteqilj( ) 1. 白.vuteqilj a sulja nu kalja vuceleljan. 冬天的雪是亮白的 vuteqiteqilj( ) 參照 vuteqilj 1. 銀白色的.vuteqiteqilj aku vatu. 我狗狗的毛是銀白色的 vuteqiteqilj( ) 參照 vuteqilj vutj( ) 1. 松鼠.neka nuku inalap, amin a drusa vutj. 我沒有抓到什麼, 只有帶了兩隻松鼠回來 vutjulj( ) 1. 肉.sanguaq a vutjulj nua vavui. 山豬的肉好吃 vutvutan( ) 1. 小腿.masetu a vutvutan ni puljaljuyan ta zinianan. puljaljuyan 的小腿因為跳舞而抽筋 你的小腿肚之前怎麼了, 怎麼會有傷口 vuvu1( ) 1. 祖母.taidai saka lima cavilj ti vuvu i vedaljam, laruq a ravac a nasi nimadju. 我的祖母 vedaljam( 女子名 ) 活到一百零五歲, 她實在是長壽 vuvu2( ) 1. 孫兒孫女.aminanan ti ljegean naku vuvu tucu. 目前我只有一位孫女叫做 ljegean vuvuan( ) 1. 鳥巢.seman vuvuan a qayaqayam a pivavav tua kasiv. 鳥在樹上築鳥巢 izua vuvuan itua nia tapav i vavua. 在我們的工寮有鳥巢 vuyung( ) 1. 凹陷.aku izuanga sa vuyung tusa vintjang. 這臉盆怎麼凹陷了? sa( ) 1. 然後 ; 而後就.temeketekel amen manu maipuq aza ku qali sa masu nasi. 我們在喝酒, 然後我的朋友就倒下窒息死亡 sa-( ) 1. 具有 有 的味道 之意. Page 213 of 374

214 sacemel( ) 1. 獵物.nadjemameq ti kaka tua sacemel. 哥哥有獵到獵物 saceqalj( ) 參照 ceqalj sadaw-( ) 1. 具有 割傷 之意. masadaw( ) 參照 sadaw- 1. 被割傷.masadaw aku lima ta siqunu. 我的手被小刀割傷 sadjelung-( ) 1. 具有 重擔 之意. semadjelung( ) 參照 sadjelung- 1. 加重.semadjelung sasu sunatj tusa kukinacu. 你的書加重我的行李 masusadjelungan( ) 參照 sadjelung- 1. 卸下重擔.nu mapukasizuan atja pacugan masusadjelungan a tja varung. 只有困難獲得解決我們才會卸下重擔 sadjsadj( ) 1. 蟬.liav a ravac a sadjsadj nu kalja zalangzangan. 夏天有很多蟬 saisiazuku( ) 參照 zuku saka( ) 1. 欲 ; 要.cuayanga itjen a maljavar tusa saliman saka nanguaq a tja sisekezanan. 我們已經用很長時間討論這件事, 我們休息片刻 sakamaya( ) 1. 依舊.kiljaljavaljava aken sakamaya tu mangetjeze sun a kivala tjanuamen. 我們依舊在等候你來探望我們 sakizyazuku( ) 參照 zuku sakubun( ) 1. 作文.ti zepulj macaqu a ravac a vencik tua sakubun. zepulj ( 女子名 ) 很會寫作文 sakuc-( ) 1. 具有 搬運 之意. semakuc( ) 參照 sakuc- 1. 搬運.uri semakuc amen tua qaciljai a sisanumaq. 為了蓋房子我們要搬石頭 sisakusakuc( ) 參照 sakuc- 1. 用來搬運的.aicu a sisakusakuc tuanemang tucu maljiananga ta sicuayan. 現在用來搬運東西的工具已經與過去全然不同 sakuya( ) 參照 kuyasaladj( ) 1. 同伴 ; 配偶.tima su saladj a masengseng? 你的工作夥伴是誰? pusaladj( ) 參照 saladj 1. 幫助 ; 救助.pusaladj itjen tua selapalapay a caucau. 要幫助艱困的人 kipusaladj( ) 參照 saladj 1. 與... 為伴.tjenglay aken a kipusaladj tjanusun. 我喜歡與你為伴 kipusaladj itjen nu sasaw itjen nu qazemezemetj. 晚上出門時最好要邀伴同往 Page 214 of 374

215 maresaladj( ) 參照 saladj 1. 夫妻.azua tiamadju maresaladj. 他們是夫妻 salaisai( ) 1. 想吐.nu uri mutjaqitjen salaisai a pasusangas. 我們要嘔吐之前的那種感覺叫做 salaisai salalupengan( ) 參照 salang( ) 1. 室內儲藏室.a icu a salang papizuanan a remukuz tua mareka lami. 室內的儲藏室是用來存放小米等物質 salapeljan( ) 1. 蚊子.liaw a salapeljan nu kalja zalangzangan. 夏天蚊子多 salapeljan aya i viri tua cacarag. 北排灣稱蚊子為 salapeljan saleljeselj( ) 1. 同情.nu pacunitjen tua vinaikananga nua matjaljaljak a kakedrian saleljeselj atja varung. 我們看到已經失去父母親的小孩, 我們深感同情 rusaleljeseljan( ) 參照 saleljeselj 1. 悲憫之心.azua ku kaka ti liljuk rusaleljeseljan aravac ta nasemalimesim a caucau. 我的妹妹 liljuk 對那些貧困的人付出悲憫之心 salilim( ) 1. 深夜.remekutj aravac nu salilim. 深夜的時候非常的恐佈 saliman( ) 1. 忙碌.kitulu ania saliman. 我們忙於讀書 anema saliman ni tjuku tucu? tjuku( 女子名 ) 現在都在忙些什麼? saliv-( ) 1. 具有 踩空 之意. tjesaliv( ) 參照 saliv- 1. 踩空.na tjesaliv a kula nimadju i ceva manasika makelu sapacai. 他過山路時腳踩空以致掉入山谷死亡 saljaceng( ) 參照 ljaceng saljaljumegan( ) 參照 ljaljumegan saljengseng( ) 1. 傷口或皮膚疼痛.nu macelecel a tja piqai saljengseng. 我們的傷口被碰觸到時會疼痛 saljinga( ) 參照 saljingasaljinga-( ) 1. 具有 羨慕 炫耀 指指點點 之意. pakasaljinga( ) 參照 saljinga- 1. 炫耀.si pakasaljinga tjanuamen a vinli nimadju a tjalupun 她用新買的帽子向我們炫耀 saljinga( ) 參照 saljinga- 1. 羨慕.saljinga itjen tua namanguaq a kinacemekeljan. 我們羨慕富裕人家 semaljinga( ) 參照 saljinga- 1. 令人羨慕.aicu anu marekilljivak a marecekelj semaljinga ravac tjanuamen. 你們夫妻彼此相愛令我們羨慕 Page 215 of 374

216 saljiuk( ) 1. 表示 瞬間飛過所產生 之聲音.saljiuk ayaitjen tua djaljav arava a cemalivat tua tja maca. 我們稱呼那瞬間飛過眼前的東西與聲音為 saljiuk saljivalav( ) 1. 傷心.saljivalav ti kama ka pacun tua ku kinasikingan. 父親看到我的考試成績單很傷心 papusaljivalavan( ) 參照 saljivalav 1. 增添傷心.maya semenai a papusaljivalavan tjaimadju. 不要唱歌來加增他的難過 semaljivalav( ) 參照 saljivalav 1. 令人傷心.aicu a kinacemekeljan a inika namarasurasudj semaljivalaw aravac. 這個不和睦的家庭令人看了難過 salu-( ) 1. 具有 信仰 相信 感謝 之意. sikasalu( ) 參照 salu- 1. 因此信.aicu a sisiu kai nua cemas manaku sikasalu. 聖經是神的話所以我相信 masalu1( ) 參照 salu- 1. 相信.masalu tua cemas. 相信上帝 masalu2( ) 參照 salu- 1. 感謝.masalu tua su kiljivak. 感謝你的關愛 salulum( ) 參照 salum salum( ) 1. 香的.salum aravac a su kinsa. 你煮的飯好香喔! salulum( ) 參照 salum 1. 很香.tjemenglay a saluman nua lumamad. 嬰兒的體香令人喜愛 salumangata( ) 參照 salum 1. 太香了.salumangata nimadju a kulimu. 她的化妝品太香了 semalum( ) 參照 salum 1. 使... 變香.semalum aken tua ku kava a sasequsequ. 我噴灑香水在我發臭衣服上 salumangata( ) 參照 salum samalji( ) 參照 maljisamaq( ) 1. 苦萵苣菜.tja si puljaceng a samaq tua zalja. 我們用苦萵苣菜加在小米飯裡 samiang( ) 1. 神像.liav a samiang itua biu. 廟裡有很多神像 samiling1( ) 參照 milingsamiling2( ) 參照 milingsamulja( ) 1. 貪 ; 羨慕.samulja timadju tua utubai manasi cakav tua nua zuma. 他羨慕以致偷了別人的機車 samutjaq( ) 參照 utjaq- Page 216 of 374

217 san( ) 1. 選為. sinan( ) 參照 san 1. 選為.sinan daihiu nua taqaljaqaljan ti pukiringan. pukiringan( 男子名 ) 被居民選舉為代表 sanbasang( ) 1. 助產士.na sanbasang a ku kina. 我母親曾經是助產士 [( 日 )] sanengeli-( ) 1. 具有 嘲笑 之意. semanengeli( ) 參照 sanengeli- 1. 去嘲笑.nakuya semanengeli tua namaqar a caucau. 不要去嘲笑有身體障礙的人 nakuya semanengeli tua naparut. 不可去嘲笑弱者 sinanengeli( ) 參照 sanengeli- 1. 被嘲笑.paseqeljing timadju tua sinanengeli nua zuma. 她幫助被嘲笑的人 sang( ) 1. 三. sangacu( ) 參照 gacu sangas-( ) 1. 具有 先 前 第一 之意. pisangas( ) 參照 sangas- 1. 讓行.akemudanga, pisangas itjen sakamaya tua vavulungan. 作任何事都要禮讓長輩 tjaisangas( ) 參照 sangas- 1. 先前.katjaisangas nekanudjalan nua kisia kemasi akaw asema taitu. 先前屏東到台東是沒有火車 kitjausangas( ) 參照 sangas- 1. 在前頭.a tja kakudan in qinaljan, nu semacemecemel itjen kitausangas a mareka maqacuvucuvung a venasak tua djalan. 傳統上, 我們和大人一起上山的時候, 年輕人要走在前面開路 sangasan( ) 參照 sangas- 1. 先.sangasan a pakisuqiljang a su kaka. 你先給弟弟洗澡 sangasangasan1( ) 參照 sangas- 1. 第一 ; 首先.sangasangasan asasupuin. 第一課 sangasangasan2( ) 參照 sangas- 1. 第三代堂 ; 表兄弟姊妹.tjatjuruvu a marekaku sangasangasan makatjai kama tua makatjai kina. 我父親系譜的第三代堂和表兄弟姊妹比母親這邊還要多 sinipakasangas( ) 參照 sangas- 1. 事先 ; 先前.aicu a kubung sinipakasangas a pasemalaw tu uri mangtjez a qaljaqalja. 這份公文是事先告知有客人要來這裡 sangasan( ) 參照 sangassangasangasan1( ) 參照 sangassangasangasan2( ) 參照 sangas- Page 217 of 374

218 sangatj-( ) 1. 具有 自卑 排斥 之意. kisangatj( ) 參照 sangatj- 1. 自卑.maya ngata a kisangatj tua tja kinaquljavan. 不要為我們的膚色而自卑 kisangatj timadju tua puljuan inika selaing tja sazuain a kivala. 他自卑於自己的家境不喜歡人家到訪 sangatjan( ) 參照 sangatj- 1. 排斥 ( 對人 ).paramur a sangatjan tjanuaken nua ku salasaladj. 我的同學很排斥我 sangatjan( ) 參照 sangatjsangav-( ) 1. 具有 不受歡迎 之意. kinasangavan( ) 參照 sangav- 1. 不受歡迎的.tiaken mavan a kinasangavan nua qaliqali. 我才是不受歡迎的人 masangav( ) 參照 sangav- 1. 不歡迎 ; 排斥.inika ken a namasangav tua timanga. 我並沒有不歡迎任何人 sangel( ) 1. 枕 ; 躺.ti aken ana masengseng ta icu a sangel. 這個枕頭是我做的 kisangel( ) 參照 sangel 1. 躺.ki sangel ti ljuzem ta djapalj na kina. ljuzem( 女性名 ) 躺在她媽媽的腿上 semangel( ) 參照 sangel 1. 當作枕頭.semangel aken ta kasiw. 我把木頭當作枕頭 sanguanguaq( ) 參照 nguaqsanguaq( ) 參照 nguaqsanrinsia( ) 1. 三輪車.kanekanan nu haiya sanrinsia tjatjevavan nua qaljaqalja i pairang. 尚未有計程車之前平地是用三輪車運客人 sansiaven( ) 參照 siav sanzicu( ) 1. 算數.tiamen a marekakakaka aminaken nu makulung tua sanzicu. 我們兄弟中只有我算數不好 [( 日 )] sapai1( ) 1. 剷平地.uri sanumaqan aicu a sapai. 這塊剷平的地是用來蓋房子的 sasapain( ) 參照 sapai1 1. 待剷平之地.nia sasapain aicu a kadjunangan tua puvaquan. 這塊待剷平的土地是要成為小米田 sinapayananga( ) 參照 sapai1 1. 已經剷平了.aicu sinapayananga sa namacunuq a djalan. 有土石流的這一條路已經剷平了 sapai2( ) 1. 家名.azua masudjusudju a vuaq lja sapai. 今天在舉行婚禮的是 sapai 家 Page 218 of 374

219 sapediq( ) 1. 因 發癢.nu maisu maisu itjen tua ljumai madjulu itjen a sapediq. 杵稗子 ( 穀類 ) 時很容易因它的糠粉全身發癢 [sapediq 因 發癢排灣族的傳統食物中有叫做 ljumai. 雖然可口香醇, 然而搗 ljumai 時它的糠粉會引起皮膚發癢 目前已經不容易看到這植物 ] sapelj( ) 1. 隔熱起鍋布.nu izua sapelj makaya itjen a vencilj tua maculju. 有隔熱起鍋布才能提熱的東西 sapui( ) 1. 火.aicu a sapui katua zaljum mamav a kinamasan pazangalan tua tjanasi. 火與水對我們的生命的重要性是一樣的 zaman katua qau atja si sapui nu pacacikelitjen kasicuayan. 過去我們是藉由竹子或芒草梗做的火炬在夜間行動 papusapuyan( ) 參照 sapui 1. 燈具.naveneli aken tua papusapuyan. 我買了燈具 kisapui( ) 參照 sapui 1. 取火.neka nu nia anasui a sipumedjek manasika vaik aken a kisapui a sematua nia ljaqediqedi a kemesakesanga. 我們沒有火柴可以起火, 所以到正在煮飯的鄰居取火 semansapui( ) 參照 sapui 1. 火把.nu tjeseleman itjen i vavua semansapui itjen tua zaman. 如果天黑了才離開工寮就要用蘆葦梗做火把 masisapui( ) 參照 sapui 1. 攜帶火把.miseleman a djalan paqenetju a masisapui. 路很暗要記得帶火把 sapuisiq( ) 參照 isiq sapulju( ) 參照 puljusaqetju( ) 1. 病 ; 痛.saqetju a ku tjialj katua ku qulu. 我的肚子和頭很痛 kipasaqetju( ) 參照 saqetju 1. 自残.kana mapulavang ti madju, malap ta nemanga sa kipasaqetju a kimadju. 只要他喝醉酒, 就會拿東西自殘 saqetjuan( ) 參照 saqetju 1. 疾病 ; 毛病.anema saqetjuan ni kama i cegaw? cegaw( 男子名 ) 叔叔的疾病是甚麼? mapasaqetju( ) 參照 saqetju 1. 受傷.namapasaqetju ti kaka ka tiaw. 哥哥昨天受傷了 ka masengsengseng aken mapasaqetju a ku kula. 工作時我的腳受傷 saqetjuan( ) 參照 saqetju saqimqim( ) 參照 qimsara( ) 1. 篩子.aicu sara tua vudas. 這篩子是用來篩沙子 saraw-( ) 1. 具有逃之意. Page 219 of 374

220 kisaraw( ) 參照 saraw- 1. 逃婚.nguanguaq aravac uta azua kisaraw nu pucekecekelj. 婚禮中的逃婚儀式也是很精彩的部份 saregem1( ) 參照 regem-1 saregem2( ) 參照 regem-1 saregeman( ) 參照 regem-1 sarequng( ) 參照 requng-2 sarukamayanga( ) 參照 kamaya sarukuya( ) 參照 kuyasarumata( ) 1. 內褲.ti kina na masengseng tua ku sarumata. 我的內褲是媽媽做的 [( 日 )] sarunguaq( ) 參照 nguaqsasa( ) 1. 自我欣慰.kisasa azua matjaljaljak nimadju ka separia ta seking ta kumuing. 他考上公職之後父母感到欣慰 semasa( ) 參照 sasa 1. 安撫 ; 安慰.nu izua kipaulaula i qinaljan tjara tja sazuain a semasa sa tja kainulian. 部落有人遇難, 我們得去探訪安慰並為他禱告 sasaleven( ) 參照 selawsasapain( ) 參照 sapai1 sasavelan( ) 1. 大鍋子.a pucekelj tua vavayan a mamazangiljan lemisi tua sasavelan. 和貴族的女子結婚就要以大鍋子為聘禮 sasavelen( ) 參照 selawsasekauljan( ) 參照 sekauljsasekezan( ) 參照 sekezsasenayan( ) 參照 senaisasequ( ) 參照 sasequsequ( ) 參照 sequ sasigalju( ) 參照 galjusasiq( ) 1. 螞蟻.akumaya sa kinaliav nua sasiq? 這裡怎麼有這麼多的螞蟻? pusasiq( ) 參照 sasiq 1. 招螞蟻.pusasiq anga su pia. 你 / 妳的糖果招螞蟻了. sasuayan( ) 參照 sasiq 1.( 木製 ) 門楣.nu mazazangiljan izua sasuayan a vincikan ita niamadju umaq. 如果是貴族階級的家庭, 家中會掛有有雕刻的木製門楣做裝飾 sasuayan( ) 參照 sasiq sasululjai( ) 參照 luljaisasupuan( ) 參照 supu1 sasupuin( ) 參照 supu1 Page 220 of 374

221 sasusuan( ) 參照 susu 2 sau( ) 1. 趕 ; 走 ; 起.aicu salilimanga, sau vaikuanga tjumaq. 現在已經夜深人靜, 請你們回家了 saugseg( ) 參照 sau 1. 被吵醒.na taqed a ku vuvu ljakua zemaing a dingwa saugseg ti madju sa qaung. 我的孫女原本在安睡, 可是電話響的時候她被吵醒而哭 sauinamen( ) 參照 sau 1. 趕人.nu salimlim anga sauinamen nikina tua taqed. 夜深的時候, 媽媽會趕我們去睡覺 segesegu( ) 參照 sau 1. 叫醒.segesegu timadu ulja paceged sapadjele tua sema gakku. 叫醒他好準備去學校 saugseg( ) 參照 sau sauinamen( ) 參照 sau saulian( ) 1. 金線蓮.pazangal a kakavilian nua saulian. 金線連的價值很高 sauljauljai( ) 1. 石牌柱.nu cinekecekan ta sauljauljai a umaq, avan na mazazangaljan. 如果房子外有立石牌柱, 那就是貴族的家 sauqaljai( ) 參照 uqaljai sauram( ) 1. 欲求 ; 欲望 ; 性欲.aicu a mareka kakerian neka nu ika sauram tu keman ta ljualju. 小孩子們沒有一個不欲求吃到糖果 sauraman( ) 參照 sauram 1. 性欲 ; 欲望.paramur a sauramam nimadju tua kipasa vavayavayan, inika kemeljang tua masiaq. 他經常拈花惹草也不覺得愧疚 sauraman( ) 參照 sauram sauzayan( ) 1. 財產.inikaliav ania sauzayan ljakua namanguaq a niavarung. 我們沒有甚麼財產但是心靈很豐盛 sauzuku( ) 參照 zuku savac-( ) 1. 具有 堆 之意. semavac( ) 參照 savac- 1. 堆材.semavac tua kasiv a padjele tua uri sicapa tua vasa. 為了要烘焙芋頭要堆積木柴 savaqar( ) 參照 vaqarsavaqar-( ) 1. 具有 潔癖 之意. savaqaran( ) 參照 savaqar- 1. 表示潔癖.ayatua ru savaqaran timadju inikangata keman i tjuqaliqali. 因為她有潔癖, 她不在別人家吃飯 Page 221 of 374

222 savaqaran( ) 參照 savaqarsavarequng( ) 參照 requng-2 savavayan( ) 參照 vavayan savid-( ) 1. 具有 專挑 之意. kisavid( ) 參照 savid- 1. 挑食.nu keman itjen kisavid timadju ta vutjulj inika keman tua ljaceng. 我們吃飯的時候, 他只挑肉吃不吃菜 kisavid a keman ta ljaceng timadju inika keman tua vutjulj. 他只吃蔬菜不吃肉 semavid( ) 參照 savid- 1. 專挑.semavid timadju a kipusengsengan tua pazangal. 他專挑困難的事情做 saviki( ) 1. 檳榔.napaveliveli tiamadju ta saviki ka sicuayan. 他 / 她們以前是在賣檳榔 sayda( ) 1. 汽水.inikananguaq a semuqaca temekel tua sayda, saqetju tja aljis. 我們不可以喝太多的汽水, 不然我們的牙齒會痛 [( 日 )] sazuain( ) 參照 zua 1 sazuau( ) 參照 zua 1 se( ) 1. 屬於.na se makazayazaya senai. 屬於瑪家村的歌 se payuan aken. 我是來自排灣部落的人 secaljisi( ) 參照 se 1. 射鹿部落的人.aicu a secaljisi katua sepadain tjalja se dutan taikavulungan. 射鹿部落和 padain( 部落名 ) 是最靠近大武山的族人 sebuqbuq( ) 參照 buqbuqsecaca( ) 參照 cacasecacadja( ) 參照 cadja secacikel( ) 參照 cikelsecalivat( ) 參照 calivatsecalivatanga( ) 參照 calivatsecaljisi( ) 參照 se secapilj( ) 參照 capilj secekcek( ) 參照 seceker( ) 參照 ceker secevung1( ) 參照 cevungsecevung2( ) 參照 cevungsecugcug( ) 參照 cugcugsedjadjeljek( ) 參照 djadjeljek sedjaljep( ) 參照 djaljepsedjam-1( ) 1. 具有借之意. Page 222 of 374

223 pasedjam( ) 參照 sedjam-1 1. 借款給人.kusini pasedjam tjai masegseg aku zinliulj. 我的薪水借給 masegeseg kisedjam( ) 參照 sedjam-1 1. 借.na kisedjam timadju tua paisu tjanuaken. 他有向我借錢 sedjam2( ) 1. 女子名.ti sedjam a ngadan ni madju. 她的名字叫做 sedjam sedjekec( ) 參照 djekecsedjivic( ) 參照 djivic-2 segalju( ) 參照 galjusegarang( ) 參照 garang segesegu( ) 參照 sau sekam( ) 1. 蓆 ; 墊子.na semansekam ti vuvu tua ngat. 奶奶有用月桃葉做蓆子 aicu a sekam a ngat a kinasengseng. 這個蓆子是用月桃葉做的 sekaman( ) 參照 sekam 1. 墊在底部.sekaman aicu tua masan kataladjan. 這用來墊底 sekaman( ) 參照 sekam sekapalak( ) 參照 palaksekaulj-( ) 1. 具有 熱心服務 使差 聽命 之意. kisekaukaulj( ) 參照 sekaulj- 1. 正在受 人之託去做事.kisekaukaulj tua kina a vaik a venli tua qatia ti zepulj. zepulj( 女子名 ) 受母親之託出去買鹽 kisekaulj( ) 參照 sekaulj- 1. 為 去做.na vaikaken a kisekaulj tua sinsi. 我為老師作事 kisekaulj itjen tua marka tja matjaljaljak. 我們應要聽命於父母 sasekauljan( ) 參照 sekaulj- 1. 僕人 ; 受僕役的.sasekauljan timadju nua mamazangiljan. 他是頭目的僕役 ti pitiru sasekauljan ni yisu. 彼得是耶穌的僕人 semekaulj( ) 參照 sekaulj- 1. 請他人幫忙.aku sun a semekaulj sakamaya ta qaliqali? 你 / 妳怎麼總是叫別人幫你 / 妳忙? sinekauljan( ) 參照 sekaulj- 1. 傳令.tima sinekauljan nua tjaivavaw a pasemalaw tusa vaquan a kakudan tua patjara kadjunangan? 政府派了什麼人來說明新的土地辦法? masekaulj( ) 參照 sekaulj- 1. 不推卸.aicu a ti camak masekaulj aravac inikangata kivaqil. camak( 男子名 ) 始終樂意服務從未推卸 rukisekaulj( ) 參照 sekaulj- 1. 樂於服役.aicu a rukisekaulj a maqacuvucuvung, sinane paravac nua taqaljaqaljan. 樂於服務人的年輕人, 在部落是很受推崇的年輕人 sekaumalj( ) 參照 umalj- Page 223 of 374

224 sekavililj( ) 參照 vililj sekazu( ) 1. 烏心石 ( 樹種 ).aicu a sekazu tjaljananguaqan a san tuzungen katua san valangain. 烏心石是最好做刀柄及杵臼的樹材 sekez-( ) 1. 具有 停下休息 之意. pasekez( ) 參照 sekez- 1. 攔住.pasekez tjanuaken azua kisacu sa kinsa tua ku siuntingting. 警察攔住我然後檢查駕駛執照 sasekezan( ) 參照 sekez- 1. 歇腳之處.tja sasekezan aicuimaza i gadugadu. 這個小山丘是我們的歇腳之處 aicu a tja djalan a payuan izua sakamaya sasekezan. 我們排灣族的任何一條路都一定會有休息處 sekezan( ) 參照 sekez- 1. 休息片刻.maya kipaqadilj sekezan a palamu. 不要勉強休息片刻 sekezu( ) 參照 sekez- 1. 請停止.sekezu maluljai sun. 你已經累了, 停止吧 semkez( ) 參照 sekez- 1. 停止.nasa nekanga nu dinci ku na semkez sa tuki. 時鐘停止可能沒有電池了 sinkezan( ) 參照 sekez- 1. 曾經停留之處.avan aicu a kasiv ania sinkezan ka kasimazamen ka tjaisangas. 我們上次來的時候也曾在這棵大樹下休息 sisekez( ) 參照 sekez- 1. 暫停.tja sisekez atja sengsengan masululjayan itjen. 我們工作暫停休息一下恢復體力 a sisekez ta vencik tua lunbun ni vuruvur masa pusaladj tjanuaken. vuruvur( 男子名 ) 為了要幫助我, 他暫停寫論文 sekezan( ) 參照 sekezsekezu( ) 參照 sekezsekiamav( ) 參照 kiamav sekuc-( ) 1. 具有 抽筋 之意. masekuc( ) 參照 sekuc- 1. 抽筋.masekuc aku vutvutan kasalim, saqetjua ravac. 昨天晚上我的小腿抽筋, 非常痛 misekuc( ) 參照 sekuc- 1. 抽筋.madjulu itjen a misekuc nu inika tjen a ru 'undu. 若不常運動容易抽筋 sekulung( ) 參照 kulungselak-( ) 1. 具有 開 發 之意. minselak( ) 參照 selak- 1. 花苞開.patagiljanga a minselak a hana. 花苞已經開始開了 Page 224 of 374

225 selamu( ) 參照 lamuselangeda( ) 參照 langdaselapai( ) 參照 lapaiselaw-( ) 1. 具有 燙過 川燙 之意. sasaleven( ) 參照 selaw- 1. 要做川燙的菜料.sasaleven aicu a mareka ljaceng. 這些菜料是用來川燙的 sasavelen( ) 參照 selaw- 1. 要川燙的.sasavelen a pini vingtang a mareka ljaceng. 放在盆子裏的蔬菜是要川燙的 semelaw( ) 參照 selaw- 1. 川燙.nuri cemavu semelaw a pakasangas ta ngat. 做米粽之前, 先要把月桃葉川燙過 semelaw ti kina tua ljaceng a djaudjaw. 母親煮野菜時都用川燙的 selem1( ) 1. 避邪.aicu a ljavia i qezung sini selem tua nakuya. 窗戶上的芒草葉是用來避邪護家 pakipaselem( ) 參照 selem1 1. 隱藏儀式.a si pakiseleselem mavan a asav nua qau. 當要做隱藏儀式時都拿竹子葉來隱藏 paselem( ) 參照 selem1 1. 保護.ulja inika sun a mapasaqetju aya varung nimadju mana si paseleman tjanusun. 為了不讓你受傷害他保護你 pinaseleman( ) 參照 selem1 1. 遮蓋.pinaseleman a ringai nikama tua asav nua kasiv. 父親的鐵夾子有用乾草葉遮蓋 sinikipaselem( ) 參照 selem1 1. 盾牌.su picul a cemas a ku sinikipaselem. 神的力量做我的盾牌 nakipaselem( ) 參照 selem1 1. 遮蔭.nakipaselem tua supung nua kasiv. 因為炎熱他用樹葉遮蔭自己 namapaseleman( ) 參照 selem1 1. 被遮蓋 ; 被遮掩.aicu a nia umaq namapaselem tua qau. 我們的家被竹子遮掩 selem2( ) 1. 陰間.a nakuyakuya a caucau uri sema selem aya tjaucikel na bukusi. 牧師教導說, 壞人會落入陰間 seleman( ) 參照 selem2 1. 夜晚.aicu a ljequ nu seleman mana si casavan nimadju a muri kakanen. 貓頭鷹是在夜間出來活動尋覓食物 semelem( ) 參照 selem2 1. 埋葬."semelem" aya uta tazua cemvelj tua namacai a caucau. 埋葬的另一種說法就是 "semelem" Page 225 of 374

226 miseleman1( ) 參照 selem2 1. 昏暗狀態.kamasukincengelj miseleman a qadaw. 午後天就昏暗 nu kaljavuceleljan madjele a miseleman a qadaw. 冬天的時候天很快昏暗 miseleman2( ) 參照 selem2 1. 低潮.miseleman aku varung ka macai ti kama. 父親的過世使我陷入低潮 namiseleman( ) 參照 selem2 1. 憂鬱.namiseleman aku varung tua ku pinasalivan tua ku kai tjai madju ka tiaw. 昨天我對他講錯話心理感到憂鬱 seleman( ) 參照 selem2 seliap( ) 1. 天空紅紅的. semeliap( ) 參照 seliap 1. 天空紅紅的.nu uri venali semeliap ai kalevelevan. 如果有颱風要來天空就會紅紅的 seljaljiak( ) 參照 ljaljiakseljang( ) 1. 一起長大之朋友.ku seljang timadju a meqaca. 我跟他一起長大 2. 同情心.ki seljang itjen a saleljeselj tua kina cemekeljan niamadju. 看到他們的家境我們深表同情心 meseljang( ) 參照 seljang 1. 並起 ; 一起.meseljang tiamadju a marecekelj a semupu tua hakasi. 他們夫妻同時考上博士班 seljayar( ) 參照 ljayar seljec( ) 1. 做月子.valengi a padjele tua uri sisan seljec. 我們來做醃肉預備做月子用 kipaseljec( ) 參照 seljec 1. 做月子.nakuya nu inika kipaseljc itjen nu maka pualjak. 生完孩子後不能不坐月子 seljecu( ) 1. 請蒸熱食物.seljecu a nan atja siav. 請你蒸熱我們的湯 seljekuya( ) 參照 kuyaseljenguaq( ) 參照 ljenguaqseljud-( ) 1. 具有 全部 拿光 之意. seljudjen( ) 參照 seljud- 1. 全部拿光.azuan tjeza djamai seljudjen a temuvung nimadju. 剩餘的菜餚他用袋子全部拿光 semeljudj( ) 參照 seljud- 1. 全部吃光.kanen a semeljudj nua qatjuvitjuvi avunavun nua ljaceng. 菜苗全部被蟲吃光 sinljudjanga( ) 參照 seljud- 1. 被吃光.sinljudjanga nua ngiaw a ciqave i vavav ta cukui. 桌子上的魚全部被貓吃光了 Page 226 of 374

227 seljudjen( ) 參照 seljudseljus-( ) 1. 具有 戳 之意. maseljus( ) 參照 seljus- 1. 戳傷.na maseljus aku lima tua qau. 我的手被竹子戳傷 seluc( ) 參照 selucseluc-( ) 1. 具有 陷阱 吊掛 被勒 之意. kiseluc( ) 參照 seluc- 1. 上吊自殺.penalisi aravac a kiseluc. 上吊自殺是很大的禁忌 seluc( ) 參照 seluc- 1. 陷阱 ; 繩結.na seman seluc ti kama tua ljingas a uri sipuringai tua qemuziquzip. 父親用鐵線做陷阱以掐住動物 ari kicaquani tua seman seluc. 我們學習製作繩結 maseluc( ) 參照 seluc- 1. 抓住.na maseluc a venan tua calis a dringai ni kama. 兔子被父親的繩索陷阱所抓住 sema( ) 1. 舌頭.namaculju a ku sema tua linalja. 我的舌頭被開水燙 pesema( ) 參照 sema 1. 吐舌.pesema a caucau nu nakiseluc a kipapacay. 上吊自殺的人會吐舌 semema( ) 參照 sema 1. 向 吐舌.nakuya semema tua qaliqali masiaq. 向別人吐舌的舉止是不禮貌的 semacasav( ) 參照 casav semadjelung( ) 參照 sadjelungsemagakku( ) 參照 gakku semainu( ) 參照 inu semakiukai( ) 參照 kiukai semakuc( ) 參照 sakucsemaljinga( ) 參照 saljingasemaljivalav( ) 參照 saljivalav semalum( ) 參照 salum semamalji( ) 參照 maljisemanberaq( ) 參照 beraq-2 semancaqev( ) 參照 caqev semandjamai( ) 參照 djamaisemandjeli( ) 參照 djeli semanearai( ) 參照 arai semaneka( ) 參照 neka semanengeli( ) 參照 sanengeli- Page 227 of 374

228 semangakku( ) 參照 gakku semangaruc( ) 參照 semangel( ) 參照 sangel semangudjus( ) 參照 ngudjus semankai( ) 參照 kai1 semankakanen( ) 參照 kansemankala( ) 參照 kala semankasui( ) 參照 kasui semankava( ) 參照 kava semankinsa( ) 參照 kingking semankizing( ) 參照 kizing semankuang( ) 參照 kuang semankubaw( ) 參照 kubaw semankun( ) 參照 kun semanlaljing( ) 參照 laljing semanljaceng( ) 參照 ljaceng semanljavaran( ) 參照 ljavarsemanljemet( ) 參照 ljemetsemanmaqacuvucuvung( ) 參照 qacuvung semannamacai( ) 參照 caisemanpakung( ) 參照 pakung semanpang( ) 參照 pang semanqavay( ) 參照 qavai semanquma( ) 參照 quma semanquzu( ) 參照 quzu semansapui( ) 參照 sapui semansipaizan( ) 參照 paizsemansunatj( ) 參照 sunatj semantadalj( ) 參照 tadalj semantjakaz( ) 參照 tjakaz semanumaq( ) 參照 umaq semanvaleng( ) 參照 valeng semanvililj( ) 參照 vililj semanvusam( ) 參照 vusam1 semanvusam( ) 參照 vusam2 semapaisu( ) 參照 paisu semapicul( ) 參照 piculsemapulju( ) 參照 puljusemasa( ) 參照 sasa Page 228 of 374

229 sematjumaq( ) 參照 umaq semaumaq( ) 參照 umaq semavac( ) 參照 savacsemavaqar( ) 參照 vaqarsemavavua( ) 參照 vavua semavid( ) 參照 savidsemekaulj( ) 參照 sekauljsemelaw( ) 參照 selawsemelem( ) 參照 selem2 semeliap( ) 參照 seliap semeljudj( ) 參照 seljudsemema( ) 參照 sema semenav( ) 參照 senavsemengac( ) 參照 sengacsemepet( ) 參照 sepetsemeqetj( ) 參照 seqetjsemequ( ) 參照 sequ semetu( ) 參照 setu semevalj( ) 參照 sevaljsemevec( ) 參照 sevecsemevus( ) 參照 sevussemiaq( ) 參照 siaqsemiav( ) 參照 siav semikau( ) 參照 sikau semila( ) 參照 silasemiljeva( ) 參照 siljevasemingilj( ) 參照 singilj semiqisiqitj( ) 參照 semiqitj semiqitj( ) 1. 斜眼.semiqitj a pacun ta zuma timadju. 他是斜眼看別人 semiqisiqitj( ) 參照 semiqitj 1. 正斜眼看.pacunu azua timadju a semiqisiqitj a kicakaw a pacun tua zuma. 看那個人正斜眼偷看別人 semivasi( ) 1. 芒草覆蓋石板法.aicua semivasiv ta ravuc paljakev tua qaciljai. 用芒草覆蓋石板屋是為保護石板 semkez( ) 參照 sekezsemnai( ) 參照 senaisemnasenai( ) 參照 senaisemu-( ) 1. 具有 除去 之意. Page 229 of 374

230 semukava( ) 參照 semu- 1. 脫衣服.paramur sa zalangzangan, nanguaq a semukava. 這麼悶熱的天氣, 脫衣服較舒適 na semukiam kasauni ti quzu. quzu( 女性名 ) 剛才還了債 semucevelj( ) 參照 ceveljsemucikel( ) 參照 cikelsemudjilai( ) 參照 djilai semuiljuq( ) 參照 iluq semukava( ) 參照 semusemukeri( ) 參照 keri semukiam( ) 參照 kiam semuliav( ) 參照 liav semumuqic( ) 參照 muqic semungadjai( ) 參照 ngadjai semupaisu( ) 參照 paisu semupalalj( ) 參照 palalj1 semupusupu1( ) 參照 supu1 semupusupu2( ) 參照 supu2 semuqaca( ) 參照 qaca semuqadjai( ) 參照 qadjai semuqayav( ) 參照 qayavsemuqelam( ) 參照 suqelam semuqeljev( ) 參照 qeljevsemurabu( ) 參照 surabusemuram( ) 參照 suramsemusu( ) 參照 susu 2 semusuq( ) 參照 susuqsemutj( ) 參照 semutjsemutj-( ) 1. 具有 停止呼吸 之意. semutj( ) 參照 semutj- 1. 窒息.sebuqbuq timadju mana sika semutj. 他溺水窒息 masemutj( ) 參照 semutj- 1. 斷氣.masemut sa pacai ita qiladjan timadju. 他在椅子上斷氣死亡 semutjaljupun( ) 參照 tjalupun senai( ) 參照 senaisenai-( ) 1. 具有 歌曲 之意. sasenayan( ) 參照 senai- 1. 演唱廳.urilemingdjelj tua sasenayan i 'akaw tucu a cavilj. 今年屏東要建設演唱廳 Page 230 of 374

231 semnai( ) 參照 senai- 1. 唱歌.neka nu makulung a semnai tua kacalisian ka sicuayan. 過去沒有原住民不會唱歌 semnasenai( ) 參照 senai- 1. 正在唱歌.semnasenai ti vuvu tua sincuayanan a senai. 祖母正在唱古老的曲調 senai( ) 參照 senai- 1. 詞.nguanguaq a ravac sa patarevan nusa senai. 這首歌的詞意很美 rusenasenai( ) 參照 senai- 1. 領唱者.nu zemiazianitjen timadju a rusenasenai a parutavak. 我們在跳舞的時候經常是由他來帶頭唱 senav-( ) 1. 具有清洗之意. pasenav( ) 參照 senav- 1. 請人清洗.izua uri pasenav tua umaq? 有人要請人清洗房子嗎? kisenav( ) 參照 senav- 1. 自己清洗.kisenav ti kaka tua kula. 哥哥洗腳 semenav( ) 參照 senav- 1. 清洗.tisun a uri semenav tua kisi nu sauni. 等一下你來洗碗 masenav( ) 參照 senav- 1. 被清洗.masenav a kasiv katua cemel ta qudalj. 樹木和草被雨水清洗 senema( ) 參照 nemasengac-( ) 1. 具有 討厭 之意. semengac( ) 參照 sengac- 1. 令人討厭.semengac a kai nimadju namaya uta kinudan nimadju. 他的言行舉止都令人討厭 sengacan( ) 參照 sengac- 1. 不在乎.sengacan nimadju tjanuaken manasika napasulivai sakamaya. 由於他不在乎我, 所以他從來就沒有面談 masengac( ) 參照 sengac- 1. 不喜歡.masengac ti tjaqali a kidjadjalan tua kina sema vavua. 他不喜歡跟母親去田莊 masengac timadju a kiqaivuan tjanuaken. 他不喜歡跟我說話 sengacan( ) 參照 sengacsengkunglu( ) 參照 kunglu sengseng-( ) 1. 具有 工作 製作 之意. pakasengseng( ) 參照 sengseng- 1. 訂製.tima a na pakasengseng tjanusun tazua cepeng? 那個籃子是誰訂製的? kinasengseng( ) 參照 sengseng- 1. 作品.aicu ku kinasengseng kasauni. 這是我剛才的作品 kipusengsengan( ) 參照 sengseng- 1. 工作.uri kipusengsengan aken tua sihu. 我要在政府機關工作 Page 231 of 374

232 sengsengan( ) 參照 sengseng- 1. 職業.anema su sengsengan tucu? 你現在的職業是什麼? masengseng( ) 參照 sengseng- 1. 製作.nu masukincengelj uri vaik aken a masengseng ta lalingdjan. 下午我要去做鼻笛 sengsengan( ) 參照 sengsengsepacengceng( ) 參照 cengceng sepacevelj( ) 參照 ceveljsepadjiqes( ) 參照 djiqessepairang( ) 參照 pairang sepakacidilj( ) 參照 cidiljsepaljama( ) 參照 ljamasepaljavak( ) 參照 paljavak2 sepaqaluqalu( ) 參照 qalu sepaqudjalj( ) 參照 qudjalj sepatj( ) 1. 四.sepatj a qapuluan sa kasiw. 四棵樹 sepatj akula nua vavui. 山豬有四隻腳 sepatjaqepuan( ) 參照 qepu sepatjavatan( ) 參照 vatansepelaqut( ) 參照 pelaqutsepelj-( ) 1. 具有動 玩弄 無聊之意. kasepeljen( ) 參照 sepelj- 1. 被動手腳.aicu a supacugan kinasepelj nua na patalaq tjanusun. 你的事件是被有心人動了手腳 masepelj1( ) 參照 sepelj- 1. 無聊.pai senasenayu masepelj itjen. 我們很無聊請唱唱歌吧 masepelj itjen imaza neka nu tinse atja pacunan. 這裡沒有電視可看很無聊 masepelj2( ) 參照 sepelj- 1. 玩弄.maya masepelj azua kuljkulj. 不要玩弄那隻小狗 rusepeljan( ) 參照 sepelj- 1. 好動.rusepeljan a kemasi kakerian timadju. 他從小就很好動 sepeljuq( ) 參照 peljuqsepet-( ) 1. 具有 扭 抽 之意. semepet( ) 參照 sepet- 1. 扭乾.lemima itjen a semepet tua tja vinateqan ka sicuayan. 過去我們都用手扭乾衣物 sinepetan( ) 參照 sepet- 1. 被扭乾一般.a namasan pazangal a nia sauzayan a paisu cinakav a penuljat namaya ken tua sinpetan tucu. 我們值錢的東西和金錢全部被偷走, 現在我好像已經被扭乾一般的慘狀 Page 232 of 374

233 masepet( ) 參照 sepet- 1. 抽乾.masepet aravac atja vinateqan tua sivatevateq a kikai. 用洗衣機脫水很好 sepi( ) 1. 夢 ; 運氣.a mavungelay a ini tiamadju, niamadju a sepi. 她是否會懷孕是他們的運氣了 na secevung aken ta ku vuvu ita ku sepi. 我在夢裡有夢見我爺爺 pusepi( ) 參照 sepi 1. 好運氣.pusepi tiamadju makalap ta daigaku. 他 / 她的運氣很好考上了大學 sepu-( ) 1. 感染. masepu( ) 參照 sepu- 1. 感染.na masepu tua ljayar nua qesang timadju. 他感染到流行性感冒 sepulingetj( ) 參照 pulingetj sepurpur( ) 參照 purpurseqaljudj( ) 參照 qaljudjseqazalj( ) 參照 qazaljseqeledj( ) 參照 qeledj seqelicing( ) 參照 qelicing seqeseq-( ) 1. 具有涼乾之意.nunaremugerug tua tja kini vurasi tja seqeseqen a pivavaw tua pukasivan i kasasavan mana metad a kirimu. 沖洗我們方才收成的地瓜之後, 要放在戶外的木柴堆上比較容易涼乾 seqetit( ) 參照 qetitseqetj-( ) 1. 具有 誠信 存 之意. semeqetj( ) 參照 seqetj- 1. 存.nanguaq a semeqetj tua paisu a pi ginku. 存錢在銀行是好事 maseqetj( ) 參照 seqetj- 1. 誠信.inika ljaivavaw a sinupuan nimadju ljakua maseqetj a ravac. 他沒有受高等教育然而非常有誠信 seqiladj( ) 參照 qiladjsequ( ) 1. 氣味 ; 嗅覺.pu sequ arevac aicu a vatu ni palanglang. palanglang 的這一隻狗有很好的嗅覺 sasequsequ( ) 參照 sequ 1. 很臭.sasequsequ a kucu nimadju. 他 / 她的鞋子很臭 semequ( ) 參照 sequ 1. 聞 ; 嗅.semequ a ngiav tua ciqav. 貓聞到了魚的味道 semequ a vatu ta kakanen. 狗會聞食物 serupaq( ) 參照 rupaqsesazua( ) 參照 zua 1 Page 233 of 374

234 setjaula( ) 參照 tjaulasetjelangalj( ) 參照 langalj-2 setjurudj( ) 參照 tjurudj setu( ) 1. 麻. semetu( ) 參照 setu 1. 觸電.semtu azua tilivi kipapaulingavu. 那座電視會使人觸電要小心 masetu( ) 參照 setu 1. 麻麻.masetu anga ku djilj ta ku siqilaqiladj. 我坐到屁股都已經麻麻了 sevacaq( ) 參照 vacaq sevalit( ) 1. 接替 ; 更換.timadju ana sevalit tua kusengsengan. 他接替了我的工作 vinalitan( ) 參照 sevalit 1. 汰換.ku ljinkuya autubai nimadju nia vinalitan tua vaquan. 我弄壞了他的摩托車我們換給他新的 vinalitan anga tua vaquan aicu a paling nua umaq. 這棟房子的門已經換了 sevalitan( ) 參照 sevalit 1. 祖先.sinan kakudan nua tja sevelitan. 祖先留下的習俗 sinikivalit( ) 參照 sevalit 1. 退換.aicu a vucelacelai a kucu ku sinikivalit tua qucengecengel a quljav. 這雙白色鞋子我換了黑色的 sevalitan( ) 參照 sevalit sevalj-( ) 1. 具有 背負 之意. kisevalj( ) 參照 sevalj- 1. 騎在 之上.pacunu azua aljak nua ljavingan ana kisevalj tua kina. 看那隻小猴子騎在母親的背上 semevalj( ) 參照 sevalj- 1. 背起.kasicuayan semevalj aken tua ku kaka sema gakku. 我過去都背起弟弟上學 semevalj ti vuvu tjanuaken a vaik a kivala. 奶奶背著我到處串門子 sinevalj( ) 參照 sevalj- 1. 背著.ku sinevalj a tjumaq ti vuvu tua masa pulavan. 祖父醉醺醺, 我背著他回家 masasevalj( ) 參照 sevalj- 1. 互相背負.kavalanga tiamadju ana masasevalj sakamaya tua siselapai. 我很贊許他們彼此互相擔待重擔 sevec-( ) 1. 具有直 ; 正 ; 弄直之意. semevec( ) 參照 sevec- 1. 弄直.semevec aken tua namarukung a vatjuljayan. 我把灣的鐵條弄直 sevesevec( ) 參照 sevec- 1. 正直.sevesevec a sikinemeneman ni madju. 他的想法很正直 sinevec( ) 參照 sevec- 1. 修直了.sinvec a rarukurukungan a djalan ka seman djalan a mumalj sa sihu. 當 Page 234 of 374

235 政府重整這一條路的時候弄直了這些彎路 masevec( ) 參照 sevec- 1. 直的.na masevec a inupuan tusa umaq. 這個房屋的石牆很直 seveliuq( ) 參照 veliuqsevesevec( ) 參照 sevecsevuc-( ) 1. 具有 掉落 稀疏 之意. masevuc1( ) 參照 sevuc- 1. 掉落.nu mevulung itjen patagilj a masevuc atja quvalj. 上了年紀頭髮就開始掉落 masevuc2( ) 參照 sevuc- 1. 稀疏.masevuc a quvalj ni vuvu. 祖父的頭髮很稀疏 sevuljuq( ) 參照 sevur-( ) 1. 具有 倒 之意. masevur( ) 參照 sevur- 1. 倒塌.masevur a nia tapav tua raljiz. 颱風使我們的工寮倒塌 sevuriad( ) 參照 vuriadsevus-( ) 1. 具有 熄滅 之意. semevus( ) 參照 sevus- 1. 熄火.nakuya inika semevus tua sapui i gadu. 在山上要熄滅火星 sevusen( ) 參照 sevus- 1. 把火熄掉.ka makakesa ti kina tua niacengelj sevusen a sapui. 母親煮好午餐就把火熄滅 sinvusanga( ) 參照 sevus- 1. 已經熄滅了.sinvusanga a penuljat a sapui. 火已經完全熄滅了 sisevusevus( ) 參照 sevus- 1. 用來熄火的.aicu a zaljum i tangku sisevusevus nu izua maljama. 這個儲水池的水是用來熄滅火災的 masevus( ) 參照 sevus- 1. 熄滅.masevus a nia sapui tua qudjalj. 我們的火把因雨熄滅 masevus a sapui tua qudjalj. 因為下雨火就熄滅 masevusanga 1( ) 參照 sevus- 1. 沒有火了.masevusanga tja sapui i kasasavan, nu pecunguitjen a pi tjumaq. 我們在外面的火堆已經沒有火了, 就在屋內起火 masevusanga 2( ) 參照 sevus- 1. 死心.masevusanga aku varung tua kinemenem ta pucekelj. 我對於結婚這件事已經死心 sevusen( ) 參照 sevussezam-( ) 1. 具有 發燒 之意. kisezaman( ) 參照 sezam- 1. 手測額溫.ini anga ka masezam ka ku kisezamam. 我手測額時他已經不發燒 Page 235 of 374

236 了 sezaman( ) 參照 sezam- 1. 溫度 ; 熱度.namakuda a sezaman ni utji? 女兒的發燒情形如何? masezam( ) 參照 sezam- 1. 發燒 ; 發熱.masezam aravac ti qunu. 我們的兒子發高燒 sezaman( ) 參照 sezamsezetj-( ) 1. 具有 被附身 之意. sezetjen( ) 參照 sezetj- 1. 被... 附身.nu maluljaitjen satje kataqed madjuluitjen a sezetjen. 很疲憊的狀態睡覺很容易感受被巫靈附身 sezetjen( ) 參照 sezetjsezikezuku( ) 參照 zuku siac( ) 1. 火藥筒.nu vaik a semakadu a cinunan tjara kemacu tua kuang katua siac. 獵人上山, 一定會帶槍和火藥 siakai( ) 1. 社會.aicu a siakai nua payuan, namsan pazangal aicu a mamazangiljan, pualju, parakaljai katua malada. 在排灣族社會裡酋長, 士, 祭司與巫師都受尊重 [( 日 )] sialangan( ) 1. 屋樑.vaiki a qemalu tua sialangan. 我們去搬運屋樑 tjalja masan pazangalan a sialangan tua tja umaq a payuan. 主梁是排灣族房屋最重要的部分 pusialangan( ) 參照 sialangan 1. 安置屋樑.pusialangan itjen nusauni. 待一會兒我們要安置屋樑 sialap( ) 參照 lapsialja( ) 1. 背帶.alapu tua sialja sa sevalji a su kaka. 拿背帶背你的弟弟 siaq-( ) 1. 具有 表現差 害羞 令人不齒 遮羞 之意. kasiaqu( ) 參照 siaq- 1. 要有羞恥心.titjen a caucau kemeljang itjen tua masiaq mana paria. 人要有羞恥心才是正常 kisiaq( ) 參照 siaq- 1. 表現差 ; 不好意思.na vaikaken a kipisayan ljakua na kisiaq aken a paqulid. 我去參加比賽但表現的很差 semiaq( ) 參照 siaq- 1. 令人不齒.pai kiumalju semiaq sasu sikudan. 改過自新吧, 你的所作所為令人不齒 siaqan( ) 參照 siaq- 1. 害羞.inika ki qaivuan tua qaljaqalja timadju tua masa siaqan. 他因害羞所以不與陌生人交談 siasiaq( ) 參照 siaq- 1. 羞於.siasiaq nu caucauan timadju inika patekai tua vinarunga. 他是羞於表達自己的人 Page 236 of 374

237 susiaqan( ) 參照 siaq- 1. 遮羞 ; 贖罪.kasicuayan cemuljuitjen tua qacang tua tjasini susiaqan tua tja pinasalivan a caucau. 過去, 對於我們所加害的人要以殺豬表示贖罪或遮羞 masiaq( ) 參照 siaq- 1. 害羞.masiaq a qivu ita katjuruvuan. 他不敢在眾人面前說話 masiaq aken a kiqepuan tua qaljaqalja. 我害羞見陌生客 masiaq ta sinalimsiman nimadju. 害羞於自己的身份 tenglai aken tjaimadju ljakua masiaq aken a kiqaivuan. 我很喜歡她可是害羞與她會面 masiasiaqanan( ) 參照 siaq- 1. 因不認識而害羞.inianan ka sedjalu tjanuaken sa mareka situ masiasiaqanan. 學生剛來還不認識我, 所以很害羞 rusiaqan( ) 參照 siaq- 1. 很害羞.ayatua rusiaqan timadju inika kiqeqepuan tua salasaladj nimadju. 由於他很害羞所以他都沒有和同學相聚 siaqan( ) 參照 siaqsiasiaq( ) 參照 siaqsiav( ) 1. 湯.anema nu sinan siav? 你們煮什麼湯? qayamu a siav tu qaljesaljesav tu ini. 請試喝湯的味道 papusiavan( ) 參照 siav 1. 湯鍋 ; 湯盆.liav a nia papusiavan. 我們的湯鍋很多 pasiav( ) 參照 siav 1. 有分享之意.nu namalap itjen ta sacemel tjara tjen a pasiav tua mareka vavuluvulungan i ljaqediqedi. 有獵到山產一定要分享給鄰居的長者們 sansiaven( ) 參照 siav 1. 做成湯.sansiaven aicua ciqav. 這條魚是要用來做成湯的 semiav( ) 參照 siav 1. 喝湯.tjara ken a semiav nu keman aken. 我吃飯一定要喝湯 siavi( ) 參照 siav 1.( 我們 ) 喝湯.siavi ta siav na takec a salulum. 我們一起喝新鮮山羌煮成的湯 siavi( ) 參照 siav siberes( ) 參照 beressibin( ) 1. 毛巾.sasequsequ anga ku sibin, ku vateqayanga nu tiav. 我的毛巾臭臭的了, 我明天就會拿去洗了 sibiru( ) 1. 西裝.sedaljep a ravac a su sibiru. 你的西裝很合身 sibuqbuq( ) 參照 buqbuqsicacacaca( ) 參照 cacasicangicangit( ) 參照 cangitsicangitan( ) 參照 cangit- Page 237 of 374

238 sicapilj( ) 參照 capilj sicaqev( ) 參照 caqev sicaqevan( ) 參照 caqev sicauvan( ) 參照 cauv sicaviljan( ) 參照 cavilj sicevelj( ) 參照 ceveljsicevud( ) 參照 cevudsicigacu( ) 參照 gacu sicuayan( ) 參照 cuai sidangadangas( ) 參照 dangas-2 sigacu( ) 參照 gacu sigaugav( ) 參照 sigucar( ) 參照 gucalsikacekelj( ) 參照 cekeljsikacu( ) 參照 kacu sikacunuq( ) 參照 cunuq 1 sikai( ) 1. 司儀.nu izua kina teveteveljan tjara izua sakamaya namasan sikai. 任何的集會一定會有司儀 [( 日 ) ] sikakan( ) 參照 kansikaljialjia( ) 參照 ljia sikamasanmusalj( ) 參照 musalj sikaqepuqepuan( ) 參照 qepu sikaqilji( ) 參照 qilji sikasalu( ) 參照 salusikau( ) 1. 線織後背袋 ( 網袋 ).vucelacelai a sikau ni kina. 媽媽的線織後背袋是白色的 semikau( ) 參照 sikau 1. 背著線織袋 ( 網袋 ).nasemikau ti vuvu a semavavua. 祖母揹著後背袋去山上 sikaukau( ) 參照 sikau 1. 背袋.aicu a sikaukau lalang saka makaya uta a puturivecanan. 背袋不但是飾品, 也可以攜帶一些物品 sikaukau( ) 參照 sikau sikaus( ) 參照 kaus sikavacuk( ) 參照 vacuksikavaljut( ) 參照 valjut sikelai( ) 參照 kelai sikeljangan( ) 參照 keljang2 sikicakav( ) 參照 cakav Page 238 of 374

239 sikincengecengelj( ) 參照 cengelj2 siking( ) 1. 考試.uri siking amen nu tiaw. 明天我們有考試 sikuda( ) 參照 kudasikudaan( ) 參照 kudasila-( ) 1. 具有 膩 之意. semila( ) 參照 sila- 1. 使人感到膩.semila nu qalum sakamaya a paluvluv. 如果餡都是肥肉容易使人吃膩 silagav( ) 參照 silamedj( ) 參照 lamedjsili-( ) 1. 斜灣 ; 轉灣.ki sili saka ki rukung a ravac aicu a nu djalan a siljelauz magagalj itjen. 你們下去的路斜又灣, 我們會提心吊膽 siljeva-( ) 1. 具有 分享 之意. semiljeva( ) 參照 siljeva- 1. 分享獵肉.tjaljanguaqan azua tja kakudanan a payuan tua semiljeva tua tja djinameq a sacemel. 分享獵物之肉是我們排灣族的習俗中最美好的 silji( ) 1. 辣椒.aicu a silji izua laruaruq, izua lipurupuru. 辣椒有的是長的, 有的是圓的 similingan( ) 參照 milingsinan( ) 參照 san sinanengeli( ) 參照 sanengelisinankasui( ) 參照 kasui sinanljemet( ) 參照 ljemetsinanpakung( ) 參照 pakung sinapayananga( ) 參照 sapai1 sinasi( ) 參照 nasi sinekauljan( ) 參照 sekauljsinepetan( ) 參照 sepetsinevalj( ) 參照 sevaljsinevec( ) 參照 sevecsingidan( ) 參照 singilj( ) 1. 小米梗.singilj a sicevulj tua sevalitan nu tjezua ta maljeveq. 五年祭是用小米梗來煙燻邀請祖靈 aicu a qavu nua singilj katua zaqu avan a si piququququ nua vavayavayan. 小米梗的灰與無患子是婦女用來洗頭護髮用 semingilj( ) 參照 singilj 1. 燃燒小米梗產生之燻煙.semingilj tua qinaljan a pulingaw nu pasusangas tua masalut. 收穫祭之前巫師用燃燒小米梗產生之勳煙來潔淨部落 Page 239 of 374

240 singising( ) 1. 綴有鈴鐺之壺. pinusingisingan( ) 參照 singising 1. 綴有鈴鐺之壺.aicu a pinusingisingan a dredretan avan a papizuanan tua qata. 綴有鈴鐺之壺是放置琉璃珠之壺 singlit( ) 1. 懷念 ; 思念.singlit aken tja nusun. 我想念你 kinasingelitan( ) 參照 singlit 1. 令人懷念.cuacuayanga vinaikan ta kiyukai nimadju ljakua kina singelitan sakamaya nua na kemeljang tjaimadju. 他雖然離開教會一段時間可是認識他的人還是懷念他 siningelitan( ) 參照 singlit 1. 思念的 ; 親愛的.siningelitan tjanumun a mapuljat! 思念的大家 singuc( ) 1. 套繯.aicu a seman sikaw tjara izuasakamaya singuc. 製作網袋, 一定用到套繯 sini-( ) 1. 具有 做某事 之意. sinipacapel( ) 參照 sini- 1. 請人縫補.ku sinipacapel aku kabang tua qaliqali. 我請別人縫補我的書包 sinipadangdang( ) 參照 sini- 1. 請人砍草.nu sinipadangdang anu quma? 你們有請人砍田裡的草了嗎? siniaya( ) 參照 aya sinibuqbuq( ) 參照 buqbuqsinicaca( ) 參照 cacasinidjamai( ) 參照 djamaisinikaqelec( ) 參照 qelecsinikasui( ) 參照 kasui sinikicual( ) 參照 cual-2 siniki'eces( ) 參照 ecessinikipaiz( ) 參照 paizsinikipaselem( ) 參照 selem1 sinikivalit( ) 參照 sevalit sinilavut( ) 參照 lavut siniljama( ) 參照 ljamasining( ) 1. 青年 ( 青年團 ).tjuruvu a marka siningdang i qinaljan. 部落裡有許多青年 [( 日 )] siningelitan( ) 參照 singlit sinipacai( ) 參照 caisinipacapel( ) 參照 sinisinipadangdang( ) 參照 sini- Page 240 of 374

241 sinipakasangas( ) 參照 sangassinipapadjeng( ) 參照 padjengsinipaparangez( ) 參照 rangezsinipaqati( ) 參照 qatisinipaqusul( ) 參照 qusulsinipaveli( ) 參照 sinipavelianga( ) 參照 sinipenid( ) 參照 penidsinipupatarevan( ) 參照 patarevan siniqeljing( ) 參照 qeljingsiniquma( ) 參照 quma sinirukuz( ) 參照 rukuzsinivai( ) 參照 vaisiniveli( ) 參照 siniveric( ) 參照 veric sinizaljzalj( ) 參照 zaljzalj sinizaljzaljanga( ) 參照 zaljzalj sinizaqav( ) 參照 zaqavsinizazav( ) 參照 zazavsinkezan( ) 參照 sekezsinkiu( ) 1. 選舉.nu sinkiu tucu pusaladjianga ti tjuku. 這次的選舉請協助 tjuku( 女子名 ) [( 日 )] kinasinkiu( ) 參照 sinkiu 1. 被選為.kinasinkiu timadju tua king giin. 他被選為縣議員 kisinkuan( ) 參照 sinkiu 1. 競選.uri kisinkiuan aken tua cuntung. 我將要競選總統 sinkiukiu( ) 參照 sinkiu 1. 正在選舉.sinkiukiu tucu tua daihiu. 現在正在選鄉民代表 sinkiukiu( ) 參照 sinkiu sinkulungan( ) 參照 kulungsinljudjanga( ) 參照 seljudsinsi( ) 1. 老師.nakuya ini ka tjen a paqaljai tua sinsi. 我們不能不對老師有禮貌 nanguaq a ravac a sinsi niamadju. 他們的老師很好 [( 日 )] markasinsi( ) 參照 sinsi 1. 老師們.kaigigi a marka sinsi. 老師們正在開會 sinuceveljan1( ) 參照 ceveljsinuceveljan2( ) 參照 ceveljsinupu( ) 參照 supu1 sinurabu( ) 參照 surabu- Page 241 of 374

242 sinuvengetjan( ) 參照 vengetj-2 sinvusanga( ) 參照 sevussinzia( ) 1. 信徒.sinzia a ku saladj. 我的另一半是基督徒 pasu sangas tua pitju a puluq a cavilj, kisan sizia a tjuruvu a payuan. 七十年前, 多數的排灣族人歸信基督教 [( 日 )] sinzianga( ) 1. 信教.sinzianga nia kina cemekeljan a mapuljat. 我們全家都已經是基督徒了 sipadjadjas( ) 參照 djadjassipaipaiz( ) 參照 paizsipaizan( ) 參照 paizsipangtjez( ) 參照 ngetjez sipazaingan( ) 參照 zaing sipazini( ) 參照 zinisipecungu( ) 參照 cungusipualjaljakan( ) 參照 aljak sipun( ) 1. 血本無歸 ( 損失 ).a siubai niamadju amin na sipun neka nu qadav. 他們的生意血本無歸 [( 日 )] siq-( ) 1. 具有 尿液 之意. siqeljevan( ) 參照 qeljevsiqiladj( ) 參照 qiladjsiquliqulip( ) 參照 qulip siqunu( ) 1. 刀子.ainuanga aza siqunu a ku sikasengseng? 我正在用的那一隻小刀子怎麼會不見了呢? sirakeraketj( ) 參照 raketjsiravarava( ) 參照 ravasirihayan( ) 參照 rihai sirukurukung( ) 參照 rukung sisakusakuc( ) 參照 sakucsisekez( ) 參照 sekezsiselapai( ) 參照 lapaisisevusevus( ) 參照 sevussisilj( ) 1. 男子名.aicu a sisilj ngadan nua camel saka ngadan nua uqaljai. sisilj 是草的名稱也是男子名稱 sitatatataq( ) 參照 tataqsitecek( ) 參照 teceksitjaucikelan( ) 參照 cikel Page 242 of 374

243 situ( ) 1. 學生.tja mavekevekeljanga situ i qinaljan. 留在家鄉的學子愈來越少了 vuluvulung anga timadju ljakua situ anan. 他年紀大了, 但還是個學生 marekasitu( ) 參照 situ 1. 學生們.kemudakuda a marekasitu i maza? 學生們在這裡做什麼? situcuan( ) 參照 tucu situgutugut( ) 參照 tugutsitulek( ) 參照 tulek situngan( ) 參照 siubai( ) 1. 生意 ; 買賣 ; 生意人.san siubai ta paveli tua ljacen a ku qali. 我的朋友是做賣菜的生意 [( 日 )] siubaubai( ) 參照 siubai 1. 做生意的.siubaubai a marka caucau imaza. 這裡的人是做生意的 siubaubai( ) 參照 siubai siuc( ) 1. 腰.lemutud aravac a siuc ni vuvu i ljamauan. 奶奶 ljamauan 的腰很疼痛 siuljai( ) 1. 過夜.siulja i vavua ti kama katikina. 爸媽在山上過夜 siumaumalj( ) 參照 umaljsiva( ) 1. 九.siva a ciqaw i tangku. 水池裡有九條魚 sivaaqepuan( ) 參照 qepu sivai( ) 參照 vaisivaik( ) 參照 vaik sivala( ) 參照 valasivasiv-( ) 1. 覆蓋石板的草.ravuc katua ljavia a sivasiv tua qinaciljai a umaq. 石板屋是用茅草和芒草來覆蓋 sivatevateq( ) 參照 vateqsivavatan( ) 參照 vatansivengetj( ) 參照 vengetj-1 siveric( ) 參照 veric sivitjai( ) 1. 士兵.sivitjai a ku aljak. 我的小孩是士兵 sivuljuq( ) 參照 sizaingan( ) 參照 zaing sizi( ) 1. 山羊.makaya tja san keljepen a qaljic nua sizi. 羊皮可以做成皮衣 sizurung( ) 參照 zurungsu( ) 1. 你.ku drava a ravac ti su kaka. 你姊姊是我很好的朋友 su cunguljan amen maya seqalja. 我們是你的親戚不要覺得陌生 ti su kaka ku saladj a kisan sivitjai. 你哥哥 Page 243 of 374

244 和我一起當兵 sudju( ) 1. 情人. masudjusudju( ) 參照 sudju 1. 婚禮.izua masudjusudju a vuag i ta nia qinaljan. 今天在我們的部落有人舉行婚禮 sugaku( ) 1. 數學.neka nuku padjaliman a semupu tua sugaku. 我對數學是缺乏興趣 [( 日 )] suhuican( ) 1. 收費站.matjalialiaw a suhuican i kausukunglu, pavai itjen ta paisu nu maka zua itjen. 在高速公路上有好幾個收費站, 我們經過時都要繳錢 [( 中 )] suilja-( ) 1. 具有 參差不齊 之意. masasuilja( ) 參照 suilja- 1. 長短不一.masasulja kula nimadju manasika remiarialan nu djemavac timadju. 他的雙腳長短不一, 所以他走路不正 masasuiljailja( ) 參照 suilja- 1. 參差不齊.masasuiljailja tja caljudjuqan. 我們的手指頭長度參差不齊 sukub-( ) 1. 具有 叩拜 之意. kisukub( ) 參照 sukub- 1. 叩拜.ari!vaiki a kisukub! 走吧! 我們一起去跪拜 ( 上帝 ) sulapelj( ) 1. 溫和 ; 溫柔.sulapelj aravac asi qaqivuqan nimadj. 她說話很溫柔 nasulapelj( ) 參照 sulapelj 1. 溫和.madjulu itjen a sedjadjeljek tua na sulapelj a kinamudinganan a caucau. 我們容易親近面容溫和的人 nasulapelj a sikipakakudan ni madju. 他的舉止很溫和 nasulapeljanga( ) 參照 sulapelj 1. 變柔和了.nasulapeljanga asikipakakudan ni madju. 他的舉止變柔和了 sulem-( ) 1. 具有 天黑 黃昏 之意. parasulem( ) 參照 sulem- 1. 在... 晚上.vaik tiamadju a tjeqalja a parasulem. 天黑了他們才動身出去旅遊 tjeseleman( ) 參照 sulem- 1. 晚歸的.maya tjeseleman nu sematjumaq sun. 你不要太晚回家 kasuleman( ) 參照 sulem- 1. 天暗 ; 天黑.kasuleman amen i vavua katiav. 昨天我們還在工作時天就已經暗了 masulem( ) 參照 sulem- 1. 天暗 ; 天黑.masulem anga, vaikianga a semaumaq. 天已經暗了, 我們該回家了 Page 244 of 374

245 masulesulem( ) 參照 sulem- 1. 黃昏 ; 夕陽.satjumaquanga nu masulesulem. 黃昏的時候請回家 sulippa( ) 1. 拖鞋.nu kaljazalangzangan kata kaljaqudjaljan sarunguaq a sulippa tjasicukau. 夏天及下雨天拖鞋最好用 [( 日 )] sulja1( ) 1. 人名 ( 男子名 ).nanguaq saka puvarung aicu a ti sulja. sulja( 男子名 ) 是個人緣好又有智慧的人 sulja2( ) 1. 冰.nu kaljaveceleljan makayaitjen a pacun tua sulja i maza. 寒冷的天氣時, 我們在這裡可以看到雪 suljem1( ) 1. 女子名.azua semenasenai ti kina i suljem. 那位正在唱歌的人是我的阿姨 suljem( 女子名 ) suljem-2( ) 1. 具有 再也不敢 之意. masuljem( ) 參照 suljem-2 1. 再也不敢.masuljem aken a kipudjadjalan tjaimadju a sema takau. 我再也不感跟他一起去高雄 suljivatj( ) 1. 舒適 ; 安穩.na suljivatj ti vuvu kaku pacunan masasa ku varung. 看到祖父健康安穩我心就很安慰 sun( ) 1. 你. tisun( ) 參照 sun 1. 是你.tisun a na kemesa tua tja kenamain? 是你煮的早餐嗎? sun-( ) 1. 具有 你 之意. tjanusun( ) 參照 sun- 1. 對你.akumanu semanpaqateleng aravac timadju tjanusun? 他為甚麼對你是這樣看不起? nisun( ) 參照 sun- 1. 你的.nisun aicu a tjalupun. 這一頂帽子是你的 sunatj( ) 1. 書本.liav a sunatj a kinisedjam ni veneng. veneng( 女子名 ) 借了很多書 semansunatj( ) 參照 sunatj 1. 出書.sa semansunatj a ku kama. 我爸爸想要出書 sunciu( ) 1. 村長.nia piniliq timadju tu nia sunciu. 我們選他做我們的村長 supal( ) 1. 舊貨 ; 穿過.aicu aku uba supal nua ku qali a zipun. 我這一件大衣是我日本朋友穿過的 supil-( ) 1. 具有 厭煩 不鮮麗 舊舊的 之意. Page 245 of 374

246 supisupil( ) 參照 supil- 1. 不鮮麗.aku namaya ta supisupil sa uba su vinli? 你買的這件大衣怎麼看起來不鮮麗 supisupilanga( ) 參照 supil- 1. 舊舊的.kumalji a supisupilanga umaq nu tja parimasudjen a ljemenguaq, sarunguaq sakamaya tja kaizuanan 房子雖然舊舊的, 只要清理乾淨還是可以住得舒適 masupil( ) 參照 supil- 1. 厭煩.ini kaken a masupil a keman tua vurasi. 我不會厭煩吃地瓜 supisupil( ) 參照 supilsupisupilanga( ) 參照 supilsupu1( ) 1. 讀書.supu a kisamulja aya tikama a papupicul tjanuaken. 父親勉勵我要用功讀書 supu a ljemenguaq a su sasupuin a penuljat. 讀好你所有的功課 sasupuan( ) 參照 supu1 1. 讀書室 ( 房 ).sasupuan aicu nua marka kakedrian. 這是小孩子讀書的地方 sasupuin( ) 參照 supu1 1. 功課.qemacuvung anga sun tua su sasupuin? 你的功課作完了嗎? kisamuljau tua su sasupuin 要努力讀書 semupusupu1( ) 參照 supu1 1. 正在讀書.semupusupu a ku vuvu i 'akaw. 我的孫子在屏東讀書 sinupu( ) 參照 supu1 1. 讀了.liaw anga ku sinupu a sunatj. 我讀了很多的書 supu2( ) 1. 數算.pida supu nua nu qaljaqalja? 你們的客人有幾名? pida supu nazua qecilu. 那些蛋有多少粒? semupusupu2( ) 參照 supu2 1. 正在數算.semupusupu ti kuljelje tua namaqepuqepu a caucau. kuljelje( 男子名 ) 正在數算來聚會的人 supu3( ) 1. 份.nisun a supu aicu. 這是你的份 aicu a cavu namasan nimun a ljagadu a supu. 這一包是你們 gadu 家的份 suqelam( ) 1. 不喜歡 ; 厭惡.suqelam aken a keman tua 'inabula. 我不喜歡油炸的食物 suqelam a ken tjanu sun. 我討厭你 semuqelam( ) 參照 suqelam 1. 令人討厭.semuqelam aravac a su sikudan. 你的行為令人討厭 suqelaman( ) 參照 suqelam 1. 厭惡感.inika sun a uri na kinemnem tua ku suqelaman a kisudju. 你可能無法想像我對戀愛厭的惡感 markasuqelam( ) 參照 suqelam 1. 彼此相厭.nu markasuqelam a paqulid, kemuda maljaljungu? 如果彼此不喜歡, 又如何相處? Page 246 of 374

247 suqelaman( ) 參照 suqelam suqes-( ) 1. 具有 使... 不說話 之意. suqesen( ) 參照 suqes- 1. 制止人說話.suqesen ti madju nua salasaladj tu ljemavaran. 他被夥伴制止說話 suqesen( ) 參照 suqessurabu-( ) 1. 具有 水泥 之意. semurabu( ) 參照 surabu- 1. 舖設水泥.semurabu amen nu sikatjelu. 後天我們要舖設水泥 sinurabu( ) 參照 surabu- 1. 平房式的.aicu a gakku sinurabu. 這所學校是用水泥洋房建造的 suram-( ) 1. 具有 失望 失落 之意. semuram( ) 參照 suram- 1. 令人失望的.semuram aravac a sikudan nimadju. 他的行為很讓人失望 suraman( ) 參照 suram- 1. 失落感.paramur a ku suraman ka inika sun a mangtjez. 你不能來讓我非常失落 [suram 失望依方言之別, 失望 發音上有 suram 和 sudram 在此, 用 vuculj 普遍使用的發音 ] masuram( ) 參照 suram- 1. 失望.masuram itjen tua sikipuvarungan nua sihu tua patjara kacalisian. 對政府的原住民政策表示失望 inika mapasusu a ku varung, masuram aken aravac. 我的心願沒有達到而感到很失望 suraman( ) 參照 suramsurur-( ) 1. 具有 兄長過世弟娶嫂子 或姊過世妹嫁姊夫 之意. kisurur( ) 參照 surur- 1. 兄長過世弟娶嫂子 或姊過世妹嫁姊夫.izua kakudan nua payuan a kisurur. 排灣族有 兄長過世, 弟娶嫂子 或 姊姊過世, 妹嫁姊夫 的習俗 susiaqan( ) 參照 siaqsusu( ) 參照 susu 2 susu 2( ) 1. 意義 ; 依循 ; 實行 ; 沿著 ; 追究 ; 正確. pasusu( ) 參照 susu 2 1. 順從 ; 守法 ; 遵行.nakuya inika pasusu tua si untinting a kakudan, mananu maqaluvu atja djalan. 我們不能不尊從交通規則, 不然我們的交通會很亂 aicu a pasusu itjen tua holic tjasika mapaljakev a mapuljat a taqaljaqaljan. 我們守律法, 大家就受保障 sikakuda a pasusu tua kakudan. 遵行規定有何妨? pususu( ) 參照 susu 2 1. 博學 ; 有智慧.pususu aravac a su qali. 你的朋友很有智慧 kipasusu( ) 參照 susu 2 1. 依循.nekanu namaya tua kipasusu tua kakudan a sicuayan tu Page 247 of 374

248 namarekiljivaljivak, namaqaqeljiqeljjing itjen. 我們沒有比依循傳統習慣彼此分擔與分享來的更好 kisasusu( ) 參照 susu 2 1. 追究.aku sun a kisasusu a maya tua zuma? 你為何要管別人的事? ulja makeljang a paisu inayan nua kaiki kisasusu tuatja sinicukau a penuljat. 為要清楚金錢的流向在支出的單據上會計追根究底 kisusu( ) 參照 susu 2 1. 順從相信.nanguaq a kisusu tua cemas. 相信神很好 kisusu taicu a djalan kisun a pacun tazua pukisacuan. 你沿路走去就看到警察局 sasusuan( ) 參照 susu 2 1. 領袖 ; 法規.kilaing itjen tua namasan tja sasusuan. 要遵行我們領袖的指示 semusu( ) 參照 susu 2 1. 探索認定.izua a tja kakudan a semusu tua aljak. 我們有認定子嗣的習俗 susu( ) 參照 susu 2 1. 依循.susu taicu a pukeljan kisun a djemaljun i tua ljaljevavavan tua kisia. 依循這個指標你就會找到火車站 mapasusu( ) 參照 susu 2 1. 比照辦理 ; 被實現.a nu vinarungan pinaka nanguaqnuaq na maljavaljavar, na mapasusu a penuljat. 你們提出的辦法受與會的人之肯定, 全部比照辦理 ma pasusuanga ku vinarungan. 我的心願已經實現了 masusu( ) 參照 susu 2 1. 正是 ; 正確 ; 意義 ; 算是.su vinarungan a mana masusu. 你的想法是正確 anema masusu nua su zelian? 你付出勞力有何意義? anema masusu nuaicu a zuga? 這幅畫的意思是甚麼? anema masusu tazua masan lialiav anu 你們想了那麼多辦法那一條才算是? masusu tu paria tja vinarungan a kemasi patagilj.kinipuvarung? 我們從開始的想法是正確 avan azua mana masusu. 那個才算是 susu1( ) 1. 系譜關係.anema su susu kati tjama i kui. 你和 kui( 男子名 ) 的系譜關係如何? kasusu( ) 參照 susu1 1. 親屬.nia kasusu azua mamazangiljan i padain. 我家和 padain ( 部落名 ) 部落的頭目是親屬關係 susuq-( ) 1. 具有 溜走 漏出來 送出 之意. kisusuq( ) 參照 susuq- 1. 偷偷溜走.kisusuq aken tua nia kaigi sa ku pasamaza. 我從會議中偷溜到這裡來 semusuq( ) 參照 susuq- 1. 寄送.na vaikaken a semusuq tua ku tigami. 我剛去寄送我的信 ari vaiki a sema yubinkiuku a semusuq tua ku tigami tjai sukaka. 我們去郵局寄送給你哥哥的信 masusuq( ) 參照 susuq- 1. 漏出來.masusuq a abula a maka tua buang. 油從小洞漏掉 kanen nua kulavaw a putjui masusuq a padai. 老鼠咬破米袋米都漏出來 Page 248 of 374

249 suvengetjan( ) 參照 vengetj-2 suvucungi( ) 參照 vucung-1 suvur-( ) 1. 具有 流產 鬆開 之意. masuvur1( ) 參照 suvur- 1. 流產.malevaleva tjiamadju tu ciluqanga, manu inikanacuai masuvur aya kuisang. 他們很高興懷孕了, 但不久之後醫生告訴他們說流產了 masuvur2( ) 參照 suvur- 1. 鬆開.masuvur a qinuyuljan tua kasiv ni langpaw. langpaw( 男子名 ) 綑綁的木柴鬆開了 zaing( ) 1. 聲音 ; 聲響 ; 音波.na nema zua zaing a malangdangda? 那是什麼聲音? pazaing( ) 參照 zaing 1. 吹奏.anema su kinacaqu a pazaing? 你會吹奏什麼樂器? sipazaingan( ) 參照 zaing 1. 吹奏法.kitavaku tua sipazaingan. 要熟悉吹奏方法 sizaingan( ) 參照 zaing 1. 音質音效.cemuleq aravac a sizaingan. 發出來的聲音太吵雜了 zemaing( ) 參照 zaing 1. 發出聲音.nu maculja ken zemaing a ku tjialj. 我肚子餓時, 肚子會發出聲響 zairairag( ) 1. 荒蕪.neka nu zairairag a kadjunangan i pasa 'akaw. 屏東區沒有荒蕪的田野 zairairaq aravac a nia qaqumain. 我們耕作的地方很荒蕪 zaisang( ) 1. 財產.inikaliav ania zaisang ljakua namanguaq a niavarung. 我們沒有甚麼財產但是心靈很豐盛 zakilj( ) 1. 苧麻.aicu a lekelek sinancalis a kemasi tua zakilj. 苧麻線是由苧麻樹製成的 zemakilj( ) 參照 zakilj 1. 種植苧麻.matu na zemakilj tiamadju katiaw. 他們昨天好像在種植苧麻 zala-( ) 1. 具有讚美 ; 誇口 ; 熱之意. kemazala( ) 參照 zala- 1. 讚美 ; 誇口.nu kisudju a uqaljaqaljay kemazala itjen tua vavayavayan. 男士追求女朋友時會讚美女孩的優點 kikazala( ) 參照 zala- 1. 吹牛 ; 誇耀.maya kikazala tua inika paquliqulid. 不要誇耀自己 zalai-( ) 1. 具有 噪音 厭煩 之意. zemalai( ) 參照 zalai- 1. 噪音.zemalai aravac sasu pataiku. 你打鼓造成噪音 mazalai( ) 參照 zalai- 1. 厭煩.mazalai ti kama tusa ninganing ni kina. 父親厭煩母親的嘮叨 Page 249 of 374

250 zalangzang( ) 參照 zangzang zaleman( ) 1. 地板.matjani a sema zaleman a ku inpic. 我的筆掉到地板上 pasazaleman( ) 參照 zaleman 1. 放在地上.pasazaleman a lemingedjelj a tjau qacuvucuvung ni kama a valanga. 父親把剛才做好的臼立在地板上 pasazalemani( ) 參照 zaleman 1. 排在地上.pai pasazalemani a remasudj tua tja kinepel a qavai, ulja tjen a kemeljang tu pidanga supu a penuljat. 請把做好的長條糕放在地板排列上好確認其總數 pasazalemanu( ) 參照 zaleman 1. 就放於地上.pasazalemanu a su kinacu a su levan tjanuamen, tja kalevau a mapuljat. 把你帶來的禮物放在地板上, 我們大家一起來共享喜悅 pasazalemanu a qempu. 請堆在地板上 pinasazaleman( ) 參照 zaleman 1. 往地上放.pinasazaleman a kavatjes ni vuvu. 祖父 / 母的竹簍移放至地板上 pinizaleman( ) 參照 zaleman 1. 放於地上.pinizaleman a ku paisu. 我的錢放在地板上 pizalemanu( ) 參照 zaleman 1. 請放在地板.pizalemanu a su sunatj 把你的書放地板上 tjezaleman( ) 參照 zaleman 1. 地板上.tjezaleman aken a taqed. 我在地板上睡覺 zalja-( ) 1. 具有 蔬菜 之意. zaljavaqu( ) 參照 zalja- 1. 蔬菜飯.zaljavaqu atja cengelj. 我們今天的午餐放了菜的小米飯 zaljavaqu( ) 參照 zaljazaljengzeng( ) 參照 zengzengzaljum( ) 1. 水.qaca sa zaljum i pana. 河川的水量很大 zaljuzaljumen( ) 參照 zaljum 1. 多水的.zaljuzaljumen aicu a kadjunangan. 這裡遍地漫水 zaljuzaljumen( ) 參照 zaljum zaljzalj( ) 1. 使散亂之意. sinizaljzalj( ) 參照 zaljzalj 1. 散落.sinizaljzalj a pikasintan azua mareka tinekelan tua vava niamadju a kinraljum. 他們喝酒後的酒瓶散落在客廳 sinizaljzaljanga( ) 參照 zaljzalj 1. 被 打散了.sinizaljzaljanga nua vuvu nimadju azua mareka qataqata itua kavatjevatjes ni kina. 我母親在琉璃盒子裡的琉璃珠被她的孫女打散了 zaljzaljan( ) 參照 zaljzalj 1. 散放.zaljzaljan a pisasaw azuasutjav uljamarasi akirimu. 請把花生散放在外面 Page 250 of 374

251 好曬乾 zemaljzalj( ) 參照 zaljzalj 1. 使散亂.nu mapulavanga ti kama i kuljelje, zemaljzalj tua nanemanemanga pasakasintan. 姨丈 kuljelje, 只要醉酒就會亂丟東西使客廳散亂不堪 zaljzaljan( ) 參照 zaljzalj zang-( ) 1. 具有 看顧 陪伴 之意. pakizang( ) 參照 zang- 1. 看顧陪伴.sini pakizang tjanusun a suljivatjan. 平安健康陪伴你 kizang( ) 參照 zang- 1. 看顧同在.maya valisaked tu tima uri kizang tjanusun? 不要擔心誰要來陪伴你 zemang( ) 參照 zang- 1. 陪伴.masasevalivalit a zemang tua saqetjuqetju. 輪流看顧陪伴病患 nakizang( ) 參照 zang- 1. 同在.ulja nakizang a cemas tjanusun. 願神與你同在 zangal-1( ) 1. 具有 歡喜 喜悅 之意. pinuzangalan( ) 參照 zangal-1 1. 歡喜之情.inika tjen a nakiljaljava tu namatucu a pinuzangalan na tja qinaljan. 我們沒有想到我們的部落是這樣的蓬勃 puzangalan( ) 參照 zangal-1 1. 希望 ; 歡喜 ; 感激.namasan puzangalan nuaqinaljan akakedrian. 小孩子是部落的希望 kiuri namakuda tjapuzangalan nu maqacuvung satja sengsengan. 當我們的工作完成時我們會是多麼的喜悅 Paramur a puzangalan nakucekelj tuaku sinparian tasiking tuakumuing. 我妻子非常喜悅我通過公務人員的考試 mapuzangal( ) 參照 zangal-1 1. 歡喜. mapuzangal tikaka tasu pinangtjezan. 你的到來讓我姊姊非常歡喜 zangal-2( ) 1. 具有 加油 用功 之意. zangalu( ) 參照 zangal-2 1. 加油.zangalu tua nusasupuin ulja mun a qemacuvung a kirimu. 請你們在功課上加油, 好早日畢業 zemangal( ) 參照 zangal-2 1. 用功.nu zemangal itjen tua nemanga mapacun a vangalj. 只要我們盡力於任何的工作, 成果就會呈現出來 zangalu( ) 參照 zangal-2 zangaq( ) 1. 掛上 ; 戴上 ; 配有.a zangaq ni vuvu i lailai sinipavay tjanuaken. 我的奶奶 lailai 給了我她的琉璃項鍊 papuzangaqi( ) 參照 zangaq 1. 掛上項鍊.papuzangaqi ti sauniaw. 請為 sauniaw( 女子名 ) 掛項鍊 Page 251 of 374

252 pazangaq( ) 參照 zangaq 1. 配帶項鍊.na pazangaq aken tjaimadju. 我為他配帶項鍊 pazangaqan( ) 參照 zangaq 1. 為... 帶項鍊.pazangaqan taveceqel tizepulj nuakina. ljuzem( 女性名 ) 的母親為她帶上琉璃珠的項鍊 pazangaqanaken nikina tuazangaq aking. 媽媽為我帶上黄金的項鍊 pazangaqi( ) 參照 zangaq 1. 為他 / 她戴上.pazangaqi timadju. 請為她帶項鍊 pazangaqu( ) 參照 zangaq 1. 替我帶好.pazangaqu aken ta su zangaq. 請替我帶好項鍊 pinazangaqan( ) 參照 zangaq 1. 有掛上.pinazangaqan a vatu nimadju. 他的狗有帶狗鍊 pinuzangaqan aza djilung ni vuvu. vuvu 有為那個陶壼掛項鍊 pinuzangaqan a liqu nimadju ta zangaq. 他的脖子有掛項鍊 puzangaq( ) 參照 zangaq 1. 有很多項鍊.na puzangaq aravac ti vuvu. vuvu 有很多的項鍊 zemangaq( ) 參照 zangaq 1. 帶項鍊.na zemangaq ti kina a semasasaw. 媽媽帶著項鍊出門 zemangazangaq( ) 參照 zangaq 1. 正帶著項鍊.zemangazangaq ti ljavaus tu uri sema kiukai. ljavaus ( 女子名 ) 正配帶著項鍊要去教會 zangaw( ) 1. 荖藤葉.aicu a zangav katua saviki patatauden a temalem. 荖葉與檳榔是種在一起 inika pu zangav tivuvu nu keman ta saviki. 爺爺 / 奶奶有時後吃檳榔是不放荖藤葉 zangazangaw( ) 1. 玉根草.a asaw na zangazangaw cemel ta piqai. 玉根草的葉子是傷口的藥材 zangzang( ) 1. 具有 熱氣 之意. zalangzang( ) 參照 zangzang 1. 酷熱 ; 熱.zalangzang aravac tucu a qadaw. 今天天氣非常酷熱 uri zalangzang a vuaq aya ita tinse a pasemalav. 電視報導今天的天氣會很熱 kaljazalangzangan( ) 參照 zalangzang 1. 夏季.nu kaljazalangzangan laruq a pulavai nua gakku. 夏季的時候學校放長假 zemangzang( ) 參照 zangzang 1. 烘熱.zemangzang sun tua su kava? 你在烘熱你的衣服嗎? mazangzang( ) 參照 zangzang 1. 熱的.pi dedetu tua talagalj azua su kava tjevetjeveng, nu mazangzang ki medad a kirimu. 你那一件濕衣服吊掛在靠爐灶的地方, 火的熱會使它快乾 zapetj 1( ) 1. 小頭目的羽毛.azua pinaka zapetj a palalj nua qaris, namasan kipacaing nua tjaljaljak a mamazangiljan. 那稱為 zapetj 的雄鷹羽毛, 是小頭目的佩飾 zapetj 2( ) 1. 按手之意. Page 252 of 374

253 zemapetj( ) 參照 zapetj 2 1. 按手.nu kipasinri a sinzia zemapetj talima a bukusi a piqulu tu kisenai. 牧師給受洗禮的的信徒按手在頭上祝福 zaqav-( ) 1. 具有 瞞住 隱藏 之意. sinizaqav( ) 參照 zaqav- 1. 瞞過.sinizaqav ni kama a za pinasalivan ni kaka. 爸爸把哥哥做錯的事情隱藏了 zemaqav( ) 參照 zaqav- 1. 隱藏.maya zemaqav a su varung. 你的心不要隱藏 zaqtja( ) 1. 地板用的地磚 ; 石板.kasinu aicu a zaqtja? 這些石板是那裡來的? zemaqtjaqtja( ) 參照 zaqtja 1. 正在舖設石板.zemaqtjaqtja ti kaka. 哥哥在舖設石板 zaqu( ) 1. 無患子.liaw a zaqu i vukid. 在深山裡有很多的無患子 kinizaqu( ) 參照 zaqu 1. 所採的無患子.aicu a kinizaqu ni kama uri sipaveli. 這些爸爸所採的無患子是要賣出去的 kizaqu( ) 參照 zaqu 1. 採無患子.na vaik aken a kizaqu ka sauni. 我剛才去採無患子 zemaqu( ) 參照 zaqu 1. 用無患子.zemaqu ti kaka nu venateq. 姐姐用無患子洗衣服 rukizaqu( ) 參照 zaqu 1. 專採無患子的人.rukizaqu aken kasicuayan. 我以前是專門採無患子的 zarezar( ) 1. 光.zarezar ti Kiristu ayavecik itua Sisiyu. 聖經記載基督是光 pazarezar( ) 參照 zarezar 1. 照耀.pazarezar a cemas tjanuitjen. 上帝的光照耀我們 zemarezar( ) 參照 zarezar 1. 發光.zemarezar a i kalevelevan. 天空在發光 zatja-( ) 1. 平坦之意. kazatjan( ) 參照 zatja- 1. 平的地段 ; 平原 ; 平坦.kazatjan sa kinaizuanan nua setimur. 三地門是坐落在平的地段 uri seman umaq amen i kazatjan. 我們要在平原地建造房屋 kazatjazatjan( ) 參照 kazatjan 1. 平坦的 ; 平原的.kazatjazatjan aicu a nu qaqumain. 你們耕作的田園很平坦的 namazatja( ) 參照 zatja- 1. 平坦.akuizua sa namazatja imaza makaya tja putapavan. 這裡剛好有平坦地可以蓋工寮 zaya( ) 1. 高地的. Page 253 of 374

254 ljaizaya( ) 參照 zaya 1. 高地的.ka sikacunuq azadjalan nuaqudjalj, naljaizaya masengseg ta vaquan adjalan asifu. 因雨沖壞道路之後, 政府往高地的地方開新的路 ljaizaya pagalju a nia umaq a kemasi kadjalanan. 我們的住家在離大路更高的地方 zazaljan( ) 1. 去年收成的小米.nu kalja kivaquan aicu a zazaljan a vaqu mana tjasane vavain, tja qavain. 採收小米時, 我們用去收成的小米釀酒及做年糕 zazav-( ) 1. 具有 看守 監視 之意. sinizazav( ) 參照 zazav- 1. 用來看守.aicu a mareka kalungkungan imaz sinizazav tua nia puvaquan. 這些空罐是用來驅趕小米田裡的小鳥 zazavu( ) 參照 zazav- 1. 請看守.zazavu a su kaka mananu masepelj tua sapui. 請看守你弟弟免得會玩火 zemazav( ) 參照 zazav- 1. 看守.nu makesakesanga vaqu tjara zemazave sakamaya ayatua liav a qayaqayam a keman tua vaqu. 小米成熟時一定得看守小米田因為有許多的鳥來吃小米 zinazav( ) 參照 zazav- 1. 被監視.mana nu izua cemakav tua paisu inayan zinazav na kisacu a ginku. 為了避免有人搶錢, 警察看守銀行 zazavu( ) 參照 zazavzazianan( ) 參照 zianzazukum( ) 1. 具有敬畏之意. zemazukuman( ) 參照 zazukum 1. 敬畏.zemazukuman itjen satje kipalaing tua cemas mana kaqulidan a sinziya. 我們敬畏上帝並且順服他, 才是真信徒 zekel-( ) 1. 具有 噎到 之意. mazekel( ) 參照 zekel- 1. 噎食.nu keman itjen ta qavai mazekel itjen nu inika tjen a kipapaulingaw. 吃小米糕不小心會容易噎到 zeliulj-( ) 1. 具有 換工 之意. mazazeliuliulj( ) 參照 zeliulj- 1. 換工 ; 輪工.kasicuayan mazazeliuliulj a maqacuvucuvung. 過去, 年輕的族人有輪工的傳統 zemaing( ) 參照 zaing zemakilj( ) 參照 zakilj zemala1( ) 1. 召喚儀式.zemala a malada tua i teku anga a caucau. 巫師使用召喚儀式與去世者通靈 nu izua pacugan, zemala a pulingav kivadaq ta tja vuvu. 如果有出什麼事情 Page 254 of 374

255 , 巫師會招魂詢問祖靈相關事情 zemala2( ) 1. 傳喚.nu maka cevelj tua namacai zemala a cemekemekelj. 埋葬完死者家人就會請女巫師傳喚死者 zemalai( ) 參照 zalaizemaljzalj( ) 參照 zaljzalj zemang( ) 參照 zangzemangal( ) 參照 zangal-2 zemangaq( ) 參照 zangaq zemangazangaq( ) 參照 zangaq zemangzang( ) 參照 zangzang zemapetj( ) 參照 zapetj 2 zemaqav( ) 參照 zaqavzemaqtjaqtja( ) 參照 zaqtja zemaqu( ) 參照 zaqu zemarezar( ) 參照 zarezar zemazav( ) 參照 zazavzemazukuman( ) 參照 zazukum zemian( ) 參照 zianzemuking( ) 參照 zukingzemuling( ) 參照 zuling zemung( ) 參照 zung zemurung( ) 參照 zurungzemuzung( ) 參照 zung zemzem( ) 1. 晦暗.zemzem sa i kakesan pacaingi a dinki. 廚房晦暗請開燈 zengzeng-( ) 1. 具有 即將下雨 流汗 之意. zaljengzeng( ) 參照 zengzeng- 1. 即將下雨.aicu zaljengzeng aravac tu uripasa qemudjalj. 天氣悶熱將會下雨 zengzengan( ) 參照 zengzeng- 1. 汗水.a su kava zengzengan sakamaya, inika nanguaq nu inika vateqan. 你的衣服滿是汗水, 應該要拿去洗了 zengzengan( ) 參照 zengzengzepung( ) 1. 眼鏡蛇.saqetju angata nu kacentjen na zepung. 若是被眼鏡蛇咬到會很痛 zi( ) 1. 特指時間單位 : 時 點.icizi hang nu matevetevelj itjen. 我們在一點半集合 sanzi tucu. 現在是三點 izua lukuzi ziuguhun a sema kalingku a kisia. 有六點十五分的火車到花蓮 [( 日 )] Page 255 of 374

256 zian-( ) 1. 具有 跳舞 之意. zazianan( ) 參照 zian- 1. 跳舞場.nguanguaq saka tjaljqaca a zazianan i timur. 三地門的跳舞場即美觀又寬敞 zemian( ) 參照 zian- 1. 跳傳統舞.kudral aravac a patarevan tua zemian i payuan. 排灣族的傳統舞有著重大的意義 zidusia( ) 1. 汽車.liaw anga aravac a zidusia i taiwan tucu. 當今的台灣有太多的車輛 [( 日 )] zinazav( ) 參照 zazavzineliulj( ) 1. 薪水.neka nu namaya tua kumuying a namakeljang a zineliulj tu qiljasanga. 還是公務員好, 每月都有穩定的薪水 zini-( ) 1. 具有 怪罪 之意. sipazini( ) 參照 zini- 1. 怪罪別人.sipazini tjanuitjen aicu a pacugan. 這個問題他就怪罪到我們這邊 zinurung( ) 參照 zurungziu( ) 1. 十. [( 日 )] ziuding( ) 1. 充電.sini ziuding ni kaka a batili ka tiyaw. 昨天哥哥有把電池拿去充電了 paziuding( ) 參照 ziuding 1. 充電.vaik ti kaka a paziuding tua batili. 哥哥拿電池去充電 [( 日 )] ziugacu( ) 參照 gacu ziuicigacu( ) 參照 gacu ziunigacu( ) 參照 gacu ziuzika( ) 1. 十字架.izua ziuzika ita nia kiukai. 教會上有十字架 [( 日 )] zua( ) 參照 zua 1 zua1( ) 1. 具有 那一邊 更有 之意. zua2( ) 1. 有 ; 當時 ; 那時候 ; 立即. pakazuazua( ) 參照 zua2 1. 立即 ; 即刻.ljemaui timadju a pakazuazua. 他立即表示贊成 tazua( ) 參照 zua2 1. 當時 ; 那時候. tuazua kana mangetjez mun a kivala sema tjanuamen, sepacengceng tuna vaik aken a kaigi. 你們來我家拜訪的當時, 我正好去開會 Page 256 of 374

257 tjezuanga( ) 參照 zua2 1. 夠了 ; 足了.tjezuanga ljupetju manu mulaviq a zaljum. 已經夠了請關水源免得溢出來 mayanga tjemeljuq tua caucau tjezuanga. 請不要再增加人已經夠了 zuga( ) 1. 畫.samaljiaken tusa kinanguaq nusa zuga ni djanaw. 我感到驚訝 djanaw( 男子名 ) 能畫出這麼美的畫 zuker( ) 1. 到達某地. zuking( ) 1. 抹布.zuking ta kakanan a cukui aicu a sibin. 這一條毛巾是用來擦拭飯桌的 zuking-( ) 1. 具有 拖地 之意. zemuking( ) 參照 zuking- 1. 拖地.zemuking ta kasindan. 拖地板 kisamulja arava a zemuking ta kasintan ti selep. selep( 女性名 ) 很認真拖地 zuku( ) 1. 族群之意.titjen a kacalisian i taiwan izua maljetapuluq katu sepatj a zukuan. 我們台灣的原住民共有十四族 amizuku( ) 參照 zuku 1. 阿美族.aicu amizuku na sepaljavak tai akav, taitu, kalinku king, avan nu tjalja tjuruvuan tjanuitjen a kacilisian i taiwan. 阿美族是分部在屏東, 台東及花蓮等縣, 是台灣原住民族中人口最多 payuanzuku( ) 參照 zuku 1. 排灣族.aicu a payuanzuku nasepaljavak tai akaw kat i taituking, avan nu sipasanmusalj tua tjuruvuan nua caucau. 排灣族分部在屏東和台東縣, 人數佔第二多 puyumazuku( ) 參照 zuku 1. 卑南族.aicu a piumazuku nasepataita i taitu king, pinalinguljan nua payuanzuku, amizuku, rukaizuku katua bununzuku. 卑南族隸屬於台東縣, 它周邊有排灣族, 阿美族, 魯凱族和布農族 bununzuku( ) 參照 zuku 1. 布農族.aicu a bununzuku nasepaljavak tai taiciu, takau, taitu katai kalingku king. 布農族是分部在南投, 高雄, 台東, 花蓮等縣 tarukuzuku( ) 參照 zuku 1. 太魯閣族.aicu a turukuzuku ita pinaljavakan nua kalinkuking, sinane tayaruzuku ka tjaisangas ljakua na dukulicuanga tucu. 太魯閣族是隸屬於花蓮縣, 過去被歸類在泰雅族現在已經獨立 tayaruzuku( ) 參照 zuku 1. 泰雅族.aicu a tayaruzuku na sepaljavak tua taihuku, tuing, taiciu katua gilan king. 泰雅族是分別坐落在台北, 桃園, 台中及宜蘭等縣 kavalanzuku( ) 參照 zuku 1. 葛瑪蘭族.aicu a kavalanzuku i kalingku king, nasedjameq ta gadu katua ljavek. 葛瑪蘭族是坐落在花蓮, 是依山伴水的民族 Page 257 of 374

258 saisiazuku( ) 參照 zuku 1. 賽夏族.aicu a saisiazuku ita pinalavakannua miauli king, naseljaqedi tua tayaruzuku. 賽夏族是隸屬於苗栗縣境內, 隔鄰是泰雅族 sakizyazuku( ) 參照 zuku 1. 撒奇萊雅族.aicu a sakizayazuku nasetevelj tua amizuku i kalinku king. 撒奇萊雅族是與阿美族融合在花蓮縣境內 sauzuku( ) 參照 zuku 1. 紹族.aiacu a sauzukuita pinaljavakan nua nantu king, nasepataita imaza i nicigicutan. 紹族是隸屬於南投縣, 坐落在日月潭 sezikezuku( ) 參照 zuku 1. 賽德克族.aicu a sezikezuku ita pinaljavakan nua nantu king, imaza i musia manaciusin niamadju. 賽德克族是隸屬於南投縣, 霧社是他們的中心 cuzuku( ) 參照 zuku 1. 鄒族.aicu a cuzuku na sepaljavak ta kagi katua takau king, ljakua tjalja tjuruvuan ai alisang. 鄒族分部在嘉義和高雄, 然而人口較集中在阿里山 rekaizuku( ) 參照 zuku 1. 魯凱族.aicu a rekaizuku nasepaljavak tai takaw, akaw kata i taitu king. 魯凱族是分部在高雄, 屏東和台東縣 zuling( ) 1. 造林 ; 種樹.maqulip anga a zuling i tua tja quma. 我們的田園已沒有造林了 [( 日 )] zemuling( ) 參照 zuling 1. 造林 ; 種樹.inika nanguaq nu inika tjen a zemuling tua na maljama tja gadu. 火燒山水之後, 我們不為我們的山林造林 [( 日 )] zulju-( ) 1. 追加之意. pazulju( ) 參照 zulju- 1. 追加.anema uri susi pazulju taicu a sansiyasiyaven 我們煮的湯妳還要追加甚麼嗎? zuma( ) 1. 其他.izua zuma nakiayan tjanumun. 有其他的人跟你們一起去嗎? kazumazuman( ) 參照 zuma 1. 其他時間.tjasikimananga tua kazumazuman a qadaw satja kaljavaran a ljemenguaq. 我們擇期再好好討論 zumul-( ) 1. 具有 變舊 之意. zumuzumul( ) 參照 zumul- 1. 舊舊的.kusicukaukauanan sa zumuzumul a zitinsia. 到現在我還在使用這舊的腳踏車 zumuzumulanga( ) 參照 zumul- 1. 已經很舊的.zumuzumulanga ravac aicu aku sibiru. 我穿的西裝已經很舊了 mezumul( ) 參照 zumul- 1. 變舊.mezumul a kirimu anemang tucu, ayatua djaljav a minqut a vaquan. 這世代的東西很容易汰舊換新 Page 258 of 374

259 zumuzumul( ) 參照 zumulzumuzumulanga( ) 參照 zumulzung( ) 1. 打雷. zemung( ) 參照 zung 1. 打雷.maya sema sasaw nu zemung. 打雷時不要往外跑 zemuzung( ) 參照 zung 1. 雷聲.zemuzung a i kalevelevan. 天空在打雷 zurung( ) 參照 zurungzurung-( ) 1. 具有 推 之意. sizurung( ) 參照 zurung- 1. 被 ( 主動 ) 推.sizurung aken ni madju mana kusi kaipuq. 他 / 她推我, 所以我摔倒 / 跌倒了 zemurung( ) 參照 zurung- 1. 推.maya zemurung tjuluvuanga caucau imaza. 不要再推我了, 這裡的人很多 zemurung ti kuljilji ta qiladjan. kuljilji( 男子名 ) 推開椅子 zinurung( ) 參照 zurung- 1. 被 推.zinurung tiamdju, avan sika matjani a pasa puzaljuman. 他 / 她是被別人推的才會掉到儲水池 zurung( ) 參照 zurung- 1. 推力.pu zurung a ravac saku utubai. 我的摩托車推力很強 zurungan( ) 參照 zurung- 1. 推開.zurungan azua qiladjan. 推開那張椅子 mazurung( ) 參照 zurung- 1. 被排擠.mazurungaken tua masatjuruvuan nua caucau. 因為人數眾多, 我被排擠 zurungan( ) 參照 zurungzuyu( ) 1. 瓢.zuyu a silevec tua zaljum. 瓢是用來舀水的 [( 日 )] hacigacu( ) 參照 gacu hadasi( ) 1. 赤腳.tja sarunguaq a hadasi a pakamazaa djemavac. 赤腳走這裏比較好 [( 日 )] haikikaku( ) 1. 肺結核.kipapaulingavu tua saqetjuan a haikikaku. 要提防肺結核病 [( 日 )] hakasi( ) 1. 博士.na lima cavilj aken a semupu tua hakasi i zipun. 我在日本讀了五年的博士 [( 日 )] haku( ) 1. 盒子.ita haku aku vinli a piapia. 我買了一盒糖果 hakuanga aicu a kamaya sapaukuruan a pasa akau. 這些芒果裝在盒子後再寄到屏東 [( 日 )] pihakuin( ) 參照 haku 1. 裝箱.ku pihakuin a ku sunatj a penuljat. 我把書全部裝箱 Page 259 of 374

260 puhakuan( ) 參照 haku 1. 放在箱子.puhakuan aku itung. 我的衣服要裝箱 hakuhaku( ) 參照 haku 1. 裝在盒子.pini hakuhaku a paveli a mareka qecilu. 這些雞蛋是裝在盒子賣的 hakuhaku( ) 參照 haku haliluya( ) 1. 哈利路亞.kai nua se hipurai azua haliluya aya! 哈利路亞是希伯來語 [( 日 )] hamunika( ) 1. 口琴.macaq a nia sinsi a paka hamunika sa senasenai. 我們老師會邊吹口琴邊唱歌 [( 日 )] hana( ) 1. 花.aicu a hana neka nu namaya tua kavaluan. 百合花是花中之花 [( 日 )] hanako( ) 參照 hana 1. 花子 ( 日本女子名 ).ti hanako a ngadan ni kina. 我媽媽的名字叫花子 hanako( ) 參照 hana handuru( ) 1. 方向盤.handuru aicu nua basu. 這是巴士的方向盤 [( 日 )] handuruduru( ) 參照 handuru 1. 方向盤似的玩具.remuquruqu a kivangavang a kakerian tua handuruduru kitima tjaljacemadjan. 小孩子們在外面玩方向盤似的玩具, 看誰滾得最遠 handuruduru( ) 參照 handuru hang( ) 1. 印章.nuri malap sun tua paisu kacu anga su hang. 若你要領錢請攜帶你的印章 [( 日 )] hanggu( ) 參照 hang 1. 小鍋子.nu vaik a semagadu ti vuvu avan a hanggu a kacuin ayatua saceqalj a sitizulj. 因小鍋子攜帶方便, 所以祖父都會帶著上山 [( 日 )] hanggu( ) 參照 hang hangkaci( ) 1. 手帕.pina pukiningan ti ljavaus ni ljavuras tua hangkaci. ljavuras 有給 ljavaus 手帕以作為紀念 [( 日 )] hantai( ) 參照 hangkaci 1. 反對.maya hantai tua inika su kineljang a sengesengan. 不要反對你不知道的事情 [( 日 )] hantai( ) 參照 hangkaci haya( ) 1. 汽車.izua nu pakavavavan a haya nu qezemetj? 晚上你們有汽車可搭乘嗎? [( 日 )] hicuzi( ) 1. 執事.hicuzi nuaya mavan a kipu saliman tua patjara paisu katua sengesengan nua kiukai. 執事是負責統理教會的會計及教會的事務 hikuki( ) 1. 飛機.inianan ka pacun ta hikuki tia vuvu. 爺爺 / 奶奶沒有看過飛機 [( 日 )] Page 260 of 374

261 makahikuki( ) 參照 hikuki 1. 坐飛機.marekutj aken a makahikuki. 我怕坐飛機 hisiu( ) 1. 秘書.ti kualj a hisiu na gukusiu i makazayazaya. kualj( 男子名 ) 是 makazayazaya 鄉公所的秘書 [( 日 )] hiukicu( ) 1. 表決.ka hiukicu ka sauni tjatjuruvu a hantai tuaku vinarungan. 剛才的表決是反對我的人數較多 [( 日 )] hiyu( ) 1. 選票.pida su hiyu kana ki singkiuan sun tua kingiin? 你競選縣議員時總共多少票? [( 日 )] huangti1( ) 1. 皇帝.huangti ayaitjen a payuan tua napaljavak tua tja kinakunian. 我們排灣族用 huangti 來稱呼掌握國家的領袖 huing( ) 1. 法院.izua nuku kacuin a mareka situ a sema huing a kitulu tua sicukauan tua kai. 有時候我會帶學生到法院, 學習有關與語言的使用 hukuku( ) 1. 報告.tucu uri hukuku a hisiu tua tja kinarasudjan ta sinikaljavaranga gian. 現在, 秘書要報告我們已經通過的議案 [( 日 )] hulic( ) 1. 法律.maya pacevak tua tja pinenetjan a hulic. 不要觸犯了我們所制定的條令 [( 日 )] husu( ) 1. 廣播器.izua husu ita nia qinaljan. 在我們的部落有廣播器 [( 日 )] pahusu( ) 參照 husu 1. 廣播.nu izua pacugan na sunciu pahusu. 如果村長有事情要宣布的話就會廣播 hutu( ) 1. 信封袋.na gemaugav a ken tua pini hutu a tigami. 我有收到放在信封裏的信 [( 日 )] huzinkai( ) 1. 婦女會.anema a sengsengan nua huzinkai i tua nu qinaljan? 在你們部落裡的婦女會她們擔負什麼責任? [( 日 )] huzinkaiciu( ) 參照 huzinkai 1. 婦女會長.puvarung aravac azua nu huzinkaiciu. 你們的婦女會長很有智慧 huzinkaiciu( ) 參照 huzinkai ma( ) 1. 誰. tima( ) 參照 ma 1. 是誰.tima na pasekaumalj ta zua cukui. 誰移動了桌子 nima( ) 參照 ma 1. 誰的.nima i cu a vinaikan a tjalupun? 是誰忘記了這一頂帽子? Page 261 of 374

262 maa'eces( ) 參照 ecesmabanal( ) 參照 banal mabeljutj( ) 參照 beljutjmabeneq( ) 參照 beneq mabenges( ) 參照 benges maberaq( ) 參照 beraq-1 maberes( ) 參照 beresmaberiq( ) 參照 beriq mabiri( ) 參照 biri maca( ) 1. 眼睛.na djumrac a maca ni simui pacun tjanuaken. simui 睜大眼睛在看我 saqetju a ku maca. 我眼睛不舒服 pimaca( ) 參照 maca 1. 在眼上.caljedjen aken nua pangac a pimaca. 蜜蜂螫了我的眼睛 pumacamaca( ) 參照 maca 1. 眼眸之珠.aicu a pumacamaca qata sinisanparavac tua puvarung tua sikamanguanguaq. 眼眸之珠是指具有靈性眼光的守護者 menaca( ) 參照 maca 1. 親眼看.menaca ken a pacun tua galalj. 我親眼目睹鬼神 minaca( ) 參照 maca 1. 目視.ku minaca a paqedev azua lava. 我目視瞄準那隻飛鼠 macacadja( ) 參照 cadja macacalivat( ) 參照 calivatmacacam( ) 參照 macam macacemvulj( ) 參照 cevuljmacacevung( ) 參照 cevungmacacikel( ) 參照 cikelmacacual( ) 參照 cual-1 macai( ) 參照 caimacam( ) 1. 辣.aicu a silji izua macam izua ini. 辣椒是有辣的也有不辣的 macacam( ) 參照 macam 1. 很辣的.macacam a ljamljam nu tja kanen. 生薑吃起來是辣的 macamilig( ) 參照 camilig macaqu( ) 參照 macayanga( ) 參照 caimacedap( ) 參照 cedap macekas( ) 參照 cekas macelak( ) 參照 celak macelaqut1( ) 參照 celaqut1 macelaqut2( ) 參照 celaqut-2 Page 262 of 374

263 macelcel( ) 參照 celcelmacelu( ) 參照 celumacemu( ) 參照 cemu macengelaw( ) 參照 cengelaw macepalj( ) 參照 cepaljmacepeliv( ) 參照 cepeliv maceperak( ) 參照 perakmacepis( ) 參照 cepismacevelj( ) 參照 ceveljmacevulj( ) 參照 cevuljmacidicidilj( ) 參照 cidiljmacidilj( ) 參照 cidiljmacingas( ) 參照 cingasmacingu( ) 參照 cingumacingul( ) 參照 cingulmacugcug( ) 參照 cugcugmaculeq( ) 參照 culeq1 maculja( ) 參照 culjamaculju1( ) 參照 culju-2 maculju2( ) 參照 culju-2 macululj( ) 參照 cululj macunucunuq( ) 參照 cunuq 1 macunuq( ) 參照 cunuq 1 madadet1( ) 參照 det madaqai( ) 參照 daqaimadaudav( ) 參照 daudavmadingki( ) 參照 dingki1 madjadjalan( ) 參照 djalan madjadjaljdjalj( ) 參照 djaljedalj madjadjas( ) 參照 djadjasmadjadjekec1( ) 參照 djekecmadjadjekec2( ) 參照 djekecmadjaljun( ) 參照 djaljunmadjameq( ) 參照 djameqmadjaq( ) 參照 djaq madjaung( ) 參照 madjele( ) 參照 djelemadjemdjem( ) 參照 madjiqes( ) 參照 djiqes- Page 263 of 374

264 madju-( ) 1. 具有 親自 主動 屬他人 之意. tiamadju( ) 參照 madju- 1. 是他們.tiamadju ana kipusengsengan ta zua tapav. 那是他們自己蓋的茅屋 sedjaljep timadju tuaicu a tjukap. 他很適合這雙鞋 kimadju( ) 參照 madju- 1. 親自獨自.ku qinacuvung a sengsengan a kimadju. 我親自完成工作 kisumadju( ) 參照 madju- 1. 主動的.kisumadju itjen a pusaladj sikuda kipaqaqivu. 要主動幫忙不需藉由人吩咐 niamadju( ) 參照 madju- 1. 他們的.niamadju azua pangalj. 那是他們應得的份 nimadju( ) 參照 madju- 1. 她的 ; 他的.nimadju azua sunatj. 那是她的書本 nimadju zua itung. 那是他的衣服 madju1( ) 1. 先生 ; 太太.anema su kaqutjaqutjavan madju tucu. 我的先生 / 太太現在在忙甚麼? madju2( ) 1. 他. tjaimadju( ) 參照 madju2 1. 對他.nekanga nu masalu tjaimadju tucu. 現在已經沒有人相信他 madjulu( ) 參照 djulumadjuq1( ) 參照 adjuqmadjuq2( ) 參照 adjuqmadudu( ) 參照 dudumagac( ) 1. 土地裂開.a nia sini patjavat tua izua, magac a kadjunangan izua. 我們遷離那個地方, 是因為那裏的土地會裂開 magagalj( ) 參照 gagaljmagucar( ) 參照 gucalmagula( ) 1. 半生不熟.na magula sa kinsan tuavurasi. 地瓜煮的半生不熟 magula1( ) 參照 gula magula2( ) 參照 gula magulu( ) 參照 gulumagumac( ) 參照 gumac2 magunggung( ) 參照 maguraruc( ) 參照 gurarucmainu( ) 參照 inu maisu( ) 1. 杵米.maisu aken ta vaqu. 我在杵小米 Page 264 of 374

265 maka-( ) 1. 具有 完成 或 來自 之意. makakan( ) 參照 maka- 1. 吃完.makakan ti kama tazua tjanuita i wakung a vuljukui. 父親吃完一大碗的地瓜湯 makatuvung( ) 參照 maka- 1.( 古壺 ) 來自完整之意 ; 完整之壺.azua pinapungadanan tua makatuvung a dredretan sinialap tu nuaqadaw,avana sikapalisilisi nu maljeveq. 來自完整 之壺是分家信物和五年祭的祭壺 makaveljevelj( ) 參照 maka- 1.( 古壺 ) 來自豐盛之意 ; 豐富之壺.aicu a makaveljevelj inika amin a sipakitjuaya, rarukuzan tua tjaljayan nua vaqu katua padai. 來自豐盛 之壺是分家信物, 同時是儲存小米和旱稻種子 aicu a pinaka makaveljevelj a dredretan silingdelj tua umaq saka papizuanan tua tjaljayan nua vaqu katua padai. 稱為豐富之壺的陶壺是分家信物也是儲存小米與稻米種子 makabasu( ) 參照 basu makac( ) 參照 kacmakacadjaitjen( ) 參照 cadja makacaingaw( ) 1. 手腳之珠.aicu a makacaingaw a qata sinisanparavac tua puvarung katua pulingaw a caucau. 手腳之珠是用來讚許有靈氣和智慧的人 makadikad( ) 參照 kadikad makahikuki( ) 參照 hikuki makakacalisian( ) 參照 calisi makakan( ) 參照 makamakakeljang( ) 參照 keljang2 makakicual( ) 參照 cual-2 makakivalisakesaked( ) 參照 valisaked makaliljav( ) 1. 布 ; 布料.uri san sibiruin tjai kaka aicu a makaliljav a vinli ni kina. 母親買這一塊布是給哥哥做西裝用的 aicu a nguanguaq aravac a makaliljav vinli ni uni I malaisiya. 這一塊漂亮的布料是 uni( 女子名 ) 在馬來西亞買的 makan( ) 參照 kanmakapalak( ) 參照 palak makapalidring( ) 參照 palidring makarigi( ) 參照 rigi makatuvung( ) 參照 makamakaveli( ) 參照 makaveljevelj( ) 參照 makamakaya( ) 1. 行 ; 可.makayaken a kian tjanusun. 可以與你同行 makeljang( ) 參照 keljang2 Page 265 of 374

266 makerengec( ) 參照 rengec-1 makinamalji( ) 參照 maljimakingidju( ) 參照 ngidjumakirangez( ) 參照 rangezmakiukai( ) 參照 kiukai maku( ) 1. 窗簾.ti vavauni ana masengseng tua nia maku a penuljat. 我家的窗簾都是 vavauni ( 女子名 ) 製作的 [( 日 )] makuda( ) 參照 kudamakudakuda( ) 參照 kudamakulji( ) 參照 kuljimakuljianga( ) 參照 kuljimakulung( ) 參照 kulungmakunav( ) 參照 kunavmakuya( ) 參照 kuyamakuyac( ) 參照 kuyacmalada( ) 1. 巫師.aicu a malada mavan a kipusaliman tua pakata palisi i qinaljan. 巫師的任務是負責部落的祭禮 malagav( ) 參照 malailaing( ) 參照 laingmalaing( ) 參照 laingmalalailaing( ) 參照 laingmalalja( ) 參照 laljamalalumalj( ) 參照 umaljmalaluvad( ) 參照 luvadmalamedj( ) 參照 lamedjmalangeda( ) 參照 langdamalap( ) 參照 lapmalaqut( ) 參照 laqut malasung( ) 1. 馬拉松.na pavalasun a icapilj(kian) ta malasung? 你曾經參加過馬拉松比賽嗎? [( 外 )] maledep( ) 參照 ledep-1 malegeleg( ) 參照 legelegmaleva( ) 參照 levamalevaleva( ) 參照 levamalevlev( ) 參照 levlev mali( ) 1. 球. Page 266 of 374

267 mamalian( ) 參照 mali 1. 球場.mamalian tua yakiu aicu i maza. 這個地方是棒球場 menali( ) 參照 mali 1. 打球.anema a su tjalja tjenglayan a menali? 你最喜歡打什麼球呢? maligu( ) 1. 蒙羞.maligu a matjaljaljak tua djinukulan nimadju tua sinsi. 因為他打傷了老師使父母蒙羞 malikuculj( ) 參照 kuculjmalim( ) 參照 alim malingac( ) 參照 lingac-2 malingdjelj( ) 參照 lingdjeljmalingulj( ) 參照 lingulj-2 maljaljaui( ) 參照 ui maljaljenguaq( ) 參照 nguaqmaljaljuvaq( ) 參照 ljuvaqmaljaluai( ) 參照 ljaluaimaljama( ) 參照 ljamamaljaqic( ) 參照 ljaqic maljaqljaq( ) 參照 ljaqljaqmaljaung( ) 參照 ljaungmaljekuya( ) 參照 kuyamaljelima( ) 參照 lima maljengljeng( ) 參照 ljengljengmaljenguaq( ) 參照 nguaqmaljeveq( ) 參照 ljeveqmalji( ) 1. 感謝.malji qunu tusa su kiljiva tua sukaka. 孩子真感謝你照顧你的弟弟 maljimalji( ) 參照 malji 1. 非常感謝.maljimalji aravac. 非常的感謝 malji-( ) 1. 具有 不同 奇異 訝異 驚訝 生氣 之意. pasamalji( ) 參照 malji- 1. 朝錯誤的方向...nakuya za vaivaik itjen a pasamalji. 不要一直朝錯誤的方向去行 kisumalji( ) 參照 malji- 1. 不同.aku manu sun a kisumalji aravac tua zuma? 你幹麻要與眾不同? samalji( ) 參照 malji- 1. 驚訝.aku ken a samalji tua su sikudan. 你的行為令我感到驚訝 semamalji( ) 參照 malji- 1. 令人驚訝.semamalji sa kinakurar nusa tjulja nudjinameq. 你們抓到這麼大的鰻魚令人驚訝 Page 267 of 374

268 makinamalji( ) 參照 malji- 1. 非常生氣.nu 'emuaguaken saka inikanamavetu a ljuang tjaraken apatavungenaken ni kama tua kinamalji nimadju. 我如果放牛但牛沒有吃飽父親會非常生氣 maljian( ) 參照 malji- 1. 異.maljian nu caucauan tiamadju. 他們是異族的人 maretimalji( ) 參照 malji- 1. 不一樣.aicu a kinacalisianan a itung anema sika maretimaljian nua rekai katua payuan?. 排灣族與魯凱族的傳統服裝有甚麼不一樣的地方? maljia( ) 參照 ljia maljialjia( ) 參照 ljia maljian( ) 參照 maljimaljikai( ) 參照 ljikaimaljimalji( ) 參照 malji maljimek( ) 參照 ljimek maljupetj( ) 參照 ljupetj maluka( ) 參照 lukamaluljai( ) 參照 luljaimalum( ) 參照 lum malumalj( ) 參照 lumaljmalupi( ) 參照 lupimaluqem( ) 參照 luqem-2 maluqic( ) 參照 luqicmaluvad( ) 參照 luvadmamalian( ) 參照 mali mamangan( ) 1. 鋼鐵.san takiten ni vuvu aicu a mamangan a vatjuljayan. 祖父把這條鋼鐵製成禮刀 mamazangiljan( ) 參照 mazanglj1 mamiling( ) 參照 milingmamutjmutjan( ) 參照 mutjmutj mana-( ) 1. 具有 因為 所以 之意. manasika( ) 參照 mana- 1. 因為 所以.masa kisamulja nimadju manasika separia tua siking nua kumuin. 他考上公務員是因為他非常的用功 ku pina dingwan ti kaka manasikeljang tu saqetjuqetju ti kama. 我有打電話給姊姊所以她知道父親生病了 manadip( ) 1. 釣魚.vaikamen a manadip kati kaka. 我和哥哥去河裡釣魚 mananigai( ) 1. 勇士之珠.aicu a mananigai a qata sini sanparavac nua mamazangiljan tua rakac tua puluqeman nimadju. 勇士之珠是頭目賞賜給英明勇士之禮 Page 268 of 374

269 manasika( ) 參照 manamangada( ) 參照 ngada mangilu( ) 參照 ngilu mangtjez( ) 參照 ngetjez manguaq( ) 參照 nguaqmanguaqan( ) 參照 nguaqmangudjal( ) 參照 ngudjalmangulju( ) 參照 ngulju mantu( ) 1. 饅頭.malianangata caquan a seman mantu nua ljautjia. 外省人真的很會做饅頭 [( 中 ) ] manu( ) 1. 既 就.semenasenayamen manu maipuq ti madju sa pacai. 我們正在唱歌的時候他就倒下去死了 mapacek( ) 參照 pacek mapacikel( ) 參照 cikelmapadet2( ) 參照 det mapadetanga( ) 參照 det mapakalaruq( ) 參照 laruq mapakaliav( ) 參照 liav mapakarikitj( ) 參照 rikitj mapalak( ) 參照 palak mapalic( ) 參照 palicmapanadip( ) 參照 panadip mapapengec( ) 參照 pengecmapaqaljai( ) 參照 paqaljai mapaqaljaian( ) 參照 paqaljai mapaqel( ) 參照 paqelmaparang( ) 參照 parangmaparimasudj( ) 參照 parimasudj mapasaqetju( ) 參照 saqetju mapasusu( ) 參照 susu 2 mapausev( ) 參照 pausev mapedi( ) 參照 pedi mapedjeli( ) 參照 djeli mapeljuq( ) 參照 peljuqmapengec( ) 參照 pengecmapenid( ) 參照 penidmaperaperav( ) 參照 peravmaperav( ) 參照 perav- Page 269 of 374

270 mapeteq( ) 參照 peteqmapetjuq( ) 參照 petjuqmapidaqa( ) 參照 qamapiliq( ) 參照 piliqmapiljai( ) 參照 piljai mapitiq( ) 參照 pitiq mapu( ) 參照 apu mapualj( ) 參照 pualj mapuapu( ) 參照 apu mapucemacemas( ) 參照 cemas mapukuya( ) 參照 kuyamapulav( ) 參照 pulav mapuljat 1( ) 參照 puljatmapuljat 2( ) 參照 puljatmapulju( ) 參照 pulju1 mapuljupulju( ) 參照 pulju2 mapuqacang( ) 參照 qacang1 mapuqacaqacang( ) 參照 qacang1 mapurpur( ) 參照 purpurmapused( ) 參照 pused mapuzangal( ) 參照 zangal-1 maqacuvucuvung( ) 參照 qacuvung maqacuvung( ) 參照 cuvungmaqacuvunganga( ) 參照 qacuvung maqadaw( ) 參照 qadaw maqadjai( ) 參照 qadjai maqadriv( ) 參照 qadrivmaqaida( ) 參照 qaida maqaljangetj( ) 參照 qaljangetj maqaljapitj( ) 參照 qaljapitj maqanglic( ) 參照 qanglic maqaput( ) 參照 qaputmaqaqav( ) 參照 qavmaqaqecev( ) 參照 qecev2 maqaqedev( ) 參照 qidevmaqaqeling( ) 參照 qeljingmaqaqesir( ) 參照 qesir maqaqevet( ) 參照 qevetmaqaqival( ) 參照 qival- Page 270 of 374

271 maqaqizing( ) 參照 qizingmaqaquljuc( ) 參照 quljucmaqareng1( ) 參照 qareng1 maqareng2( ) 參照 qareng1 maqasaw( ) 參照 qasawmaqavus( ) 參照 qavusmaqeceng( ) 參照 qecengmaqelalj( ) 參照 qelaljmaqelec( ) 參照 qelecmaqeljepetj( ) 參照 qeljepetjmaqeljev( ) 參照 qeljevmaqeljing( ) 參照 qeljingmaqepu( ) 參照 qepu maqepuqepu( ) 參照 qepu maqesang( ) 參照 qesang maqetjeqetj( ) 參照 qetjeqetjmaqevutj( ) 參照 qevutjmaqezet( ) 參照 qezetmaqilja( ) 參照 qiljamaqiljang( ) 參照 qiljang maqilji( ) 參照 qilji maqiljqilj( ) 參照 qiljqiljmaqimqim( ) 參照 qimmaqipel( ) 參照 qipelmaqiping( ) 參照 qipingmaqipqipel( ) 參照 qipelmaqiu( ) 參照 qiumaqizing( ) 參照 qizingmaquang( ) 參照 quangmaquca( ) 參照 qucamaqucalj( ) 參照 qucaljmaqulip1( ) 參照 qulip maqulip2( ) 參照 qulip maqulipanga( ) 參照 qulip maquljuc( ) 參照 quljucmaqumu( ) 參照 qumumaqunal( ) 參照 qunal maqupung( ) 參照 qupungmaqusav( ) 參照 qusav- Page 271 of 374

272 maqutjav( ) 參照 qutjavmaquyu( ) 參照 quyumarakac( ) 參照 rakacmaramilj( ) 參照 ramilj maraqul( ) 參照 raqul marasirasi( ) 參照 rasi marasudj( ) 參照 rasudjmarauraw( ) 參照 raurawmareadju( ) 參照 adju marecekelj( ) 參照 cekeljmareka( ) 參照 reka marekasitu( ) 參照 situ marekutj( ) 參照 rekutjmarengec( ) 參照 rengec-2 marengez( ) 參照 rengez mareqali( ) 參照 qali maresaladj( ) 參照 saladj maretimalji( ) 參照 maljimarevetjevetjek( ) 參照 vetjek1 marevur( ) 參照 revurmarial( ) 參照 rialmarimu( ) 參照 rimumarivu( ) 參照 rivumarivurivu( ) 參照 rivumarkaka( ) 參照 kaka markakakaka( ) 參照 kaka markasinsi( ) 參照 sinsi markasuqelam( ) 參照 suqelam markatjenglai( ) 參照 tjenglai maru( ) 1. 好像.maru tiletileq a sinipakan tjanuaken nimadju. 他分給我的小到像一粒沙 marugaruc( ) 參照 marukung( ) 參照 rukung marukuz( ) 參照 rukuzmaruljavingan( ) 參照 ljavingan marumul( ) 參照 rumulmarunpel( ) 參照 runpelmaruqaqang( ) 參照 qaqangmaruqu( ) 參照 ruqu- Page 272 of 374

273 marurikis( ) 參照 rikis marutjamulang( ) 參照 tjamulang masa( ) 1. 因為.masa ku levelevan a sikipaulaula nua ku cemkemkelj. 因為我所做的壞事讓家人受盡苦頭 masadaw( ) 參照 sadawmasak1( ) 1. 整理道路的儀式.nu semuap a masalut avan na masak tja palisian na payuan. 排灣族的禮俗在豐年祭後就是要整理道路 masak2( ) 1. 整理公共道路.nu sauni uri pitaqaljan a masak a primasudj tua nama cunuq a djalan kana qemudjalj. 等一回全部落的人要一起整理雨後崩塌的道路 masakulungan( ) 參照 kulungmasalu1( ) 參照 salumasalu2( ) 參照 salumasalut( ) 1. 收穫祭.aicu a masalut sisan paravacan tua naqemati katua mareka tjamatjaljaljak. 收穫祭是為了要感念造物者與祖先們 masan( ) 1. 表示第幾個. masanemelj( ) 參照 masan 1. 第六.sika masanemelj a sasupuin. 第六課 ti cemelesai sika masanemelj ta namalasung. cemelesai( 男子名 ) 是馬拉松比賽的第六 masanitalj( ) 參照 masan 1. 第一.aicu sikamasanitalj a sasupuin. 第一課 masanlimalj( ) 參照 masan 1. 第五.sika masanlimalj a sasupuin. 第五課 ti tjuku a sika masanlimalj a pucekelj tua ljautia i tjanuamen. 在我們的部落 tjuku 是第五位嫁給外省人 masanpitjulj( ) 參照 masan 1. 第七.sika masanpitjulj a sasupuin. 第七課 ti vavauni sika masanpitjulj tjayamadju a marekakakaka vavayavayan. vavauni( 女子名 ) 是她們姊妹中排行第七 masansimatjelj( ) 參照 masan 1. 第四.sika masansimatjelj asasupuin. 第四課 ti djanaw a sika masansimatjelj tjanuamen a marekakakaka. djanaw 是我們兄弟姊妹中排行第四 masansimuluq( ) 參照 masan 1. 第十.sika masansimuluq a sasupuin. 第十課 ti selep a sika masansimuluq ta namalap tua hakasi tjanuitjen a kacalisian. selep( 女子名 ) 是我們原住民中第十位獲得博士學位 masansivalj( ) 參照 masan 1. 第九.sika masansivalj a sasupuin. 第九課 ti giljgiljav sika masansivalj a namasan bukesi ita nia kiukai. giljegiljav( 男子名 ) 是我們教會的第九任牧師 Page 273 of 374

274 masantjelulj( ) 參照 masan 1. 第三.sika masantjelulj a sasupuin. 第三課 vavayan a sika masantjelulj tjanuamen. 我們排行老三的是女生 ti langpaw a sika masantjelulj tjanuamen a marevetjevetjek. lanpaw( 男子名 ) 是我們兄弟姊妹中排行第三 masanvalulj( ) 參照 masan 1. 第八.sika masanvalulj a sasupuin. 第八課 ti djepelang a sika masanvalulj a kisan sinsi ita nia qinaljan. 我們的村落裡 djepelang 是第八位做老師 masanema( ) 參照 anema masanemelj( ) 參照 masan masangav( ) 參照 sangavmasanitalj( ) 參照 masan masanlima( ) 參照 lima masanlimalj( ) 參照 masan masanljaqic( ) 參照 ljaqic masanmusalj( ) 參照 musalj masanpitjulj( ) 參照 masan masanqali( ) 參照 qali masansimatjelj( ) 參照 masan masansimuluq( ) 參照 masan masansivalj( ) 參照 masan masantjelulj( ) 參照 masan masanvalulj( ) 參照 masan masasevalj( ) 參照 sevaljmasasucikel( ) 參照 cikelmasasuilja( ) 參照 suiljamasasuiljailja( ) 參照 suiljamasegeseg( ) 1. 男子名.kipaki kim ti kama i masegeseg ta vatu nimadju. 叔叔 masegeseg 正在尋找他的狗 ti masegeseg a ngadan ni vuvu. 祖父的名叫 masegeseg. masekaulj( ) 參照 sekauljmasekuc( ) 參照 sekucmaseljus( ) 參照 seljusmaseluc( ) 參照 selucmasemutj( ) 參照 semutjmasenav( ) 參照 senavmasengac( ) 參照 sengacmasengseng( ) 參照 sengsengmasepelj1( ) 參照 sepeljmasepelj2( ) 參照 sepeljmasepet( ) 參照 sepet- Page 274 of 374

275 masepu( ) 參照 sepumaseqetj( ) 參照 seqetjmasetu( ) 參照 setu masevec( ) 參照 sevecmasevuc1( ) 參照 sevucmasevuc2( ) 參照 sevucmasevur( ) 參照 sevurmasevus( ) 參照 sevusmasevusanga 1( ) 參照 sevusmasevusanga 2( ) 參照 sevusmasezam( ) 參照 sezammasiaq( ) 參照 siaqmasiasiaqanan( ) 參照 siaqmasiduduan( ) 參照 dudumasik( ) 參照 asik masikabang( ) 參照 kabang masilevan( ) 參照 levamasisapui( ) 參照 sapui masudjamuq( ) 參照 djamuq masudjusudju( ) 參照 sudju masukaljava( ) 參照 kaljavamasulem( ) 參照 sulemmasulesulem( ) 參照 sulemmasuljem( ) 參照 suljem-2 masungadan( ) 參照 ngadan masupalalj( ) 參照 palalj1 masupil( ) 參照 supilmasuqadjai( ) 參照 qadjai masuqaung( ) 參照 masuqeljev( ) 參照 qeljevmasuquljav( ) 參照 quljav masuram( ) 參照 surammasusadjelungan( ) 參照 sadjelungmasusu( ) 參照 susu 2 masusuq( ) 參照 susuqmasuvalisakedan( ) 參照 valisaked masuvarung( ) 參照 varung masuvengetj( ) 參照 vengetj-2 masuverang( ) 參照 verang-1 Page 275 of 374

276 masuvur1( ) 參照 suvurmasuvur2( ) 參照 suvurmatateqel( ) 參照 teqelmatega( ) 參照 tegamaterung( ) 參照 terungmatevelj( ) 參照 teveljmatevetevelj( ) 參照 teveljmatjak( ) 1. 深綠.matjak a asaw nua qainguai. 姑婆芋的葉子是深綠的 matjamatjakan( ) 參照 matjak 1. 深綠色的.matjamatjakan atjalupun nimadju. 他的帽子是深綠色的 matjalik( ) 參照 tjalik matjamatjakan( ) 參照 matjak matjani( ) 參照 tjanimatjaq( ) 1. 沒熟 ; 生的.qaljeceqec a matjaq a kamaya. 生的芒果吃起來很酸 namatjaq( ) 參照 matjaq 1. 還沒熟.namatjaq anan su ciqav. 你 / 妳煮的魚還是生的沒有熟 matjatjaivilivililj( ) 參照 tjiljivmatjatjalik( ) 參照 tjalik matjatjavililj( ) 參照 vililj matjatjengtjeng( ) 參照 tjengtjengmatjatjukuda( ) 參照 kudamatjatjuqalip( ) 參照 tjuqalip matjelu( ) 參照 tjelu matjiljiv( ) 參照 tjiljivmatjungper( ) 參照 tjungper matjuqtjuq( ) 參照 tjuqtjuq matulu( ) 參照 tulu maturivu( ) 參照 rivumatuuqaljai( ) 參照 uqaljai matuvavayan( ) 參照 vavayan maudalj( ) 1. 繁衍.aicu a ljaluing madjele a seljaljiak sa maudalj. 昭和草很容易散播繁衍 maudraqa( ) 參照 draqa maulav( ) 參照 ulav-1 maumalj( ) 參照 umaljmaungez( ) 參照 ungezmaurag( ) 參照 urag mauram( ) 參照 uram Page 276 of 374

277 maurem( ) 參照 urem mavacuk( ) 參照 vacukmavadai( ) 參照 vadaimavaik( ) 參照 vaik mavalid( ) 參照 validmavalidi( ) 參照 validimavan( ) 1. 對的 ; 就是.mavan aicu a ku pakaleva ta ku sinnayan. 這就是我唱歌的獎杯 kisumavan( ) 參照 mavan 1. 料理.tima uri kisumavan tua tjacengelj tucu a qadaw 誰要負責料理我們的午餐? mavanav( ) 參照 vanavmavangavang( ) 參照 vangavang-2 mavarung( ) 參照 varung mavatj( ) 參照 vatjmavavui( ) 參照 vavui-2 mavavuljuq( ) 參照 mavavuvavui( ) 參照 vavui-2 maveca( ) 參照 venca maveceluq( ) 參照 celuq mavekelj( ) 參照 vekeljmavekuc( ) 參照 vekucmavelaq( ) 參照 velaqmaveljang( ) 參照 veljangmavengetj( ) 參照 vengetj-2 maveriljac( ) 參照 veriljacmavetjek( ) 參照 vetjek-2 mavetu( ) 參照 vetumaviking( ) 參照 vikingmavililj( ) 參照 vililj mavuca( ) 參照 vucamavuciq( ) 參照 vuciq mavuk( ) 1. 腐爛.mavuk anga u asiv. 我的木材已經腐爛了 mavulaqut( ) 參照 vulaqutmavulaqutangata( ) 參照 vulaqutmavuljuq( ) 參照 mavungelai( ) 參照 vungelai maya( ) 1. 不要.maya malim a ku kai tjanusun. 不要忘了我說的話 netagedanga maya temga. 他已睡了不要叫醒他 Page 277 of 374

278 mayaqa( ) 參照 qamaza-( ) 1. 具有 這邊 這裡 之意. imaza( ) 參照 maza- 1. 在這裡.imaza i tjanuaken a su papu paisuan. 你的錢包在我這裡 ljaimaza( ) 參照 maza- 1. 靠這一邊 ; 靠過來.azua i payuan tja ljaimaza ikazangiljan. 排灣村是靠佳義村的這一邊 nu ljiamaza sun ki makay matjeljuq tu ita qiladjan. 你靠過來一點就可以增加一張椅子 mazalai( ) 參照 zalaimazangilj2( ) 1. 蜂后.mazangilj a sinika tevetevelj nua tjainan. 蜂后是蜜蜂的核心 mazanglj1( ) 1. 貴族 ; 領頭.mazangilj ayaitjen tua caucau a namasan cemiuciur tua taqaljaqaljan. 我們稱眾百姓的領頭為 mazangilj mamazangiljan( ) 參照 mazanglj1 1. 頭目.vusam aya uta qivu tua mamazangiljan. 頭目的另一種說法稱為小米種子 timadju a nia mamazangiljan i tua nia qinaljan. 他 / 她是我們部落的頭目 mazangzang( ) 參照 zangzang mazazeliuliulj( ) 參照 zeliuljmazekel( ) 參照 zekelmazurung( ) 參照 zurungme-( ) 1. 具有 變成 之意. mecevung( ) 參照 cevungmedjama( ) 參照 djamamedjek1( ) 1. 燃起.medjek a sapui ni kina. 媽媽的柴火燃起了 medjek a sapui makayanga itjen a kemsa. 火燃起我們就可以煮飯 medjek2( ) 1. 使 燃起 ( 情緒 ).medjek aku kinamalji tua ku duduan ta levelevan ni masegeseg. masegeseg( 男子名 ) 的愚昧使我燃起一肚子的氣 mekekelj( ) 參照 mekelj mekelj( ) 1. 跑 ; 田徑.djaljav angata nu mekelj timadj. 他跑時很快 na mekelj aken a sema gaku. 我跑步去上學 mekekelj( ) 參照 mekelj 1. 正在跑.mekekelj a ngiaw i qaljiv. 貓正在屋頂上跑 mekeri( ) 參照 keri meljai( ) 1. 專指風雨平靜.meljaianga a qudjalj ka masukinecengelj. 午後就風雨平靜了 Page 278 of 374

279 menaca( ) 參照 maca menali( ) 參照 mali menanguaq( ) 參照 nguaqmengazngaz( ) 參照 ngazmenguaq1( ) 參照 nguaqmenguaq2( ) 參照 nguaqmenilingan( ) 參照 milingmenutjmutj( ) 參照 mutjmutj meparut( ) 參照 parut mepupicul( ) 參照 piculmeqaca1( ) 參照 qaca meqaca2( ) 參照 qaca mequdjilj( ) 參照 qudjilj meracuk1( ) 參照 racukmeracuk2( ) 參照 racukmerakac( ) 參照 rakacmerelavu( ) 參照 lavu merikitj( ) 參照 rikitj meseljang( ) 參照 seljang mesuak( ) 1. 膨脹 ; 發酵.nu mesuak a lamug makayanga tja san matuin. 麵粉團發酵就可以做饅頭 metad( ) 參照 tad metang-( ) 1. 具有 不早了 太晚 之意. temetang( ) 參照 metang- 1. 晚起.nu temetang a maqacuvucuvung a migacalj, san mavulaqutjen nua vavuluvulungan. 早上晚起的年輕人被老人家稱為懶惰的人 metanganga( ) 參照 metang- 1. 不早了.metanganga gacalju sasu kenama. 已經不早了起床吃早餐 metanganga( ) 參照 metangmetjaljiqaca( ) 參照 qaca metjuruvu( ) 參照 tjuruvu mevaljut( ) 參照 valjut mevucelai( ) 參照 vucelai mezumul( ) 參照 zumulmidjerenav( ) 參照 djerenavmigacalj( ) 參照 gacaljmigagisilj( ) 參照 gisiljmigerger( ) 1. 發抖.nu lemadjap sa cemelalaq migerger itjen tua tja rekutjan. 當閃電交集時我們會 Page 279 of 374

280 怕到發抖 mikakimi( ) 參照 kakimimikatel( ) 1. 出力解便 ; 出力生產.cuai ti kaka mikatel kauri pualjak. 我姐姐生小孩出力很久 mikeduc( ) 1. 嚇到.mikeduc aken ta pakuciku. 我被鞭炮嚇到了 mikemudan( ) 參照 kudamilig( ) 1. 骨碎補 ( 植物 ).sipucemecemel a ledjeledje a asav nua milig. 骨碎補的嫩葉是藥材 milimilingan( ) 參照 milingmiling-( ) 1. 具有 故事 遠古 永遠 莊重 之意. patjemiling( ) 參照 miling- 1. 到永遠.namasan kakipaqenetjan a patjemiling. 值得永遠紀念的事 samiling1( ) 參照 miling- 1. 莊重.samiling aravac a su kinavan 妳盛裝顯得很莊重 samiling2( ) 參照 miling- 1. 典雅的女孩.samiling a ravac a kina vavayanan ni muakai. muakai 是一位很典雅的女孩 similingan( ) 參照 miling- 1. 過往的.aku siqaivu a maya similingan anga. 過往的事何必再提 mamiling( ) 參照 miling- 1. 遠古.ulja na patje mamiling a tja kina qinaljanan. 希望我們的部落延綿不絕 menilingan( ) 參照 miling- 1. 說故事.macaqu aravac a menilingan ti vuvu. 爺爺很會說故事 milimilingan( ) 參照 miling- 1. 傳說故事.liav a milimilingan nua payuan. 排灣族有很多的傳說故事 minaca( ) 參照 maca minasi( ) 參照 nasi minasinasi( ) 參照 nasi minatuk( ) 參照 natukminatunatuk( ) 參照 natukmincekas( ) 參照 cekas mincelak( ) 參照 celak mincelakanga( ) 參照 celak mincelaq( ) 1. 乾裂.mincelaq sa kadjunangan tu ika siqudjaqudjalj. 很久沒有下雨, 土地都乾裂了 minpuruk( ) 參照 puruk- Page 280 of 374

281 minpurupuruk( ) 參照 purukminqut( ) 1. 出現.samalji a mareka situ ka minqut aken itua kinateveteveljan niamadju. 學生很驚訝我出現在他們的會中 minseg( ) 1. 靜止.na minseg a vaung ayatua neka nu vali. 因為沒有風所以海面是靜止的 minselak( ) 參照 selakmintjus( ) 1. 驚嚇 ; 驚訝.mintjus ti baru ta ku kai. 我的話使 baru 驚訝 papintjus( ) 參照 mintjus 1. 突然臨時.nakuya a papintjus anga qivu. 不要臨時起意說什麼 mintuluq( ) 參照 tuluqmintulutuluq( ) 參照 tuluqminvalak( ) 參照 valakmiperper( ) 參照 perpermiperperper( ) 參照 perpermipicul( ) 參照 piculmiqaqedru( ) 參照 qaqedrumiqaqili( ) 參照 qilimirava( ) 參照 ravamisekuc( ) 參照 sekucmiseleman1( ) 參照 selem2 miseleman2( ) 參照 selem2 mitjezu( ) 參照 tjezumitung( ) 參照 muceng( ) 1. 扳著臉. limuceng( ) 參照 muceng 1. 扳著臉 ; 不喜歡 ; 生氣.sikuda na limuceng a mudingan. 不要總是扳著臉 limuceng ti kina nu penaqatelengan itjen. 媽媽非常不喜歡我們很隨便 nalimuceng( ) 參照 limuceng 1. 生悶氣.nalimuceng ti madju a palalaut. 他總是在生悶氣 limucemuceng( ) 參照 limuceng 1. 正在生氣.limucemuceng anga ti kina. 媽媽正在生氣 rulimuceng( ) 參照 limuceng 1. 常生氣的.rulimucengan timadju. 他很容易生氣 mukav( ) 1. 過貓 ( 植物 ).sanguaq a sandjamain a mukav. 過貓很做菜 mukui( ) 1. 木瓜.nu qudjidjilj anga mukui makaya tja kanen anga. 木瓜要紅了才能吃 [( 閩 )] mula( ) 1. 村.matja unem a mula i tjanuamen a makagu. 我們瑪家鄉共有六個村 [( 日 )] Page 281 of 374

282 mulaviq( ) 參照 laviqmuledje( ) 參照 ledjemulimulitan( ) 1. 尊貴之珠.tjaljapazangalan anga ta qata a mulimulitan. 珠子之中就屬尊貴之珠最貴重了 mumalj( ) 1. 再一次.mumalj a siking. 再考一次 mun( ) 1. 你們. timun( ) 參照 mun 1. 你們.timun a uri vaik a sema vavua? 是你們要去田裡嗎? mungez( ) 1. 綁緊.quyulju a munqez a su kinacu a kasiv. 你要扛的木材要綁緊 mupu( ) 參照 upu mupupu( ) 參照 upu muqadaw( ) 參照 qadaw muqic( ) 1. 眼屎.izua muqic itua su qimi, sau pinaqupu. 在你的臉上有眼屎, 去洗把臉 semumuqic( ) 參照 muqic 1. 擦掉眼屎.semu muqic aken tua ku vuvu 我幫孫子擦掉眼屎! muqimuqican( ) 參照 muqic 1. 有眼屎的.muqimuqican a su mudingan, sau vaiku a minaqup. 你臉上有眼屎, 快去洗臉 muqimuqican( ) 參照 muqic murem( ) 參照 urem muri( ) 1. 要 ; 尋覓.paramur sa ku culjan vaik a ken a muri kakanen. 我非常的餓, 我去尋覓吃的東西 murigagisilji( ) 參照 gisiljmuriramalj( ) 參照 ramalj musalj( ) 1. 具有雙 ; 兩層 ; 次數之意. kinmusalj( ) 參照 musalj 1. 兩次.kinmusalj anga ken a kenama. 我吃了兩次早餐 sikamasanmusalj( ) 參照 musalj 1. 第二.sikamasanmusalj a tja kituluin tucu. 我們現在要上第二課 masanmusalj( ) 參照 musalj 1. 兩個 ; 兩層 ; 第二.masanmusalj azua sinan umaq 那房子蓋兩層 sika masanmusalj a sasupuin. 第二課 tiaken a sika masanmusalj a pasaqaca i gakku. 我在學校是第二高 mutjaq( ) 參照 utjaqmutjmutj( ) 1. 吸奶. Page 282 of 374

283 mamutjmutjan( ) 參照 mutjmutj 1. 奶嘴.tucuanga tjara tjasipadjulu a lumamad tua mamutjmutjan. 我們都會為嬰孩預備奶嘴 menutjmutj( ) 參照 mutjmutj 1. 吸奶.a sipualjaljak a lumamad kemasi ta menutjmutj ta tutu na kina patagilj a kipapuicul. 剛生出來的嬰兒從吸母奶開始得能量 ka tutuin na kina sa menutjmutj timadju minseganga qaung. 他等到母親餵奶, 才停止哭鬧 na( ) 1. 竟然...na! manu namakuda sun a sika caucau! 唉喲! 原來你是這樣的人 nacemeqeljap( ) 參照 nacemperak( ) 參照 peraknadu-( ) 1. 具有 激化 之意. papunadu( ) 參照 nadu- 1. 激化慫恿.maya qivu a papunadu tua sikarivuan tua zuma. 不要說會激化別人吵架的話 naemibuk( ) 參照 ibuk nakemaken( ) 參照 kaken nakincengelj( ) 參照 cengelj2 nakipaselem( ) 參照 selem1 nakiukai( ) 參照 kiukai nakizang( ) 參照 zangnakuqat( ) 1. 兇.nakuqat aravac aku sinsi. 我的老師很兇 nakuya( ) 參照 kuyanalimuceng( ) 參照 limuceng nalitengic( ) 參照 litengic naljamecav( ) 參照 ljamecav nalu( ) 1. 淋巴腺.inika mapida kemljang tuki anema a pinaka nalu. 很少人知道淋巴腺排灣族語怎麼說 namacai( ) 參照 cainamadjumulj( ) 參照 djumulj2 namadudu( ) 參照 dudunamakerengec( ) 參照 rengec-1 namakuda( ) 參照 makuda namakudanga( ) 參照 makuda namaliqaqut( ) 參照 liqaqutnamaljaqic( ) 參照 ljaqic namalumanga( ) 參照 lum namangada( ) 參照 ngada Page 283 of 374

284 namangtjez( ) 參照 ngetjez namanguaq1( ) 參照 nguaqnamanguaq2( ) 參照 nguaqnamapaqel( ) 參照 paqelnamapaqulid( ) 參照 qulidnamaparang( ) 參照 parangnamapaseleman( ) 參照 selem1 namapedi( ) 參照 pedi namapenetjanga( ) 參照 penetjnamaqaquljis( ) 參照 quljisnamaqar( ) 1. 軟弱.namaqar aravac timadju inika makaya masengseng. 他軟弱到沒有工作能力 namaqaran( ) 參照 namaqar 1. 軟弱的樣子.nu kidjadjlan timadju tua qaliqali a kemudanga, mapacun a namaqaran. 與別人一起做任何事情就會顯出他的弱點 namaqaran( ) 參照 namaqar namaqaripi( ) 參照 qaripinamatjaq( ) 參照 matjaq namatjuljur( ) 參照 tjuljurnamatjuljuranga( ) 參照 tjuljurnamaya( ) 1. 一樣 ; 相似.aicu aku vuvu ati ljegean namaya tua kina kinamudinganan. 我的孫女 ljegean 的臉型與她母親很相似 namayatucu( ) 參照 tucunamazatja( ) 參照 zatjanametad( ) 參照 tad namikakimi( ) 參照 kakiminaminatuk( ) 參照 natuknamiqaqedru( ) 參照 qaqedrunamiseleman( ) 參照 selem2 nanguaq( ) 參照 nguaqnanguaqan( ) 參照 nguaqnapacun( ) 參照 cun naparuzpuz( ) 參照 paruzpuz napecungu( ) 參照 cungunapenapeqaung( ) 參照 naqaljesav( ) 參照 qaljesav naqemati( ) 參照 qatinaqemetjeqetj( ) 參照 qetjeqetj- Page 284 of 374

285 naqutjemur( ) 參照 qutjemur nareminekutj( ) 參照 rekutjnasa-( ) 1. 具有 看得出 人 之意.nu tjapacunan a rinavan nimadju nasapupaisuisu a caucau. 從他的打扮看出是有錢人 nasecker( ) 參照 ceker nasepuljaceng( ) 參照 ljaceng nasi( ) 1. 生命 ; 呼吸.nekanga nu tjapazangal tua tja nasi. 沒有什麼比生命重要 laruq a ravac a nasi ni vuvu taidai katu lima cavilj ka macai. 我的祖母長壽, 她過世時 105 歲 punasi( ) 參照 nasi 1. 得著生命.punasi tua nanguanguaq. 得著好的生命 sinasi( ) 參照 nasi 1. 呼吸系統 ( 氣管 ).aicu a maqesang a caucau nakuya sinasi ni madju. 氣喘的人他的氣管不好 minasi( ) 參照 nasi 1. 呼吸.pazangal a cuaitjen ita zaljum a inika minasi. 在水裡很難持久不呼吸 minasinasi( ) 參照 nasi 1. 正在呼吸.nu inianga ka minasinasi a caucu a qemuzimuzip tja san namacainanga. 如果人與動物已經沒有在呼吸就認定為已經死亡了 nasulapelj( ) 參照 sulapelj nasulapeljanga( ) 參照 sulapelj natalimuzav( ) 參照 talimuzav natemarar( ) 參照 tarar natemaukua( ) 參照 taukua natjenglai( ) 參照 tjenglai natuk-( ) 1. 具有 沸騰 之意. papinatuk( ) 參照 natuk- 1. 使.. 滾沸.papinatuku anan a vutjulj sa na nu paljetekutekui. 先把肉煮熟再端出來 minatuk( ) 參照 natuk- 1. 滾沸 ; 沸騰.nu minatuk a tja linikezalj makesa. 爐灶上的東西滾沸過才會煮熟 nu minatuk makesa a tja kinsa. 水滾沸後米飯才會煮熟 papinatuken( ) 參照 minatuk 1. 讓 沸騰.tja papinatuken a zaljum,makaya tja tekelen. 我們要將水煮沸, 之後才能喝水 tja papinatuken a zaljumsa maqati tja teelen. 我們要將水煮沸, 之後才能喝水 minatunatuk( ) 參照 natuk- 1. 正在滾沸.minatunatuk anga a ku sinan siav. 我煮的湯正在滾沸 minatunatuk a siaw. 湯正在沸騰 Page 285 of 374

286 naminatuk( ) 參照 natuk- 1. 滾沸過.naminatuk anga a su linalja a zaljum? 你燒的開水已經滾沸了嗎? navalj( ) 1. 右邊 ; 南方.a nia qinaljan i pasa navalj 我們的部落在南方 pinavalj( ) 參照 navalj 1. 放在南邊.seman umaq aken a pinav alj tua djalan. 我在道路的南面蓋房子 tjainavalj( ) 參照 navalj 1. 右邊.tji veneng azua i tjainavalj tjai kui. kui( 男子名 ) 的旁邊是 veneng( 女子名 ) kanavalj( ) 參照 navalj 1. 右手.namaculju a ku lima a kanavalj 我的右手被燙傷 ljianavalj( ) 參照 navalj 1. 再靠右邊一點.ljianavalju a pagalju ki cacengecengan. 請你靠右一點 navatj( ) 1. 番石榴.masanlialiaw a saqetjuan a makaya si pucemelan nua navatj. 番石榴可治許多病 neka( ) 1. 沒有.neka nu caucau imaza nuka macidilj. 這裡連一個人也沒有 semaneka( ) 參照 neka 1. 輕視不尊重.pai maya manu semaneka aravac tua zuma. 請不要過度的不尊重他人 nekanan( ) 參照 neka 1. 還沒有.nekanan nu vangalj naicu a kasiv. 這棵樹還沒有結果子 nekanga( ) 參照 neka 1. 已經沒有了.nekanga nu nia varung tu pusaladj tjanusun. 我們已經沒有心要支持你了 nekanan( ) 參照 neka nekanga( ) 參照 neka nema-( ) 1. 具有 什麼 物品 富裕 哪裡 之意. punema( ) 參照 nema- 1. 富裕的.nu punema caucau tja pakamanguaq. 富裕的人越節儉 senema( ) 參照 nema- 1. 哪裡人.senema mun? 你們是哪裡來的? nemanga( ) 參照 nema- 1. 物品.nima zua nemanga? 那是誰的物品? nemanga( ) 參照 nemanemnem-( ) 1. 具有設想 想法之意. kinemnem( ) 參照 nemnem- 1. 設想.inikananguaq aika kinemenem tua nu tjaivililj. 不能不為未來設想 kininemeneman( ) 參照 nemnem- 1. 想法.namakuda su kininemeneman tua patjara venlitjen tua umaq i akav 你對 Page 286 of 374

287 我們在屏東買房子有什麼想法? ni( ) 1. 二. [( 日 )] nia( ) 1. 我們的.nia gakku aicu. 這是我們的學校 niaken( ) 1. 是我的.niaken azua kisi. 那是我的碗 niamadju( ) 參照 madjuniamen( ) 1. 我們的.niamen azua umaq. 那是我們的家 nibuksi( ) 參照 buksi nici( ) 1. 時日.pida nu qadav a icinici taicu a sengesengan? 這份工作你們一天多少工資? [( 日 )] nigacu( ) 參照 gacu nikutai( ) 1. 時日.nguanguaq a su nikutai. 你的領帶很漂亮 [( 日 )] nima( ) 參照 ma nimadju( ) 參照 madjunisun( ) 參照 sunnitjen( ) 參照 tjen nu( ) 1. 你們的.izua nu paisu 你們有錢嗎? nua( ) 1. 屬於第三者.nua qaljaqalja kinacu aicu a vava. 這瓶酒是客人帶來的 nuli( ) 1. 糨糊.djupiluanga ku tigami tua nuli. 請你用糨糊密封我的信 nungidangidanga( ) 參照 nusicavilj( ) 參照 cavilj nutiaw( ) 參照 tiawnutjaivililj( ) 參照 vililj ngaci1( ) 1. 裝豆類的甕.papizuanan ta puk azua ngaci. 那個甕是用來裝樹豆的 ngaci2( ) 1. 蝸牛殼之壺.aicu a pinaka ngaci a dredretan papizuanan tua vava katua zaljum. 蝸牛殼之壺是盛裝酒和水 ngacingaci( ) 參照 ngaci2 1. 蝸牛.nu naqemudjalj vaikaken a ljemulju ta ngacingaci. 如果剛下雨我就會去撿蝸牛 ngacingaci( ) 參照 ngaci2 ngada( ) 1. 傷.aku izua ngada nua su lilma? 妳的手怎會有傷呢? Page 287 of 374

288 mangada( ) 參照 ngada 1... 割傷.mangada a ku lima tua siqunu ka kemakan a ken tua kamaya. 我在吃芒果時, 手被小刀割傷 namangada( ) 參照 ngada 1. 被割傷.namangada kula ni camak tua kindraljum. camak 的腳被碎玻璃割傷了 ngadan( ) 1. 名字 ; 名譽.aicu a tja ngadan maru tja nasi anga paqulid. 名譽就像人的生命一樣 papungadan( ) 參照 ngadan 1. 命名取名字.namasan pazangal aravac a kakudan nua papungadan. 命名儀式是非常重要的 [ 命名儀式是非常重要的 ] tjemarungadan( ) 參照 ngadan 1. 直呼名字.inika kakudan a tjemarungadan tua tjavulung tjanuitjen. 直接呼叫長輩的名字是不適當的 kipungadan( ) 參照 ngadan 1. 以.. 為名.nakuya kipungadan a paqateleng, masiaq. 不能任意為自己取名是很失禮的 masungadan( ) 參照 ngadan 1. 有損名譽.kipapaulingavu, masungadan itjen a ljazuazua. 有損名譽 ngadjai( ) 1. 口水. pengadjai( ) 參照 ngadjai 1. 口水流出.inika minseg a ngadjai nusa kerikeri. 小孩子的口水流不停 semungadjai( ) 參照 ngadjai 1. 清除鍋牛黏液.uri semungdjai aken tua ku kiningaci. 我要清除鍋牛的黏液 ngaraljangalj( ) 參照 angalj ngaraungav( ) 1. 著急.ngaraungav timadju tua paisu a masa sisagakku nua aljak. 她為了孩子的學費著急的在籌款 ngaruinguv( ) 1. 搖頭.ka pacun ti kina tua kukinasikingan ngaruinguv timadju. 當母親看到我的考試成績, 她就搖頭了 ngasa( ) 1. 隙縫.inika na maljenguaq a inupuan liav sa ngasa. 這石牆做得不緊密有多處隙縫 ngat( ) 1. 月桃.tinaleman tua ngat a nia quma. 我們的田地種植月桃 pungatan( ) 參照 ngat 1. 月桃栽植園.niamen azua pungatan 那是我家的月桃栽植園 kingat( ) 參照 ngat 1. 採月桃.kingat amen tu nia sipaveli. 我們採月桃去賣 Page 288 of 374

289 ngaz-( ) 1. 具有 啃食 磨牙 之意. mengazngaz( ) 參照 ngaz- 1. 磨牙.nu mengazngaz a vavui tua aljis, sikac tua kasiv. 山豬會透過啃木材來磨牙 ngazengazan( ) 參照 ngaz- 1. 用門牙啃蝕.ngazengazan na but a qapulu nazua kasiw. 那棵樹的根被松鼠用牙齒啃蝕 ngazengazan( ) 參照 ngazngec-( ) 1. 具有 殘屑 汙垢 之意. dengec( ) 參照 ngec- 1. 殘屑.pai ku sualapav adengec itua su qimi. 請讓我去除你臉上的殘屑 qungec( ) 參照 ngec- 1. 鼻屎.sualapu a su qungec! 清理你的鼻屎! nu metad anga vengeq masan qungec. 鼻涕乾了就變成鼻屎 ngeljec( ) 參照 ngec- 1. 污垢.ai sasu ngeljc sau vaiku a pavanavu! 看你的污垢, 你去洗個澡! ngeljec( ) 參照 ngecngetjez( ) 1. 來. pangtjez( ) 參照 ngetjez 1. 來.anema sini pangtjez nimadju 他為什麼回來? pangtjezan( ) 參照 ngetjez 1. 來的時候.nu pangtjezan timadju nua kinamalji siveric a nemang pasa kasasavan. 只要他生氣就會把屋內的東西向外扔出去. pangtjezu( ) 參照 ngetjez 1. 請回來.nu pulavai sun pangtjezu a semaumaq. 你有放假的時候就要回來 sipangtjez( ) 參照 ngetjez 1. 見面禮.padjele aken tua ku sipangtjez tjai kama. 我準備要給爸爸的見面禮 mangtjez( ) 參照 ngetjez 1. 來到.mangtjez mun nungida? 你們什麼時候來? namangtjez( ) 參照 ngetjez 1. 來過已經來了.na mangtjez anga tia kaka a kemasi pairang. 哥哥他們從平地回來了 ngetjur( ) 1. 侏儒.ngetjur ayaitjen a payuan tua inka meqaca a caucau. 排灣族是稱那長不大的人為侏儒 ngiav( ) 1. 貓.laladruqan a quvali nua ngiav ni uni. uni( 女子名 ) 的貓毛很漂亮 ngicu( ) 1. 皮 ( 蔬果 ).qudjidjil a ngicu naicu a vurasi 這地瓜皮是紅色的 Page 289 of 374

290 ngida( ) 1. 何時 ; 時光.na mecevungitjen ta ngida tazua? 我們是何日見過的? nu ngida tazua tja sivaikan a sema ripun? 我們要去日本的時間是什麼時候? uri vaik mun nungida? 你們何時出發? kangida( ) 參照 ngida 1. 何時 ( 來 ).na mangetjezsun kangida? 你何時回來的 na mangtjezmun kangida. 你們何時回來的? ngidju-( ) 1. 具有 烤火 之意. kakingidjuan( ) 參照 ngidju- 1. 取暖之處.izua i kacasavan a nia kakingidjuan. 我們圍火取暖的地方在庭院 kingidju( ) 參照 ngidju- 1. 烤火 ; 取暖.nu kaljavuceleljan saka i gadu itjen,neka nu namaya tua kingidju itjen ita qezemezemetj. 冬天在山上工作, 晚上烤火是最舒適 tjenglay aken a kingidju nu ljaljeqel a kadjunangan. 寒冷時, 我喜歡用火取暖 kingidjungidju( ) 參照 ngidju- 1. 正在取暖.pacunu uzai timadju a kingidjungidju. 妳看他們在那裡圍火取暖 makingidju( ) 參照 ngidju- 1. 使之溫熱.nakuya makingidju aravac macekas itjen. 取暖過度皮膚會乾裂 ngilngil( ) 1. 香菇.salum a ravac a siav nu pinataudan tua ngilngil. 放有香菇的湯很香 ngilu( ) 1. 疲勞 ; 酸痛.namakudanga su ngilu tucu? 妳酸動的毛病現狀如何? pungilu( ) 參照 ngilu 1. 酸痛.nu mevulung itjenpungilu anga itjen. 當我們老了, 我們的身體就會多處酸痛 mangilu( ) 參照 ngilu 1. 使之酸痛.nakuya pacalivat a masengseng, mangilu tja kinacavacavan. 我們過度勞動會使身體酸痛 ngirangiraq( ) 參照 ngiraq ngiraq( ) 1. 刀具磨損造成之損壞.nama ngiraq sa ku kaukav tua qaciljai. 我的鐮刀砍到石頭而有缺口 ngirangiraq( ) 參照 ngiraq 1. 已損壞之刀具.aicu a ngirangiraq a rirarir inika nanguaq a tja si cukau. 有缺齒的鋸子我們不能再用 ngisngis( ) 1. 鬍鬚.ladruarug a ngisngis ni vuvu. 爺爺 / 外公的鬍鬚非常長 nguanguaq( ) 參照 nguaqnguaq-( ) 1. 具有 好 好轉 痊癒 福氣 具正向意涵 之意. Page 290 of 374

291 inikanguanguaq( ) 參照 nguaq- 1. 不好看.inikanguanguaq a kinasengsengan tuazua umaq. 那一棟房子蓋得不好看 pakananguaq( ) 參照 nguaq- 1. 認為 好.pakananguaq aken ta venelimun tua vaquan a zidusia. 我以為你們買新車是比較妥當 tjananguaq( ) 參照 nguaq- 1. 比較妥當 ; 比較好.nupacunaken tjanusun rungrung tjananguaq a semupsun sakamaya tua hakasi. 依我的看法 rungrung( 男子名 ) 還是去讀博士班比較妥當 aicu a qemesangsun a ravac, tja nanguaq a sutjaulan a tjemamaku. 你咳嗽的這麼嚴重, 不抽煙比較好 kamanguaq1( ) 參照 nguaq- 1. 福份 ; 福氣.tjara izua tja kamanguaq. 我們會蒙福的 kamanguaq2( ) 參照 nguaq- 1. 利益.anema tja kamanguaq tuaicu a susengsengan? 你做這份工作對我們有甚麼利益? kasinguaq( ) 參照 nguaq- 1. 平坦.i ksinguaq a nu quma. 你們的田地很平坦 kinguanguaq( ) 參照 nguaq- 1. 打扮.kinguanguaq a mareka maqacuvucuvung nu izua masudjusudju ayatua uri zemian a mapuljat. 為了要跳舞慶祝人家的婚禮要打扮得很漂亮 sanguanguaq( ) 參照 nguaq- 1. 色澤鮮美.sanguanguaq sa mareka djamai nu tja pacunan. 這些菜餚看起來色澤鮮美 sanguaq( ) 參照 nguaq- 1. 好吃.sanguaq a qavai. qavai 很好吃 sarunguaq( ) 參照 nguaq- 1. 舒服 ; 舒適.sarunguaq a taqed. 睡覺很舒服 sarunguaq aravac aicu a nu qiladjan. 你們的椅子很舒適 maljaljenguaq( ) 參照 nguaq- 1. 複合.ka maljaljenguaq tiamadju marecekelj saceqalj aku varung. 當他們夫婦複合, 我心中感到平安 maljenguaq( ) 參照 nguaq- 1. 已修好.maljenguaq anga a ku utubay. 我的機車修好了 manguaq( ) 參照 nguaq- 1. 有福.na manguaq amen a masa tisun. 我們因你得福 manguaqan( ) 參照 nguaq- 1. 福氣.tima inika tjenglay tua manguaqan? 有誰不希望有福氣? menanguaq( ) 參照 nguaq- 1. 好轉 ; 變好.na menanguaqanga a varung ni tjuku. tjuku 的心情好轉了 neka nu namaya tuatja levan ta kiumalj sa menanguaq a caucau. 一個犯人改過自新變成好人是令人喜悅的事 menguaq1( ) 參照 nguaq- 1. 痊癒 ; 康復.menguaq anga ku saqetjuan. 我的疾病痊癒了 Page 291 of 374

292 menguaq2( ) 參照 nguaq- 1. 好轉.masasa tjavarung ka menguaq timadju. 我們很高興他的病情好轉起來 namanguaq1( ) 參照 nguaq- 1. 幸福.namanguaq a matjaljaljak nu dadaudavan a mareka aljak. 若孩子們都很優秀, 做父母親的很幸福 namanguaq2( ) 參照 nguaq- 1. 富有.namanguaq tiamadju a kemasi tua vuvu. 他們從祖父母的世代就很富有 nanguaq( ) 參照 nguaq- 1. 很好.nanguaq sun a sika caucau. 你的為人很好 nanguaq asuvinarungan mapukasizuan atja ljavaran a pazangal. 你的想法很好解決了我們的難題 nanguaqan( ) 參照 nguaq- 1. 好品德.selangedangeda men tua nu nanguaqan. 我們常聽聞你們的好品德 nguanguaq( ) 參照 nguaq- 1. 美麗 ; 漂亮.nguanguaq aravac timadju. 她長得很漂亮 nguanguaq a ravac sa qinaljan imaza. 這個村莊很美麗 ljinenguaq( ) 參照 nguaq- 1. 存放得很好.ku ljinenguq a remukuz azuz nia sauzayan. 我們的家財珠寶存放得很好 ngudjal-( ) 1. 具有 口吃 口齒不清 之意. mangudjal( ) 參照 ngudjal- 1. 口吃 ; 口齒不清.inika maljaluai a kai nua mangudal a caucau. 口給的人說話不清楚 ngudjangudjal( ) 參照 ngudjal- 1. 口吃 ; 口齒不清.ngudjangudjal a siqaivuan nimadju 她說話口齒不清 ngudjangudjal( ) 參照 ngudjalngudjus( ) 1. 鼻子.na secugcug ta siqeljevan a ngudjus nimadju mana sika pengusulj. 他 / 她有撞到門板所以流鼻血了 nanguaqa ngudjus ni vuvu. 祖父 / 母的鼻子很好看 semangudjus( ) 參照 ngudjus 1. 用鼻子..semangudjus a palalingedjan. 用鼻子吹鼻笛 ngulju( ) 1. 愚笨.neka nu tja pakiamavan tusa su ngulju qunu! 孩子啊! 我們無法比擬你的愚蠢行為 mangulju( ) 參照 ngulju 1. 愚笨.neka nu mangulju i maza 我們這裡沒有愚笨的人 nguljungulju( ) 參照 ngulju 1. 笨.nguljungulju ayaya zuma tjanuaken 人家都說我很笨 nguljungulju( ) 參照 ngulju ngusulj( ) 1. 鼻血. Page 292 of 374

293 pengusulj( ) 參照 ngusulj 1. 流鼻血.pengusulj tua kinatjanian ti camak. camak( 男子名 ) 跌倒導致流鼻血 cabiljaq( ) 1. 拍子.aicu cabiljaq tua lalangaw. 這是打蒼蠅用的拍子 cabiljaq-( ) 1. 具有 打巴掌 之意. cemabiljaq( ) 參照 cabiljaq- 1. 打巴掌.cemabiljaq a sinsi nu patavung tua situ. 老師都用打巴掌來處罰學生 cinabiljaqan( ) 參照 cabiljaq- 1. 被打巴掌.cinabiljaqan naken ni kama tua masaku levelevan. 因為我無知的行為被父親打一個巴掌 cinabiljaqan nua kina timadju ayatua maparang tua qaliqali. 他欺負別人, 所以被母親打了一巴掌 cabuk( ) 1. 獸皮衣.pinavayan ni kama aku saladj tua cabuk. 我爸爸給我的另外一半獸皮衣 cabukan( ) 1. 奴隸.titen a payuan neka nu kakudan ta seman cabukan. 我們排灣族沒有奴隸制度 caca-( ) 1. 具有 倒出來之意 卸下來 之意. secaca( ) 參照 caca- 1. 被倒出來.secaca i kasintan a su linalja zaljum. 你煮的開水倒滿地 sicacacaca( ) 參照 caca- 1. 正卸下.sicacacaca a vudas nua turaku. 卡車正在卸下砂石 sinicaca( ) 參照 caca- 1. 被倒出來.sinicaca anga ni sakinu a su zaljum. sakinu( 男子名 ) 把你的水倒出 cacaan( ) 參照 caca- 1. 倒掉.cacana anga zaljum a su sinisenav tua kisi. 把你的洗碗水倒掉 cacai( ) 參照 caca- 1. 請加... 調料.caca-i ta vava a tja siav. 請在湯裡面加酒 cacananga( ) 參照 caca- 1. 請到進.cacanaanga pasatua djilung azua puk atja rinasi. 把我們曬的樹豆倒進甕裡 cemaca( ) 參照 caca- 1. 倒出來.maya cemaca azua zaljum i djilung. 不要把水缸裡的水倒出來 cacaan( ) 參照 cacacacagalj( ) 1. 大蜘蛛.pacun aken tua cacagalj i tua kaljualaq. 我在蜘蛛網裡看到大蜘蛛 cacai( ) 參照 cacacacaingan( ) 參照 caing- Page 293 of 374

294 cacananga( ) 參照 cacacacapan( ) 參照 capa cacaquan( ) 1. 聰明的.cacaquan aravac tiamadju. 他們都很聰明 cacarag( ) 1. 蚊子.liav aravac a cacarag i gadu. 山上很多蚊子很多 cacavalj( ) 1. 周邊 ; 郊外.tjalju cacavalj a marka rakac a kemadreng ta qinaljan. 勇士們在周邊守護部落 cacavan-( ) 1. 具有 軀體 之意. kinacavacavan( ) 參照 cacavan- 1. 身體.nanguaq a su kinacavacavan. 你的身體很健康 cacavu( ) 參照 cavu caceveljan( ) 參照 ceveljcaceviceviqan( ) 1. 碎片 ; 剩餘的.caceviceviqan anga aicu a marka qavay. 這些小米糕是吃剩下來的碎塊 cacevudan( ) 1. 湧泉 ; 源頭.azua qapulu nua kasiv mavan a cacevudan nusa zaljum. 那棵樹頭就是水的源頭 cacikelan( ) 參照 cikelcadacadaqan( ) 1. 土地之珠.aicua cadacadaqan a qata sini pakiamaw tua manguaqan katua pupiculan. 土地之珠象徵擁有財富與勢力 cadja( ) 1. 距離 ; 遠離.cadja aravac a djalan a sisa kavulungan. 通往大武山的路很遠 paljiacadjau( ) 參照 cadja 1. 使.. 遠離.a su puqacangan paljiacadjau tua tja qinaljan. 你的豬舍要離部落遠一點 pasacadja( ) 參照 cadja 1. 向遠處.pasacadja ken a temangu. 我往遠處眺望 kicacadja( ) 參照 cadja 1. 遠離.vaik a kicacadja timadju tua suraman tjanuitjen. 他對我們感到失望, 因此遠離我們 kicacadjan( ) 參照 cadja 1. 帶離.kicacadjan a sucekelj a pulapulav maseljavitjen. 把你酒醉的老公帶離免得惹人怨 secacadja( ) 參照 cadja 1. 生疏 ; 不來往.uri seqaljanga ken tjanusun, ayatua secacadja sun tjanuaken. 因為你不與我來往, 所以讓我感到陌生 macacadja( ) 參照 cadja 1. 很遠.macacadja aravac a kemasi kacedas a petje kaledep. 東與西的距離非常遙遠 Page 294 of 374

295 makacadjaitjen( ) 參照 cadja 1. 迴避.nuna sepasalivitjen makacadjaitjen tua tja siaqan tua mareka tja seljaseljang. 當我們做虧心事的時候, 就該迴避我們的同伴 ljiacadjau( ) 參照 cadja 1. 遠離一點.ljiacadjau a tjemamaku macevulj itjen. 要抽菸的離遠一點, 我們不要被煙燻 cadju( ) 1. 儲存桶.cadju a tja rarukuzan tua mareka lami. 大甕是用來儲存糧食之器具 papizuanan ta aradj a cadju. 芋頭乾放在儲存桶 cai-( ) 1. 具有 死亡 之意. pacayu( ) 參照 cai- 1. 去死吧.sau! pacayu! 妳去死吧! papacai( ) 參照 cai- 1. 殺人.nakuya papacai tua caucau. 不可殺人 pinacayan( ) 參照 cai- 1. 鰥夫 ; 寡婦.azua uqaljay katua vavayan mamaw a tjara pinacayan anga. 那個男的和女的是鰥夫寡婦 kipacai( ) 參照 cai- 1. 自殺.pinaka palisi aravac a kipacai. 自殺被視為禁忌 semannamacai( ) 參照 cai- 1. 準備葬禮.uri semannamacai nu tiaw ti kaqacan. 明天要在 kaqacan ( 家族名 ) 家準備葬禮 sinipacai( ) 參照 cai- 1. 死因.anema sinipacai nazua ljuang? 那隻牛的死因是什麼? macai( ) 參照 cai- 1. 死亡.macai sa qinuman a masa kinasuqudjaljan. 農作物因旱災而死亡 macayanga( ) 參照 cai- 1. 已經死了.macayanga a ku sinitalem a kasiw. 我種植的樹已經枯死了 namacai( ) 參照 cai- 1. 死了.namacai ka tiav aku vatu. 我的狗昨天死的 caing-( ) 1. 具有 接上 釦上 掛上 之意. pacaingan( ) 參照 caing- 1. 掛上.pacaingan a pidjeljep sanu siasing ka pucekecekeljmun. 請將你們的結婚照掛在牆壁上 pucacaingan( ) 參照 caing- 1. 缝上扣子.na qemacuvunganga tua itung, aminanga pu cacaingan. 衣服做好了, 只剩下缝上扣子 kicaing( ) 參照 caing- 1. 粘貼.nu semazuaitjen tua cemecemel kicaing aravac tuatja kinacavacavan a ljimatjek. 我們到草叢地時水蛭很會粘貼在我們身上 cacaingan( ) 參照 caing- 1. 釦子.izua maretimaljimalji a cacaingan a makaya tjapiliqen tu tjasipu cacaingan Page 295 of 374

296 tua tjakava kinacalisianan. 現在的釦子種類很多, 我們可以從中選擇來配我們的服飾 kiken a tuluianangan ni kina tua seman cacaingan? 媽媽教我做扣子? nguanguaq sa cacaingan tua sukav a kinacalisianan. 你傳統服上的釦子很漂亮 caingu( ) 參照 caing- 1. 請釦上.cainguasukasui manu masiaqitjen tua qaliqali. 孩子請釦上你的褲子, 這樣比較不會對不起客人 cemaing( ) 參照 caing- 1. 延接.nu cemaing itjen tua laljing, manauri madjaljun a tjasidiqes tua puljacengan. 水管還要延接才會夠我們來菜園澆水 caingu( ) 參照 caingcaitav( ) 1. 蘿蔔.aicu a caitav makaya tja tjematjaqen a semandjamai makaya tja djaungen. 蘿蔔可以做生菜也可以做醃菜 cakar( ) 1. 男子聚會所.aicua cakar namasan kakituluan nua mimaqacuvungan a uqaljaqaljai. 男子聚會所是成年少男學習成為好男人之處所 cakav( ) 1. 偷竊 ; 被偷 ; 隱密.ru cakav aravac azua timadju. 他是慣竊 pacakav1( ) 參照 cakav 1. 唆使人.. 偷取.maya pacakav a kakedrian, nakuya nu matavak. 不要讓小孩子習慣偷東西 pacakav2( ) 參照 cakav 1. 塞紅包.na pacakav ti kualj tu limaidai tjanuaken ka tiaw. 昨天 kualj 有塞給我五百元的紅包 pacakav3( ) 參照 cakav 1. 洩密 ; 密告.na pacakav ti ljegean a pasemalav tjai kina tua ku levelevan. ljegean( 女子名 ) 向我母親密告我的不良行為 kicakav( ) 參照 cakav 1. 偷偷摸摸.nuuri kisudju sun, nakuya kicakav. 如果你要談戀愛, 就不要偷偷摸摸 sikicakav( ) 參照 cakav 1. 偷偷的 ( 行為 ).ku sikicakav a semusuq a ku tigami. 我偷偷的寄了我的信 cakaven( ) 參照 cakav 1. 被偷.cakaven a ku inpic nua qaliqali. 別人偷了我的筆 cemakacakav( ) 參照 cakav 1. 正在偷.cemakacakav tiamadju ta vurasi. 他們正在偷地瓜 cemakav( ) 參照 cakav 1. 去偷.nakuya cemekav aya tulu nua vavulungan. 長輩教導說不可去偷東西 cinakavan( ) 參照 cakav 1. 遭小偷.kasinu aicu a kucu a su cinakav? 這鞋子是你從哪裡偷來的? rucakav( ) 參照 cakav 1. 常偷.kipapaulingavu, ayatua rucakav aravac azua timadju. 要防備, 因為他常偷東西 Page 296 of 374

297 cakaven( ) 參照 cakav calag( ) 1. 脊椎.nakuya qemiladj a cuai, saqetju a tja calag. 坐太久會傷害脊椎 calinga( ) 1. 耳朵 ; 有耳朵之壺.maljekuyanga calinga ni vuvu inianga ka lemangda tua tja kai. 我祖父耳朵的聽力已經退化, 聽不到我們講話的聲音 calisi( ) 1. 斜坡.calisi a kinaizuanan nua nu qinaljan. 你們部落座落地處斜坡地 kacalisian( ) 參照 calisi 1. 原住民.kacalisian ayaitjen ta payuan tua kaimazanga a mareka caucau. 我們排灣族稱原住民為斜坡民族 kemacalisianan( ) 參照 calisi 1. 用原住民族的做法 ( 語言 ).macaqu aken a qivu akemacalisianan. 我會說原住民族語 kinacalisianan( ) 參照 calisi 1. 原住民族的方式 ( 服裝 ).nguanguaq a ku kava a kinacalisianan. 我的原住民傳統服很漂亮 makakacalisian( ) 參照 calisi 1. 原住民地區的種類 ( 植物 ).aicu a vasa makakacalisian. 這個芋頭是原住民山區品種 calisilisi( ) 參照 calisi 1. 斜坡的.i calisilisi a nia qaqumain. 我們耕作的地方是斜坡地 calisilisi( ) 參照 calisi calivat( ) 1. 家族名.azua lja calivat namanguaq aravac a kinacemekeljan.calivat 家族很富裕 calivat-( ) 1. 具有 超前 已經過去 超越以及讓 之意. pacalivat( ) 參照 calivat- 1. 超越.ulja pacalivat ti vuruvur tua pinakazuanan nua kama. 但願 vuruvur 超越他父親所成就的事 pacalivaten( ) 參照 calivat- 1. 讓.inika pacalivaten nua sakinting a pairang. 檢查哨不讓平地人進入部落 secalivat( ) 參照 calivat 過後.nuna secalivat a raljiz maluljaitjen a parimasudj. 颱風過後我們很辛苦的清掃 secalivatanga( ) 參照 calivat- 1. 已經過去.kalevai! secalivatanga tja siselapai. 歡欣鼓舞吧! 苦難已經過去 macacalivat( ) 參照 calivat- 1. 互相超越.macacalivat azua drusa turaku. 那兩輛卡車相互超車 calivatan( ) 參照 calivat- 1. 超前.a tjagemalju calivatan nua tja djalav. 快的超越慢的 cemalivat( ) 參照 calivat- 1. 駛過.ka cemalivat a basu qemunevuljan a djalan. 當巴士駛過路上就塵土飛揚 Page 297 of 374

298 calivatan( ) 參照 calivatcalivuduq( ) 1. 牽牛花.nu kalja vuciaran na calivuduq nguanguaq a ravac a i gadu. 牽牛花花開時期山是很美麗 caljameq( ) 1. 蛀蟲.aicu a caljameq avan a tjalja ljemkuyan tua sialangan nua umaq. 蛀蟲是最會蛀壞房屋的樑木 caljameqen( ) 參照 caljameq 1. 被蟲蛀.patagilj a caljameqen aicu aku cukui paulananga. 我的桌子已經開始被蟲蛀, 很可惜 cinaljameq( ) 參照 caljameq 1. 被蛀壞.cinaljameq sa cukui paulananga. 這張桌子已經蛀壞很可惜 caljameqen( ) 參照 caljameq caljebak( ) 參照 cebakcaljebak-( ) 1. 具有 聲響 之意. pacaljebak( ) 參照 caljebak- 1. 鳴炮.pacaljebak ta bakuci nu pucekecekelj. 結婚時需要鳴炮 caljebakangata( ) 參照 caljebak- 1. 木板撞擊聲.nutja ipuqen a valji caljebakangata. 我們弄倒木板產生很大的聲響 caljebakangata( ) 參照 caljebakcaljedj( ) 1. 刺 ; 蜜蜂尾部的針.kiadjuq a caljedj nua tjainan nu na cemaljed sa pacai timadju. 蜜蜂螫人時尾部的針會留在被螫者身上, 蜜蜂則隨之死亡 caljedjen( ) 參照 caljedj 1. 螫.sarukuya ravac a caljedjen nua uqaljai a pangac. 遭黃蜂螫是非常痛苦的 cinaljed( ) 參照 caljedj 1. 螫了.cinaljed a qulu nimadju katiaw manasika na minvalak. 昨天蜜蜂螫了他的頭所以腫起來 caljedjen( ) 參照 caljedj caljepes( ) 參照 cepescaljeqil( ) 1. 堅硬.caljeqil aravac azua kinakasikasivan. 那個木質實在很堅硬 caljetuq( ) 1. 伸展身體骨頭所發出之聲響.caljetuq a tja raregeregan nutja pacacepicepiqen. 我們伸展肢體有時會發出 cetuq( 發音近似 : 嘖嘟喀 ) 聲響 camilig( ) 1. 臉頰腫. macamilig( ) 參照 camilig 1. 臉頰腫.macamilig sa qunuqunu na semalimsim. 這嬰兒的臉頰腫脹很可憐 Page 298 of 374

299 can( ) 1. 水田.liav anu can, tjara mun a pu paday. 你們有很多水田, 你們一定有很多稻米 [( 閩 )] cangalj1( ) 1. 男子名.qali nimadju ti cangalj. cangalj( 男子名 ) 是他的朋友 ti vuvu i cangalj macaqu a ravac a masengseng tua singuc. 我的祖父 cangalj( 男子名 ) 很會製作背帶扣環 cangelj2( ) 1. 墊子.kipucangelj a nia bukusi nu sikkiu ayatua vavaw a nia sikkiudai. 我們的牧師講道都會墊腳墊因為講台太高 cemangelj( ) 參照 cangelj2 1. 墊物.cemangelj ta kula na cukui. 桌子的腳加墊子 cangia( ) 1. 藍.cangia quljav nua kalevelevan. 天空色彩很藍 cangiangia( ) 參照 cangia 1. 藍色的.cangiangia a sinikava ni muni. muni( 女子名 ) 穿著藍色衣服 cangiangia( ) 參照 cangia cangit-( ) 1. 具有 哀悼 之意. sicangicangit( ) 參照 cangit- 1. 哀歌.titjen a payuan izuangata sicangicangit tua namacai a senai. 我們排灣族確實有為亡者哀悼之歌 sicangitan( ) 參照 cangit- 1. 哀悼方式.nasemapulju aravac a sicangitan nimadju. 她哀悼的方式非常悽涼 cemangicangit( ) 參照 cangit- 1. 正在哀悼.cemangicangit ti kina tjai vuvu. 母親正為著祖母哀悼 cemangit( ) 參照 cangit- 1. 致哀悼辭.nekanga nu macaqu a cemangit tucu. 現在沒有人會致哀悼辭 capa( ) 1. 烘 ; 烤.pini capa nikina a vutjulj. 母親把肉放在烘培架上 cacapan( ) 參照 capa 1. 烤箱.aicu vinli nikina a cacapan tua vutjulj. 這是母親新買的烤箱 2. 烤窯 ; 烤東西的地方 ; 燒烤用的.nia cacapan tua vasa aicu. 這是我們用來烘烤芋頭用的窯 capau( ) 參照 capa 1. 請拿去烘烤.pai capau azua vasa. 請將這些芋頭拿去烘烤吧! cemapa( ) 參照 capa 1. 烘烤.uri cemapa ken nu salim. 今天晚上我要烘製芋頭乾 cemapacapa( ) 參照 capa 1. 正在烘烤.cemapacapa tua vurasi ti vuvu. 祖父他在烘烤地瓜 cinapan( ) 參照 capa 1. 烤的.sanguaq aravac a cinapan a vutjulj. 烤肉烤的很好吃 Page 299 of 374

300 capau( ) 參照 capa capel( ) 1. 補.aicu a vuljavan capel tua pariuk. 這銅片是用來補鍋子 cemapel( ) 參照 capel 1. 縫補.tiaken ana cemapel tua ku kasui. 是我自己縫補褲子 cinapel ni kina ku kava kinacalisianan. 母親縫補了我的傳統服飾 cinapel( ) 參照 capel 1. 縫補了.cinapel ni kina ku kava namakuya. 我破裂的衣服母親縫補了 capelju( ) 1. 黃杞.nu seman umaq itjen a payuan, nanguaq a tja sanvaljin a kasiv a capelju. 我們蓋石板屋時, 黃杞樹是用來做木板 capilj( ) 1. 關連 ; 責任 ; 牽涉 ; 順便 ; 兼顧.neka nu ku capilj tuaic a pacugan? 我跟這件事有什麼關聯? anema tja capilj tusa pacugan. 我們與這件事無關 pacapilj( ) 參照 capilj 1. 牽扯.suqelam a timanga tua caucau a pacapilj aravac. 人人都討厭愛牽扯的人 sini pacapilj aken nimadju tu aicu a pacugan. 他使我牽涉到到這個問題 pucapilj( ) 參照 capilj 1. 責任.tima pucapilj tu aicu a sengsengan. 這份工作誰該負責的人? kapacacapilj( ) 參照 capilj 1. 有關係的.neka nu makaya qemulip tua tja kapacacapilj. 沒有人可以否認我們的關係 kicapilj( ) 參照 capilj 1. 介入.maya kicapilj tuaicu a patjara sinkiu. 不要介入選舉 kicapiljan( ) 參照 capilj 1. 愛管閒事.kicapiljan anemanga pacugan nimadju. 他不論是什麼事情都愛管閒事 kicapilju( ) 參照 capilj 1. 請關注.kicapilju nuremaketjan tua pacugan nua taqaljaqaljan. 有時候請你關注公眾事務 kipucapilj( ) 參照 capilj 1. 承擔.tiaken ana kipucapilj tua sengsengan nimadj. 是我承擔了他的職務 kucapilj( ) 參照 capilj 1. 我身負的責任.kucapilj a qemacuvung tua sengsengan. 我身負的責任是要把工作做好 secapilj( ) 參照 capilj 1. 被牽連.kaqeljetepu, mananga nu secapilj sun. 少說話, 免得你被牽連 sicapilj( ) 參照 capilj 1. 兼顧.ku sicapilj a semupu tua ku sengsengan. 我工作和讀書兩者兼顧 cemapilj( ) 參照 capilj 1. 順便.kisavidu, maya cemapilj tua zuma sengsengan. 你要專心, 不要順便其他的工作 caqcaq1( ) 1. 鑰匙.nanema aicu a caqcaq? 這是什麼的鑰匙? Page 300 of 374

301 cemaqcaq( ) 參照 caqcaq1 1. 鎖住 ; 鎖門.cemaqcaq ti kina ta paljing. 母親把門鎖起來了 caqcaq2( ) 1. 嚼聲.nakuya caljaqcaq a namaya tua qacang nu keman maqelalj itjen tua vavuluvulungan. 吃飯不能像豬般嚼出 caqcaq( 發音近似 : 喳喳 ) 之聲音, 老人家會責備 caqecaqev( ) 參照 caqcaq2 1. 捕鳥用之陷阱.aicu a caqecaqev uri sipudringay tua qayaqayam. 這個陷阱是用來捕鳥用的 [ 用來捕小動物與小鳥的陷阱 ] caqecaqev( ) 參照 caqcaq2 caqev( ) 1. 蓋子.pinizainu a caqev ni kina? 媽媽把蓋子放去哪裡了? semancaqev( ) 參照 caqev 1. 做蓋子.semancaqev ti kama ta sicaqev ta puzaljuman. 爸爸做要蓋住蓄水池的蓋子 sicaqev( ) 參照 caqev 1. 用來蓋的.aicu a caqev sicaqev tua kinsa. 這個蓋子是用來蓋食物的 sicaqevan( ) 參照 caqev 1. 鍋蓋.aicu a sicaqevan naicu a pariuk? 這個鍋子的蓋子是哪一個? caqevan( ) 參照 caqev 1. 蓋棺.uri caqevan anga a varukur. 我們正要蓋棺了 cemaqev( ) 參照 caqev 1. 蓋蓋子.vaiku a cemaqev ta djilung nu sauni. 等一下去把陶甕的蓋子蓋起來 cinaqevan( ) 參照 caqev 1. 蓋住了.cinaqevan nanga a cikeng. 水缸已經被蓋住了 caqevan( ) 參照 caqev caqi( ) 1. 大便 ; 屎.na matjupa aen ta caqi. 我有踩到大便 pecaqi( ) 參照 caqi 1. 大便.pecaqi a penaqetelengan a vatu. 狗會隨地大便 caqicaqian( ) 參照 caqi 1. 有大便的.caqicaqian ta na qayaqayam a ku haia. 我的車上都是小鳥的糞便 caqicaqian( ) 參照 caqi caqis1( ) 1. 縫補用的布.aicu caqis tua sicauvan. 這是用來逢補棉被的布 caqis2( ) 1. 縫補.aicu a makaliljav uri si caqis tua sicauvan. 這一塊布是用來縫補棉被用的 pacaqis( ) 參照 caqis2 1. 請 縫補.ku sini pacaqis tjai kaka aku kasui a namakuya. 我破裂的褲子請姊姊縫補 cemaqicaqis( ) 參照 caqis2 1. 正在縫補.cemaqicaqis ti kina tua ku kava. 媽媽正在縫補我的衣服 Page 301 of 374

302 cemaqis( ) 參照 caqis2 1. 縫製.na kemasi kakedrianaken a kitulu tua cemaqis tua itung. 我從小就學會縫製衣服 caqu-( ) 1. 具有 知識 才華 學習 聰明 拿手 之意. katjecaquanan( ) 參照 caqu- 1. 箴言.aicu a pinaka katjecaquanan a kai vincikan tua marka sinitulutulu a nanguanguaq a kakudan katua patjara kisusu tua cemas. 箴言是記述有關道德與宗教教訓的書 kicaquan( ) 參照 caqu- 1. 學習.uri kicaquan aken tua pianu nu sauni. 等一回我是要學鋼琴 caquan( ) 參照 caqu- 1. 才華.izuangata caquan nimadju a qivu. 他確實有說話的才華 caquan( ) 參照 caqucar( ) 1. 賊 ; 小偷.cinakav aku paisu nua car. 我的錢包被小偷扒走了 carasiv( ) 參照 casav( ) 1. 戶外 ; 外面.sulapelj aravac a i casav nu qezemezemetj. 夜間戶外很涼爽 icasav( ) 參照 casav 1. 在外面.icasav tiamadju a kiunaunang. 他們在戶外玩耍 pasacasav1( ) 參照 casav 1. 向屋外.pasacasav aken a pacun. 我向屋外觀望 pasacasav2( ) 參照 casav 1. 除喪.aicu a pasacasav namasan palisian uta nua paiwan. 除喪是排灣族的生命禮俗之一 tjaicasav( ) 參照 casav 1. 外圍.a tjaicasav tua umaq mavan a kacasavan. 住屋外圍就是前院 kacasavan( ) 參照 casav 1. 庭院.liav aravac a hana i kacasavan tjayamadju. 他們的前院有很多花 semacasav( ) 參照 casav 1. 出來.nu kalja zalangzangan semacasav a qatjuvi nu qezemezemetj 夏季的夜晚, 蛇喜歡出沒 casavu1( ) 參照 casav 1. 到外面.casavu a tjemamaku paqaljaitjen tua qaljaqalja. 家裡有客人請你到外面抽菸 casavu2( ) 參照 casav 1. 出去 ( 責備 ).casavu! maya qivu a penaqetelengan i maza. 請你出去, 不要在這裡胡言亂語 casavu1( ) 參照 casav casavu2( ) 參照 casav cauan1( ) 1. 理所當然.cauan tu macaqu timadju a paianu manu na kemasi kerikeri a kitul. 他從小學習鋼琴理所當然會彈奏 Page 302 of 374

303 cauan2( ) 1. 地球 ; 世界 ; 人間.aicu a caucau i kacauan izua maretimaljimalji a quljav. 世界的人類有各種不同的膚色 natemalidu a i kacauan. 人間是精彩的 caucau( ) 1. 人.tjuruvu sa caucau imaza. 這裡有好多的人 2. 有人氣的 ; 有人脈的. picaucau( ) 參照 caucau 1. 每一個人.uri picaucau itjen a kitecek tua cemel ta ljayar. 我們每一個人都要打預防針 uri picaucau itjen a qemepu tua paisu. 我們要按人頭繳錢 pucaucau( ) 參照 caucau 1. 有人氣的 ; 有人脈的.pucaucau aravac aicu a pinuljaiman niamadju. 他們這一家族有很多的人了 cemaucau1( ) 參照 caucau 1. 人力.cemaucau a kivasa. 用人力採芋頭 cemaucau2( ) 參照 caucau 1. 挨家挨戶傳訊.cemaucau a cemeged tu uri masalut anga itjen. 挨家挨戶通知將要舉行收穫祭 cauv( ) 1. 蓋被子 ; 覆蓋之物 ; 被服.aicu cauv tua namacai a caucau. 這是用來蓋死人的被服 kicauv( ) 參照 cauv 1. 蓋著.na kicauv ta kaitungan a sivitjai. 軍人蓋著毛毯 kicauvu( ) 參照 cauv 1. 叮嚀要蓋被子.kicauvu aya ti kina. 媽媽叮嚀你要蓋被子 sicauvan( ) 參照 cauv 1. 被子.uri remasi aken ta sicauvan nutiav. 我明天要曬被子 cemauv( ) 參照 cauv 1. 給某人蓋被子.vaik a cemauv ti kina tua mareka ku kaka. 母親替弟妹們蓋被子 cavalj( ) 1. 獸皮衣.izua cavalj ni vuvu. 祖父有獸皮衣 cavilj( ) 1. 歲 ; 年度 ; 年份.macepeliv a cavilj. 過新年 pidanga a su cavilj? 你現在幾歲? pucavilj( ) 參照 cavilj 1. 春節.pucavilj nuaya palisian nua pairang. 春節是漢人的節日 tacavilj( ) 參照 cavilj 1. 一年.tacavilj aken a vencik taicu a kava ni rungrung. rungrung( 男子名 ) 的這一件上衣我繡了一年 tacavilj anan tua nia sinamazan. 我們來這裡不過一年的時間 kinacaviljan( ) 參照 cavilj 1. 年份 ; 年運.nanguaq a kinacaviljan pulami itjen a mapuljat. 今年年運佳, 大家都豐收 sicaviljan( ) 參照 cavilj 1. 去年.sicaviljan a ku sinan umaqan. 我蓋房子是去年的事 Page 303 of 374

304 nusicavilj( ) 參照 cavilj 1. 明年.uri pucekelj a nia vuvu nusicavilj. 我們的孫子將於明年結婚 cavu( ) 1. 包裝 ; 包裹 ; 包食物.cavu sa vurasi a tjumaq. 把這些地瓜包回去 cacavu( ) 參照 cavu 1. 手袖 ( 套 ) 及腳巾.nacemacavu ti vuvui ljeljeng a sema vavua. vuvu ljeljeng( 女子名 ) 穿著腳巾到山上 cavuin( ) 參照 cavu 1. 要包.anema su cavuin? 你 / 妳要包什麼? cemavu1( ) 參照 cavu 1. 包食物.uri cemavu tua vutjulj ti vuvu kati kina. 祖母和母親要包肉粽 macaqu sun a cemavu ta cinavu? 你 / 妳會包小米糕嗎? cemavu2( ) 參照 cavu 1. 包紮傷口.cemavu a kuisang tua ku piqai. 醫生替我包紮傷口 cemavu3( ) 參照 cavu 1. 包 ( 紅白 ) 錢.nu masudju nu maqipel masan kakudananga cemavu itjen tua paisu. 包錢已成為婚喪喜慶的禮俗 cemavucavu( ) 參照 cavu 1. 正在包.cemavucavu tua vaqu tiamadju. 他們正在包小米糕 cinavu( ) 參照 cavu 1. 傳統美食 ( 專有名詞 ).sanguaq aravac a cinavu na payuan. 排灣族的小米糕美食很好吃 cavuin( ) 參照 cavu cavulid( ) 1. 扛. cemavulid( ) 參照 cavulid 1. 扛.na cemavulid ti kaka ta kasiv. 哥哥扛木柴 nu kasivavua itjen tjara cemavuled itjen tua kasiv. 我們從田裏回家一定得扛一捆木柴 cinavulid( ) 參照 cavulid 1. 扛下來.ku cinavulid aicu a kasiv a kemasi vukid. 這塊木頭是我從深山裡扛下來的 cebak( ) 參照 cebakcebak-( ) 1. 具有 cebak 聲響 之意. caljebak( ) 參照 cebak- 1. 發出 cebak 聲.caljebak angata timadju ka makelu a kemasi vavaw tua kamaya. 他從芒果樹上掉落時發出 cebak 的聲音 cebak( ) 參照 cebak- 1. 有聲響之意.cebak aya djeljep ka tazekan ni kama i kuljelje. 叔叔 kuljelje( 男子名 ) 踢牆壁時發出 cebak 的聲音 cebuk-( ) 1. 具有 揍人 之意. cembuk( ) 參照 cebuk- 1. 揍人.nakuya cembuk tua caucau a paqeteleng. 不能隨便揍人 Page 304 of 374

305 cedap( ) 1. 具有 削 之意. macedap( ) 參照 cedap 1. 削.macedap aku kula ta qaciljai. 我的腳被石頭削傷了 cinedapan( ) 參照 cedap 1. 被削.cindapan a vurasi. 地瓜被削了 cedas( ) 1. 日出 ; 破曉 ; 東方.kiljuvaq ta cedas a vavuluvulungan a tjemararingai. 在破曉時分老人家會去巡視陷阱 kacedas( ) 參照 cedas 1. 東邊.i pasa kacedas a ku qinaljan. 我的部落在東部 kacedasan( ) 參照 cedas 1. 東方的.i pasa kacedasan a se paqaluqalu. paqaluqalu 排灣語群住在東部 cemedas( ) 參照 cedas 1. 日出.cemedas anga qadaw. 太陽昇出來了 cegav( ) 1. 男子名.mamazangiljan a ti cegav. cegav 是貴族名 ceged( ) 1. 報信 ; 邀請 ; 帖子.aicu ceged tua uri papucekelj. 這是結婚帖子 cemeged( ) 參照 ceged 1. 通報信息.nuri pakitjaljava itjen vaik itjen a cemged tua caucau. 若要邀酬筵工作, 要親自挨家挨戶邀請 cineged( ) 參照 ceged 1. 有被邀請.cineged mun niamadju tua tja kinateveteveljan tucu? 你們有受他們的邀請來參加今天的聚會嗎? ceged-( ) 1. 具有 起床 之意. paceged( ) 參照 ceged- 1. 起床.pacegedu a kirimu! 要趕快起來! cekad( ) 1. 中間 ; 中午 ; 界線.anema cekad tuanu quma a matjarusa? 你們兩家的田中間有甚麼記號? vincekadan( ) 參照 cekad 1. 界線.vincekadan ta qaciljai a kadjunangan niamadju. 石頭作為他們土地的界線 cekalj-( ) 1. 具有 掀 之意. cemekalj( ) 參照 cekalj- 1. 掀開.cemekalj ta qaciljai. 掀開石頭 cekas( ) 1. 乾裂 ; 裂開.pacunu sa cekas ta mudingan ni masegeseg. 看著 masegeseg( 男姓 ) 臉上乾裂 macekas( ) 參照 cekas 1. 裂 ( 被動 ).macekas aken a masa vuceleljan. 因為天氣太寒冷了我的皮膚都乾 Page 305 of 374

306 裂了 mincekas( ) 參照 cekas 1. 裂 ( 主動 ).anema sinika mincekas nusa kasintan? 為甚麼這塊地板裂開了呢? cekcek( ) 1. 標柱 ; 標記 ; 賜封.kamayan a cekcek itua tja kaqinaljan. 原始部落的標柱依然存在 pacekcek( ) 參照 cekcek 1. 立.na pacekcek ta tjiuma a uqaljaqaljai. 男士們立鞦韆 pinucekcekan( ) 參照 cekcek 1. 賜封.pinucekecekan ti suliljav nua mamazangiljan tua masanrarakacan. suliljav( 男子名 ) 被貴族賜封為部落勇士 cemekcek( ) 參照 cekcek 1. 立樁.cemekcek a palingulj ta quma ti kina. 媽媽在田園四周立樁 cinekecekan( ) 參照 cekcek 1. 立柱之處.cinekecekan a sikici a pukeljang tu nimadju. 以立柱之處來證明土地的所有人 cekelj( ) 參照 cekeljcekelj-( ) 1. 具有 配偶 家族 夫妻 成家堂 表兄弟姊妹 之意. papucekelj( ) 參照 cekelj- 1. 嫁娶 ; 辦婚禮.nutiaw uri papucekelj tia matalaq tjai veneng. 明天 matalaq 家要嫁女兒 veneng uri papucekelj amen nu sicavilj. 我們家明年即將要舉辦婚禮 pucekelj( ) 參照 cekelj- 1. 結婚.kasicuayan, nu patagilj a mimaqacuvungan uqaljai a vavayan makayanga pucekelj. 傳統上, 男女到了青春就可以結婚 uri tjalju kiukai a pucekej ti cangkim nu tiyaw. cangkim( 女性名 ) 明天要在教堂舉行婚禮 tacekeljan( ) 參照 cekelj- 1. 一家人.tacekeljan itjen a kemasi sicuayan. 從過去我們就是一家人 kinacemkeljan( ) 參照 cekelj- 1. 家庭.namakuda su kinacemkeljan? 你的家庭狀況如何? sikacekelj( ) 參照 cekelj- 1. 堂 ; 表兄弟姊妹.nananguaqan aravac a mareka ku sikacekelj. 我的堂, 表兄弟姊妹都很善良 marecekelj( ) 參照 cekelj- 1. 夫妻.marecekelj tiamadju. 他們是夫妻 namare kiljivak a ravac azua marecekalj. 他們夫妻彼此相互疼愛 cekelj( ) 參照 cekelj- 1. 配偶.ku cekelj timadju. 他 ( 她 ) 是我的配偶 cemekemekelj( ) 參照 cekelj- 1. 家族 ; 親族.ku cemekemekelj tiamadju. 他們是我家族的人 timaima su cemekemekelj? 你家裡有哪些人? Page 306 of 374

307 ceker( ) 1. 停止 ; 停頓.aicu ceker tua djalan. 這是路的柵欄 2. 柵欄. pinaseceker( ) 參照 ceker 1. 臨檢.pinaseceker a men sakinsainamen nua kisacu. 警察半路攔檢我們 seceker( ) 參照 ceker 1. 停.secekeranga a qudjalj. 雨停了 nasecker( ) 參照 ceker 1. 被迫停頓.naseceker a men itua namacunuq a djalan. 我們被迫停頓在路坍之處 cekes( ) 1. 箭竹.sanguaq aravac a tjuvuq nua cekes. 箭竹的筍子很好吃 cekis( ) 1. 點火 ; 點燃 ; 起火用具.cekis ni vuvu aicu a mui. 這白卵石是祖父的起火用具 pacekis( ) 參照 cekis 1. 點火 ; 點燃.qaciljai a mui a tja si pacekis nu pumedjek itjen kasicuayan. 傳統的點火用器是白色的石頭 pacekis ta anasui. 用火柴點燃 celak( ) 1. 開啟 ; 翻開 ; 被打開.anema tjasicelak taicu a caqev? 我們用甚麼來開起這蓋子? macelak( ) 參照 celak 1. 被打開 ; 被翻開.macelak azua sunatj tua vali. 那本書被風吹開了 mincelak( ) 參照 celak 1. 開苞.patagilj a mincelak sa mareka vuciar nua kavaluan. 百合花的花朵開始開苞 mincelakanga( ) 參照 celak 1. 已全開了.mincelakanga a penuljat sa mareka kavaluan. 這些百合花已經全開了 celaku( ) 參照 celak 1. 請打開.celaku asu kabang sasu pasazuai a su papuinpican. 打開你的書包, 並將鉛筆盒放進去 cemelak( ) 參照 celak 1. 打開 ; 使之開啟.cemlak timadju tua sunatj sa supu. 他打開書本並且閱讀 ljemita tua kadjamadjaman tikama a cemelak tua sisiu sasupu sainuli. 我父親是每天早上打開聖經來讀和禱告 celaku( ) 參照 celak celalaq1( ) 1. 男子名.ti celalaq a ngadan nimadju. 他的名字叫 celalaq( 男子名 ) celalaq2( ) 1. 閃電.pasaqetju aravac a celalaq kasauni. 剛才的閃電很驚人 cemelalaq( ) 參照 celalaq2 1. 打雷閃電.patjusangas a cemelalaq ta zemung. 打雷閃電是伴隨而來 celaqut1( ) 1. 懶惰.mavanazua ka celaqut nimadju. 他最拿手的就是偷懶 Page 307 of 374

308 macelaqut1( ) 參照 celaqut1 1. 懶惰.macelaqut a semupu timadju. 他懶得讀書 celaqut-2( ) 1. 具有 脫皮 之意. macelaqut2( ) 參照 celaqut-2 1. 脫皮.macelaqut a lima ta kinaculjuan. 他的手因燙傷而脫皮 celcel-( ) 1. 具有 碰觸 觸動 之意. macelcel( ) 參照 celcel- 1. 不小心的碰觸.saqedju ka macelcel aku piqai. 我的傷口被碰觸時很痛 cemelcel( ) 參照 celcel- 1. 碰觸.nakuya cemelcel a paqateleng tua vavayavayan patvungenitjen. 我們不能隨便碰觸女孩子, 不然會受到懲罰 cinelcel( ) 參照 celcel- 1. 被碰觸的.cinelcel a zidusia. 車子被碰撞 celu-( ) 1. 具有 掉落 之意. macelu( ) 參照 celu- 1. 掉落.na macelu aku aljis ka seljungljung aken. 我因為跌倒造成牙齒掉落 cemelu( ) 參照 celu- 1. 拔下拔取.pusaladjan aken ni kina a cemelu tua ku aljis. 媽媽幫我拔牙 celuq( ) 1. 斷掉 ; 折斷.na kemasinu sa celuq nua kamaya? 這芒果的斷枝是那兒來的? veceluqen( ) 參照 celuq 1. 衝倒.kana remaljiz veceluqen nua zaljum aicu a tjekeza. 颱風的雨水衝倒這一座橋樑 venceluq( ) 參照 celuq 1. 折斷.venceluq tua kasiv a vali. 樹木因強風吹襲而折斷 veneceluq( ) 參照 celuq 1. 折斷.rinanav a veneceluq nimadju a inpic. 他故意把鉛筆折斷 vinceluq( ) 參照 celuq 1. 被折斷.vinceluq a ricing na kasvi aseman purung ni kama. 爸爸折斷樹枝做記號 maveceluq( ) 參照 celuq 1. 斷掉.maveceluqa tadalj ta kinasadjeluangan nimadju. 梯子因為他太重而斷掉了 cemabiljaq( ) 參照 cabiljaqcemaca( ) 參照 cacacemacemas( ) 參照 cemas cemacungalan( ) 參照 cungal cemaing( ) 參照 caingcemakacakav( ) 參照 cakav Page 308 of 374

309 cemakav( ) 參照 cakav cemalivat( ) 參照 calivatcemangelj( ) 參照 cangelj2 cemangicangit( ) 參照 cangitcemangit( ) 參照 cangitcemapa( ) 參照 capa cemapacapa( ) 參照 capa cemapel( ) 參照 capel cemapilj( ) 參照 capilj cemaqcaq( ) 參照 caqcaq1 cemaqev( ) 參照 caqev cemaqicaqis( ) 參照 caqis2 cemaqis( ) 參照 caqis2 cemas( ) 1. 神 ; 靈.naqemati a cemas. 創造的神 kacemasan( ) 參照 cemas 1. 真神.masalu aken tua kacemasan. 我相信真神 mapucemacemas( ) 參照 cemas 1. 被鬼附身 ; 癲癇.mapucemacemas timadju neka nu makayadjemadjas. 他被鬼附無人能制伏他 cemacemas( ) 參照 cemas 1. 眾神 ; 泛靈.aicu aikacauan liav aravac a cemacemas. 這世上存在眾神 ljacemacemas( ) 參照 cemas 1. 假神.nakuya pakanitjen tua ljacemacemas. 我們不要祭祀假神 cemaucau1( ) 參照 caucau cemaucau2( ) 參照 caucau cemauv( ) 參照 cauv cemavu1( ) 參照 cavu cemavu2( ) 參照 cavu cemavu3( ) 參照 cavu cemavucavu( ) 參照 cavu cemavulid( ) 參照 cavulid cembuk( ) 參照 cebukcemecemel( ) 參照 cemel2 cemedas( ) 參照 cedas cemedas1( ) 1. 女子名.a ti cemedas ngadan nua mamazangiljan a vavayan. cemedas 是女性貴族的名字 cemeged( ) 參照 ceged cemekalj( ) 參照 cekaljcemekcek( ) 參照 cekcek Page 309 of 374

310 cemekemekelj( ) 參照 cekeljcemel1( ) 1. 藥.kanu ta cemel uljasun a sarunguaq. 為了讓身體痊癒請你要吃藥 nakeman anga sun tua cemel? 你已服過藥嗎? kipucemecemel( ) 參照 cemel1 1. 看病.ki pucemecemel ti vuvu. vuvu 正在看病 kipucemel( ) 參照 cemel1 1. 看診.kipucemel nu saqetju sun. 你生病就要看病 cemel2( ) 1. 雜草 ; 草叢 ; 荒野.paramuranga sa cemel tusa ku puljacengan. 我的菜園長滿雜草 liavanga cemel tusa quma ni vuvu. vuvu 的田裡雜草叢生 cemecemel( ) 參照 cemel2 1. 雜草叢生.cemecemel anga a nu quma. 你們的田園已雜草叢生了 cemel3( ) 1. 垃圾.suapi sa umaq sa verican azua cemel. 請打掃家裡及丟垃圾 pucemelan( ) 參照 cemel3 1. 垃圾筒 ; 垃圾場.verican apasa pucemelan ta cemel. 丟到垃圾筒裡 cemelak( ) 參照 celak cemelalaq( ) 參照 celalaq2 cemelcel( ) 參照 celcelcemelu( ) 參照 celucemepalj( ) 參照 cepaljcemepu( ) 參照 cepucemeqadj( ) 參照 ceqadj cemevecevelj( ) 參照 ceveljcemevelj( ) 參照 ceveljcemevulj( ) 參照 cevuljcemiacian( ) 參照 ciancemian( ) 參照 ciancemidjing( ) 參照 cidjingcemikel( ) 參照 cikelcemingas( ) 參照 cingascemingu( ) 參照 cingucemingul( ) 參照 cingulcempeliv( ) 參照 cepeliv cemperak( ) 參照 perakcempis( ) 參照 cepiscemu( ) 1. 腐壞 ( 木材類 ). macemu( ) 參照 cemu 1. 腐爛.macenu anga a sialangan. 木樑已經腐爛了 Page 310 of 374

311 cemual( ) 參照 cual-1 cemukes( ) 參照 cukes cemuli( ) 參照 culi cemulja( ) 參照 culjacemuljev( ) 參照 culjevcemulju( ) 參照 culju-1 cemululjan( ) 參照 cululj cemungal( ) 參照 cungal cemunuq( ) 參照 cunuq cemuqus( ) 參照 cuqus cemusu( ) 參照 cusucemvak1( ) 參照 cevakcemvak2( ) 參照 cevakcemviq1( ) 參照 ceviq cemviq2( ) 參照 ceviq cemvud( ) 參照 cevudcemvulj( ) 參照 cevuljcengceng( ) 1. 恰好. pacengceng1( ) 參照 cengceng 1. 剛剛好.pacengceng a pinakciuan ta kava. 衣服量的剛剛好 pacengceng2( ) 參照 cengceng 1. 門當戶對.kapucekelj ti ljaucu kati eleng pacengceng a siniucevungan. ljaucu( 男子名 ) 跟 eleng( 女子名 ) 的婚姻是門當戶對的 pacengceng3( ) 參照 cengceng 1. 棋逢對手.scevung timadju tua pacengceng taicu a kisinkiuan tua sunciu. 他在村長的選舉中棋逢敵手 sepacengceng( ) 參照 cengceng 1. 適逢.sepacengceng tu qemavaqavai tia matalaq, puqimang sa mareka maqacuvucuvung a keman. 適逢 matalaq 家正在煮年糕, 這些年輕人很幸運有年糕可以吃 ka pucekecekeljmun sepacengeceng tu i taihuku aken. 你們結婚當天我正好在台北 cengelaw( ) 1. 陽光.aicu a cengelaw zaljum katua vali mavan a pakavaljut tua nanemanemanga i kacauan. 地上所有的被造者都靠陽光 macengelaw( ) 參照 cengelaw 1. 出太陽.nuna qemudjaljanga macenglav. 雨過天晴 cengelj1( ) 1. 午餐.namakuda nu cengelj? 你們的午餐如何? kincengelj( ) 參照 cengelj1 1. 吃午餐.sa keman sun ta nema nu kincengelj? 午餐你想吃甚麼? cengelj2( ) 1. 午時. Page 311 of 374

312 sikincengecengelj( ) 參照 cengelj2 1. 正午.tjezuanga tua sikincengecengelj tja sisekezan atja sengesengan. 午時到了放下工作休息 nakincengelj( ) 參照 cengelj2 1. 下午.uri semainu sun nu nakincengelj? 下午你有甚麼打算? cepalj-( ) 1. 具有 劈柴 之意. macepalj( ) 參照 cepalj- 1. 被劈開.aicu a kasiv na macepalj tua celalaq. 這棵樹是被閃電劈開 cemepalj( ) 參照 cepalj- 1. 劈柴.kemasi mimaqacuvungan itjen a kicaquan tua cempalj tua kasiv. 我們自少年起學習劈柴 cepang-( ) 1. 具有 測量 之意. qacepang( ) 參照 cepang- 1. 量器.malap ta qacepang sa pukeljangi a kadjunangan nimadju. 他拿量器來標示他的土地所有權 2. 量尺.izua masan lialiav a qacepang ni kama. 父親有各種不同的量尺 qemacepang( ) 參照 cepang- 1. 測量.maljaljaui tiamadju tu qemacepang tua sikici 他們彼此同意測量土地界線 cepeliv( ) 1. 轉換 ; 時節更替.uri vaik aken a sema amirika ku vinarungan ljakua manu ki cepeliv a pasa ripun. 我原想要去美國就轉向日本去 2. 過年.aicu a masalut tja sikeljangan tu cepeliv nua cavilj tjanuitjen a kacalisian. 我們原住民的豐年祭即過年 kicepeliv( ) 參照 cepeliv 1. 迴轉 ; 折返.uri vaik a sema cemecemel a qemaljup ti kama ljakua venaqesing ti camak kicepeliv ti madju. 父親原來要上山狩獵, 但是 camak( 男子名 ) 打噴嚏他就折返 mavceluq a tjekeza manasika kicepeliv timadju. 因橋斷了所以他們折回來 i djalananga timadju manu saqetju a tjialj kicepeliw a semaumaq. 他原來已經上路但是肚子痛就折回來 macepeliv( ) 參照 cepeliv 1. 改變.ka vililjananga macepeliv a vinarunga nimadju. 到最後他的心轉變了 ka kipaqaljai ti kama tjaikina maceliv a varung ni kina. 爸爸道歉之後媽媽就回心轉意了 uri semupuaken aya timadju manu macepeliv a varung sa pucekelj. 他原本要讀書, 但是他轉意選擇結婚 cempeliv( ) 參照 cepeliv 1. 重新獲得.a puvarungan nimadju cempeliv tua tja varung ana lumljak satje ka mepupicul. 他的智慧使我們軟弱的心重新獲得力量 cepeliven( ) 參照 cepeliv 1. 被 轉變.cepeliven nua luni sa kinakemudamudan nusa kadjunangan. 這裡的地貌被地震改變 cinpeliv( ) 參照 cepeliv 1. 被轉向.na izua i kanavalj a nia puljuangan ljakua cinpeliv ni kama a pasa Page 312 of 374

313 tjaikaviri. 我們的牛舍原來是在右方, 但是被父親轉到左邊之處 cepeliven( ) 參照 cepeliv cepeljut( ) 1. 具有 摧毀 被 毀壞 破壞 之意. cepeljuten( ) 參照 cepeljut 1. 毀掉.cepeljuten a palamu nua kikai azua a umaq a muri sanumaqen a mumalj. 要重建的那棟房屋, 重機械瞬間把它夷為平地 cepeljuti( ) 參照 cepeljut 1. 並且毀掉.ljamain sa cepeljuti nua qalja a qinaljan. 被敵人燒燬並且毀掉的城市 cepeljutu( ) 參照 cepeljut 1. 毀掉吧.cepeljutu azua tjekeza ka aya tjaivavaw ku pacainga a dainamaitu sa cepeljuti azua tjekeza. 當上司指示炸毀舊橋, 我就點燃炸藥摧毀那座橋樑 cinpeljut( ) 參照 cepeljut 1. 被 毀壞.aicu a nia djeljep cinpeljut nua kasiv kana venali. 我們的牆壁是在颱風時被倒的樹所毀壞 cepeljuten( ) 參照 cepeljut cepeljuti( ) 參照 cepeljut cepeljutu( ) 參照 cepeljut cepeng( ) 1. 竹簍.a mareka ljaceng pini zua tua mareka cepeng. 那些採好的蔬菜都放置在那些竹簍裏 a cepeng papizuanan tua kinacu nua vavayavayan. 竹簍是婦女載運農產的器物 paka tua cepeng ti kina a qemarut tua vurasi ta nia ljaqediqedi. 母親用小籃子分送地瓜給鄰居 ceperak( ) 1. 撬開.na cemeperak tua nia paljing sa tjumaq a malap tua nia sauzayan a ru cakacakav ka nekamen i umaq. 小偷趁我們不在家的時候, 撬開我們的門進入拿走我們的財物 ceperuk( ) 1. 啟開.ceperuk nuaya avan a sisekez itua qaqeljevan tua qinaljan a sinvalj a savavayan katua kacukacuin a nemanga sa matatauvalit tua sinikaleva tia madju a mamav. 新郎背新娘到部落入口處時, 雙方在此交換禮物之後方可啟門進入部落 cepes-( ) 1. 具有 表聲響 之意. caljepes( ) 參照 cepes- 1. 槍聲.mintjus tiamadju ka caljepes a kuang. 他們聽到槍聲時嚇了一跳 cepis-( ) 1. 具有 摘取 之意. macepis( ) 參照 cepis- 1. 被摘 ; 掉落.macepis avangalj nua kamaya tua vali. 芒果被風吹落 cempis( ) 參照 cepis- 1. 摘下.vaki a pusaladj tjai kina a cempis ta saviki. 我們去幫媽媽摘檳榔 cinpis( ) 參照 cepis- 1. 被摘下.cinpis a saviki tua uri sivaik a kisudju. 摘下的檳榔是探訪親友時要帶 Page 313 of 374

314 的 cepu-( ) 1. 具有 編織 之意. cemepu( ) 參照 cepu- 1. 編織.maqutjaqutjav ti vuvu ta cemepu tua sekam. vuvu 忙著編織草蓆 ceqadj( ) 1. 具有 製作木質材料 之意. cemeqadj( ) 參照 ceqadj 1. 用刨及削製作木質材料.cemeqadj a padjele tua valji, qeluz katua sialangan. 用刨及削的方式製作木板, 柱子和樑木 ceqalj( ) 1. 具有 輕 輕鬆 之意. saceqalj( ) 參照 ceqalj 1. 輕.kumanu saceqalj sasu kinavic 你的背包為什麼這麼輕? saceqalj aravac nutja sekauljan timadju. 請他幫忙做事很輕鬆 aza vinaikan nimadju a sema amirika ta cavilj patja saceqalj anga si amirikanan nimadju. 她去美國一年之後, 她講美語更覺得順口 ceqeljap( ) 1. 刀鞘 ; 刀.naseman ceqeljap ti kama tu sivay tjai vuruvur. 爸爸製了做要送給 vuruvur( 男子名 ) 的刀鞘 tima namasengseng tazua ceqeljap? 那個刀鞘是誰製作的? ceris( ) 1. 火柴. paceris( ) 參照 ceris 1. 火柴.na masi paceris ti vuvu turi si ljama tua cemelj. 祖父帶著火柴要燒草堆 pinacerisan( ) 參照 ceris 1. 被點火.na maljama a nemanemanga tua pinacerisan a paqeteleng nua kakedrian. 這些東西被這些小孩子隨便點火而焚燒 ceva( ) 1. 斷崖.maya maka tua ceva nu vaik mun a qemaljup. 你們打獵時, 不要經過斷崖 cevak-( ) 1. 具有 獲取 之意. cemvak1( ) 參照 cevak- 1. 刨木.kitulutulu amen tua cemvak tua kasiw. 我們正在學刨木 cemvak2( ) 參照 cevak- 1. 採石材.vaik ti kama cemvak tua uri si qaljiv nu seman umaq. 為蓋房子父親採石材做屋頂 cevelj-( ) 1. 具有 掩埋 安葬 喪葬費 之意. pacevelj( ) 參照 cevelj- 1. 陪葬物.anemanema uri si pacevelj? 有哪些陪葬物? Page 314 of 374

315 semucevelj( ) 參照 cevelj- 1. 清除掩埋物.nanguaq asemucevelj itjen nu sauni. 待會兒我們要清除掩埋物 sepacevelj( ) 參照 cevelj- 1. 遭埋.matu na sepacevelj a ku tjatjukun. 我的鋤頭好像被埋在裡頭 kamacunuq a gadu i palikulikuz tua qinaljan tjuruvu ana sepacevelj. 當部落後山崩塌時許多人遭到活埋 sicevelj( ) 參照 cevelj- 1. 籌備喪葬費.anema uri tja sicevelj a nasemalimsim. 家境如此清寒, 如何辦喪事? sinuceveljan1( ) 參照 cevelj- 1. 已被清除.sinuceveljan anga a nia turivecan. 掩埋我們傢俱的土已清除 sinuceveljan2( ) 參照 cevelj- 1. 撿骨.sinuceveljan sa ljenguaqi a cuqelalj. 開棺撿骨 macevelj( ) 參照 cevelj- 1. 被覆蓋.a ku kaukav a na macevelj tua cemel. 我的鎌刀被草覆蓋著 caceveljan( ) 參照 cevelj- 1. 墓地 ; 掩埋場.dedet a caceveljan tua qinaljan. 墓地離部落不遠 cemevecevelj( ) 參照 cevelj- 1. 正在埋葬.ku pacunan ti ubak a cemevecevelj tua vatu. 我看見 ubak( 男子名 ) 正在埋葬死狗 cemevelj( ) 參照 cevelj- 1. 安葬.na cemevelj amen katiav tjai vuvu. 昨天我們安葬祖父 cinevelj( ) 參照 cevelj- 1. 埋藏.ku cinevelj anga pi varung a ku tjenglayan. 把愛埋藏在心裡 ceviceviq( ) 參照 ceviq ceviq( ) 參照 viqcevud-( ) 1. 具有 湧出 湧泉 源頭 之意. sicevud( ) 參照 cevud- 1. 湧泉源頭.izainu a sicevud nusa zaljum? 這水的源頭在哪裡? cemvud( ) 參照 cevud- 1. 湧出來.aicu a zaljum inika linaljing, na cemvud a kisumadju. 這水不是引來的, 是自己湧出來的 cevudan( ) 參照 cevud- 1. 湧出來 ( 雨後間歇湧出 ).kanaqemudalj cevudan aniaumaq. 只要下雨家中牆壁會滲水 cevudan( ) 參照 cevudcevulj-( ) 1. 具有 冒煙 煙燻 已先傳遞訊息 之意. kicevulj( ) 參照 cevulj- 1. 炊煙.ulja kinizangan nua naqemati saka namacinki a urimangtjez a qaljaqalja inayan kicevulj i sipangtengtezan tua qinaljan nu papucekecekelj a mamazangiljan. 為使善靈同行並使每位來參加婚禮的人都潔淨, 在部落的入 Page 315 of 374

316 口炊煙 macacemvulj( ) 參照 cevulj- 1. 透過升煙傳遞訊息.macacemvulj ti kina katua rava tu mecevung i akav. 姑媽用燻煙與她的同學相約在屏東見面 macevulj( ) 參照 cevulj- 1. 被煙燻.macevulj aku maca. 我的眼睛被煙燻 cemevulj( ) 參照 cevulj- 1. 以小米梗燻煙迎神.cemevulj nuaya mavan a pasa umaq tua mareka vuvu. 煙霧繚繞的意思是請祖靈回來 cemvulj( ) 參照 cevulj- 1. 冒濃煙.nu tjasikesa a matjamatjaqan a kasiv cemvulj a ravac. 我們用未乾燥的木柴煮飯時會冒濃煙 cevuljen( ) 參照 cevulj- 1. 用煙燻驅趕地洞裡的獵物.nu izua kinalian itua tjaqumatja cevuljen tevuta kulavaw. 發現田裡有田鼠挖洞的跡象, 用煙燻讓田鼠跑出來 cevuljen( ) 參照 cevuljcevung( ) 1. 對手.tima uri su cevung nu pinpung mun nusauni? 你稍後乒乓球比賽的對手是誰 cevung-( ) 1. 具有 迎接 約會 會面 之意. kicacevung( ) 參照 cevung- 1. 迎接.vaik ti kama a kicacevung tjai kina. 爸爸去接媽媽 kicevungan( ) 參照 cevung- 1. 約會.kicevungan tua sudjusudjuan. 與情人約會 secevung1( ) 參照 cevung- 1. 遇到.neka nu inika secevng tua siselapai tai kacauan. 人生在世一定會到苦難 secevung2( ) 參照 cevung- 1. 突然生病 ( 遭鬼附身 ).na secevung ayaitjen tua nasaqetju idjalan. 在旅途中突然生病因遭鬼附身 macacevung( ) 參照 cevung- 1. 會面.macacevung tiamadju i kiukai. 他們在教會會面 mecevung( ) 參照 cevung- 1. 相遇.inika namakakinemnem turi mecevung tiamadju. 他們沒有料到會不期而遇 cia( ) 1. 白鼻心.liaw a cia ikavukidan. 深山很多白鼻心 cian-( ) 1. 具有 煎煮 之意. cemiacian( ) 參照 cian- 1. 正在煎.cemiacian ti kina ta tjaljamesengan. 媽媽正在油煎年糕 cemian( ) 參照 cian- 1. 會煎.macaqu aken a cemian a seman tinpula. 我會煎油餅 Page 316 of 374

317 cianu( ) 參照 cian- 1. 煎.cianu tua qecilu tja madjulu. 煎蛋會比較容易 cianu( ) 參照 cianciar( ) 1. 果樹之花. venuciar( ) 參照 ciar 1. 開花.venuciar anga a kamaya. 芒果樹開花了 2. 結花果.na venuciar a nia kamaya. 我們的芒果有結花果 vuciar( ) 參照 ciar 1. 花苞.salum a vuciar na tjava. 槴子花苞很香 2. 花果.izua a vuciar nua nia kamaya. 我們的芒果有結花果了 ciayucan( ) 1. 加油站.kipusengsengsengan a ku aljak i ciayucan. 我的孩子在加油站工作 [( 外 )] cidilj-( ) 1. 具有 獨自一人 之意. pucidiljan( ) 參照 cidilj- 1. 獨自一人完成.pucidiljanaqemacuvung a sengsengan nimadju. 他獨自完成工作 kacidilj( ) 參照 cidilj- 1. 獨有 ; 只有.kacidilj nimadju a katje qimangan a pita pudek. 只有他在肚臍上有胎記 sepakacidilj( ) 參照 cidilj- 1. 落單.na sepakacidilj ti djanaw i makazayazaya ka sekaumaljamen asema masilidj. 我們搬到 masilid 村時 djanaw 一個人落單在 makazayazaya 的家 macidicidilj( ) 參照 cidilj- 1. 獨身.macidicidilj a ken i zipun a lima cavilj. 我在日本有五年了 macidilj( ) 參照 cidilj- 1. 獨自一人.macidilj timadju a tjumaq. 他獨自一人回家 cidjing-( ) 1. 具有 用手舉起 之意. pacidjing( ) 參照 cidjing- 1. 舉手表決.pacidjing ta lima a penetj. 舉手表決 cemidjing( ) 參照 cidjing- 1. 舉起.makaya timadju a cemiding ta sadjelung. 他可以舉起重物 cikel( ) 1. 具有講述 ; 故事 ; 道理之意. patjaucikel( ) 參照 cikel 1. 請人講述.maya ken a patjaucikel pitjaiqayav tua tjuruvu. 不要叫我對大眾講述 tjaucikel1( ) 參照 cikel 1. 故事.liav aravac a tjaucikel ni vuvu tua patjara kakudan nua payuan a sicuayan. 祖母有許多有關排灣族傳統慣習的故事 Page 317 of 374

318 tjaucikel2( ) 參照 cikel 1. 道理.nu semakiukaitjen kilandaitjen tua taucikel a kemasi tua kai nua cemas. 我們去教會做禮拜會聽到從聖經的道理 tjaucikelu( ) 參照 cikel 1. 請講述.tjaucikelu tua patjara masalut nua kacalisian. 請你講述排灣族的豐年祭 tjemaucikel( ) 參照 cikel 1. 講道 ; 訓勉.tji vuluk bukusi ana tjemaucikel i kiukai kasauni. 剛才的教會禮拜是由 vuluk( 男子名 ) 牧師講道 sitjaucikelan( ) 參照 cikel 1. 講述方法.temalidu aravac a sitjaucikelan ni vuvu 祖父的講述方式非常精采 cikel-( ) 1. 具有 返回 復合 折返 取消 之意. pacacikel 2( ) 參照 cikel- 1. 通勤.pacacikel timadju a ljemita tu qadav a semupu. 他每天通勤上下學 pacacikel1( ) 參照 cikel- 1. 來回.na pacacikel aken tai taitu katua i kalingku a tjelu a cavilj. 兩年來我在花蓮及台東兩地之間往返 pacacikelu( ) 參照 cikel- 1. 輪流.pacacikelu anga itua marka nu aljak. 你們可以輪流住在孩子的家 2. 兼顧. pacikel1( ) 參照 cikel- 1. 家族名.lja pacikel a nia ljaqediqedi. 我們的鄰居是 pacikel( 家族名 ) 家族的人 pacikel2( ) 參照 cikel- 1. 還.nakuya inika pacikel tua tja kinisedjam a paisu. 我們借的錢不能不還 pasecacikel( ) 參照 cikel- 1. 使之退縮 ; 拒絕.a su siqaivuan pasecacikel aravac tua tja varung. 你的話讓人退縮 kiacikel( ) 參照 cikel- 1. 再求復合.neka nu varung a kiacikel nua vavayan. 太太拒絕再復合 kicikel( ) 參照 cikel- 1. 尋求復合.izua varung nua uqaljai tu kicikel. 先生有意尋求復合 kisucikel( ) 參照 cikel- 1. 拿回.kisucikel timadju tua sinivai tjanuaken a sasingi. 他拿回送給我的相機 secacikel( ) 參照 cikel- 1. 倒退.calisi a djalan secacikel a palidring. 路太陡, 導致推車倒退 semucikel( ) 參照 cikel- 1. 取消.nakuya semucikel tua sinan pa'aeces. 不能片面取消彼此契約 macacikel( ) 參照 cikel- 1. 夫妻復合.selaing tu macacikel azua madrusa. 夫婦倆人同意復合 Page 318 of 374

319 mapacikel( ) 參照 cikel- 1. 償還.mapacikel anga nia kiam a penuljat. 我們的債務還清了 masasucikel( ) 參照 cikel- 1. 同意取消.marasudj tu masasucikel azua matjadrusa cekeljan tua pinavavecikan niamadju. 兩家協議取消契約 cacikelan( ) 參照 cikel- 1. 折返點.cacikelan aicu a gadugadu. 這個山頂是折返點 cemikel( ) 參照 cikel- 1. 返回 ; 折返.navaik anga timadju ljakua cemikel 她們回去了, 但又折返 ka secevung ti kina i djalan ta qatjuvi cemikel a sema umaq. 母親在路中遇上蛇就折返回家 cikelu( ) 參照 cikel- 1. 回來吧!.kelju cikelu! 回來吧! cikelu( ) 參照 cikelcikeng( ) 1. 水缸.tatalavan tua zaljum a cikeng. 水缸是集水的器物 [( 日 )] cili( ) 1. 地理.aicu a cili tjasikeljangan tua patjara kadunangan, pinaljavakan nua tjaqinaljan, katua tja salingaungaulj. 地理教導有關土地和鄉鎮及環境 ciljuq-( ) 1. 具有 懷孕 受孕 之意. puciljuq( ) 參照 ciljuq- 1. 懷孕.nasa ma puciljuq anga timadju. 她似乎懷孕了 ciljuqan( ) 參照 ciljuq- 1. 受孕.kalja ciljuqan tucu a mareka qemuzimuzip. 現正是動物類受孕的時期 ciljuqan( ) 參照 ciljuqcimed( ) 1. 仇敵.ku qali sun, inika sun a ku cimed. 你是我的朋友, 不是我的仇敵 pucimed( ) 參照 cimed 1. 仇視 ; 敵視.nakuya a pucimed ta timanga. 不可仇視任何人 cinabiljaqan( ) 參照 cabiljaqcinacan( ) 1. 放入 ; 加添.cinacan tuavava azua siav. 加酒調味的湯 cinakavan( ) 參照 cakav cinalivatan( ) 1. 過往經歷.nakuya semusu aravac tua tja cinalivatan. 過往的事就不要太在意 cinaljameq( ) 參照 caljameq cinaljed( ) 參照 caljedj cinapan( ) 參照 capa cinapel( ) 參照 capel cinaqevan( ) 參照 caqev Page 319 of 374

320 cinavu( ) 參照 cavu cinavulid( ) 參照 cavulid cinedapan( ) 參照 cedap cineged( ) 參照 ceged cinekecekan( ) 參照 cekcek cinelcel( ) 參照 celcelcinemasan( ) 1. 神蹟.semamali aravac a cinemasan nua na qemati a cemas. 創物者的神蹟作為很令人驚嘆! cinevelj( ) 參照 ceveljcingas-( ) 1. 具有 塞 之意. macingas( ) 參照 cingas- 1. 塞到牙縫.macingas aken ta ku kinanan tua vutjulj. 我吃了一塊肉塞到了牙綘 cemingas( ) 參照 cingas- 1. 容易塞住.cemingas aravac a vutulj nua vavui. 山豬肉很容易塞住牙縫 cingu-( ) 1. 具有 煮熟 之意. macingu( ) 參照 cingu- 1. 煮得太熟.macingu aravac aicu a ku kinsa. 我的飯煮得太熟了 cemingu( ) 參照 cingu- 1. 煮熟.nu cemingu a kemasa tua vasa, mana inika gacel nutja kanen. 芋頭要煮熟了吃才不會讓你嘴巴發癢 cinguu( ) 參照 cingu- 1. 請你煮飯.cinguu nu semandjamai sun tjaiya su vuvu. 請你為祖父 / 母煮菜時要煮熟一點 cingul-( ) 1. 具有 置物於高處 之意. macingul( ) 參照 cingul- 1. 受困 ; 兩難.macingul ti kaka ivavaw ta kasiv. 哥哥被困在樹上 sematua ceva ti vuvu a puringai manu macingul timadju. 祖父到險峻處放陷阱結果處於兩難無法進出 cemingul( ) 參照 cingul- 1. 將物品掛於高處.cemingul ta kakanen a pivavaw ta capan ti vuvu. vuvu 為了防範食物被偷吃將食物放在高處 nu semacemecemel itjen cemingul itjen a pivavav tua kasiv tua tja sikaw. 我們到山上時會懸掛背包於樹上 cinguu( ) 參照 cingucinpeliv( ) 參照 cepeliv cinpeljut( ) 參照 cepeljut cinpis( ) 參照 cepiscinuljevanga( ) 參照 culjev- Page 320 of 374

321 cinunan( ) 1. 獵人.cinunan nuaya mavan a namalapanga tua vavuy, takec, venan katua sizi. 排灣族的獵人必須要抓過山豬, 山羌, 鹿和山羊才能被稱為獵人 kisancinunan( ) 參照 cinunan 1. 變成獵人.sa kisancinunan aken a kemasi kakerian.. 我從小就希望可以變成獵人 cinusu( ) 參照 cusucinuveljan( ) 參照 ciqav( ) 1. 魚.tjalja tenglayan aken a keman ta ciqav. 我最喜歡吃魚了 puciqavan( ) 參照 ciqav 1. 魚池.matjalialiav apuciqavan imaza. 這裡有不少的魚池 kiciqav( ) 參照 ciqav 1. 去抓魚.na vaikaken a kiciqav tasauni. 我剛剛去抓魚了 ciquljadj( ) 1. 燕子.seman umaumaq a ciquljadj a pikacasavan tjanuamen. 燕子在我們家庭院做燕子巢 puciquljadjan( ) 參照 ciquljadj 1. 放燕子的.puciquljadjan cu a rusung. 這是放置燕子的籠子 ciupan( ) 1. 鐵皮.carugcug a ciupan nu qemudjalj. 下雨天鐵皮發出響聲 [( 外 )] ciuru( ) 1. 長老.a 'ciuru a katua bukesi mamave a nakakuya nu izua sika puapualj. 長老和牧師都同樣的不能有所缺憾 ti kama na 'ciuru nua kiukai a cuacuai. 我的父親曾經做教會的長老 [( 日 )] ciuru kiukai( ) 參照 ciuru 1. 長老教會.uri madjaljun anga taidai saka lima a puluq a cavilj tua kini pusengesenganan nua 'ciuru kyukai imaza i taiwan. 長老教會在台灣的服務將要 150 年了 [( 日 )] ciuru kiukai( ) 參照 ciuru civan1( ) 1. 煮小米用的攪拌匙.civan a tja si kadikadikad tua vaqu nu kemesa itjen. 我們煮小米飯時, 用煮小母專用的攪拌棒攪拌 civan2( ) 1. 船槳.nu maka varukur itjen mavan a civan a tjasi valan a sekaumalj. 划船時我們用船槳來划行 cuai( ) 1. 久.anema su kinuda iyubinkiuku a cuai aravac? 妳在郵局做什麼為何這麼久? tjacuai( ) 參照 cuai 1. 更久.nu tjacuai sun a kicaquan tua pianu ki tjaparavaca susipapianuan. 你練琴的時間更久你彈奏得更好 sicuayan( ) 參照 cuai 1. 亙古.kemasi sicuayan imazangaitjen. 我們原住民從亙古就已經在台灣 Page 321 of 374

322 cual-1( ) 1. 具有 攻擊 之意. macacual( ) 參照 cual-1 1. 相互攻擊 ( 動物 ).caingan a ljuang mana nu macacual. 把公牛栓好, 免得會互相攻擊 cemual( ) 參照 cual-1 1. 攻擊.maya liadet tazua ljuang cemual. 不要靠近那隻牛, 它會攻擊 cual-2( ) 1. 具有 仿效 模仿 之意. pacualu( ) 參照 cual-2 1. 要效法 ; 要依循規範.pacualu taji su vuvu a rakac a uqaljai. 要效法你祖父成為真正的勇士 pakicual( ) 參照 cual-2 1. 使... 效法.maqilji a pakicual timadju tua sisankavan. 他不同意別人仿效製衣的技術 kakicualan( ) 參照 cual-2 1. 典範.nanguaq sun aravac a namasan kakicualan nua maqacuvucuvung. 真好, 你是青年人的典範 kicuacual( ) 參照 cual-2 1. 刻意仿效.kicuacual a varung ljakua inika makaya. 他刻意效法但是沒有成功 kicual( ) 參照 cual-2 1. 模仿 ; 仿效 ; 學習 ; 典範.ma caqu a ravac ti madju a kicual tua si lingavan nua qayaqayam. 他很會鳥叫的聲音 tjalja semuraman a kicual tua nakuya kakudan a kakedrian. 小小年紀就模仿不好的習慣, 是最讓人擔心的 kicual itjen tua nanguanguaq, mana padria. 效法良善才是正道 kicualu( ) 參照 cual-2 1. 你 ( 妳 ) 要效法.kicualu tjai suqali kisun a macaqu. 效法你的朋友, 你就會進步 sinikicual( ) 參照 cual-2 1. 模仿.aicu a ku vecik ku sinikicual tjanusun. 我的刺繡是仿製於你的作品 makakicual( ) 參照 cual-2 1. 互相模仿.makakicual tia mare kaka ta nakuya. 兩兄弟彼此模仿不良行為 cugcug-( ) 1. 具有 撞擊 遭撞擊 之意. secugcug( ) 參照 cugcug- 1. 被撞.secugcug a en ta utubay mansikaquljenger aku kula. 我被摩托車撞, 所以腳都瘀青了 macugcug( ) 參照 cugcug- 1. 撞擊.macugcug ta cukuy sa saulilj tiamdju. 他 / 她撞到桌子所以跌倒了 cugiki( ) 1. 接枝.vaikamen a cugiki tua qudis. 我們去做桃樹接枝 [( 日 )] cukes( ) 1. 柱子 ; 主柱 ; 柱界.cukes nua tja qinaljan aicu. 這是我們部落的柱界 Page 322 of 374

323 cemukes( ) 參照 cukes 1. 立柱.tjara tjen a cemukes tua tja qinaljan. 我們一定會為部落立柱界 cukui( ) 1. 飯桌.makesanga djamai padjeleu a cukui uljatjen a keman. 飯菜已經煮好, 請準備桌子可端菜上桌吃飯 [( 日 )] cukunu( ) 1. 愛玉.tjasi kipaisuisu a cukunu a kemasi cuai. 從過去, 我們用愛玉來賺錢 culeq1( ) 1. 聾 ; 不聽話.ai sasu culqe. 你怎麼這麼不聽話 maculeq( ) 參照 culeq1 1. 耳聾.maculeq timadju. 他是聾子 culeq2( ) 1. 啄木鳥.nanguaq nu qayaqayaman a culeq. 啄木鳥是有益之鳥 culi( ) 1. 嘔氣 ; 生氣.ru culi aravac aku kaka. 我弟弟很容易嘔氣 cemuli( ) 參照 culi 1. 嘔氣.cemuli timadju tua masatja ljikayan. 因為我們的玩笑他嘔氣 culiculi( ) 參照 culi 1. 容易生氣.culiculi nu caucauan timadju. 他是容易生氣的人 culiculi( ) 參照 culi culja-( ) 1. 具有 飢餓 之意. kiculja( ) 參照 culja- 1. 挨餓.maya kiculja ulja sun a pupicul. 不要挨餓才有力量 maculja( ) 參照 culja- 1. 飢餓.inika sun a maculja? 你不餓嗎? cemulja( ) 參照 culja- 1. 容易餓.aicu a sadjelung a sengsengan cemulja aravac. 做吃重工作的人很容易肚子餓 culjain( ) 參照 culja- 1. 使 飢餓.aicu a saqetjuqetju inika nanguaq a tja culjain. 我們不可以讓病人餓著肚子 culjain( ) 參照 culjaculjev-( ) 1. 具有 巡行 之意. cemuljev( ) 參照 culjev- 1. 巡行查看.vaik ti giljegiljav a cemuljev tua pinakazuanan nua vavui. giljegiljav( 男子名 ) 巡行山豬的路向查看 cinuljevanga( ) 參照 culjev- 1. 巡查過.ku cinuljevanga ringai nikama a penuljat. 父親的陷阱我已經巡查過 culju-1( ) 1. 具有 宰殺動物 之意. Page 323 of 374

324 cemulju( ) 參照 culju-1 1. 宰殺動物.cemulju tikama ta qacang auri sipucekelj ni kaka. 父親為了姊姊結婚而殺豬 culju-2( ) 1. 具有 燙 炎熱 之意. maculju1( ) 參照 culju-2 1. 燙傷.na maculju tua linalja aicu aku kula. 我的腳被開水燙傷 maculju2( ) 參照 culju-2 1. 炎熱.maculju sa qadaw a vuaq. 今天的天氣很炎熱 culjui( ) 1. 竹杯.aicu a culjui tjasicukau tu qadavanga. 竹杯是日常生活所使用的杯子 culjuk( ) 1. 條狀糯米製糕點.sanguaq a ravac a pinuciqavan a culjuk. 用魚肉做餡的糯米糕很好吃 cululj( ) 1. 傷.na semalimsim timadju tua cululj na kula. 他的腳傷讓他受盡苦頭 macululj( ) 參照 cululj 1. 因... 着傷.na macululj a kula nimadju tua linalja. 他的腳被熱水燙傷 cemululjan( ) 參照 cululj 1. 負傷.cemululjan ti utjung a kiqepuan tua kaigi. utjung( 男子名 ) 負傷參加會議 cumai( ) 1. 熊.na djemameq ta cumai ti vuvu. 我祖父曾經抓到熊 cun( ) 1. 看 ; 看到 ; 看見. pacun( ) 參照 cun 1. 看.ali vaiki a pacun ta iga. 我們去看電視 ( 電影 ) pacungiri( ) 參照 cun 1. 斜眼看人.nakuya pacungiri a pacun tua caucau. 不能用斜眼看人 pacunu( ) 參照 cun 1. 請看.pacunu a pasa qayaw. 請往前看 pinacunan( ) 參照 cun 1. 被看到.ku pinacunan sun kata su sudju. 妳有跟妳的男朋友被我看到 napacun( ) 參照 cun 1. 有看到.mapacung aen ta tja vuvu. 我看到了我們的祖靈 cungal( ) 1. 膝蓋.ma pasaqetju a ku cungal ka vaikamen asema gadu. 我的膝蓋是上山時受傷的 cemacungalan( ) 參照 cungal 1. 跪拜.sedjaljp a cemacungalan itjen tua tja paqaljai tua cemas. 我們值得用跪拜的方式來表答對上帝的敬拜 cemungal( ) 參照 cungal 1. 跪下.cemungal a 'inuli ta cemas. 跪下來向上帝禱告 nu secevung itjen ta pacugan tjara cemungal iten a ki paparangez tua cemas. 若我們遭遇重大事故我 Page 324 of 374

325 們必定跪下向上帝尋求幫助 cungiri( ) 1. 斜視.kinasi lumamad a cungiri nimadju. 他從嬰孩就斜視 cungtung( ) 1. 總統.natemalidu a ravac nu sinkiukiu tua cungtung ai taiwang. 台灣在選總統的時候非常熱鬧 na semangas ti cuntung a sema kalingku sana vaik a pasa taitu. 總統先到花蓮而後前往台東 cungu-( ) 1. 具有 起火 之意. pecungu( ) 參照 cungu- 1. 起火.nu miseleman pecungu aken ta si kilamatamata a zaljum. 大概傍晚的時候我會起火燒洗澡水 pecungu tuatja sikingidju. 妳生火讓我們烤火 sipecungu( ) 參照 cungu- 1. 生火用.uri tja sipecungu azua kasiw nusauni. 那些木材是等一下要生火用的 napecungu( ) 參照 cungu- 1. 已經生火.napecungu anga mun? 你們已經生火了嗎? cunguljan( ) 1. 親戚.tjuruvu a nia cunguljan i masilid. 在北葉村我們有很多的親戚 cunuq 1( ) 1. 土石流 ; 崩坍 ; 塌陷.nareminkutj a cunuq i pasa kavulungan. 大武山上的山崩很可怕 izua a cunuq i tua nu puvasan. 你們的芋頭園裡有崩塌之處 kacunuqan( ) 參照 cunuq 1 1. 遭沖積.kacunuqan kasauni a nia puljuangan tazua qudjalj katua vali. 因為剛才的大雨, 我們的牛舍遭土石流沖積 sikacunuq( ) 參照 cunuq 1 1. 塌陷.aicu tjaljiqaca sa sikacunuq a djalan tjara cuacuai a masengseng. 這麼大面積的路面塌陷是必費時費工來修復 macunucunuq( ) 參照 cunuq 1 1. 正在崩坍.azua gadu atja pacucunan macunucunuq sakamay inika minsenseg. 我們看到對面山不停的在滑動崩塌 macunuq( ) 參照 cunuq 1 1. 崩塌了.macunuq a nimadju a umaq ta luni. 他 / 她的家因為地震倒塌損壞了 rukacunuq( ) 參照 cunuq 1 1. 土質不穩定.aicu a kadjunangan imaza inika na minseg rukacunuq a ravac. 這裡的土質不穩定經常崩塌 cunuq 2( ) 1. 男子名.azua ku qali a ti cunuq liav aravac a kinljakeljang a patjara tja kakudanan a payuan. 我的朋友 cunuq 對我們排灣族的傳統文化瞭解很多 cuqelalj( ) 1. 骨頭.ini maqati a mekelj aen, na mangilu aravac u cuqelalj. 我不行去跑步, 因為我的骨頭非常的痠痛 cuqu( ) 1. 茄苳樹.ti tjen a payuan seman pazangal itjen tua cuqu, ayatua san cukesen nua Page 325 of 374

326 sevalitan, san salangen katua valanga. 我們排灣族很重視茄苳樹, 它用來做祖靈柱, 也可做成臼和儲糧筒 cuqus( ) 1. 莖 ; 柄.maya venceluq a cuqus nua ljasiak. 不要把南瓜的莖折斷 cemuqus( ) 參照 cuqus 1. 長莖.cemuqus anga a su sinitalem a puk? 你栽種的樹豆長出莖了嗎? cusu-( ) 1. 具有 串 串成 之意. cemusu( ) 參照 cusu- 1. 串.maqutjaqutjav ti kina tua cemusu ta qata. 母親忙著串琉璃珠 uri cemusu ti kaka tua qata sipakialalang ta ku kava. 姊姊為做我的衣服串琉璃珠 cinusu( ) 參照 cusu- 1. 串成.cinusu ni kama i ugusana a qulu nua vavui sa kelayan a pitua sasuayan. 叔叔 ugusan ( 男子名 ) 把山豬的骨頭串起來掛在家中的石柱 nguanguaq aicu a cinusu a qata. 這一串琉璃珠很漂亮 cuvung-( ) 1. 具有 成年 完成 足夠 之意. qacuvung( ) 參照 cuvung- 1. 足夠了.qacuvung anga su sinipavay tjanuaen a paisu. 你 / 妳給我的錢已經夠用了 2. 年輕人 ; 成年.aicu a pukeljang sini qacuvung. 這是結束的記號 3. 完成 ; 結束. qemacuvung( ) 參照 qacuvung 1. 完成.na qemacuvung aken tua ku hakasi ka sicavilj. 我去年完成博士 semanmaqacuvucuvung( ) 參照 qacuvung 1. 成年禮.izua tja kakudan a seman maqacuvucuvung. 我們有成年禮儀式 maqacuvucuvung( ) 參照 qacuvung 1. 年輕人.mavekeljanga a maqacuvucuvung in qinaljan tucu. 部落的年輕人已經不多了 nananguaqan a sikudan nusa mareka maqacuvucuvung i tua nia qinaljan. 我們部落裡的青年都有很好的表現 maqacuvunganga( ) 參照 qacuvung 1. 已經完成.maqacuvunganga nia semanumaq. 我們的房子已經蓋好了 qinacuvung( ) 參照 cuvung- 1. 已經完成 ; 被 完成.qinacuvung nikama macidilj ania qaqumaiin i gadu. 山上的田園靠父親一人就已整地完畢了 qinacuvung ni rungrung azua sengsengan ta seman sunatj katiaw. rungrung( 男名 ) 昨天有完成編輯書的工作 maqacuvung( ) 參照 cuvung- 1. 成年.nu maqacuvung a mareka tja aljak masuqadai itjen a matjaljaljak. 孩子們長大之後做父母的才會釋然 2. 完成.maqacuvung anga a ku sengsemgan. 我完成工作了 cuvuq( ) 1. 竹筍 ; 芽 ; 發芽.nu lavelaven a cuvuq nua qau makaya tja kanen. 竹筍用川燙得我們就可以吃了 nu padagilj a cemuvuq atja talem tuanemanga sepeljuqan atja varung Page 326 of 374

327 tua levan. 我們所種的任何東西只要發芽, 我們的心就有無限的喜悅 cuzuku( ) 參照 zuku ladjap( ) 1. 閃電.naseminamalj sa teljar nua ladjap. 閃電的光芒很令人驚歎 lemadjap( ) 參照 ladjap 1. 閃電.lemadjap nu kaljaqudjaljan. 雨季當中會出現閃電 lagav1( ) 1. 專指收割後遺漏的稻穗.nu nakipadayanga a pairan vaika ki lagav a mareka vavayavayan. 平地人割稻完婦女們會去撿拾收割後遺漏的稻穗 lagav-2( ) 1. 具有 避開 迴避 遺忘 之意. lemagav( ) 參照 lagav-2 1. 避開.lemagav tiamadju tua seljekuya djalan. 他們避開難走的路段 laing-( ) 1. 具有 長子 順服 追隨 領導者 監視 受照顧 之意 懇託 任意之意. pakilalaing( ) 參照 laing- 1. 懇託.sini pakilalaing nikina ku kaka tua mareka sikataqaljan a sema kuba masengseng. 我媽媽懇託同鄉帶弟弟去工廠工作 palaing( ) 參照 laing- 1. 順應.palaing aken tua su vinarungan. 我順應你的想法 kalaingan( ) 參照 laing- 1. 長子 ; 長女.kalaingan ti kaka itua nia kinacemekeljan. 哥哥 / 姐姐是我們家的長子 ti selep a kalaingan nia kina. selep( 女子名 ) 是媽媽的大姊 kilaing( ) 參照 laing- 1. 順服.kilang tua vinarungan nua matjaljaljak. 他順服於父母親的期待 kilalaing( ) 參照 laing- 1. 照顧.kilalaing ta kinacemekeljan. 照顧家庭 kilalaingan( ) 參照 laing- 1. 監視.kilalaingan ti madju nua kisacu ayatua tjau sasasav a kemasi ruvu. 他剛出獄所以警察監視他 kinilalaingan1( ) 參照 laing- 1. 依循.kinilalaingan nua timaimanga a holic. 法律是任何人都要依循的 kinilalaingan2( ) 參照 laing- 1. 受很多人的照顧.na semalimsim timadju lakua kinilalaingan nua tjuruvu a caucau. 他很可憐但是受到很多人的照顧 kipalaing1( ) 參照 laing- 1. 追隨.kipalaing tua kai nua vavulungan. 要追隨長者的教誨 kipalaing2( ) 參照 laing- 1. 順服.uri kipalaing aken tua su tulu ati vuvu i masegeseg. 我會順服祖父 masegeseg( 男子名 ) 的教誨 malailaing( ) 參照 laing- 1. 領導者 ; 長官.malailaing ti camak itua nia gakku. camak( 男子名 ) 是我們學校的長官 namasan malailaing aken itua nia kinateveteveljan. 我是本團隊的領導者 Page 327 of 374

328 malaing( ) 參照 laing- 1. 隨意.malaing ta su varung. 隨你的意思 malalailaing( ) 參照 laing- 1. 追逐.kivangavangavang sa mareka kakedrian tua malalailaing. 小朋友在玩互相追逐的遊戲 lemaing( ) 參照 laing- 1. 追.lemaing a ngiaw tua kulavav. 貓會追老鼠 lakesing( ) 1. 落選.na lakesing timadju tua lipuiin. 立法委員的選舉他落選了 [( 日 )] lala( ) 參照 lala lalaljan( ) 參照 laljalalangan( ) 1. 鍛煉屋.izua nia lalangan ayatua tia vuvu san malang tua tacit katua kaukav. 我家有鍛煉屋, 因為我的祖父是專門製造禮刀及鐮刀 lalangaw( ) 1. 蒼蠅.pusequ aravac a lalangaw. 蒼蠅的嗅覺非常好 laliqu( ) 1. 蝌蚪.kemljang sun tu anema pinaka laliqu? 你知道蝌蚪是什麼嗎? lalja-( ) 1. 具有 燒熱水 滾水 之意. malalja( ) 參照 lalja- 1. 形容水已沸.na malalja azua zaljum maya segagalj tua temekelj. 那是已經煮沸過的水可以放心地喝 lalaljan( ) 參照 lalja- 1. 燒水之處或器皿.aicua pariuk nia lalaljan. 這是我們專門燒熱水的大鍋 lemalja( ) 參照 lalja- 1. 燒水.tjaraken a lemalja padjele tuasikisuqiljang nia kina kati kama. 我要燒洗澡水, 預備給父母親洗澡用 linalja( ) 參照 lalja- 1. 熱水.tekelu tua linalja. 請喝熱開水 laljing( ) 1. 水管.qau atja si laljing ta zaljum ka sicuayan. 過去我們是用竹子做水管 semanlaljing( ) 參照 laljing 1. 裝水管.vaik ti kaka semanlaljing. 哥哥去忙裝水管 lemaljing( ) 參照 laljing 1. 引水.aicu a lemaljing tua zaljum tucu maretimaljianga katua sicuayan. 今日的引水用管子已經與過去不一樣 lalupeng( ) 1. 占卜祭壺. lamedj-( ) 1. 具有 吞嚥 食道 之意. silamedj( ) 參照 lamedj- 1. 食道.maculju a ku silamedj. 我的食道被燙傷了 Page 328 of 374

329 malamedj( ) 參照 lamedj- 1. 容易吞嚥.madjele a malamedj a kinsa ukayu. 吃稀飯較容易吞嚥 lemamedj( ) 參照 lamedj- 1. 吞食.lemamedj a qatjuvi ta qecilu na kuka. 蛇會吞食雞的蛋 lemamelamedj( ) 參照 lamedj- 1. 正在吞.lemamelamedj ta cemel ti ibu. ibu 男子名正在吃藥 lamu-( ) 1. 具有 短暫 過份 允許 之意. palamu( ) 參照 lamu- 1. 短暫的 ; 很快就 ; 不久就.mazeli itjen sekezi anan a palamu. 我們很累先做短暫的休息 palamu kitjen a djemaljun itua sasekezan i gadugadu. 我們很快就到山丘上的休息處 paselamu( ) 參照 lamu- 1. 過份.paselamu aravac a su kakudan. 你的行為太超過了 selamu( ) 參照 lamu- 1. 允許.selamu ti kina a kiayanaken tjanumun. 我母親允許我跟你們一起出去 lamug( ) 1. 麵粉.tjasikamanguaq aravac a lamug. 麵粉對我們助益很大 langalj( ) 參照 langalj-2 langalj1( ) 1. 連杯.pazangazangal a semanlangalj. 連杯是很難製成的 langalj-2( ) 1. 具有 連杯 向後仰 躺 仰臥 之意. kitjelangalj( ) 參照 langalj-2 1. 躺 ; 仰臥.kiteljangalj timadju ka mangtjez i tjumaq. 他一到家就躺下休息了 na kitjelangalj ti vais a qemereng. vais 是仰臥著睡覺 setjelangalj( ) 參照 langalj-2 1. 向後仰 ; 人仰馬翻.matjani timadju sa setjelangalj. 他滑一跤向後仰摔倒 langalj( ) 參照 langalj-2 1. 連杯.aicu a langalj avan a sitekel nua qaqetitan. 木製的連杯是庶民飲酒用的杯 langda-( ) 1. 具有 聽 聽話 聽到 之意. kilangdau( ) 參照 langda- 1. 要聽話.kilangdau tua qivuivu! 要聽人家講話! selangeda( ) 參照 langda- 1. 輾轉聽到.selangeda aken tu nekanga nu caucau tazua qinaljlan. 我輾轉得知那部落已經沒有人居住了 malangeda( ) 參照 langda- 1. 被聽到.cadja a kiukay ljakua malangeda nu semnay a sinzia. 禮拜堂雖然很遠, 但信徒唱詩時都聽得到 lemangda( ) 參照 langda- 1. 聽到.na lemangda aken ta qemauqaung a caucau icasav. 我聽到外面有人在哭 Page 329 of 374

330 lap-( ) 1. 具有 拿 代替 拿 代收 之意. alapen( ) 參照 lap- 1. 被 拿.alapen a nia paisu na cemakacakav. 我們的錢被偷東西的人拿了 inalap( ) 參照 lap- 1. 拿去了.inalap ni camak a ku 'utubai. camak( 男子名 ) 拿走了我的摩托車 sialap( ) 參照 lap- 1. 代替 ; 拿 ; 代收.kiqaung timadju tu ku sialap tua paisu. 他要求我代替他領錢 malap( ) 參照 lap- 1. 拿到.malap tiamadju ta tjaljananguaqan a itung. 他 / 她拿到了最美的衣服 rualap( ) 參照 lap- 1. 常拿 ( 隱喻偷竊 ).rualap timadju tua qinuman nua qaliqali. 她常偷拿別人的農作物 lapai-( ) 1. 具有 迫害 虐待 嚴重 痛苦 之意. paselapai( ) 參照 lapai- 1. 迫害 ; 虐待.nakuya a mare paselapaitjen. 不要彼此迫害 paselapai timadju a djemukul tua vatu. 他虐待那隻狗 selapai( ) 參照 lapai- 1. 折磨 ; 極為 ; 加害 ; 更嚴重.selapai anga saqetjuan nimadju. 他的病已經很嚴重了 cuacuayang selapai tikina tu a qesang nimadju. 母親長期受氣喘的折磨 selapai a ravac a kipaula niamadju tua rinaljizan tucu. 這次的颱風他們遭受極大的創傷 tjaselapai( ) 參照 selapai 1. 加害 ; 更嚴重.avan azua timadju ana paselapai tua ljaqediqedi nimadju. 是那個人加害於他的鄰居 aicu a qesang ni vuvu tjaselapai tua sicaviljan. 祖母的氣喘比去年更嚴重了 aicu a saqetjuan ni vuvu ta maca tjaselapai anga tua sicaviljan. 我祖母的弱視狀況比去年更嚴重了 siselapai( ) 參照 lapai- 1. 痛苦的遭遇 ; 災難.akumayanga sasu siselapai 你怎麼會有這樣痛苦的遭遇! paramur a siselapai nusa qinaljan tua rinaljizan. 這村莊因颱風受到嚴重的災難 lapi( ) 1. 米糠.nu maisu itjen ta vaqu tjasi pavali a lapi. 我們搗小米時藉由風吹去米糠 lappa-( ) 1. 具有 喇叭 之意. [( 日 )] palappa( ) 參照 lappa- 1. 吹奏喇叭.macaqu a ravac a palappa ti langpav. langpav( 男子名 ) 很會吹奏喇叭 laqut( ) 1. 燙傷 ; 因燙傷脫皮.pacunu sa laqut nua sudjapalj. 瞧你腿上的燙傷 malaqut( ) 參照 laqut 1. 遭燙傷而脫皮.malaqut a lima ni kina ta kinaculjuan. 媽媽的手因燙傷而脫皮 Page 330 of 374

331 laruaruq( ) 參照 laruq laruq( ) 1. 長 ; 高.laruq a kinasengsengan tua tjakit ni kama. 爸爸做了很長的刀子 mapakalaruq( ) 參照 laruq 1. 太長.a mapakalaruq sa kasuy nu ngeruqan ki sedjaljep. 這褲子太長了, 須修剪才適合 laruaruq( ) 參照 laruq 1. 很長.laruaruq a quvalj nimadju. 他 / 她留很長的頭髮 laupan( ) 1. 老闆.maqacuvucuvung timadju ljakua laupan nua kusi. 他很年輕但是已經是公司的老闆 [( 中 )] lauz( ) 1. 下方. ljelauz( ) 參照 lauz 1. 下坡.a kemasi maza patje qinljan ljelauz a djalan neka nu ljezaya. 從這裡到部落, 都是下坡的路沒有上坡 ljialauz( ) 參照 lauz 1. 更下去一點.ljialauz a tjatjan na icu a qinaljan, selapai a tjezaljum. 部落的水源在更下方, 提水很辛苦 ljialauz a niaquma. 我們的田地在更下去一點的地方 lava( ) 1. 飛鼠.makaya miperper a lava. 飛鼠不會飛 kilava( ) 參照 lava 1. 抓飛鼠.sema gadu amen a kilava. 我們去山上抓飛鼠 laviq-( ) 1. 具有 滿溢 之意. mulaviq( ) 參照 laviq- 1. 滿溢.mulaviq a kuppu ni vuvu tua sinara. 祖父杯子的小米酒溢出來 lavu( ) 1. 灰燼.lavu anga sakamaya a ku umaq a namaljama. 火災使我的房子只剩下灰燼 merelavu( ) 參照 lavu 1. 成為灰燼.nu maljama tua sapui a nemanga merelavu sakamaya. 被火焚燒的東西都成了灰燼 lavucuvucu( ) 1. 球蕨.akapaz na lavucuvucu cemel tua maca. 球蕨的根是治眼睛的藥草 lavut( ) 1. 具有 賜予 之意.tima ngadan a sini lavut ni tjaina i eleng tua mareka su vuvu. 你的阿姨 'eleng 賜予甚麼名字給你的孫女們? sinilavut( ) 參照 lavut 1. 賜了.a sinilavut ni kina i 'eleng tua mareka vuvunimadju ti muni a tjavulung, ti ljuzem a tjaljaljak 阿姨 'eleng 賜了大孫女的名字叫 muni, 二孫女的名字叫 ljuzem Page 331 of 374

332 ledeled( ) 1. 腰帶.ledeled aicu ni kaka. 這是哥哥的腰帶 paledeled( ) 參照 ledeled 1. 腰帶.nguanguaqa paledeled ni kaka 哥哥的腰帶很漂亮 ledep-1( ) 1. 具有 西方 之意. kaledep( ) 參照 ledep-1 1. 西邊.i pasa kaledep a nia qinaljan. 我們的部落坐落在西邊 maledep a qadaw apasa kaledep. 太陽往西方落下 maledep( ) 參照 ledep-1 1. 西下.maledep anga qadaw. 太陽西下 2. 家族名.tia maledep ti kama i kuljelje. 我叔叔 kuljelje( 男子名 ) 的家族名叫做 maledep. ledep-2( ) 1. 具有 潛 之意. lemdep( ) 參照 ledep-2 1. 潛入.makaya ravac timadju a lemdep ta vacalj sa panaq tua ciqav. 他很能潛入深水射魚 lemedep( ) 參照 ledep-2 1. 潛水.a pitua ljemangui tjalja ngalungaluan timadju a lemedep. 他最拿手的泳技是潛水 makaya aravac a lemedep ti tjakanav. tjakanav( 男子名 ) 很會潛水 ledje-( ) 1. 具有 肋骨 嫩 細 鮮嫩 之意. muledje( ) 參照 ledje- 1. 鮮嫩 ; 嫩的.muledje a cemel nuna qemudjalj. 雨後草木很鮮嫩 kemakan tua na muledje a cemel a ku ljuang. 我的牛正在吃嫩的草 ledjeledje1( ) 參照 ledje- 1. 肋骨.kilutud aken a pi ledjeledje. 我的肋骨在痛 ledjeledje2( ) 參照 ledje- 1. 嫩.sarunguaq a tjavarung nu pacunitjen tua ledjeledje a asav nua kasiv. 看到樹梢的嫩葉心情就很舒暢 linedje( ) 參照 ledje- 1. 細的.linedje azua vaudj. 那草繩很細 ledjeledje1( ) 參照 ledjeledjeledje2( ) 參照 ledjelegeleg-( ) 1. 具有 搖動 震動 撼動 之意. malegeleg( ) 參照 legeleg- 1. 被顫動 ; 受震動.malegleg a kadjunangan tua luni. 大地因地震搖動 nu cemalivat a turaku malegeleg a kasintan. 當卡車經過時地板被震動了 legelegu( ) 參照 legeleg- 1. 請你搖動.legelegu a kamaya uljamakelu a vangalj. 請你搖芒果樹讓果實掉落 Page 332 of 374

333 lemegeleg1( ) 參照 legeleg- 1. 搖動.lemegeleg a ljavingan ivava tua kasiv. 猴子在樹上搖動 lemegeleg2( ) 參照 legeleg- 1. 撼動.lemegeleg ta ku varung a su senai. 你的歌聲撼動我的心 linegeleg( ) 參照 legeleg- 1. 被搖動.ku linegeleg azua qaciljai. 那塊石頭已經被我搖動了 legelegu( ) 參照 legeleglekelek( ) 1. 苧麻繩 一綑 ( 特指小米 ).aku sikau tineqic tua lekelek. 我的背袋是苧麻繩編織的 talekelekan( ) 參照 lekelek 1. 一綑 ( 特指小米 ).talekelekan avaqu atja sipaqepu tua siqeljing a lami. 我們用一綑小米做為救助的糧食 [ 四束 (veljiutan) 小米即一綑 (talekelekan) 的數量 ] leku( ) 1. 烤窯.izua nia leku ita nia quma. 我們家的烤窯在耕田旁 lemadjap( ) 參照 ladjap lemagav( ) 參照 lagav-2 lemaing( ) 參照 lainglemala1( ) 參照 lala lemala2( ) 參照 lala lemalja( ) 參照 laljalemaljing( ) 參照 laljing lemamedj( ) 參照 lamedjlemamelamedj( ) 參照 lamedjlemangda( ) 參照 langdalemavlav( ) 1. 烘乾.nu kalja qudjaljan amina lemavelav itjen tuatja itung manadjaljav a metad. 雨季時我們只有烘乾衣物才容易乾 lemdep( ) 參照 ledep-2 lemedep( ) 參照 ledep-2 lemegeleg1( ) 參照 legeleglemegeleg2( ) 參照 legeleglemiav( ) 參照 liav lemidam( ) 1. 伸出火舌.lemidam a sapui nu mirengreng. 強火伸出火舌 lemigu( ) 參照 ligu lemikezalj( ) 參照 likezalj lemimqu( ) 參照 limqulemingdjelj( ) 參照 lingdjeljlemingulj( ) 參照 lingulj-2 Page 333 of 374

334 lemipelip( ) 參照 liplip lemiqedev( ) 參照 ljiqedevlemiqeliqedev1( ) 參照 ljiqedevlemiqeliqedev2( ) 參照 ljiqedevlemisi( ) 參照 lisi lemqes( ) 參照 leqeslemuka( ) 參照 lukalemukulj( ) 參照 lukulj lemuljai( ) 參照 luljailemum( ) 參照 lum lemumalj( ) 參照 lumaljlemupi( ) 參照 lupilemuqem( ) 參照 luqem-2 lemuqic( ) 參照 luqiclemutlut( ) 參照 lutlutlemutud( ) 參照 lutud lemutulutud( ) 參照 lutud lemuvad( ) 參照 luvadlemuvang( ) 參照 luvang lepec( ) 1. 喪禮肩巾.namitung tikina tua lepec ita mapaulaula. 媽媽在喪家穿著喪服 leqes-( ) 1. 具有 吞嚥 之意. lemqes( ) 參照 leqes- 1. 未經嚼食即吞嚥.galju a tjemaletjal nu keman sun maya lemqes. 你吃飯要慢慢咀嚼, 不要吞嚥 leva-( ) 1. 具有 榮幸 高興 獎賞 喜愛 之意. pakaleva( ) 參照 leva- 1. 獎賞.zitting a pakaleva tjanuaken tua ku qinacuvungan a semupu tua kukumin gakku. 我的國小畢業獎品是字典 ti aken auri pakaleva nu tiav tua pinalalumalumaljan a semenai nua 明天是我負責頒獎給青年歌唱比賽的優勝者 namakuda su pakaleva tua su sinayan ka tiyaw?maqacuvucuvung. 你是歌唱的優勝者, 你領了甚麼樣的獎品? papulevan( ) 參照 leva- 1. 取悅光耀門楣.maljimalji a su papulevan tua tja kinacemkeljan. 感謝你光耀門楣的行為 pinakalevan( ) 參照 leva- 1. 給獎賞.pinakalevan ti zepulj nua sinsi tua sinupuan. zepulj( 女子名 ) 因功課好得到老師的獎賞 kinaleva( ) 參照 leva- 1. 喜愛的.nia kinaleva mun a mapuljat a kakedrian. 你們都是我們所喜愛的孩子 Page 334 of 374

335 maleva( ) 參照 leva- 1. 很高興.maleva ti kama ka pacun tjanuamen. 爸爸看到我們很高興 maleva kakedrian tua kivangavan. 小孩玩得快樂 malevaleva( ) 參照 leva- 1. 很快樂.malevaleva a mareka situ turi pulavayanga. 學生們因為要放假很快樂 masilevan( ) 參照 leva- 1. 心情愉悅.na masilevan amen a mangtjez a kiqepuan tjanumun. 我們帶著愉悅的心來加入你們 levan( ) 參照 leva- 1. 榮幸.liav a tja levan i tua kinisamuljan nimadju. 在他的成就上我們與有榮焉 levan( ) 參照 levalevec( ) 1. 杓子.levecu ta zaljum. 舀一杓水 talevecan( ) 參照 levec 1. 一杓水.talevecan azua zaljum. 一杓水的量 levlev( ) 1. 愚蠢.paramur sasu levlev qunu 孩子, 你怎麼那麼愚蠢呢? malevlev( ) 參照 levlev 1. 愚蠢的.aicu a malevlev a caucua neka nu paqaljayan tua tjimaimanga. 愚蠢的人都不尊敬別人 liav( ) 1. 多 ; 多次 ; 太多 ; 滿溢.liav a sacemel i gadu. 山上的獵物很多 pakaliayav( ) 參照 liav 1. 拿很多 ( 貪心 ).maya malap a pakaliyav. 不要拿太多 papeliav( ) 參照 liav 1. 使.. 變多.tja kudain nu papeliyav a paisu? 如何累積更多錢財? patjaliav( ) 參照 liav 1. 使.. 更多.patjaliav anga a ku levan tucu. 我現在更快樂了 kinelialiav( ) 參照 liav 1. 多次經常.kinelialiav anga ken a mangtjez. 我來過很多遍 semuliav( ) 參照 liav 1. 吃太多太多.semuliav anga sun aravac a keman. 你吃太多了 mapakaliav( ) 參照 liav 1. 太多.mapakaliav akutinkele a vava. 我喝太多酒了 lemiav( ) 參照 liav 1. 滿溢 ; 溢出來.na lemiav a zaljum asemacasau. 水溢出外面來 liceng( ) 1. 肅靜.ma liceng uljatjen a ljemaluai tua senai nua semenasenai. 請肅靜好使我們聽清楚演唱者的歌 lidapai( ) 1. 木碗.aicu a lidapai kina sengseng a kemasi ta kasiv a paljaqic. 製作木碗的樹材是臭辣樹 Page 335 of 374

336 ligu( ) 1. 榮耀.ligu nua cemas. 上帝的榮耀 papuligu( ) 參照 ligu 1. 榮耀.papuligu tua cemas. 榮耀歸於神 lemigu( ) 參照 ligu 1. 光榮.lemigu tua qinaljan a inalapan tua hakasi nimadju. 因他獲得博士部落感到光榮 liguligu( ) 1. 猜謎.masanlialiaw atja liguligu a payuan. 我們排灣族有許多的猜謎題 likeljukeljung( ) 參照 likeljung likeljung( ) 1. 凹陷 ; 低窪.likeljung azua nu kinaizuanan. 你們的所在處在低窪區 likeljukeljung( ) 參照 likeljung 1. 低窪的.likeljukeljung aravac azua nu kasintan. 你們的庭園很低窪 likezalj( ) 1. 爐灶.tima a namasengseng tua nu likzalj? 是誰立造你們的爐灶呢? lemikezalj( ) 參照 likezalj 1. 煮.vaik aken a lemikezalj tua nia kaiven. 我要去煮晚餐 likisi( ) 1. 歷史.aiacu a likisi tjasikeljakeljang tua patjara pinacalivat nua tjasevalitan, nua tjaqinaljan katua tjanasi a caucau. 歷史是提供有關先祖的史實和部落史及人類的生命史 [( 日 )] likuculjen( ) 參照 kuculjlikuljav( ) 1. 豹.a qaljic na likuljav makaya a sankavain nua payuan. 豹皮可以做成排灣族的衣服 makaya sanitungen tua pinayuanan a qeri nua likuljav. 豹皮可以做成排灣族的衣服 likuz-( ) 1. 具有 後面 之意.ilikuz ti kina tjanuaken. 媽媽走在我的後面 liljililjing( ) 參照 liljing liljing( ) 1. 遮蔭.neka nu liljing atja kiljaljaungan imaza. 這棵樹沒有樹蔭可以乘涼了 liljililjing( ) 參照 liljing 1. 走廊.pakazuau i liljliljing. 你沿著走廊走 liljualjuas( ) 參照 liljuas liljuas( ) 1. 綠.liljuas amareka cemel a djemaladjalan. 沿路的草是綠的 liljualjuas( ) 參照 liljuas 1. 綠色的.liljualjuas a pasa gadu nu kaljazalangezangan. 夏天山是綠的 2. 青竹絲 ( 蛇 ).liav a liljualjuas ita puqauan. 竹林裡很多青竹絲 liljuk1( ) 1. 女子名.ti liljuk angadan na ku kaka tjaljaljak. 我妹妹的名字是 liljuk( 女子名 ) Page 336 of 374

337 liljuk2( ) 1. 桑葚.sanguaq a kanen a vangalj na liljuk. 桑葚果實很好吃 lima( ) 1. 手.lima atja caljudjuqan. 我們有五隻手指頭 neka nu inika valain nua lima. 雙手萬能 2. 五.lima a ku pia. 我有五顆糖果 pilima( ) 參照 lima 1. 洗手.pilima ken sanaku kaiv. 我洗手然後吃晚餐 pilima itjen isangas ta keman. 吃飯前要洗手 maljelima( ) 參照 lima 1. 五位.maljelima a aljak nimadju. 她有五個小孩 masanlima( ) 參照 lima 1. 共有五塊.masanlima nimadju adjunangan. 他 / 她的地共有五塊 linima( ) 參照 lima 1. 用手製成的.linima a seman valeng aya ti vuvu. 爺爺 / 奶奶說要用手才能製成醃肉 limaaqepuan( ) 參照 qepu limavatan( ) 參照 vatanlimqu-( ) 1. 具有 吞 之意. lemimqu( ) 參照 limqu- 1. 吞食.nu keman timadju inika penalpal lemimqu. 他吃東西不嚼食是用吞嚥 limucemuceng( ) 參照 limuceng limuceng( ) 參照 muceng linagavan( ) 參照 linalan( ) 參照 lala linalja( ) 參照 laljalinedje( ) 參照 ledjelinegeleg( ) 參照 legeleglingac1( ) 1. 女子名.azua tjaljaljak tjaikina ti lingac a ngadan. 我母親的妹妹名叫 lingac lingac-2( ) 1. 具有 頭暈 之意. malingac( ) 參照 lingac-2 1. 頭暈.madjele aken a malingac. 我很容易頭暈 lingadja( ) 1. 木湯盆.aicu a lingadja tjapapizuanan tua katjesiavan a kinsa. 木湯盆是我們用來裝有湯的食物 lingav( ) 參照 lingavlingav-( ) 1. 具有 智慧 智者 急促 時間 之意. pulingav1( ) 參照 lingav- 1. 有智慧.neka nu namaya tua izua pulingaw a caucau. 幸好有有智慧的人在我 Page 337 of 374

338 們當中 pulingav2( ) 參照 lingav- 1. 智者 ; 巫師 ; 靈媒.pulingav ayaitjen tua liaw a kinljangan tuanemanga a caucau. 我們稱那些有相當知識的人為智者 namasan pazangal a pulingaw i qinaljan. 在部落裡巫師是非常重要 lingav( ) 參照 lingav- 1. 急促 ( 尿急 ).nu mevulung a caucau, madjeleanga lingav. 人到了年紀, 很容易尿急 2. 時間.izua su lingav nu salim. 你今晚有時間嗎? lingdjelj-( ) 1. 具有 自立 豎立 設立 站立 之意. pakalingdjeljen( ) 參照 lingdjelj- 1. 罰站.pakalingdjeljen aken ni kama nu pasaliv aken. 如果我做錯事, 父親會要我罰站 kilingedjelj( ) 參照 lingdjelj- 1. 自立.kilingedjelj a kimadju a kisan mamazangiljan. 自立為頭目 malingdjelj( ) 參照 lingdjelj- 1. 被推舉.malingdjelj ti camak a masan sunciu. camak( 男子名 ) 被選為村長 lemingdjelj( ) 參照 lingdjelj- 1. 豎立 ; 設立.lemingdjelj tua sauljai. 豎立祖靈石柱 lemingdjelj a vuaq tua nia bukesi. 今天要設立我們的牧師 lingga( ) 1. 磚頭.alapu tua lingga. 你拿些磚頭 [( 日 )] liningga( ) 參照 lingga 1. 磚造的.liningga aicu a paljing. 這道門是用磚頭築成的 lingulj 1( ) 1. 夥伴 ; 陪伴.aicu a tiza ku lingulj a palalaut 他是我永遠的夥伴 pulingulj( ) 參照 lingulj 1 1. 陪伴.kakudan a pulingulj tua qaljaqalja. 陪伴客人是禮數 lingulj-2( ) 1. 具有 同桌 周圍 包圍 四周 團聚 之意. palingulj( ) 參照 lingulj-2 1. 周圍.ku tinaleman ta hana a maka palingulj ta ku umaq. 房子的周圍我栽植了花卉 kilingulj( ) 參照 lingulj-2 1. 同桌.kilingulj aken tua qaljaqalja a kaiv. 我與客人同桌共進晚餐 kipalingulj( ) 參照 lingulj-2 1. 四周.gadu a kipalingulj tua nia qinaljan. 我們部落四周都是山 malingulj( ) 參照 lingulj-2 1. 團聚.malingulj amen a tacemekeljan nu kaljapucaviljan. 過年的時候我們會全家團聚圍爐 lemingulj( ) 參照 lingulj-2 1. 包圍.lemingulj a sivitai tua qalja. 士兵們包圍敵人 linima( ) 參照 lima Page 338 of 374

339 liningga( ) 參照 lingga linipelip( ) 參照 liplip linipuru( ) 參照 lipuru linutlut( ) 參照 lutlutliplip( ) 1. 披肩.makaliljav a kinasenseng aicu a liplip. 披肩是用布做的 lemipelip( ) 參照 liplip 1. 用披肩包裹.lemiplip ti kina tua turivecan. 媽媽用披肩包裹者東西 linipelip( ) 參照 liplip 1. 披風.linipelip a situngan aicu. 這是布做的披風 lipuiing( ) 1. 立法委員.semupaisu a revac a kisinkiuan tua lipuiin a kacalisian. 原住民選立法委員是花費相當的金錢 [( 日 )] lipuru( ) 1. 圓形.lipuru a buru. 球是圓形的 linipuru( ) 參照 lipuru 1. 做成圓形的.linipuru a za pia. 那個糖果是做成圓形的 lipuruin( ) 參照 lipuru 1. 用成圓型的.nu qemavaqavay ti vuvu lipuruin na pinuvutjuljan a qavay. 奶奶在做原住民的湯圓時, 會將包肉的湯圓包成圓圓的 lipurupuru( ) 參照 lipuru 1. 圓形的.lipurupuru a cukui a uri tja velin. 我們要買的是圓的桌子 lipuruin( ) 參照 lipuru lipurupuru( ) 參照 lipuru liqaqut-( ) 1. 具有 赤裸 之意. pinaliqaqut( ) 參照 liqaqut- 1. 被赤裸著.pinaliqaqut azua timadju a patavung. 他被罰脫光衣服 namaliqaqut( ) 參照 liqaqut- 1. 赤裸的.aku namaliqaqut azua madrusa a maya vuceleljan? 天氣這麼冷, 為什麼那兩人赤著身子呢? liqu( ) 1. 脖子.namadreqel a liqu ni vuvu ta vaudj. 爺爺的脖子被樹藤勒住 pakaliqu( ) 參照 liqu 1. 圍巾.siniveli nikama tikina tua ngunguq a pakaliqu. 父親替母親買了漂亮的圍巾 lisi( ) 1. 聘禮.namasan pazangal a ljavaran tua patjara lisi nu masudju. 商討聘禮是在婚禮中的重要過程 lemisi( ) 參照 lisi 1. 下聘.kakudan a lemisi a sauqaljai nu pucekelj. 結婚時男方下聘禮是習俗 litengic( ) 1. 板著臉.sasakuya na litengic amudingan. 皺眉頭不雅觀 Page 339 of 374

340 nalitengic( ) 參照 litengic 1. 板著臉樣.nalitengic a mudingan nimadju. 他的臉皺成一團 liulj( ) 1. 蒸汽.nu kalja vuceleljan makeljang a ravac a liulj na kinsa. 冬天的時候煮飯的蒸汽較容易看出來 livai-( ) 1. 具有邊境 不給面子 走錯路之意. pasulivai( ) 參照 livai- 1. 迴避.mayamen a pasulivai a seman qaljaqalja. 不要迴避我們像陌生人一樣 tjelivai1( ) 參照 livai- 1. 小解.tjelivaiananaken ariari vaiku a kitjausangas. 請你們先走前頭我還要小解 tjelivai2( ) 參照 livai- 1. 走錯路.tjelivai timadju tua siki tuvadavadai a djalan. 他在分叉處走錯了路 livalivai( ) 參照 livai- 1. 邊境.i livalivai tua qinaljan a nia tjatjan. 我們的水源是在部落的邊境 livalivai( ) 參照 livailivek( ) 1. 隔間.kasicuayan cinvak a qaciljai a sini livk tua qerengan. 排灣族傳統的房間是用石板隔間床舖 ljacemacemas( ) 參照 cemas ljiacadjau( ) 參照 cadja ljiadet( ) 參照 det lucluc( ) 1. 黃蜂.tjalja tjasi selapayan a caljedjen nua lucluc. 被黃蜂刺到, 會感覺非常的刺痛 luka-( ) 1. 具有 鬆 之意. maluka( ) 參照 luka- 1. 鬆.maluka a su qinadjayan. 你綁的繩子太鬆了 lemuka( ) 參照 luka- 1. 放鬆.lemuka ti kama tua qinuyulja kasiv. 父親將捆綁木材的繩子放鬆 luku( ) 1. 六. [( 日 )] lukugacu( ) 參照 gacu lukulj( ) 1. 棺木.na nguaq a nana ken a pinilijq tua ku kina saluan a lukulj. 趁我還没有死之前選擇我中意的棺木 lemukulj( ) 參照 lukulj 1. 入殮.nu lemukulj a sinzia rihayanan. 基督徒在入殮之前要先作禮拜 lukuljen( ) 參照 lukulj 1. 置於棺木.tucu anga nu macai a caucau lukuljen saka maya. 現代人死後都置 Page 340 of 374

341 於棺木中 lukuljen( ) 參照 lukulj luljai-( ) 1. 具有 疲憊 令人勞累 疲軟 之意. kiluljai( ) 參照 luljai- 1. 費力.na kiluljai sun tua neka nu pacugan. 你為了沒有意義的事耗掉精力 sasululjai( ) 參照 luljai- 1. 你很疲累.ai sasululjai mulitan. mulitan( 女子名 ) 妳辛苦了 maluljai( ) 參照 luljai- 1. 疲累.djavadjavai aicu maluljai mun tusa pazangal a sengesengan. 這吃重的工作使你們疲累 lemuljai( ) 參照 luljai- 1. 使人疲勞轟炸.lemuljai arava aicu a cemapa tua vasa. 烘焙芋頭是整夜的工作, 會使人疲勞轟炸 luljaluljai( ) 參照 luljai- 1. 倦怠.luljaluljai arevac nu pacunaken tjai kama i pangtjer. 我看到叔叔 pangtjer 似是倦怠 luljayan( ) 參照 luljai- 1. 辛勞.paramur sa luljayan ni mulitan. mulitan( 女子名 ) 真是辛苦了 luljaluljai( ) 參照 luljailuljayan( ) 參照 luljailum( ) 1. 水果成熟.sangua a lum a kamaya. 成熟的芒果好吃 malum( ) 參照 lum 1. 成熟.nungida malum a kamaya? 芒果什麼時候成熟? namalumanga( ) 參照 lum 1. 已經熟了.nu namalumanga a veljvelj, madjulu a makapalak. 如果香蕉已經成熟了的, 會很容易壞掉 nu namalum akamaya,madjulu a mapalak. 如果是已經熟了的芒果, 會很容易壞掉 lemum( ) 參照 lum 1. 使成熟.kitulu aken a lemum tua kamaya. 我練習幫芒果催熟 lumalj-( ) 1. 具有 使人生氣 喪氣 之意. malumalj( ) 參照 lumalj- 1. 生氣.izua ku qalji a madjele a malumalj maluljaitjen a kipapaulingaw tua tja kai. 我有一位朋友很容易生氣與他說話要格外小心 lemumalj( ) 參照 lumalj- 1. 使人喪氣.tima na lemumalj taimadju 誰使他喪氣? lumaljen( ) 參照 lumalj- 1. 不受肯定.lumaljen nua salasaladj timadju manasika secacadja tua kinateveteveljan niamadju. 由於他不受夥伴肯定所以離開他的團隊 lumalumalj( ) 參照 lumalj- 1. 容易生氣.ikananguaq a maljikai tua lumalumalj a caucau madjulu a makinamalji. 不行與容易生氣的人開玩笑他會火大 lumalumalj ti madju Page 341 of 374

342 inika makay tjakaljikain. 他很容易鬧脾氣, 經不起別人的玩笑 lumaljen( ) 參照 lumaljlumalumalj( ) 參照 lumaljlumeljak( ) 1. 軟.nu lumeljak a kakanen keman ti kama ayatua maljekuyanga aljis ni madju. 父親只吃軟的食物因為他的牙齒都已經壞了 lunbun( ) 1. 論文.pazangal a vencik tua hakasi lunbun. 博士論文是很難寫的 [( 日 )] lupi-( ) 1. 具有 阻礙 懶惰 之意. malupi( ) 參照 lupi- 1. 懶惰.neka nu tja qadav nu malupi itjen. 懶惰導致貧窮 lemupi( ) 參照 lupi- 1. 阻礙.amin a su lemupi tua qaliqali. 你只會阻礙人 lupilupi( ) 參照 lupi- 1. 懶散.aicu a lupilupi a caucau neka nu tjenglai a papu sensengan. 沒有人敢跟懶散的人工作 lupilupi( ) 參照 lupiluqem1( ) 1. 有能力 ; 有氣魄.izua luqem nua cemas. 神是有能力的 puluqem( ) 參照 luqem1 1. 有氣魄.kisamulja ravac timadju saka puluqem uta. 他用功又有氣魄的人 luqem-2( ) 1. 具有輕視 經不起之意. maluqem( ) 參照 luqem-2 1. 經不起.ayatua maluqem timadju tuatjaljakuaininianga ka kidjadjalan tjanuitjen. 他經不起我們的指點不再和我們同行 lemuqem( ) 參照 luqem-2 1. 輕視.nakuya lemuqem tua timaimanga. 不能輕視任何一個人 luqic-( ) 1. 具有 鬧脾氣 小氣 捉弄人 之意. maluqic( ) 參照 luqic- 1. 鬧脾氣.maluqic timadju ka masan tjaparut. 他只要輸了就會鬧脾氣 lemuqic( ) 參照 luqic- 1. 惹使生氣 ; 捉弄人.tjalja caquan timadju a lemuqic tua salasaladj. 他最會惹夥伴生氣 nakuya lemuqic tua rikit a vinarungan a caucau, kikarivuanan itjen. 不能捉弄沒有氣度的人, 會對我們沒完沒了 luqiluqic( ) 參照 luqic- 1. 小氣.inika temzeng atja kaljikain timadju luqiluqic a ravc. 他是很小氣的人, 經不起別人開他玩笑 luqiluqic( ) 參照 luqicluseq( ) 1. 眼淚.izua uta a luseq nua vatu. 狗也有眼淚 Page 342 of 374

343 peluseq( ) 參照 luseq 1. 流淚.nu singlit aken tjanusun peluseq aken. 我想念你的時候總是會流淚 luseqnaqiljas( ) 參照 luseq 1.( 古壺 ) 月亮的眼淚.aicu a luseqnaqiljas namasan sikiqauqaung tua qudjalj saka papizuanan tua sikapalisilisi a palalj uta. 古壺 月亮的眼淚 是占卜祈雨, 並寄放占卜用羽毛 luseqnaqiljas( ) 參照 luseq lutjuk( ) 1. 兔子.liav a lutjuk ita nimadju a quma. 他的田裡有很多兔子 lutlut-( ) 1. 具有 捲起 之意. talutlutan( ) 參照 lutlut- 1. 一蓆子.aku imaza sa talutlutan a sekam? 這一蓆子怎麼會在這兒? lemutlut( ) 參照 lutlut- 1. 捲起.lemutlut tua rinasi a sekam ti kina. 母親捲起曬太陽的草蓆 linutlut( ) 參照 lutlut- 1. 被捲起來.linutlut a mareka sekam sa pivavavi tua salang ni kama. 那些草蓆被父親捲起來並放在倉庫上面 lutud( ) 1. 痛 ; 痛苦 ; 承受痛苦 ; 喊痛.paramur sa lutud nakutjialj. 我的肚子劇烈疼痛 palutud( ) 參照 lutud 1. 叫痛.anana ayaya palutud timadju. 他呀呀叫痛 kilutulutud( ) 參照 lutud 1. 承受痛.kilutulutud ta saqetjuan timadju. 他在承受生病痛苦 lemutud( ) 參照 lutud 1. 痛苦.kipaula itjen ta lemutud a tjavarung. 心痛是很痛苦 lemutulutud( ) 參照 lutud 1. 正在隱隱作痛.lemutulutud a ku piqay. 我的傷口隱隱作痛 luvad-( ) 1. 具有 分配 之意. kiluvad( ) 參照 luvad- 1. 取部分.kiluvad aken a pakakeri tusa nu puk. 我取一點樹豆 malaluvad( ) 參照 luvad- 1. 平分.malaluvad tjiamadju tua a tinpana niamadju. 他們平分所獲得的魚蝦 maluvad( ) 參照 luvad- 1. 分到.nu izua masudjusudju maluvad sakamaya mamazangiljan tua cinulju a qacang. 在結婚典禮的時候頭目一定會分到豬肉的重要部位 lemuvad( ) 參照 luvad- 1. 分給.lemuvad ti kina tua ljaceng tua nia ljaqediqedi. 母親分一些菜給我們的鄰居 luvadan( ) 參照 luvad- 1. 分 給.luvadan tua paisu nua kaka ti veneng. veneng 的姊姊分她一些錢 nu naseljeliav itjen tu tjakanen, tja luvadan atja ljaqediqedi. 如果我們有充裕的糧食就分享給鄰居 Page 343 of 374

344 luvadu( ) 參照 luvad- 1. 請分.luvadu azua mareka ljualju tua mareka kakedrian. 請你分了那些糖果給小朋友 luvadan( ) 參照 luvadluvadu( ) 參照 luvadluvang( ) 1. 凹陷 ; 窟窿.kipapaulingav itjen nu semacemecemel itjen, ayatua izua mareka luvung tua sacemel. 走進叢林要很小心, 因為有做為捕捉動物用的窟窿 puluvangan( ) 參照 luvang 1. 墳場.kasicuayan a puluvangan caceveljan tua naseljekuya. 過去排灣族的墳場是用來埋葬惡死者的地方 lemuvang( ) 參照 luvang 1. 埋葬.uri lemuvung a vuaq tua namacai a nia cunguljan. 今天要埋葬過世的親戚 lja-( ) 1. 具有 屬於那一家 之意. ljazengror( ) 參照 lja- ljaceng( ) 1. 青菜 ; 野菜.tjenglai sun tua ljaceng? 你喜歡青菜嗎? liav sa mareka ljaceng a makaya tjasi kesa tua vaqu a pinu ljacengan. 這裡有很多野菜可以煮有野菜的小米飯 2. 形容美麗的青少女. pinuljacengan( ) 參照 ljaceng 1. 有放青菜.na kemesa ti vuvu tua pinuljacengan a kinsa padai 祖母煮的白飯裡有放青菜 kiljaceljaceng( ) 參照 ljaceng 1. 正在採菜.kiljaceljaceng ti kina itua nia quma.. 媽媽正在田裡採菜 kiljaceng( ) 參照 ljaceng 1. 採菜 ; 買菜.vaikaken a sema tuaquma a kiljaceng. 我去田裡採一些菜 vaikaken a kiljaceng a sema siubai. 我去商店買菜 saljaceng( ) 參照 ljaceng 1. 形容美麗的青少女.na saljaceng sun aravac vuvu. 我的小孫女啊! 妳真美麗 semanljaceng( ) 參照 ljaceng 1. 準備要煮的菜.pusaladju tjai kina a semanljaceng. 去幫媽媽準備要煮的菜 nasepuljaceng( ) 參照 ljaceng 1. 種植的很鬆散.nasepuljacen a nia sinitalem a djulis. 我們的紅藜種植的很鬆散 ljemaceng( ) 參照 ljaceng 1. 切菜.ljemaceng ti kina tua uri kesain tua kanenua qacang. 媽媽在切要煮給豬吃的菜 ljadjek( ) 1. 露珠.nu medjama itjen a sema puvasan pacunitjen tua ljadjek i vavaw tua uming. 一 Page 344 of 374

345 早到竽頭園你會看到露珠在葉子上 ljagai1( ) 1. 男子名.ti ljagay a ngadan ni kaka. 哥哥的名字叫 ljagai ljagai-2( ) 1. 具有敬酒之意. ljagayu( ) 參照 ljagai-2 1. 去敬酒.sau!ljagayu! 去吧! 去敬酒! ljemagai( ) 參照 ljagai-2 1. 敬酒.aicu a ljemaqai izua papenetjan inikatjen a ljemaqai a paqateleng. 敬酒有一定的規範, 不可以隨意亂敬酒 ljemagaljagai( ) 參照 ljagai-2 1. 正在敬酒.ljemagaljagai ti kaka tua zemiazian. 哥哥正在向跳舞的人們敬酒 ljagayu( ) 參照 ljagai-2 ljaimaza( ) 參照 mazaljaizaya( ) 參照 zaya ljakai( ) 1. 鞦韆.aicu a mareka gaku izua sakamaya ljakai. 各學校都有鞦韆 ljakaljat( ) 1. 手腕. kaljakaljatan( ) 參照 ljakaljat 1. 手腕.ku sinikelay a tisagi pita ku kaljakaljatan. 我把帶子掛在我的手腕上 ljakarav( ) 1. 榮耀禮.aicu a tarar, palalj katua saviki namasan ljakarav itua paukuz nua mamazangiljan nu pucekecekelj. 頭目家族的聘禮中頭環和羽毛與檳榔稱為榮耀禮 ljakev-( ) 1. 具有 庇護 之意. paljakev( ) 參照 ljakev- 1. 保護.paljakev a kinakina kuka tua kiakiav nuizuamezeng. 母雞遇到老鷹時候會保護小雞 ljakeven( ) 參照 ljakev- 1. 庇護.ljakeven itjen nua cemas tua picul nimadju. 上帝用祂的力量把我們隱藏 ljemakev( ) 參照 ljakev- 1. 庇護.ljemakev a naqemati a cemas tua caucau. 上帝庇護人類 ljakeven( ) 參照 ljakevljakua( ) 1. 但是.nguanguaqaicu a umaq ljakua pazangal a kakavelian. 這棟房子很漂亮但價錢很貴 ljaljai( ) 1. 秋蟬.nu selemalemananga zemaing a ljaljai na temalidu aravac. 秋蟬在傍晚時會唱出優美的歌聲 Page 345 of 374

346 ljaljakan( ) 1. 小指頭.na maqaljapit tua siqeljevan nua paljing aku ljaljakan mana sika na minvalak. 我的小指頭被門夾道腫起來 ljaljanguyan( ) 參照 ljanguiljaljap-( ) 1. 具有 匍匐前進 之意. ljemaljap( ) 參照 ljaljap- 1. 匍匐.ljemaljap angiav ta kulavav. 貓匍匐前進抓老鼠 ljaljaqedian( ) 參照 ljaqediljaljegean( ) 1. 口琴.izua ku ljaljegean a sinvai na ku qali a ti kuljelje. 我的朋友 kuljelje 送我一隻口琴 ljaljeqel( ) 1. 冷.ljaljeqel aravac a i kavulungan. 大武山上非常冷 kaljaljaljeqelan( ) 參照 ljaljeqel 1. 冬天.madjaljun anga seleman a qadav nu kaljaljaljeqelan. 冬季很快進入夜晚 ljaljeqeljeqel( ) 參照 ljaljeqel 1. 冷了.ljaljeqeljeqel aicu a kinsa pai seljecuanan. 飯菜都已經冷了, 請先熱一下 ljemaljeqel( ) 參照 ljaljeqel 1. 感覺到冷.ljemaljeqel sa imaza. 這裡讓我感覺有點冷 ljaljeqelan( ) 1. 男子名.na saregem sa ti ljaljeqelan. ljaljeqelan( 男子名 ) 很有男子氣慨 ljaljeqeljeqel( ) 參照 ljaljeqel ljaljiak-( ) 1. 具有 散發 散播 散放 之意. seljaljiak( ) 參照 ljaljiak- 1. 散播.aicu a vuciar nua ljaluing madjele a seljaljiak a masa vali. 昭和草的花很容易因風而散發出去 ljaljiga( ) 1. 蜈蚣.saqetju a kacen nua ljaljiga. 被蜈蚣咬是非常痛 kinacangaken nua ljaljiga pimudingan. 我曾經被蜈蜙咬在臉部 ljaljikang( ) 1. 九層塔.nu qemirqir itjen ta ngacingaci tja pizuanan ta ljaljikang mana salum. 我們炒蝸牛的時候要加些九層塔會更香 ljaljumai( ) 1. 掃帚.aicu a ljaljumai si parimasumasudj tua i kaumaqan. ljaljumai 是用在室內的掃帚 ljaljumegan( ) 1. 守護神. saljaljumegan( ) 參照 ljaljumegan 1. 裝魂魄 之古壺.aicu a saljaljumegan a reretan namasan kakiqaunga tua patjara nu tjaivililj katua siqauqaung a pacugan. 裝魂魄 的古壺是用來占卜未 Page 346 of 374

347 來, 也是哭壺 ljaljungu( ) 1. 面對面.ti kina aku ljaljungu a keman katiav. 昨天跟我面對面吃飯的是我母親 ljaluai( ) 1. 清楚.nase ljaljuai a si qaqivuan ni madju. 她講話很清楚 paljaluai( ) 參照 ljaluai 1. 叮嚀 ; 交代.na paljaluai ti kama a temulu tjanuamen a mare kakakaka tu palalautanga mare kiljjivaljivak. 父親清楚交代我們兄弟姊妹要永遠彼此的相愛 ljemaljuai( ) 參照 ljaluai 1. 弄清楚.na ljemaluai sun tazua kai nua sinsi? 你有聽清楚老師的話嗎? ljaluai-( ) 1. 具有 清楚 瞭解 之意. maljaluai( ) 參照 ljaluai- 1. 清楚.maljaluai a ravac a kinakaian nimadju. 他講話是非常清楚 ljemaluai( ) 參照 ljaluai- 1. 瞭解.ljemaluai sun tua icu a pacugan? 你瞭解這個問題嗎? ljaluing( ) 1. 昭和草.sanguaq a ravac atja san djamain a ljaluing. 炒昭和草非常好吃 ljama-( ) 1. 具有燒化之意. sepaljama( ) 參照 ljama- 1. 延燒.ka ljemama aken tua nia dangdang sepaljama azua nia tapaw. 我燒新耕地的乾草時延燒到我們的工寮 siniljama( ) 參照 ljama- 1. 用來燒.aicu a zaman imaza siniljama katiav taicu a nia dangdang. 這些火把是昨天用來燒我們耕地的乾草枝葉 maljama( ) 參照 ljama- 1. 燒燬.na pacunaken ka tiav tua maljama zidusia i kadjalanan. 我昨天看到一部車子在路上燒燬 ljemama( ) 參照 ljama- 1. 燒 ; 放火燒.ljemama ti masegeseg tua gadu. masegeseg ( 男子名 ) 燒了一座山 na ljemama ken tua ta gaduan ka sicuayan. 我曾經放火燒過一座山 ljinama( ) 參照 ljama- 1. 有燒.ljinama ka tiyav nivuvu a nia dangdang. 昨天祖父有燒我們所砍伐的雜草樹木 ljamecav( ) 1. 清澈.ljamecav aravac a zaljum i maza i tua nu pana. 你們這裡的河流水很清澈 ljamecav a zuljum i veljeluan. 小溪的水很清澈 naljamecav( ) 參照 ljamecav 1. 很晴朗.naljamecav sa kinaqadavan tucu. 今天的天氣很晴朗 ljamljam( ) 1. 生薑.nutja pu ljamljam a siav sanguaq a ravc. 煮湯時加生薑就很好吃了 Page 347 of 374

348 ljanger( ) 1. 瘀青.ai sa ljanger nasu cungal. 你的膝蓋瘀青 ljangi( ) 1. 萬壽菊.aicu a pasa ravar a vavayavayan, tjengelai a ravac a seman tarar tua ljangi ayatua salum ti madju. ravar 排灣族婦女, 很喜歡用萬壽菊做頭飾因為它很香 ljangui-( ) 1. 具有 游泳 戲水 游泳池 ( 地方 ) 之意. ljaljanguyan( ) 參照 ljangui- 1. 游泳池 ( 地方 ).neka nu ljaljanguyan i tua nia gakku. 我們學校裡設有游泳池 ljemangui( ) 參照 ljangui- 1. 游泳.aku sun a macaqu a ljemangui, manu na kicaquan sun ka kakedrian anan? 你怎麼游的很棒, 小時候你學過嗎? ljapanai( ) 1. 玉米.maljian sa sanguaqan nua nu ljapanai. 你們家的玉米口感特別好 masan lialiav atja kamanguaq tua ljapanai. 玉米對我們的用途很多 ljapaqadriv( ) 1. 家族名.ljapaqadriv a nia ljaqediqedi. 我們的鄰居是 paqadriv 家族 ljaqecaqecap( ) 參照 qecap ljaqedi-( ) 1. 具有 交界 邊界 鄰居 之意. ljaljaqedian( ) 參照 ljaqedi- 1. 交界 ; 邊界.pinuqaciljayan a nia ljaljaqedian tua kadjunangan. 我們立石作為土地交界線 ljaqediqedi( ) 參照 ljaqedi- 1. 鄰居.nanguaq aravac a nia ljaqediqedi. 我們的鄰居非常好 ljaqediqedi( ) 參照 ljaqediljaqic( ) 1. 疤痕.aicu aku ljaqic kinasi kakakedrian aken. 這是我小時候的疤痕 paljaqic( ) 參照 ljaqic 1. 臭辣樹.aicu a paljaqic sa san kizingen, san civanen, san lidapau katua san lingadjain. 臭辣樹是用來製作木製湯匙, 攪飯匙和木碗及木湯盆 aicu a paljaqic avan a kakasengsengan a semane lingadja katua langalj. 臭辣樹是用來製作器皿和雙連杯的樹材 maljaqic( ) 參照 ljaqic 1. 被... 疤痕.maljaqic timadju ta kinaculjuan tua sapui. 他被火燒出疤痕 masanljaqic( ) 參照 ljaqic 1. 變成疤痕.masanljaqiccanga azua nasu piqai. 你以前的傷口會結痂成疤痕 namaljaqic( ) 參照 ljaqic 1. 受傷成疤痕.namaljaqic aicu kakakedrian aken. 這是我小時候的疤痕 ljaqiljaqican( ) 參照 ljaqic 1. 有疤.ljaqiljaqican aku qimi. 我的臉上有疤 ljaqiljaqican( ) 參照 ljaqic Page 348 of 374

349 ljaqljaq-( ) 1. 具有 逗趣 逗笑 之意. maljaqljaq( ) 參照 ljaqljaq- 1. 逗笑.mavekelj a caucau a inika maljaqljaq. 有少數人不怕人逗笑 ljaqljaqen( ) 參照 ljaqljaq- 1. 逗趣.tjenglai aravac a kakerian a tja ljaqljaqen. 小孩子喜歡我們逗他玩 ruljaqljaqan( ) 參照 ljaqljaq- 1. 很容易被逗笑.izua ku vuvu a ruljaqljaqan a ravac. 我的小孫子很容易被逗笑 ljaqljaqen( ) 參照 ljaqljaqljasaras( ) 1. 刺茄.aicu a ljasaras sasan tararen nu papucekecekelj a mamazangiljan. 頭目家庭舉行婚禮時, 刺茄是用來做頭飾 ljasiak( ) 1. 南瓜.aicu a ljasiak makaya tja kesain makaya tja qavain. 南瓜是可以煮也可以做糕 ljatel( ) 1. 痕跡.makeljang a ljatel itaku vutvutan ta djinukulan nikina. 我的小腿上留有母親打過之後的痕跡 ljauiu( ) 參照 ui ljauljaung( ) 參照 ljaungljaung-( ) 1. 具有 遮蔽 陰涼處 雨具 之意. paljaung( ) 參照 ljaung- 1. 覆蓋.sau vaiku a paljaung a tja turivecan. 你去用雨具覆蓋我們的工具 kiljaljaung( ) 參照 ljaung- 1. 避雨避烈陽.ka qemudjalj kiljaljaung amen a sema tua tapav. 下雨時我們往工寮避雨 maljaung( ) 參照 ljaung- 1. 被遮蔭.maljaung amen taicu a kasiv. 我們被這棵樹遮蔭 ljauljaung( ) 參照 ljaung- 1. 陰涼處樹蔭.azua ljauljaung kakaqepuan nua marka caucau. 那棵樹下是許多人聚集的地方 ljaung1( ) 參照 ljaung- 1. 雨具.padjeleu anga tua ljaung mananga nu qemudjalj. 可能會下雨, 要記得攜帶雨具 ljaung2( ) 參照 ljaung- 1. 陰涼處.sarunguaq sa ljaung naicu a kasiv. 這棵樹的遮蔭很涼爽 ljaung1( ) 參照 ljaungljaung2( ) 參照 ljaungljautjia( ) 1. 發音近似中文老爹 ; 意指漢人 ; 漢人 ( 另稱外省人 ).ljautjia a nia ljaqediqedi. 我們的鄰居是漢人 [( 中 )] Page 349 of 374

350 ljemautjian( ) 參照 ljautjia 1. 講中文.macaqu anga a mapuljat a kakedrian a kacalisian a ljemautjian. 原住民小孩都已經會講中文了 ljinautjian( ) 參照 ljautjia 1. 中文.maqadilj anan a tja tjuruvu a vavuluvulungan a kacalisian ta ljinautjian. 講中文對於多數原住民老人是很勉強的 ljav-( ) 1. 具有 探訪 溫馨 解脫 之意. tjeljaving( ) 參照 ljav- 1. 完成解脫.tjeljaving anga nia qinaljan tusaqetjuan a ljayar. 我們的部落已經從災難與病痛中得到解脫了 ljavljavan( ) 參照 ljav- 1. 溫馨.maseljecitjen tusa nu ljavljavan. 你們的來訪讓我們倍感溫馨 ljemavljav( ) 參照 ljav- 1. 探訪.kasi biuing amen a na ljemavljav tua nia qali. 我們從醫院裡探訪住院的朋友 ljavac( ) 1. 小肩帶.sikialalang a ljavac nu zemian. 小肩袋是跳傳統舞時的裝飾 paljavac( ) 參照 ljavac 1. 披戴小肩帶.a paljavac ni kama inalang tua kaljipa. 爸爸的小肩帶用貝殼做的 ljavak-( ) 1. 具有 掌管 管轄 之意. paljavak( ) 參照 ljavak- 1. 掌管.kasicuayan mamazangiljan ana paljavak tua kadjunangan katua taqaljaqaljan. 過去的時代是酋長掌管土地和庶民 pinaljavakan( ) 參照 ljavak- 1. 所管轄之地.tjaljiqaca ravac a pinaljavakan nua nia mamazangiljan. 我們的頭目所管轄之地範圍很大 ljavangas( ) 1. 鬼針草.aicu a tarar nua vavayavayan tjara izua sakamaya ljavangas. 婦女的花環少不了鬼針草 ljavar-( ) 1. 具有 對話 文告 議題 訓勉 造謠 之意. kiljavaran( ) 參照 ljavar- 1. 對話 ; 文告.kiljavaran a matjaljaljak nimadju tua sinsi. 他的父母親與老師對話 kiljavaran ti cungtung tua taqaljaqaljan. 總統向人民宣讀文告 semanljavaran( ) 參照 ljavar- 1. 造謠.nakuya semanljavaran a paqateleng tjasiselapai. 不能隨便造謠我們會受害 ljavaran( ) 參照 ljavar- 1. 議題.anema ljavaran tua kina teveteveljan kasauni. 你們剛才集會的議題是甚麼? ljemavaran( ) 參照 ljavar- 1. 訓勉.ljemavaran ti vuvu tjanuamen a mareka vuvu ni madju. 我的祖母訓勉我 Page 350 of 374

351 們這些孫兒女們 ljavaran( ) 參照 ljavarljavek( ) 1. 海洋.dedet a ljavek a kemasi tua nia qinaljan. 海洋離我們的部落很近 ljaveljav-( ) 1. 具有 陪伴 給予溫暖 之意. ljemaveljav( ) 參照 ljaveljav- 1. 陪伴 ; 給予溫暖.ljemaveljav ayaitjen a payuan tua nu makasanumaq tjumaq a caucau a pucungu kemsa. 陪伴在此是指蓋好房子要馬上起火開始煮飯 ljavia( ) 1. 櫛芒 ( 芒草 ).keman a ravac a ljuang tua ljavia. 牛很喜歡吃芒草 inika amin atjasiqavain a kaljavian, sikapalisiuta nua malada. 櫛芒不只是用來做粘糕, 巫師也用來避邪 ljaviljaving( ) 參照 ljaving ljavilu( ) 1. 假酸漿.ljavilu a sicavucavu ta cinavu. 小米糕是用假酸漿的葉子包裹的 ljaving( ) 1. 邊緣.nguangua sa sinipu ljaving tua kun ni kaka. 我姐姐的裙擺邊緣做得很漂亮 pakaljaving( ) 參照 ljaving 1. 衣服的鑲邊.nguanguaq aravac a pakaljaving tua su kava. 你衣服的鑲邊很好看 ljaviljaving( ) 參照 ljaving 1. 岸邊.tjaljuzua u i ljaviljaving, may sasemazua i tua vacalj. 就待在岸邊, 不要走到水深處 ljemavingan( ) 參照 ljaving 1. 河岸.pacunu azua kasiv a ljemavingan tua pana. 你注意看那些河兩岸的樹木 ljavingan( ) 1. 猴子.aicu a ljavingan taciuciuran sakamaya tiamadju. 猴子們總是群聚的 macaqu aravac a ljavingan a a maka vavaw tua kasiw a pacadikecikel. 猴子輕易地能在樹上遊走 maruljavingan( ) 參照 ljavingan 1. 如猴子.maruljavingan a saceqaljan nimadju nu ljevavav tua kasiv. 他爬樹的樣子如猴子般靈活 ljavljav( ) 1. 靠南方之處 ( 也稱靠近平坦之地 ).i ljavljav a nia pukamayan. 我們的芒果園在靠南方的地方 nia sinan pupadayan a niaquma i ljavljav. 我們靠近平坦之地我們是種植水稻 ljavljavan( ) 參照 ljavljavucuvucu( ) 1. 球蕨羊齒.a kapaz na ljavucuvucu cemel tua maca. 球蕨的根是治眼睛的藥草 ljayar( ) 1. 流感.tjuruvu sa saqetju tua ljayar na qesang tucu. 這一次有很多人得了流感 Page 351 of 374

352 seljayar( ) 參照 ljayar 1. 傳染.madjele a se ljayar sa saqetjuan tucu. 這一次的流行性病毒很容易傳染 ljayuz( ) 1. 喜泣之歌.nu izua masudjusudju tjengelai a semenai tua ljayuz a vavuluvulungan a vavayavayan. 結婚典禮的時候, 年長的婦女喜歡唱頌喜泣之歌 ljemayuz( ) 參照 ljayuz 1. 唱哀歌.masupu a macaqu a ljemayuz i qinaljan. 在部落裏會唱喜泣之歌的人屈指可數 ljazengror( ) 參照 ljaljelauz( ) 參照 lauz ljelem-( ) 1. 具有 陰涼 之意. veljelem( ) 參照 ljelem- 1. 陰涼 ; 陰天 ; 烏雲密佈.naveljelem sa kinaqadaqadavan tucu a vuaq. 今天的氣候狀況是陰涼天 veljelemanga aicu a kinaqadaqadaw. 天氣變得陰暗了 ljelet( ) 1. 嘴唇.na minvalak a ljelet nimadju tua kinatjanian ka tiaw. na minvalak a ljelet nimadju tua kinatjanian ka tiaw. ljemaceng( ) 參照 ljaceng ljemagai( ) 參照 ljagai-2 ljemagaljagai( ) 參照 ljagai-2 ljemaini( ) 參照 ljemakev( ) 參照 ljakevljemaljap( ) 參照 ljaljapljemaljeqel( ) 參照 ljaljeqel ljemaljuai( ) 參照 ljaluai ljemaljukuan( ) 參照 ljuku ljemaluai( ) 參照 ljaluailjemama( ) 參照 ljamaljemangui( ) 參照 ljanguiljemaui( ) 參照 ui ljemautjian( ) 參照 ljautjia ljemavaran( ) 參照 ljavarljemaveljav( ) 參照 ljaveljavljemavingan( ) 參照 ljaving ljemavljav( ) 參照 ljavljemayuz( ) 參照 ljayuz ljeme-( ) 1. 具有 使變成 之意. ljemekuya( ) 參照 ljeme- 1. 弄壞.tima na ljemekuya tusa paljing? 是誰破壞這一扇門? Page 352 of 374

353 ljemenguaq1( ) 參照 ljeme- 1. 修理 ; 弄好 ; 整理.tjima na ljemenguaq taicu a qiladjan? 這張椅子是水誰修理的? uri ljemenguaq aken tua ku utubai nusauni. 等一下我要修理我的機車 ljemekuya( ) 參照 ljemeljememet( ) 參照 ljemetljemengiljengis( ) 參照 ljengis ljemengis( ) 參照 ljengis ljemengljeng( ) 參照 ljengljengljemengljengljeng( ) 參照 ljengljengljemenguaq1( ) 參照 ljemeljemenguaq2( ) 參照 ljenguaqljemet-( ) 1. 具有 輕視 被鄙視 之意. semanljemet( ) 參照 ljemet- 1. 輕視鄙視.aku sun a semanljemet aravac tjanuaken? 你為什麼那麼輕視我呢? sinanljemet( ) 參照 ljemet- 1. 被輕視 ; 被鄙視.manu inika sun a kemljang tu sinanljemet itjen a kacalisian nua ljautjia? 難道你不知漢人非常輕視我們原住民嗎? ljememet( ) 參照 ljemet- 1. 輕視 ; 鄙視.nakuya a ljememet tua qaliqali. 不要輕視別人 ljemetiq( ) 參照 ljetiqljemiak( ) 參照 ljiakljemimek( ) 參照 ljimek ljeminga( ) 1. 風聞 ; 抱怨或微詞.tjruvu a ljeminga tua patjara nakuyan nimadju. 多人風聞有關他的惡行 na lemangdaken tu ljeminga taqaljaqaljan tua masa kulungan nua sunciu. 我有聽到庶民有關無能村長的微詞或抱怨 ljemiqu( ) 參照 ljiqu ljemita( ) 1. 一一的.supu a ljemita azua marka qaciljay. 一一的數算那些石頭 puita( ) 參照 ljemita 1. 一次.puita aken a cemakaw tua paisu ni kina. 媽媽的錢我只偷過一次 puitau( ) 參照 ljemita 1. 你再一次.puitau aqemacuvung asu sengesengan. 一次完成你的工作 taitan1( ) 參照 ljemita 1. 單一個.taitan aza inpic. 那隻筆是單隻包裝的 taitan2( ) 參照 ljemita 1. 整塊.taitan azua vutjulj na takec. 那整塊肉是山羌的肉 ljemitacavilj( ) 參照 ljemita 1. 每年.masalut amen a ljemitacavilj. 我們每年慶祝豐年祭 Page 353 of 374

354 ljemitacavilj( ) 參照 ljemita ljemiug( ) 參照 ljiug ljemiuljiug( ) 參照 ljiug ljemizaw1( ) 參照 ljizawljemizaw2( ) 參照 ljizawljemuku( ) 參照 ljuku ljemulju( ) 參照 ljuljuljengis( ) 1. 燒.namaljengis a quvalj nimadju. 他的頭髮被火燒了 ljemengiljengis( ) 參照 ljengis 1. 正在燒豬毛.ljemengiljengis tua vavui ti kama. 爸爸正在用火燒山豬毛 ljemengis( ) 參照 ljengis 1. 燒動物的毛.macaqu aken a ljemengis ta lava. 我會燒光飛鼠的毛 ljengljeng-( ) 1. 具有 看見 之意. paljengi( ) 參照 ljengljeng- 1. 窺視.nupaljengi itjen nu kadjamadjaman makeljang tu inu a umaq nua tjainan. 趁黎明曙光窺視蜜蜂的出入即可知道它的家 paljengljeng( ) 參照 ljengljeng- 1. 給.. 看.saljinga ken tu paljengljeng tjai kina tua ku vincikan. 我想讓媽媽看我所做的刺繡 maljengljeng( ) 參照 ljengljeng- 1. 看得到.maljengljeng a kemasi pairang ai kavulungan nu nanguaq a qadaw. 天氣好的時候可以從平地看到大武山 maljengljeng aravac a nu nanguaqan. 你們的善行有目共睹 ljemengljeng( ) 參照 ljengljeng- 1. 看清楚.na ljemengljeng aken arravac tua su kinipusengsenganan. 我清楚的觀察了你所做的事 ljemengljengljeng( ) 參照 ljengljeng- 1. 正在看.izua ti kina ljemengljengljeng tua sinitalem a vasa. 媽媽正在看她所種植的芋頭 ljenguaq-( ) 1. 具有 調整 修理 舒適 之意. paseljenguaq( ) 參照 ljenguaq- 1. 調整.kelju pusaladiaken a paseljenguaq tua qiladjan. 請來幫我調整桌椅 nia pinaseljenguaq a kinaizuanan nua pianu. 我們調整了鋼琴的位置 seljenguaq( ) 參照 ljenguaq- 1. 舒適 ; 適宜.malevaitjen anaseljenguaq mun tanukinaizuanan. 我們很高興你們住得舒適 na seljenguaq a nia qinaljan. 我們部落座落處很適宜 ljemenguaq2( ) 參照 ljenguaq- 1. 修理.uri ljemenguaq aken tua qezung a kinapalak nua vali nu sauni. 等一下我會修理被風吹壞的窗戶 ljeqeljeqan( ) 1. 腋下.sasequ a ljeqeljeqan nimatju. 他有狐臭 Page 354 of 374

355 ljequ( ) 1. 貓頭鷹.nu qezemezemetj casav a murikakanen a ljequ. 貓頭鷹是在夜間尋覓食物 ljeteku( ) 參照 teku ljetiq-( ) 1. 具有起水泡之意. ljemetiq( ) 參照 ljetiq- 1. 起水泡.ljemetiq a ku lima tua ku pinaisuan tua padai. 我的手因為樁米起了水泡 seqelicing aravc a ku kucu ljemetiq anga a ku kula. 我的鞋子太緊了, 讓我的腳都起了水泡 ljeveq-( ) 1. 具有 祭儀 之意. maljeveq( ) 參照 ljeveq- 1. 五年祭.aicu a ravar neka nu maljeveq niamadju. ravar 亞群的排灣族是沒有進行五年祭的 maquliqulipanga maljeveq ita vuculj. 在 vuculj 亞群, 五年祭已經逐漸消失了 nu ljemita tua sika lima caviljan semusu tua kakudanan a kemasi miling a pasaqinaljan tua tjasevalitan. 每隔五個年頭, 部落就依循從亙古的儀禮舉行迎接造物者與祖靈回到部落接受敬奉 ljia( ) 1. 凌晨.nu uqaljai itjen kiljuvaq itjen tua ljia a migacalj. 男人要比黎明更早起床 tusikaljiananga( ) 參照 ljia 1. 每天清晨.tusikaljiananga medjama timadju a sema vavua. 每天清晨她很早就上山工作 sikaljialjia( ) 參照 ljia 1. 晨星.tima nmapacun anga tua sikaljialjia a vitjuqan? 誰看過晨星? maljia( ) 參照 ljia 1. 黎明.ini anga ka uri cuay ki maljia. 再過不久就會天亮了 maljialjia( ) 參照 ljia 1. 凌晨 (2-3 時 ).patjemaljialjia a sengsengan na kanguhu. 護士的工作到凌晨 ljiabar( ) 1. 聽覺 ; 專注傾聽.nu temulutulu a vavuluvulungan na ljiabar a tja calinga a lemangdangda. 長者在訓話時要專注傾聽 ljiak-( ) 1. 具有 甩乾 之意. ljemiak( ) 參照 ljiak- 1. 甩乾.ljemiak ta vinateqan. 洗衣服後將其甩乾 ljialauz( ) 參照 lauz ljianavalj( ) 參照 navalj ljiateku( ) 參照 teku ljiaviri( ) 參照 viriljigim( ) 1. 針.aicu a ljigim katua kala si cusucusu tua qata. 針與線是用來串琉璃珠 Page 355 of 374

356 ljikai-( ) 1. 具有 開玩笑 之意. maljikai( ) 參照 ljikai- 1. 開玩笑.macaqu aravac timadju a maljikai. 他很喜歡開玩笑 ljikljik( ) 1. 甩一甩.nu uri remasi tjen tua tja vinateqan tjasi ljikljik a zaljum. 若要曬洗的衣服要先把水甩一甩 ljimamur-( ) 1. 具有 乍現 之意. tjemaljimamur( ) 參照 ljimamur- 1. 陽光乍現.na tjemaljimamur qadaw kemasi ta qurepus. 太陽從雲層中乍現 ljimek( ) 1. 混濁.kamayan sa ljimek nua zaljum i veljeluan. 溪邊的水依然混濁 maljimek( ) 參照 ljimek 1. 被混濁.maljimek a zaljum i pana tua qudjalj kasauni. 剛才的雨使溪裡的水混濁 ljemimek( ) 參照 ljimek 1. 使混濁.maya ljemimek a zaljum i tavaljan. 水源地的水不要弄濁了 ljimeljimek( ) 參照 ljimek 1. 混濁的.ljimeljimek a zaljum i pana. 河流的水很混濁 ljimeljimek( ) 參照 ljimek ljinaini( ) 參照 ljinama( ) 參照 ljamaljinaui( ) 參照 ui ljinautjian( ) 參照 ljautjia ljinenguaq( ) 參照 nguaqljingas1( ) 1. 鐵絲.alapu a ku ljingas ita haia. 幫我拿我的鐵絲在我的車上 ljingas2( ) 1. 電話. pakaljingas( ) 參照 ljingas2 1. 打電話.izua ku varung tu pakaljingas tjaimadju. 我打算撥電話給他 na pakaljingas a su sinsi ka tiaw a papupicul tja nu sun. 妳的老師昨天有打電話表示鼓勵妳 puljingas( ) 參照 ljingas2 1. 裝電話.nakiqaung aken tu puljingas katiav. 我昨天去申請裝設電話 ljingav( ) 1. 音質 ; 聲音.nguanguaq a ljingav nimadju nu itja ladengan. 他的音質聽起來很好聽 aicu a tja ljingav a caucau mare timaljimalji, izua mageleng izua ljaivavav. 我們人的聲音各有分別, 有的低音有的高音 ljinulju( ) 參照 ljuljuljiqedev-( ) 1. 具有 瞪 斜眼 之意. Page 356 of 374

357 lemiqedev( ) 參照 ljiqedev- 1. 瞪.lemiqedev a pacun tua duduan. 他生氣的瞪人看 lemiqeliqedev1( ) 參照 ljiqedev- 1. 斜眼.lemiqeliqedev timadju nu pacun tua timaimanga. 他看所有的人都斜眼看 lemiqeliqedev2( ) 參照 ljiqedev- 1. 瞪.nakuya lemiqedev a pacun tua caucau,kemasizua tja rivuan. 不要瞪著別人看, 會產生誤會 ljiqu( ) 1. 逗趣.masan lialiaw a tja ljiquljiqu tua kakerian. 我們有許多種的逗趣嬰兒的方法 ljemiqu( ) 參照 ljiqu 1. 逗樂.padjalim itjen a ljemiqu tua lumamadj. 我們都喜歡逗樂嬰兒 ljiquin( ) 參照 ljiqu 1. 逗笑.nutja ljiquin timadju mapedjeli a kiqazalj angata. 我們若逗他他就笑得非常開心 ljiquin( ) 參照 ljiqu ljisu( ) 1. 桑樹.tjukez nakaiku a asav na ljisu. 桑葉是蠶的食物 ljisuk( ) 1. 抽取.vaik ti madju a sema ta biu sa ljisuk ta kuzibiki. 他去廟裡抽取籤文 ljiug( ) 1. 搖籃.aicu a ljiug tja si pakataqetaqed tua lumamad. 搖籃是供嬰孩睡覺用 ljemiug( ) 參照 ljiug 1. 放在搖籃裡.ljemiug aken ta ku kaka sa ku kelikeli. 我把弟弟放在搖籃裡搖動他 ljemiuljiug( ) 參照 ljiug 1. 正搖動.ljemiuljiug ti kaka tjai ljegean a paka taqetaqed. 姊姊正搖動著搖籃哄著 ljegan( 女子名 ) 睡覺 ljivakung( ) 1. 文株蘭.aicu a ljivakung avan a sitidetideq tua quma. 文株蘭是用來做兩家田園之界標 ljizaw-( ) 1. 具有探視 ; 訪視 ; 查看之意. ljemizaw1( ) 參照 ljizaw- 1. 探視.uri vaikamen a ljemizaw tua saqetjuqetju i biuing. 我們要去醫院探視病人 ljemizaw2( ) 參照 ljizaw- 1. 查看 ( 探看 ).uri vaikaken a ljemizaw tua ku ringai. 我們要去探看我的陷阱 ljuang( ) 1. 黃牛.sanguaq a vutjul na ljuang. 黃牛的肉很好吃 ljui( ) 1. 巫師問卜用之壺.aicu a ljui katua zaqu namasan pazangal a turivecan nu palisi a Page 357 of 374

358 malada. 問卜用之壺與無患子是巫師行儀式的重要法器 ljuku( ) 1. 具有 低頭 之意. ljemaljukuan( ) 參照 ljuku 1. 放低身體.aicu a qinaciljan a umaq tatekutekuan, mana sika ljemaljukuan nu tjumaqitjen. 傳統石板屋都很低所以進出就要放低身體 ljemuku( ) 參照 ljuku 1. 低着頭.na ljemuku sakamaya ti quzang ka kadudududuan nua kina tua pinaslivan tua qalili. quzang( 男性名 ) 因得罪別人而被母親責備時, 他始終低着頭 ljulju-( ) 1.ljulju-. ljemulju( ) 參照 ljulju- 1. 拾取.vaiki a ljemulju tua namaurag a tjianes. 我們去拾取掉落的橘子 ljinulju( ) 參照 ljulju- 1. 撿到的.ljinulju ni kuljelje i djalan aicu a papupaisuan. 這個錢包是 kuljelje 在路上撿到的 ljungaruq( ) 1. 長形.tja ljungaruq a su mudingan ta mudingan nimadju. 你的臉形比他長 ljungudan( ) 1. 前小腿.ruquviquvisan a ljungudan ni sakinu. sakinu 的前小腿很多毛 ljupetj( ) 1. 瓶蓋.nguanguaq sa ljupetj nua kinraljum. 這個瓶蓋很漂亮 2. 堵塞. maljupetj( ) 參照 ljupetj 1. 阻塞.na maljupetj aicu a suiru manasika nu qemudjalj mulaviq sakamaya zaljum. 水溝已經阻塞每當下雨水就溢出來 ljupetjen( ) 參照 ljupetj 1. 堵住.ljupetjen a sicevud nua zaljum ni kina. 媽媽將水源堵住 ljupetjen( ) 參照 ljupetj ljuseq( ) 1. 骨髓.sanguaq a ljuseq nua sizi. 羊骨隨很好吃 ljutu( ) 1. 漏斗.nu temalav itjen tua abura pasa kinraljum ljutu atja si cukau. 我們裝油到瓶子時用漏斗 [( 閩 )] ljuvaq-( ) 1. 具有 早起 比賽 之意. kiljuvaq1( ) 參照 ljuvaq- 1. 更早.kiljuvaq ta ljia a parimasutj tua kasasavan. 在比黎明更早之前, 完成打掃庭院 kiljuvaq2( ) 參照 ljuvaq- 1. 早起.tji kama kiljuvaq tua ljia a vaik a tjemararingai. 父親黎明前去巡視陷阱 maljaljuvaq( ) 參照 ljuvaq- 1. 比賽.maljaljuvaq tjiamadju a madrusa kitjima tjadjaljav. 他們兩位賽跑比賽 Page 358 of 374

359 看誰比較快 tjemaljimamur( ) 參照 ljimamurracev( ) 1. 草藥. kiracev( ) 參照 racev 1. 採草藥.sema gadu ti kama a kiracev. 父親上山採草藥 racuk-( ) 1. 具有 更嚴重 惡化 之意. paperacuk1( ) 參照 racuk- 1. 使變得更糟.aza su kai paperacuk aravac tua nakuya kakudan. 你的話導致壞行為更氾濫 paperacuk2( ) 參照 racuk- 1. 更猛烈.paperacuken nua vali azua sapui. 風助長火勢更猛烈 meracuk1( ) 參照 racuk- 1. 火舌蔓延.ini kamen a nakinemenem tu meracuk azua sapui sa sepaljamanga gadu. 我們沒有想到火燒蔓延整座山 meracuk2( ) 參照 racuk- 1. 變得嚴重.maya kivali maracuk a su saqetjuan. 不要吹風免得妳的病會變嚴重 kipakiljivaku mananga nu meracuk a su saqetjuan. 要保重, 免得你的病情會惡化 radjai( ) 1. 鋒利的.radjai a ku kaukau. 我的鐮刀很鋒利 radjai aravac azua kaukav. 那一把鐮刀很鋒利 paperadjai( ) 參照 radjai 1. 使鋒利.tataqu a paperadjai a su tjakit. 磨你的長刀使其鋒利 ragrag( ) 1. 芋頭粉.veliu anga ta ragrag uri kusi cavu tua vutjulj. 買芋頭粉回來我要包肉用 inika makaya cemavu tua vutjulj nu neka ragrag. 沒有芋頭粉就不能包芋頭粉肉粽 sanguaq a ravac a pinataudan tua sutjav a cinavu a vutjulj tua ragrag. 用芋頭乾粉加花生調裡的肉包很好吃 remagrag( ) 參照 ragrag 1. 伴芋頭粉.remagrag aken tua vutjulj a uri ku cavuin. 我把芋頭粉伴在要包的肉陷裏面 raimai( ) 1. 鴨子.paquziquzip ta raimai ania ljaqediqedi. 我家鄰居是養鴨人家 rakac( ) 1. 勇士.mapida a rakac i tua nu qinaljan? 你們部落裡有幾位勇士? rakac-( ) 1. 具有 拉 復原 之意. marakac( ) 參照 rakac- 1. 被... 捲入.marakac a ku kun ta tjukutjuku. 我的裙子被捲入輪子裡 merakac( ) 參照 rakac- 1. 從病中復原.merakacanga ti kaka tua kina saqtjuan. 哥哥已經從病中完全康復 Page 359 of 374

360 rakacen( ) 參照 rakac- 1. 被拉.rakacen aken ni kina a vaik a kipucemel. 媽媽拉著我去看醫生 remakac1( ) 參照 rakac- 1. 拉.ari pusaladji aken a remakac ta laljing. 走, 來幫我拉水管 ari vaiki a pusaladj a remakac tua sialangan. 我們去幫忙拉樑木回來 remakac2( ) 參照 rakac- 1. 引導.neka nu remakac tua tja maqacuvucuvung. 沒有人引導我們的青年人 rinakac( ) 參照 rakac- 1. 被拉.namaya tua rinakac aken nua galalj. 我好像有被鬼拉 rakacen( ) 參照 rakacraketj-( ) 1. 具有 時間 主角 之意. puraketj( ) 參照 raketj- 1. 整天.masengseng amen a puraketj tua qadav. 我們整天在工作 sirakeraketj( ) 參照 raketj- 1. 主角.sirakeraketj aya itjen tua uri pucekelj a uqaljai katua vavayan. 要結婚的男女被稱為主角 ti ljuzem atja sinikai umaq tucu a qadaw. 今天我們聚集的主角是 ljuzem. rakui( ) 1. 籃子.izua mare timaljimalji a rakui nua payuan. 排灣族有各種不同的籃子 rinakuyan( ) 參照 rakui 1. 裝在籃子裏.rinakuyan a cinapan a aradj. 烘烤完成的芋頭乾放在籃子裏 raljiz( ) 1. 颱風.neka nu raljiz tucu a cavulj. 今年沒有颱風 uri izua raljiz nutiav aya sinipasemalav nua tilipi. 電視報導明天有颱風 remaljiraljiz( ) 參照 raljiz 1. 正在颱風.nakuya casav nu renaljiraljiz. 颱風期間不要外出 raljuv( ) 1. 募款.pida su raljuv? 你包了多少賀禮金? 2. 賀禮. paraljuv( ) 參照 raljuv 1. 支持.ulja sun a 'inuli a paraljuv tjanuaken. 希望你用禱告來支持我 kiraljuv( ) 參照 raljuv 1. 募款.uri vaik amen a kiraljuv a sema tua kiukai na pairang. 我們要去平地教會募款 remaljuv( ) 參照 raljuv 1. 包禮.aicu a remaljuv inika tja kakudan ta paisu a sicuayan. 用錢來包禮不是我們的傳統習俗 ramac1( ) 1. 火種.nu vaik a sema vavua ti vuvu namasi ramac ta rikis. 我祖父在山上工作時都會帶蛇木做火種 [ramac 火種是 vuculj 的 makazayazaya 方言, 有的地方是用 paudalj 表示火種 ] ramac2( ) 1. 具有 準備小米田 之意.remamac nuaya seman puvaquan. 整地準備種小米 Page 360 of 374

361 ramalj( ) 1. 漂流木.nuna remaljiz mapeljuqanga pana tua ramalj. 颱風之後河流堆積了許多的漂流木 pacunu azua marka ramalj a siniqaljudj nua zaljum. 看那些大水沖下來的漂流木 muriramalj( ) 參照 ramalj 1. 收集漂流木.muriramalj amen tu nia sisan umaq. 我們收集漂流木作為建房的材料 ramaljeng( ) 1. 耆老.tjuruvu a mareka ramaljeng i tua nia qinaljan. 在我們的部落有不少的耆老 ramilj( ) 1. 具有 能吃 之意.ai sasu ramilj utji, inikasun a mapuvarung tu neka nu pucekelj tjanusun nu tjaivililj? 我的女兒, 你這麼能吃妳不怕將來沒有人要娶妳? maramilj( ) 參照 ramilj 1. 能吃又量大.izua caucau a maramilj a ravac ljakua kamayan a kuljakuljai. 有人很能吃但是身體依然維持苗條 ranav-( ) 1. 具有 故意 自作自受 捉弄 之意. kiniranavan( ) 參照 ranav- 1. 自作自受.kiniranavan nimadju ta maka utubai a pulapulaw mamasika na mapasaqetju 他受傷是因為酒後騎車所致, 他是自作自受 kiranav( ) 參照 ranav- 1. 故意.kiranav timadju a tjemamaku i tjaiqayau tua kama. 他故意在父親面前抽菸 ranaven( ) 參照 ranav- 1. 捉弄.timadju sakamaya ranaven nu matevetevelj manasika inianga ka kiqaqepuan a patetucu. 每次的聚會大家都會捉弄他所以他再也不來 remanav( ) 參照 ranav- 1. 扮鬼臉.tjenglai a ravac timadju a remanav tua kakerian. 他喜歡對小朋友扮鬼臉 ranaven( ) 參照 ranavrangez-( ) 1. 具有 信靠 依靠 託付 交託 之意. paparangez( ) 參照 rangez- 1. 託付.ti kama na paparangez tjanuaken tua venli ta kipu a kemasi kalinku a sema taihuku. 父親託付我買花蓮到台北的車票 kinirangzan( ) 參照 rangez- 1. 靠著.cemas a kinirangzan ni kama tua kemudang. 父親凡事都靠著上帝來做 kipaparangez( ) 參照 rangez- 1. 信靠.aicu a sinzia pakatua inuli a kipaparangez tua cemas. 信徒藉由祈禱信靠神 kirangez( ) 參照 rangez- 1. 投靠 ; 依靠.nu qelaljan nua kina timadju vaik a kirangez tua vuvu. 母親罵他時就去投靠祖母 nu saqetju aken amin anga ku kirangez tua cemas. 生病時我 Page 361 of 374

362 只有依靠神 na kirangez aken tua siugaking ta ku sini supu tua hakasi. 我是靠獎學金完成博士 sinipaparangez( ) 參照 rangez- 1. 交託.kavaik a sema gaikuku ti vuvu sinipaparangez tjanuaken a paquzip tua ngiaw nimadju. 祖父出國時託我照顧他的貓 makirangez( ) 參照 rangez- 1. 值得信賴.piliqi tua uri makirangez a caucau. 要選出值得信賴的人 rapalj( ) 1. 使不方便.maqeceng aken tua ku rapalj. 身邊的孩子使我不方便 remapalj( ) 參照 rapalj 1. 照顧.uri remapalj aken tua ku vuvu tucu a qadav. 我今天要照顧我的孫子 raqa( ) 1. 具有 偷情 劈腿 分叉之意.nu djemaljun sun tazua nama raqa djalan pasakanavaljuanga. 你到了分叉路就要轉向右邊那一條 kiraqa( ) 參照 raqa 1. 外遇.na kiraqa tua zuma vavayan azua cekelj nimadju manasika namavadai tiamadju. 她的丈夫與另外的女士有外遇所以他們離婚了 sika ljekuyan a ravac a kidraqa tua cekelj. 犯姦淫是致使婚姻破損之源 raqiz-( ) 1. 具有 向上爬 之意. remaqiz( ) 參照 raqiz- 1. 爬上.kasicuayan remaqiz a kisaviki. 過去採檳榔是用爬上去的 raqul( ) 1. 喉結.aicu a raqul sini pukeljang nua naqemat tu uqaljai a caucau. 喉結是造物者給男人的記號 maraqul( ) 參照 raqul 1. 甲狀腺腫大.kemasita sevalitan nimadju izua sakamaya maraqul taya madju. 從他的祖先一直就有甲狀腺腫脹的人 rarasian( ) 參照 rasi raregeregan( ) 1. 關節種稱.na semalimsim ti kama ka mevulung, ayatua a raregeregan na cungal nimadju ini anga ka venala si djavac nimadju. 我的父親到老了很可憐, 因為他的膝蓋關節之疼痛不能讓他行走 rariq( ) 1. 殻.aicu rariq nua sutjav. 這是落花生的殼 rarusungan( ) 參照 rusung rasi( ) 1. 曬 ; 使 曝曬 ; 日曬.nama rasi tiamadju a ita qadav ka tiaw. 他們昨天被太陽曬了一天 marasirasi( ) 參照 rasi 1. 陽光充足之地 ; 日曬.pizuau i tua marasirasi azua vaqu. 把小米放在可受日曬之處 rarasian( ) 參照 rasi 1. 曬穀場.a kinivaqu nia kina pini rarasian a dremasi. 母親們所採收的小米放置 Page 362 of 374

363 在曬穀場曬乾 remasi( ) 參照 rasi 1. 使... 曬.remasi aken tucu a qadaw tua nia vaqu. 今天我要曬我們的小米 rinasi( ) 參照 rasi 1. 曬了.rinasi ni kaka a mareka nia sicauvan. 姊姊曬了我們的被子 rasudj-( ) 1. 具有 和解 之意. kinarasudj( ) 參照 rasudj- 1. 和解的.pasusu tua nu kinarasudj. 要遵行你們和解的內容 marasudj( ) 參照 rasudj- 1. 達成共識.marasudj anga a taqaljaqaljan tua patjara masalut. 族人對收穫祭的活動已達成共識 remasudj( ) 參照 rasudj- 1. 促使和平.macaqu a ravac timadju a remasudj tua nama saseljukuya vinarunga. 他很能協調促使兩個有心結的人和平相處 raumalj( ) 1. 收成時遺漏田園之物.kasicuayan tjuruvu a ki raumalj nu nakipadai a pairang. 過去每逢平地人收割稻米後有不少婦女在田間拾穗 rauraw-( ) 1. 具有 忘記 之意. marauraw( ) 參照 rauraw- 1. 記不得.tuki kemuda marauraw sakamaya ngadan nimadju. 不知為何, 總是記不得他的名字 remauraw( ) 參照 rauraw- 1. 忘記.nakuya remauraw tua na kiljivak tjanuitjen. 不能忘記對我們有恩的人 rava( ) 1. 同性朋友 ( 女朋友 ).tjuruvu a rava ni kaka. 我姊姊有很多的女朋友 rava-( ) 1. 具有 打扮 準備 麻繩 之意. papirava( ) 參照 rava- 1. 為 打扮.ti kina na papirava tjai kaka ka sauni. 剛才是母親為姊姊打扮傳統服飾 siravarava( ) 參照 rava- 1. 麻繩.siravarava a sini vengetj tua zua kakudrakudralan a kasiv. 那些比較大的木頭是用麻繩綁的 mirava( ) 參照 rava- 1. 盛裝.mirava timadju sa vaik a zemian. 他盛裝後去跳舞 ravaravain( ) 參照 rava- 1. 傳統服飾.nguanguaq sa pinuliman tua su ravaravain. 妳的傳統服飾的手工很精美 rinava( ) 參照 rava- 1. 為 準備.aicu a qavai, saviki katua vava rinava tu sivaik a kisudju. 這些年糕, 檳榔和酒是為向女方求婚準備 Page 363 of 374

364 ravac( ) 1. 很 ; 非常.nguanguaq a ravac a nu senai katiaw a qezemetj. 昨天晚上你們唱歌唱得非常好聽 paravac( ) 參照 ravac 1. 凸出.namasan paravac a susikudan i tua nu gakku. 你在你們學校的表現很凸出 ravaravain( ) 參照 ravaravuc( ) 1. 茅草 ( 建築用的 ).pidanga djaljeng a nu kini ravuc? 你們有幾綑茅草呢? rinavuc( ) 參照 ravuc 1. 用茅草蓋的.rinavuc aicu a qumaq. 這棟房子是用茅草搭蓋的 regem-1( ) 1. 畏懼. saregem1( ) 參照 regem-1 1. 畏懼感.saregem itjen tua imaza a kadjunangan. 這個地方令人有畏懼感 saregem2( ) 參照 regem-1 1. 威嚴.nu secevung itjen ta mamazangiljan saregem itjen tuatja paqaljayan. 看到威嚴的頭目令人肅然起敬 saregeman( ) 參照 regem-1 1. 尊榮.aicu a tja si paqaljayan tua mamazingljan kasicuayan, izua za saregeman ni madju. 我們過去之所以尊敬頭目, 是因為他頭銜的尊榮 regem-2( ) 1. 具有 對溫度的感受 之意. regeman( ) 參照 regem-2 1. 忽冷忽熱.ka izuanan itjen i pana patagitagiljangaken a regeman. 當我們還在河川時我就開始忽冷忽熱了 regeregeman( ) 參照 regem-2 1. 正在忽冷忽熱.sarukuyakuya ku kinacavacavan ayatua regeregeman a ken. 我全身不舒服因為我正忽冷忽熱 regeman( ) 參照 regem-2 regeregeman( ) 參照 regem-2 regiljic( ) 參照 giljicreka( ) 1. 各位 ; 每一為位. mareka( ) 參照 reka 1. 各位 ; 每一為位.timun a mareka ku vuvu kelju langdaw tua ku milingan. 我的孫子們請你們來廳我講故事 rekaizuku( ) 參照 zuku rekec( ) 1. 韌帶.ku vinakalj a rekec na venan. 我把水鹿的靭帶砍斷 rekutj-( ) 1. 具有 怕 膽小 敬畏 之意. kinarekutjan( ) 參照 rekutj- 1. 畏懼.nu mapulav a caucau, nekanga nu kinarekutjan. 酒醉的人不知道什麼是 Page 364 of 374

365 畏懼 marekutj( ) 參照 rekutj- 1. 敬畏.marekutj aken tua galalj. 我怕鬼 tjuruvu amarekutj tua namacai anga a caucau. 許多人會怕死人 lemagav aken skamaya tayamadju marekutj aken tu kacen nua vatu. 我出去時一定繞過那家, 我怕會被狗咬 nareminekutj( ) 參照 rekutj- 1. 令人害怕.aku nareminkutj aravac a su siqaivuan? 妳說話真令人害怕 rekutjan( ) 參照 rekutj- 1. 恐懼害怕.verican a su rekutjan sa su kisamulja. 丟掉懼怕, 勇敢向前 verican a su rekutjan i varung. 除去心裏的懼怕 remekutj( ) 參照 rekutj- 1. 嚇人.nakuya a kitavak a remekutj tua qaliqali. 不要習慣去恐嚇別人 rurekutjan( ) 參照 rekutj- 1. 膽小鬼.anema kina uqaljayan a rurekutjan aravac? 這麼膽小鬼算什麼男人? rekutjan( ) 參照 rekutjremagrag( ) 參照 ragrag remakac1( ) 參照 rakacremakac2( ) 參照 rakacremaljiraljiz( ) 參照 raljiz remaljuv( ) 參照 raljuv remanav( ) 參照 ranavremapalj( ) 參照 rapalj remaqezemetj( ) 參照 qezemetjremaqiz( ) 參照 raqizremasi( ) 參照 rasi remasudj( ) 參照 rasudjremauraw( ) 參照 raurawremegiljic( ) 參照 giljicremekutj( ) 參照 rekutjremengez( ) 參照 rengez remeqang( ) 參照 reqangremequng( ) 參照 requng-1 remevur( ) 參照 revurremialan( ) 參照 rialremikul( ) 參照 rikulremingay( ) 參照 ringai remingiring( ) 參照 ringiringremipungan( ) 參照 ripun1 remucruc( ) 參照 rucruc remugrug( ) 參照 rugrugremukuz( ) 參照 rukuz- Page 365 of 374

366 remumul( ) 參照 rumul remuqu( ) 參照 ruquremusung( ) 參照 rusung remuvu( ) 參照 ruvu rengec-1( ) 1. 具有 皺紋 之意. makerengec( ) 參照 rengec-1 1. 起皺紋.nu mevulung anga itjen makerengec a tja mudiungan. 人老了臉部會起皺紋 namakerengec( ) 參照 rengec-1 1. 皺皺的.aku namakerengec a su mudingan? 妳的臉為什麼皺皺的呢? rengec-2( ) 1. 具有 醋勁 之意. marengec( ) 參照 rengec-2 1. 吃醋的.tima inika marengc tua caucau anga i kacauan? 在這個世上有誰不會吃醋? rukarengec( ) 參照 rengec-2 1. 愛吃醋的.marivu aravac a rukarengec a marecekelj. 愛吃醋的夫妻常吵架 rengez( ) 1. 阻欄.aicu a qapaz sini rengez nikama tua ljuang. 這一道牆是父親用來阻攔牛群 marengez( ) 參照 rengez 1. 受阻.uri vaikamen a sema kilung ljakua marengez a nia djalan tua cunuq a masa qudjalj. 我們原計畫去基隆然而受阻於這一場大雨造成的坍方 remengez( ) 參照 rengez 1. 阻擋.remengez a kisacu tua djalan ayatua namacunuq ai tjaizuazua djalan. 路的另一端有坍塌所以警察阻擋路口 reqang-( ) 1. 具有 仰頭 之意. remeqang( ) 參照 reqang- 1. 仰頭.aki anema pacucunan niamadju ana remeqang a mapuljat? 他們在看甚麼, 為何都仰頭向上? reqel( ) 1. 頸鍊.a reqel ni vuvu i vedaljan, ljinenguaq a remukuz ni kina. 我的祖母 vedaljan 的頸鍊, 母親保管的很好 requng-1( ) 1. 敬禮. kirequng( ) 參照 requng-1 1. 敬禮.kirequng tua sasing na kama ni madju. 他向父親的玉照敬禮 remequng( ) 參照 requng-1 1. 低頭 ; 垂頭喪氣.maya kitavak a remequng. 不要習慣低頭 makuda sun ana remequng sakamaya? 你為什麼總是垂頭喪氣? requng-2( ) 1. 具有 鼾聲 之意. Page 366 of 374

367 varequng( ) 參照 requng-2 1. 睡中打鼾聲.tima pukaui a kisapitjan tua varequng a caucau? 誰願意跟會打鼾的人同房間呢? varequrequng( ) 參照 requng-2 1. 正在打鼾.tima zua varequrequng a matu celalaq? 那個是誰在打鼾如同雷聲? sarequng( ) 參照 requng-2 1. 沉睡打鼾.sarequng ti kama tua kina taqedan. 父親在沉睡中打酣 savarequng( ) 參照 requng-2 1. 好似會打鼾.aicu a kinacaucauwan niza, savarequng nu taqed. 這個人的身軀, 好似會打鼾的樣子 reretan( ) 1. 陶壺 ( 有雕紋的 ).maretimalji a kina kemudamudan nua djilung katua reretan. 一般的陶甕和有雕紋的陶壺其外貌是不一樣 retjegel( ) 參照 tjegelrevur-( ) 1. 具有 垮 拆毀 之意. marevur( ) 參照 revur- 1. 垮.marevur a ku umaq ta raljiz. 我的房屋被颱風吹垮了 remevur( ) 參照 revur- 1. 拆除.tima na remevur tua ku umaq? 是誰拆毀了我的房子? rial-( ) 1. 具有 一跛一跛 之意. marial( ) 參照 rial- 1. 跛腳.marial ti madju a kemasi kakedrian. 他從小就跛腳 remialan( ) 參照 rial- 1. 一拐一拐.natjeveliuq a kula nimadju manasik remialan nu djemavac. 他的腳脫臼所以走路一拐一拐 rias( ) 1. 男子名.taitan a ngadan a ti drias kati paqedrilas. rias( 男子名 ) 和 paqedrilas ( 男子名 ) 是同一個名字 ricing( ) 1. 樹枝.na kivekuc a ricing nua tjianes tua masa liyavan nua vangalj. 橘子樹的枝子垂下, 因為橘子結實纍纍 ricingan( ) 參照 ricing 1. 長出枝子.palamu ki ricingan a ku sinitalem a kamaya. 我種的芒果不久就要長出枝子了 ricingan( ) 參照 ricing rigi( ) 1. 馬. purigian( ) 參照 rigi 1. 馬廄.pida zua rigi i purigian? 馬廏裡的馬有幾匹? makarigi( ) 參照 rigi 1. 騎馬.kasicuayan, makarigi a caucau nu tjeqalja. 在過去, 人騎馬到遠方旅行 Page 367 of 374

368 rihai( ) 1. 禮拜.kisamuljau a rihai. 請認真作禮拜 [( 日 )] sirihayan( ) 參照 rihai 1. 敬拜.na mapenetjanga sirihayan nua mareka kiukayanga. 每個教會敬拜的時間都已經固定了 rikirikitj( ) 參照 rikitj rikis( ) 1. 筆茼樹.nama pasavid a rikis i maza tua kadjunangan. 這一區域都佈滿著筆茼樹 nutja pacunan aicu a qapulu nua rikis matu qaljic nua qatjuvi. 我們看筆茼樹幹時很像蛇皮 marurikis( ) 參照 rikis 1. 像筆桐樹.aicu a kasiv marurikis a makaya taleman tua cemel. 這個樹如同筆桐樹一樣可以種植草類 rikitj( ) 1. 短 ; 矮.rikitj a ku kula, inika sedjaljep ta mekelj. 我的腳太短了, 不適合跑步 rikitj a varung nimadju. 他心胸狹窄 2. 不好. mapakarikitj( ) 參照 rikitj 1. 太短.mapakarikitj a ni kama a ubi. 爸爸的皮帶太短了 merikitj( ) 參照 rikitj 1. 變短.ka ljenguaqen a djalan merikitj anga zikang a sema akav. 馬路整建之後去屏東的時間變短了 rikirikitj( ) 參照 rikitj 1. 短的.tja sauqaljai ti utjung nu rikirikitj a quvalj. utjung( 男子名 ) 短頭髮的時候比較帥 rikul-( ) 1. 具有 將手放置腰後 之意. remikul( ) 參照 rikul- 1. 將手放置腰後.remikul ti pukidringan tua ljamljam. pukidringan( 男子名 ) 將拿生薑的手放在腰後 rinikul( ) 參照 rikul- 1. 將拿東西之手放置腰後.qalian anema su rinikul 朋友, 你放在腰後的手上拿了什麼東西? rimu-( ) 1. 具有 急 忙碌 之意. pakirimu( ) 參照 rimu- 1. 快馬加鞭.pakirimu a qemacuvung a nu sengsengan ulja saceqalj tja varung. 請快馬加鞭完成工作好讓我們放鬆心情 kirarimu( ) 參照 rimu- 1. 趕緊.kaselangeda tu uri venali kirarimu tiamadju a kikamurav. 他們獲知颱風要來就趕緊採收文旦 kirimu( ) 參照 rimu- 1. 趕緊.kirimu a qemacuvung asu lunbun. 趕緊完成你的論文 Page 368 of 374

369 marimu( ) 參照 rimu- 1. 忙碌.ayatua patjarusa ti kama tua sengsengan manasika marimu tu qadavanga. 我父親的兩份工作讓他每天如此忙碌 rimuan( ) 參照 rimu- 1. 繁複.paramur sa tja rimuan tucu a qiljas. 我們這個月格外的忙碌 rimurimuan( ) 參照 rimu- 1. 繁忙.anema nu rimurimuan tucu?. 在這一段時期甚麼事促使你們如此繁忙? rimuan( ) 參照 rimurimurimuan( ) 參照 rimurinakac( ) 參照 rakacrinakuyan( ) 參照 rakui rinasi( ) 參照 rasi rinava( ) 參照 ravarinavuc( ) 參照 ravuc ringai( ) 1. 陷阱.ringai tua vavui. 這是抓山豬的陷阱 saygu sun a seman ringai? 你會製作陷阱嗎? puringay( ) 參照 ringai 1. 放陷阱.na vaikanga ti kama a puringay. 爸爸去放陷阱了 remingay( ) 參照 ringai 1. 去捕捉.vaikamen a remingay ta vavuy. 我們要去抓山豬 ringiring-( ) 1. 乾炒. remingiring( ) 參照 ringiring- 1. 乾炒.na remingiring tikina tua sutjaw. 媽媽有乾炒花生米 ringuc1( ) 1. 男子名.ti ringuc a ngadan nua cekelj ni kina i kereker. 姑媽 kereker ( 女子名 ) 的丈夫名叫 ringuc( 男子名 ) ringuc2( ) 1. 表示一個單位. taringucan( ) 參照 ringuc2 1. 一串.izua taringucan a pakecang()i vavav tua cukui. 桌子上有一串肉粽 taringucan azua veljevelj. 那是一串香蕉 rinikul( ) 參照 rikulrinukung( ) 參照 rukung rinumul( ) 參照 rumul rinumul1( ) 參照 rumulrinumul2( ) 參照 rumulrinuqu( ) 參照 ruqurinusung( ) 參照 rusung ripun1( ) 1. 日本.izua ku qali a ripun. 我有一位日本朋友 Page 369 of 374

370 remipungan( ) 參照 ripun1 1. 說日語.macaqu aken a remipungan a qivu. 我會說日語 ripun2( ) 1. 男子名.pulapulav ti kama i ripun. 叔叔 ripun( 男子名 ) 爛醉 rivu-( ) 1. 具有 爭吵 失序 之意. kikarivuan( ) 參照 rivu- 1. 爭吵.venarung tu kikarivuan timadju. 他存心要與人爭吵 kirivuan( ) 參照 rivu- 1. 責備.kirivuan a sinsi tua nataqed a situ. 老師責備打瞌睡的學生 marivu( ) 參照 rivu- 1. 相互對罵.marivu tia madju tua patjara ljaqedi nua quma. 他們為地界的關係相互對罵 marivurivu( ) 參照 rivu- 1. 正在吵架.marivurivu tia madju tua masa rupulavan nua cekelj a uqaljai. 為了丈夫經常喝酒夫婦正在吵架 maturivu( ) 參照 rivu- 1. 失序.nu matjaimadju a sengsengan maturivu sakamaya. 事情只要交到他手上就會失序 ruadjuadjum( ) 參照 rudjumrualap( ) 參照 laprualjak( ) 參照 aljak ruangalj( ) 參照 apu rubulubulung( ) 參照 bulung ruburu( ) 參照 buru2 rucakav( ) 參照 cakav rucruc( ) 1. 困惑.nama rucruc sakamaya timadju tusa mareka sengesengan. 他總是被這些事所困惑 remucruc( ) 參照 rucruc 1. 催促.remucruc ti kina tjanuaken tu pucekelj. 母親催促我結婚 ti kina remucruc tjanuaken a ljemita tua kadjamadjaman. 母親每天催促我起床 rudjudjum( ) 參照 rudjumrudjum-( ) 1. 具有 尖 的意思. ruadjuadjum( ) 參照 rudjum- 1. 尖的.ruadjuadjum a vakela. 箭是尖的 rudjudjum( ) 參照 rudjum- 1. 尖尖的.rudjudjum a ljizim. 針是尖尖的 rugrug( ) 參照 rugrugrugrug-( ) 1. 具有 清理 沖洗 之意. Page 370 of 374

371 remugrug( ) 參照 rugrug- 1. 沖洗 ( 特指地瓜和竽頭 ).nuna kivurasitjen tjara tjasivaik a sema tjatjan a remugrug. 我們採取地瓜之後必到水源清洗 rugrug( ) 參照 rugrug- 1. 清理 ; 沖洗.rugrug nuaya avan a tjasivaik a sema tjatjan a vurasi a semenaw sa semunakuya. rugrug 是將採收的地瓜到水源清洗並清除那些不好的部分之意思 vaikaken a sema tjatjan a remugrug tua vasa ni kina. 我去水源處沖洗母親採取的芋頭 rukacu( ) 參照 kacu rukacunuq( ) 參照 cunuq 1 rukai( ) 參照 kai1 rukaikai( ) 參照 kai1 rukarengec( ) 參照 rengec-2 rukiljivakan( ) 參照 kiljivak rukiqadilj( ) 參照 qadiljrukisekaulj( ) 參照 sekauljrukizaqu( ) 參照 zaqu ruku-( ) 1. 具有 記錄 之意. kiruku( ) 參照 ruku- 1. 記錄.tima uri kiruku tua tja kaigi nu sauni. 等一下的開會誰要做記錄? rukung( ) 1. 彎.rukung aravac aicu a djalan imaza. 這裡的路太彎了 sirukurukung( ) 參照 rukung 1. 使彎曲的.aicu a vatjuljayan sirukurukung tua mareka ljingas. 這個鐵器是用來弄彎鐵絲的工具 marukung( ) 參照 rukung 1. 彎曲了.marukung anga a kinacavacavan ni vuvu tua kina ramaljeng. 祖父的身軀年老到彎曲了 rinukung( ) 參照 rukung 1. 弄彎曲的.rinukung ni kama katiaw aicu a dringai. 這個陷阱夾是父親昨天弄彎曲的 rukurukung( ) 參照 rukung 1. 彎曲.a tjakit izua sevesevc katua rukurukung. 刀子有直直的和彎曲的 amin a rukurukung a tjakit a makaya tjasikasengseng. 只有彎曲的刀我們才能用來工作用 rukurukung( ) 參照 rukung rukuz-( ) 1. 具有 孕育 儲藏 存放 包 之意. sinirukuz( ) 參照 rukuz- 1. 白包.mapaseqeljing tiamadju tua sinirukuz nua taqaljaqaljan. 眾親友的悼慰金能使他們紓解困境 marukuz( ) 參照 rukuz- 1. 受孕.matu na marukuz sati tjava. 看起來 tjava( 女子名 ) 是受孕了 Page 371 of 374

372 remukuz( ) 參照 rukuz- 1. 收拾 ; 儲藏.remukuz amen tua nia kiniqinuman a pisalang. 我們把收成的糧食儲存在倉庫 ti kina matavak a remukuz tua paisu a pi yubingkiuku. 母親習慣存放錢在郵局 rulimuceng( ) 參照 limuceng ruljaqljaqan( ) 參照 ljaqljaqrumagai( ) 1. 高梁.sanguaq a ravac a rumagai a qavai. 高梁做的糕很好吃 rumuk( ) 1. 蝦籠.aicu a rumuk tua quzang kina sengseng ni kama ta qau. 這個蝦籠是父親用竹子做成的 purumuk( ) 參照 rumuk 1. 放蝦籠.tjengelayaken a sema pana a purumuk. 我很喜歡到河裡放蝦籠 rumul( ) 1. 用石頭堆砌 ; 石牆.liav a rumul itua quma. 田裡間有許多石牆 remumul( ) 參照 rumul 1. 正在堆砌石牆.remumul ta qaciljai ti kama tu siqapaz tua ljuang. 爸爸正在堆砌石牆做牛籬 2. 用拳頭打.bukesing nuaya mavan a undu a mararumul a caucau. 拳賽就是人互相打拳擊的運動 rinumul( ) 參照 rumul 1. 被堆砌.rinumul a mareka qaciljai i kavuavuan. 石頭堆砌在田中 rumul-( ) 1. 具有 用拳頭打 揍人 之意. marumul( ) 參照 rumul- 1. 被拳打.inika nakinemenem timadju manu marumul a pimaca. 他並没有留意所以眼睛就被拳打中了 rinumul1( ) 參照 rumul- 1. 被 揍.rinumul timadju nua mapulav a caucau. 他被喝醉酒的人揍 rinumul2( ) 參照 rumul- 1. 拳擊.rinumul ti kuljelje ni kuljius ka mararumurumul a malalumalj tiamadju. 當他們在比拳賽時 kuljelje( 男子名 ) 有被 kuljius( 男子名 ) 的拳打中 runpel-( ) 1. 具有 工具鈍了 之意思. marunpel( ) 參照 runpel- 1. 鈍了.ka seseqas tua qaciljai saku kaukav marunpel a sidang. 我的鎌刀砍到石頭, 刀鋒鈍掉了 runpenpenl( ) 參照 runpel- 1. 鈍鈍的.nu tataqen sa runpenpenl a valjes mana uri makaya sikasengseg. 這個鈍鈍的斧頭要磨過才可以用來做事 runpenpenl( ) 參照 runpelrupaivatjan( ) 參照 paivatj rupaq-( ) 1. 具有沾到之意. Page 372 of 374

373 serupaq( ) 參照 rupaq- 1. 踩到.na serupaq tua caqi nua vatu a ku kucu, mana sika sasequ. 我的鞋子踩到狗糞所以有臭味 rupaqatelengan( ) 參照 paqateleng rupitiqan( ) 參照 pitiq rupulavai( ) 參照 pulavai rupuqimangan( ) 參照 qimangruqaravanan( ) 參照 qaravan ruqauqaung( ) 參照 qaung1 ruqazimanan( ) 參照 qaziman ruqu-( ) 1. 具有 滾動 之意. maruqu( ) 參照 ruqu- 1. 滾動.maruqu ti kalesekes i ta calisilisi. kalesekes( 女子名 ) 在斜坡地滾下來 maruqu a qaciljay a kemasi gadu. 石頭從山上滾下來 remuqu( ) 參照 ruqu- 1. 滾.remuqu ta qaciljai i kavuavuan ti vuvu. 祖父 / 母在田地中滾石頭 namatavak timadju a remuqu tua tjukutjuku. 他習慣於滾動輪子 rinuqu( ) 參照 ruqu- 1. 被 滾動.rinuqu na kikai aza tjagulj ana remengez tua djalan. 阻礙通路的石頭被機械滾動 ruquu( ) 參照 ruqu- 1. 請你 滾.ruquu azua buru a pasamaza i tjanuaken. 請你把那個球滾給我 ruquu( ) 參照 ruqururekutjan( ) 參照 rekutjrusaleljeseljan( ) 參照 saleljeselj rusavatan( ) 參照 vatanrusenasenai( ) 參照 senairusepeljan( ) 參照 sepeljrusiaqan( ) 參照 siaqrusuku( ) 1. 蠟燭.kanekanan nu dinki, tjinaki katua rusuku atja sikipaqulja nu qezemezemetj. 在還沒有電的時候, 晚上是用油燈及蠟燭來照明 [( 日 )] rusung( ) 1. 監獄.aicu a rusung rarusungan tua nasepasaliv a caucau. 監獄是監禁犯人的地方 kirusung( ) 參照 rusung 1. 坐牢.kirusung timadju a masa pinasalivan. 他因所犯的罪坐牢 rarusungan( ) 參照 rusung 1. 禁閉室.aicu a i pusevitjayan izua sakamaya rarusungan. 每一個軍營都有禁閉室 Page 373 of 374

374 remusung( ) 參照 rusung 1. 抓進監獄.remusug a kisacu tua malevelev a caucau. 警察將壞人抓進監獄裡 izuanga vecik turi remsung tjai camak. camak( 男子名 ) 要入監服刑的通知已經到了 rinusung( ) 參照 rusung 1. 被關入監獄.rinusung aku qali a masa pinasalivan nimadju. 我的朋友因所犯的罪被關入監獄了 ruvadrequng( ) 參照 drequng ruvaik( ) 參照 vaik ruveca( ) 參照 vecaruvu( ) 1. 獸欄.i ruvu a nia qacang a penuljat. 我們的豬隻都在豬欄裡面 aicu nia ruvu tua qacan. 這是我們的豬欄 remuvu( ) 參照 ruvu 1. 關入獸欄.remuvu amen tua qacang kasauni. 我們剛把豬關入豬欄 yakiyu( ) 1. 棒球.na temalidu a tja kakedrian ta yakiyu i seikai. 在世界棒球比賽中, 我們的青少年表現優異 [( 日 )] yamizuku( ) 參照 yasai( ) 1. 野菜.tjaljatjengelayan a ken a keman tua yasai. 我最喜歡吃野菜 yasi( ) 1. 椰子.liav a talem ni kama a yasi. 我父親種很多椰子樹 [ 椰子不是排灣族的普遍的植物, 所以有的地方依日語的 yasi 來稱呼 然而, 有的地方以 abar 稱呼之 ] yinsankunglu( ) 參照 kunglu yisu( ) 1. 耶穌.ti yisu aljak nua cemas aya vecik itua kainua cemas. 聖經記載耶穌是上帝的兒子 yisuan( ) 1. 預算.pida nu yisuan tua uri siveli ta umaq? 你們要買房子的預算多少錢? [( 中 )] yubinkiuku( ) 參照 kiuku yucing( ) 1. 幼稚園幼童.ti kaka i selep na sinsi nua yucing. 我姊姊 selep( 女子名 ) 曾經是幼稚園的老師 mavekelj a yucing i kacalisian. 原住民地區幼童人數很少 puyucingan( ) 參照 yucing 1. 幼稚園.nanguaq nu izua a puyucingan i tua tja qinaljan. 在我們部落裡有幼稚園是很好的 Page 374 of 374