Lesson 9 for March 2, 2019
Gulpi in a Beibangte tungah a hehna teng lakkhia hi. Tua l;aitak in tuipi geia sehnel tungah a ding hi. Revelation 13 sungah, John hun a kipan ni tawp ni dong a atan in Pasian pawlpi a do ding zia John tungah kilak hi. Sapi in gamvai/biankna vai kikop vanliatna 3 tawh hi naseppi a sem dingin kipan khia hi. Tuipi pana sapi. Revelation 13:1-10 Lei lak pana sapi. Revelation 13:11-13 Sapi lim. Revelation 13:14-18 Ama hihna dik. Revelation 13:1-2 Ama gamtatna. Revelation 13:3-10 Ama hihna dik. Revelation 13:11 Ama gamtatna. Revelation 13:12-13 A hihna dik. Revelation 13:14 A gamtatna. Revelation 13:15-18
DANIEL Tua ka muh ganhing pen kamkei tawh kibang a, a khete vom khe tawh kibang a, a kam pen humpinelkai kam tawh a kibang hi. Gulpi in tua ganhing tungah ama vangliatna, ama tokhom, leh aana lianpi a pia hi. (Revelation 13:2) HUMPI VOMPI KAMKEI KI 10 A NEI SAPI REVELATION John in sapi khat mu hi. Tua pen Daniel 7 sunga sapi teng kigawmkhawm hi. Daniel humpi (Babylon) hun in nungta hi. John pen sapi lina (Rome khen nih ukna nei: gam thu leh biakna thu) hun in nungta hi. Tua mangmuhna ini kha 42 (538 AD - 1798 AD) sunga gamtatna teng laktel a, tua sapi in papacy hi a, a thahtna pen misiangthote bawlsiat ahi hi. Amah in gulpi kiang panina kumpi tokhommual sagih tung akilam khuapi (Revelation 17:9) leh a vangliatna ngah hi.
Tua sapi tungah kiphatsakna kampau nading le kosiat nading kam khat kipia in, a thuneihna a zat hun ding kha 42 sung kipia hi. (Rev. 13:5 ZSV) Kha 42, si dektaka a liamna leh a damkikna bang hun in piang hiam? 538 AD in, the Ostrogoths (Arianism) te a kihepkhiat khit ciangin, Justinian in Rome a om bishop tungah Rome khuapi makaih ding thuneihna pia hi. March 7, 1798 in, Rome kumpi gam kitangko hi. Pope Pius VI kiman in France ah kipuak hi. Papacy in ama thuneihna ngah kik nawn lo hi. September 20, 1870 in, kumpi Victor Emmanuel II in Rome ah a thukhen zumpi phut hi. Papal States (kumpi gam) beita cihna hi. February 11, 1929 in, Pius XI leh Benito Mussolini te in Lateran Treaty suaikai uh hi. Catholic pawlpi iin Italy pen a suakta gam(sovereign state) in pulaak a, Itlay in zong Vatican City pulaak kik hi. Hectares 44 a zai Vatican City pen Papal ukna tawh a suakta gam (independent state) hong suak hi.
Tua sapi tungah kiphatsakna kampau nading le kosiat nading kam khat kipia in, a thuneihna a zat hun ding kha 42 sung kipia hi. (Rev. 13:5 ZSV) Kam lian pipi leh zahkona a pau nading kam kipia hi. Kha 42 sung thuneihna a nei ding in hun kipia hi. Tua ciangin a kam kek a Pasian kosiatna kam pau a, Ama min, Ama biakbuk, leh vantung a teengte khempeuh a kosia hi. Misiangthote do in a zawh nadingin ama tungah thuneihna a kipia hi. Minam, pau le gam khempeuh a uk theih nading thuneihna kipia hi. Ki sawmte hih kumpi-gam pana piang kumpi sawm hi. Tuate nungah kumpi khat khang dinga, a mai-ate tawh kilamdang ding hi; amah in kumpi thum a nuaisiah ding hi. Amah in Sangpen Pa langdona kam pau ding. Sangpen Pa misiangthote bawlsia ding Hunte leh thukhamte khel sawm ding hi. Ama tungah hun khat le hun lang sung misiangthote a kipia ding hi.
Tua ciangin sapi in Pasian, ama min, ama biakbuuk le vantung a a teengte ahi zongin a kosia hi. (Revelation 13:6 ZSV) Revelation 13:5-7 pen Daniel 7:24-25 tawh ih saikak ciangin sapi in thukham te : (1) milim biakna; leh (2) biakpiak ni ahi Sabbath pan Sunday a kihelna ding phalna pia hi. Pasian zahkona kammal cih pen Sangpen Pa ko na ahi hi. Tua ah Zeisu in mawhneite tangin palai mawhsutna ong sepsak penmihing mawhsutna tawh laih in, and Zeisu bek sep mawhmaisak pen nisim mass piakna tawh khek hi (Hebrews 10:10-12). Thu a nialte khempeuh nasia takin kibawlsia hi. Tua thuneihna te kipia kik ding a, leitung in bia kik ding uh hi.
Tua ciangin leisung panin a hong pusuak ganhing adang khat ka mu hi.tuu bangin ki nih nei a, a kampau zia pen gulpi tawh kibang hi. (Revelation 13:11) A nuaia te tungtawn iin sapi nihna ih thei thei hi: LEI LAK PANA SAPI Tu laitak hih thu tengtawh a kituak khat bek omsun in United States of America ahi hi.
Tua ganhing masa a omna mahah ganhing masa' aana khempeuh zang a, a liamma a damsa tua ganhing masa pen leitung leh a tunga om mi khempeuh, aana tawh a biasak hi. (Revelation 13:12) Gulpi in tuipi pan hong pusuak sapi tungah thuneihna pia hi. Tua thuneihna lianmah sapi nihna in hong zang hi. Gulpi bangin kam pau hi kici hi. Khuamialpi hun lai in Papacy a kikuppih bangin, Leitung ah buaina khat pepeuh om leh USA kizasak in kikup tangtang hi. Ama gamtatna leh kaampau in leitung lok hi. Lampial Protestant USA limcing nalamdangte bawl in, pasian deihna bangin a gamta hongkineih ding hi. Tua in mipite lungsim sukha ding a, sapi masa (Papacy) kiang hong tunpih ding hi.
Ganhing masa omna-ah na lamdang bawltheihna ding thu ngah ahih manin a na lamdang bawlna tawh leitungah a om mi khempeuh khem a, namsau tawh a si ding zahin a kisat liamsa hinapi a nungta lai ganhing pahtawina ding milim khat a bawlna dingun a gen hi. (Revelation 13:14) Leitung bup in sapi nihna a et ciangin, sapi masa lim hong bawl ding hi. Tua in gam-ukna leh biakna lam gawmkhawm in Khuamialpi Hun sunga Papacy in a bawl bangin gam-thuneihna tawh biakna sunga upna laigilte huzaap ding hi. Pawlpi in ama tupna a tun theih nadingin, a diakdiak in "upna lampialna" a gawicip nadingin thuneihna a hong zang hi. Tua mah bangin United States in sapi lim a bawl theih nadingin pawlpi in leitung uk kumpite nehzo zaw in, a tawpna ah Biakna in Kumpi aana zangin hong uk ding uh hi. (E.G.W., GC 444).
Sapi ciaptehna in chip, barcode ahih keh mihingte control nadin a kibawl set khat pepeuh hilo hi. Hi pen biakpiakna vai ahi hi. Hih pen Pasian thukham maw mihing bawl thukham, koi zui ding cih hizaw hi. Hih thu in Zeisu nih veina hong kum kik ma in mipi te khen nih in hong khen ding thu lian khat ahi hi. Na ading hotkhiatna in kua pen banghang in bia na hiam cih tung ah kinga ahih manin, nangma khensatna ahi hi. Lai Siangtho sungah, min khat in zia leh tong nei hi. Tua hi a, 144,000 Paisna zia leh tong-min tawh kiciamteh a (Rev. 14:1), a dangte pen sapi zia leh tong tawh kiciamteh hi. Pawl khatte in a lunglutna lel uh tawh (khut tak lam) kiciamteh hi.
Nang tungah thuman khuavak hong kilak a, Sabbath thukham a hi thukham 10 lak ah 4na hong kilang in Pasian Laisiangtho/ kammal sungah Sunday tan nading bulphuh ding om hetlo hi napi, Sabbath man lo pen tang teitei a Sabbath man pen a hi Pasian in ka Sabbath siangtho a cih na kep nop kei a, na zuih nop kei leh sapi ciaptehna a ngah na hihi. Hih pen bang hun ciang hong tung ding hiam? Pasian Laisiangtho sung ah Sunday tan nading khat zong a omloh lam thei gige a Sunday ni pen ni dangte mah bang a nasep ngeina ni khat mah hi na pi in na nasep pan tawlnga in biakpiakna nei ding cih thukhun na zuih khit nung sang pen Pasian ciaptehna nial a sapi ciaptehna ngah dingin a kipiakhia na hihi. E.G.W. (SDA Bible Commentary, on Revelation 13:16-17)