ake( ) 1. 驚 嘆 語.Ake! Ma mptuting ba eluw qsiya ka laqi ga di. 啊 呀! 那 小 孩 將 要 掉 進 水 圳 裡 了 akedix( ) 1. 好 痛.Akedix! Ga su qqahan papak mu da. 好 痛 啊! 你 踩

Size: px
Start display at page:

Download "ake( ) 1. 驚 嘆 語.Ake! Ma mptuting ba eluw qsiya ka laqi ga di. 啊 呀! 那 小 孩 將 要 掉 進 水 圳 裡 了 akedix( ) 1. 好 痛.Akedix! Ga su qqahan papak mu da. 好 痛 啊! 你 踩"

Transcription

1 a( ) 1. 開 頭 語.A, qbahang kanna namu ha; maha ta smeeluw eluw qsiya kusun. 啊, 你 們 大 家 都 聽 著 ; 我 們 明 天 要 去 修 水 圳 abuh( ) 1. 胸 擋 巾 ; 肚 兜.Asi ka srugun abuh ka laqi, kii ini srutiq lukus. 小 孩 要 戴 上 肚 兜 才 不 會 弄 髒 衣 服 abura( ) 1. 油 ; 沙 拉 油.Psai tikuh bale abura de, tnsiyus su sama. 你 炒 菜 的 時 候, 只 要 放 一 點 點 油 就 可 以 了 [ Truku abura] acih( ) 1. 缺 齒.Ma acih rupun su Watan? Tnkuran su ye pnuqal kui? Watan, 你 怎 麼 有 缺 齒? 是 你 跌 跤 還 是 蛀 牙 ( 所 造 成 的 )? adis( ) 1. 帶 走.Adis isu nii da. Dsani laqi su. 這 些 你 帶 去 吧, 帶 給 妳 的 孩 子 們 ado( ) 1. 因 為.Ado ka qmuyux ma mdheriq eluw, kika moda ku sdheriq di. 因 下 雨 路 滑, 所 以 我 滑 倒 了 aduk( ) 1. 趕 走.Aduk ngerac rodux ga. Maanu ka pyahun sapah truma di? 把 雞 趕 到 外 面 怎 麼 讓 牠 進 到 家 裡 面 呢? aguh( ) 1.( 叫 人 ) 過 來.Aguh sapah di si tama su. 你 爸 爸 叫 妳 回 家 了 ah( ) 1. 表 示 寒 冷 ( 驚 嘆 詞 ).Ah, Bale Takun! Kedu knsekuy qsiya namu hini ha? Takun! 你 們 這 裡 的 水 怎 麼 那 麼 冷 啊? ahing( ) 1. 肩 膀.Baka pnsaan di! Paani ahing su paga ga di. 東 西 裝 好 了! 你 可 以 將 負 薪 架 揹 在 肩 膀 上 了 [tokan 是 男 用 揹 籃, 他 的 揹 法 則 是 有 兩 條 揹 帶 穿 過 兩 肩 揹 負 揹 籃 在 後, 所 以 在 句 型 上 會 使 用 揹 在 你 的 背 上 ] ahuc( ) 1. 鋤 頭.Na Umin ka ahuc gaga, nii ka naku. 那 鋤 頭 是 Umin 的, 我 的 在 這 裡 Ahuc urung de malu sceyan btunux. 十 字 鎬 很 容 易 切 斷 石 頭 aji( ) 1. 味 道.Malu mahun aji na begu ga. 那 個 湯 味 道 很 好 喝 [ 日 ] ajimoto( ) 1. 味 精.Ini miyan hari posa ajimoto saya pure sama di. 我 們 現 在 不 太 使 用 味 精 煮 菜 了 aka( ) 1. 應 該.Aka su pdesun pila laqi su ga mnarux. 你 應 該 要 寄 錢 給 你 在 生 病 的 孩 子 Page 1 of 393

2 ake( ) 1. 驚 嘆 語.Ake! Ma mptuting ba eluw qsiya ka laqi ga di. 啊 呀! 那 小 孩 將 要 掉 進 水 圳 裡 了 akedix( ) 1. 好 痛.Akedix! Ga su qqahan papak mu da. 好 痛 啊! 你 踩 到 我 的 腳 了 akedu( ) 1. 那 麼 ( 多 ); 那 麼 地.Akedu di, Robo; baka nii da. Robo, 怎 麼 那 麼 多 ; 這 就 夠 了 啦 Kedu bale hei na ricah su nii, Takun? Takun, 你 的 梅 子 樹 怎 麼 結 那 麼 多 的 果 實? akeyan( ) 1. 那 麼 地 ; 那 麼 ( 多 ).Akeyan knmalu sknexun phepah nii ha. 這 花 聞 起 來 怎 麼 那 麼 香 Teyan bale si bbeebu su laqi, Pawan? Pawan, 你 打 小 孩 怎 麼 打 的 那 麼 兇? alang( ) 1. 部 落 ; 地 區 ; 國 家.Alang inu nii? Ma nii sbgihur paru ma srnecux paru. 這 是 哪 一 個 國 家 ( 地 區 )? 怎 麼 刮 大 風 又 洪 水 爆 發 [ 族 人 會 表 達 諸 如 此 類 的 對 話, 主 要 還 是 在 看 了 新 聞 報 導 或 看 平 面 媒 體 後 的 反 應 ] ali( ) 1. 日 子.Ali saya maha supi ka Mona ga. Mona 今 天 要 去 當 兵 alix( ) 1. 放 棄 ; 到 此 為 止.Alix texan isu kusun han, ani naq yami Bakan mosa hayan. 你 明 天 先 不 用 去, 我 和 Bakan 去 就 好 ama( ) 1. 女 婿.Uxe mesa Mukan ama na Walis Kumu peni? 不 是 說 Walis Kumu 的 女 婿 是 閩 南 人 嗎? amah( ) 1. 模 糊 ; 褪 色.Ma amah qtaun sasing su nii Pucaq? Pucaq, 妳 這 張 照 片 看 起 來 怎 麼 是 模 糊 的? amuy( ) 1. 蜜.Msibus puqul amuy na walu plabu wa. 竹 蜂 的 蜜 吃 起 來 很 甜 喔 ane( ) 1. 舅 子 ( 丈 夫 與 妻 子 兄 弟 之 互 稱 ).Ane na heya ka Pawan ga. 那 位 Pawan 是 他 姐 姐 的 先 生 ane boxi( ) 1. 黃 野 百 合.Bhege ka phepah na boxi, irih so ane na ka boxi mceas nii. 野 百 合 是 開 白 花 的, 開 黃 花 的 是 它 同 類 的 野 百 合 Page 2 of 393

3 ane cuguk( ) 1. 小 米 菊.Ado qmapah lukus ka sudu nii duri, kiya kesun daha ane cuguk. 因 這 類 的 草 會 沾 粘 在 衣 服 上, 所 以 他 們 就 稱 它 為 "ane cuguk" ane rhenuk( ) 1. 刺 萼 寒 莓.Rhenuk bale ka puqul ta hei na. Ane rhenuk de, ini puqi duma ka hei na. 我 們 吃 的 是 一 般 的 草 莓 若 是 刺 萼 寒 莓 類 的 果 實 有 的 不 能 吃 ane sama bale( ) 1. 裂 葉 艾 納 香.Ani naq kesun ane sama bale we, ini puqi seediq duma. 雖 說 裂 葉 艾 納 香 類 似 山 萵 苣, 但 有 的 我 們 人 不 能 吃 ane tmaku kuya( ) 1. 薄 葉 艾 納 香.Mngihun riyung waso na ane tmaku kuya nii. 薄 葉 艾 納 香 的 葉 子 吃 起 來 很 辣 angal( ) 1. 拿 取.Mona, angal tikuh lukus mu. Mona, 請 幫 我 拿 衣 服 / 請 幫 我 脫 衣 服 angbari( ) 1. 紅 肉 李.Malu nedang na angbari saya mesa wa! 聽 說, 現 在 紅 肉 李 的 價 格 很 好 angkomoci( ) 1. 紅 豆 麻 糬.Bsiyaq ku hari ini ekan angkomoci di, lmngelung hari mkmekan. 我 好 久 沒 有 吃 紅 豆 麻 糬 了, 心 裡 有 點 想 吃 [ 日 ] ango( ) 1. 稀 少 ; 疏.Ye knrudan na ka tama mu di, kndudun ango ka uban na snuunux di. 我 爸 爸 或 許 是 年 紀 的 關 係, 頭 髮 已 越 來 越 稀 少 angu( ) 1. 弟 媳.Sgaalu riyung na tama bubu mu ka angu mu. 我 弟 媳 很 受 我 父 母 的 愛 護 ani( ) 1. 不 論 ; 任 何.Ani ima uxe pdehuk ndaan na tama mu. 任 何 人 都 無 法 達 到 我 父 親 的 成 就 ani naq( ) 1. 不 論.Ani naq so kenu ka qnraqin ta meniq bobo dheran hini ge, asi ta ka knseung. 不 論 我 們 活 在 世 上 是 多 麼 地 困 苦, 我 們 一 定 要 忍 耐 Ani naq knuwan uxe su mu chngiyung. 我 永 遠 ( 任 何 時 候 ) 會 記 得 你 anu( ) 1. 接 頭 語.Anu, kiya ka kesun su mu sai mita han. 所 以 我 叫 你 先 去 看 看 啊 2. 因 為. Ririh mu so tama ka Awi Dakis, anu ka swai rseno na tama mu ka heya. Awi Dakis 等 同 於 我 爸 爸, 因 為 他 是 我 爸 爸 的 弟 弟 apa( ) 1. 揹 負.Isu apa laqi nii ma, paano mu yaku ka qhuni. 你 揹 小 孩, 我 來 扛 柴 薪 arac( ) 1.( 公 雞 ) 挑 戰 的 動 作.Ga miicuw rodux su nii Qapah, te! Ini arac. Qapah, 你 這 隻 ( 公 ) 雞 在 害 怕, 你 看! 沒 有 挑 戰 的 動 作 Page 3 of 393

4 aring( ) 1. 桃.Ga miicuw rodux su nii Qapah, te! Ini arac. 這 ( 些 ) 桃 子 是 我 爸 爸 媽 媽 他 們 所 種 植 的 ariq( ) 1. 疤.Hmnuwa ariq su bukuy nii Pihu? Pihu, 你 背 部 這 個 疤 是 怎 麼 回 事? arumi( ) 1. 鋁 製 品.Mgeriq rulu meyah gmutu mangal arumi alang ka Mukan cbeyo. 以 前, 平 地 人 開 車 到 部 落 收 集 和 帶 走 鋁 製 品 arung( ) 1. 穿 山 甲.Mekan qtahi ka arung. 穿 山 甲 是 吃 螞 蟻 的 動 物 asi( ) 1. 必 須 ; 一 定.Umin, nii scuqi mngihun riyung ka begu sama hnprayan su; asi ka psaan tikuh qsiya. Umin, 你 煮 的 這 碗 菜 湯 太 辣 了 ; 必 須 加 點 水 Asi ka naq smnegul gaya rudan ta ge, kii si maha qrasun na tama bubu ta dhenu mesa qbsuran mu rseno. 我 哥 哥 說, 一 定 要 遵 守 傳 統 禮 俗 與 規 範, 那 樣 才 會 使 我 們 的 父 母 親 高 興 [ Truku asi] asi lux( ) 1. 突 然.Phmaun na paye klaali han; asi lux mhuma tomato biciq di. 他 平 時 種 稻 子, 突 然 改 種 小 蕃 茄 asi na( ) 1. 立 即 ; 馬 上.Huwa ba tuting eluw qsiya ka Umin ma; asi na qrapi Takun ka baga na. Umin 差 一 點 掉 入 水 圳 裡 ;Takun 立 即 抓 住 他 的 手 [ Truku asi na] asuw 1( ) 1. 豬 槽 ; 船 隻.Knacuy daha qhuni mreemux ka asuw babuy cbeyo, asi ka chedin, ini baka murung babuy denu. 過 去 的 豬 槽 是 以 原 木 鑿 成 的, 一 定 要 重, 不 然 會 被 豬 隻 翻 倒 asuw 2( ) 1. 分 ( 東 西 ).Asuw su ima kanna hlama kii Iwan? Iwan, 妳 那 麼 多 的 糖 果 要 分 給 誰? ata( ) 1. 嫂 嫂.Mneyah alang Tongan ka ata mu. 我 的 嫂 嫂 來 自 Tongan 部 落 [ 一 般 我 們 都 會 在 名 字 前 面 加 上 稱 謂, 來 作 為 識 別, 沒 有 大 小 之 分, 如 大 嫂 或 二 嫂, 一 律 在 名 字 之 前 加 上 ata 即 表 示 嫂 嫂 之 意, 如 ata Cimi 即 表 示 Cimi 是 我 的 嫂 嫂 ] atak( ) 1. 剪 刀.Uka atak xiluy rudan ta cbeyo. Asi daha sqiti yayu de scuqi qnedis ka snuunux daha. 我 們 的 先 祖 沒 有 金 屬 製 的 剪 刀 當 他 們 的 頭 髮 過 長 時 即 以 刀 具 削 除 2. 剪. Atak tikuh kukuh baga na laqi nii Robo. 把 小 孩 的 指 甲 剪 一 下 3. 筷 子.Snquri daha btakan duma atak. 有 些 筷 子 是 用 竹 子 削 成 的 Asi ekan baga rudan ta cbeyo, ini salu atak. 我 們 的 祖 先 是 以 手 用 餐 的, 不 削 製 筷 子 awak( ) 1. 牽 ( 扶 ) 著 走.Awak isu laqi nii Robo, maapa ku qhuni ka yaku nana. Robo, 妳 牽 著 小 孩 走, 我 還 要 揹 柴 火 ( 木 材 ) ax( ) 1. 表 示 很 臭 ( 驚 嘆 詞 ).Ax! Maanu skenux riyung kiya ha? 啊! 什 麼 東 西 那 麼 臭? Page 4 of 393

5 ayu( ) 1. 驚 啊 聲.Ayu! nii heya di? Ma so hari bgihur. 哎 呀! 他 到 了 嗎? 他 怎 麼 像 風 一 樣 ayus( ) 1. 界 線.Klaun su ayus dheran ta Umin? Umin, 你 知 道 我 們 土 地 的 界 線 嗎? ebun( ) 1. 凹 陷.Hmnuwa ebun na qnabin ta nii? 我 們 這 面 屋 牆 怎 麼 凹 陷 的? eeyah( ) 參 照 eyah 1.( 回 ) 來.So nii eeyah na klaali wa! Ma ka ini dehuk nana. 這 個 時 間 是 他 平 常 回 來 的 時 候 耶! 怎 麼 還 沒 回 來 呢? ega( ) 1. 電 影.Mnosa miyan mita ega Hori hii ciga yami ka swai mu mqedin. 昨 天 我 和 我 妹 妹 到 埔 里 去 看 電 影 ego( ) 1. 酒 糟.Ego kesun daha beras dhequy snsiyan sino. 濾 ( 篩 ) 過 酒 的 糯 米 粒 他 們 稱 做 酒 糟 egu( ) 1. 多.Egu riyung seediq ga qmita. 很 多 人 在 看 egul( ) 1. 捆 綁.Egul so ddhekan na mimah qsiya ka dapa su. 把 你 的 牛 綁 在 牠 可 以 喝 得 到 水 的 地 方 Egun hiya nisu, ulun mu hini ka naku. 你 的 綁 在 那 兒, 我 的 綁 在 這 兒 ekan( ) 1. 吃.Ekan iyu su de bobo mnekan su ido. 你 吃 過 飯 之 後 要 吃 藥 Iya ekan ido. 不 要 吃 飯 eki( ) 1. 車 站.Klaun su ga inu eki basu mmaha Tepaq hini, Awe? Awe, 妳 知 道 這 裡 要 往 台 北 的 車 站 在 哪 嗎? Elah( ) 1. 名 字 ( 男 性 ).Elah! Ani kii si qqusun su. Elah! 連 那 樣 的 事 你 也 做 得 出 來 ["Elah" 原 為 男 性 名, 但 這 位 叫 做 Elah 的 族 人, 他 做 人 處 事 及 一 般 的 行 為 舉 止 總 落 人 話 柄 因 此, 舉 凡 族 人 中 有 類 似 " 他 " 的 行 為 者, 即 以 Elah 相 戲 ] elih( ) 參 照 Elah 1. 將 水 排 出 ( 疏 減 ).Elih ka qsiya na han, seelih qsiya na de trmuxi ciida ka qcurux di. 先 把 水 放 掉, 當 水 退 了 之 後 再 徒 手 捉 魚 eluk( ) 1. 關 上.Eluk tikuh bais ga Pihu, msekuy wa. Pihu, 請 把 窗 戶 關 起 來, 很 冷 耶 eluw( ) 1. 路 ; 道 路.Eluw mmaha alang ka nii. 這 是 回 部 落 的 路 elux( ) 1. 下 咒.Elux isu wa! Teta su mkela? 你 下 咒 啊, 看 你 會 還 是 不 會? Page 5 of 393

6 emu( ) 1. 香 蕉 糕.Uka riyung mkela smmalu emu ka seediq saya di. 現 代 的 人 ( 指 本 族 人 ) 已 很 少 會 製 作 香 蕉 糕 了 emux( ) 1. 抱 著.Emux tikuh laqi mu nii Temi; sae ku mhido lukus han. Temi, 幫 我 抱 小 孩 ; 我 來 吃 個 飯 encay( ) 1. 空 心 菜.Yaani nadis Plmukan ka encay nii, uka cbeyo hayan. 空 心 菜 可 能 是 閩 南 人 帶 來 的, 以 前 沒 有 eniq( ) 1. 讓 開.Eniq hii! Eniq hii! 讓 開! 讓 開! 2. 所 在 之 處.Ini eniq sapah hii bubu su? 你 媽 媽 不 在 家 嗎? enpicu( ) 1. 筆.Sugi laqi kanna enpicu nii. Egu ga hini na. 這 些 筆 都 分 給 孩 子 們 這 裡 還 很 多 [ 日 語 中 的 enpicu 單 指 鉛 筆, 但 在 賽 德 克 語 的 借 字 中 則 指 所 有 的 筆 ] epux( ) 1. 按 ( 壓 ).Epux tikuh quwaq na hosu nii Puhuk, bkeyo mu. 請 ( 幫 我 ) 按 住 這 塑 膠 水 管 的 口, 我 要 把 它 綁 起 來 Epux tikuh tokan rawa ga bukeo mu. 按 住 那 個 背 籃, 我 要 綁 住 它 2. 薄 的.Mangal ku epux na yaku, mangal mknedux ka heya. 我 拿 薄 的, 他 拿 厚 的 Epux ka pngerah na Sapu. Sapu 的 碗 是 薄 的 eru( ) 1. 沾 黏 ; 沾 染.Eru lukus su rako tanah ga. 把 你 的 衣 服 沾 染 成 紅 色 eruc( ) 1. 柱 子 ; 原 木 狀 之 建 材.Ngalun daha eruc sapah ka trabus duri. 他 們 也 將 二 葉 松 做 為 築 屋 的 柱 子 erueru( ) 1. 常 常 ; 不 斷.Ma su erueru rmengo kari kiya! 你 怎 麼 就 不 斷 講 那 些 呢! esa( ) 1. 餌.Saane ta kmari bicun ka esa ta di kini ho? 我 們 去 挖 蚯 蚓 當 魚 餌 好 嗎? etuk( ) 1. 壓 條.Btakan bncbacan ngalun daha etuk dnamux gmeya. 他 們 以 ( 拿 ) 剖 切 過 的 竹 片 當 白 茅 屋 頂 的 壓 條 2. 壓 ; 夾.Etuk tikuh sekuy ga han Awi. Bkeyo mu. Awi, 把 那 箭 竹 夾 住, 我 來 綁 3. 閉 著.Etuk hari quwaq su wa, kari maanu ka kiya di. 你 能 不 能 閉 嘴, 你 講 的 是 什 麼 話 etuq( ) 1. 攔 阻.Yamu etuq hini ma maha miyan metuq daya hii ka yami; iya ba srhuqi ka boyak kii. 你 們 在 這 裡 攔 阻, 我 們 到 上 面 攔 截 ; 千 萬 別 讓 那 頭 野 豬 給 溜 掉 了 eyah( ) 1. 過 來 ; 來.Eyah hini kanna namu. 你 們 全 部 都 過 來 這 裡 Page 6 of 393

7 eyu( ) 1. 男 性 的 陰 莖.Ini ba mhemuc rmengo so nu eyu ka ita Seediq; pgyaun daha riyung ka kiya. 我 們 賽 德 克 人 絕 不 談 有 關 性 器 ( 陰 莖 ) 的 事 ; 那 是 非 常 忌 諱 的 事 [ Toda iyu ] eyux( ) 1. 狹 窄 ; 擠 壓 ; 勉 強.Wada paru da laqi nii, kika eyux na lukus na nii di. 這 孩 子 長 大 了, 所 以 他 這 件 衣 服 顯 得 窄 小 了 2. 強 要.Eyux ku na ba tmulus mosa theyaq sapah na. 他 強 拉 我 到 他 家 坐 一 坐 [ Toda mkikuy ] eyyo( ) 1. 營 養.Egu eyyo ka balung, ani so kiya ge ini scqii meka. 雞 蛋 的 營 養 成 份 多, 即 使 如 此 不 能 吃 的 太 多 ibuy( ) 1. 田 鼠.Qolic biciq ibuy nii; smkuxun tmrudu so wara truma ma; tudu yqeyaq. 這 田 鼠 是 小 形 的 老 鼠 ; 牠 喜 歡 在 稻 草 下 或 田 埂 築 窩 icin( ) 1. 一 半 ; 一 對 物 品 的 某 一 半 ( 某 一 個 ).Yaku wada mangal icin na ma, wada mu biqun Kuras ka icin na. 我 拿 了 一 半, 另 一 半 我 給 了 Kuras 2. 另 一 ( 邊 ).Moda ku hini ka yaku ma, wada moda icin so hiya ka heya. 我 從 這 裡 過, 他 從 另 一 邊 走 [ Toda icin Truku isil] icuw( ) 1. 害 怕.Kedu icuw su huling. Ini qiyuc huling mu nii. 你 那 麼 怕 狗, 我 這 隻 狗 不 會 咬 人 的 [ Toda icu Truku kisu] icux( ) 1. 攪 動.Icux ido ga di Seta. Ga mbuwa di. Seta, 把 飯 給 予 攪 拌, 它 已 滾 了 [1. Toda icux Truku isux 2. 過 去, 因 種 植 小 米 不 易, 故 賽 德 克 族 人 是 以 煮 稀 飯 為 主 當 稀 飯 在 滾 的 當 中, 要 不 斷 地 攪 拌 ; 因 為 怕 小 米 飯 黏 鍋 將 減 少 稀 飯 的 量 ] ida( ) 1. 依 然.Ani su naq asi kseengi, ida naq so pungu ini rngrengo hii. 你 就 是 罵 他, 他 依 然 不 吭 不 響 地 呆 在 那 兒 [ Toda ida Truku ida] idas( ) 1. 月 亮.Mtumun ka idas de, mtbale idas kesun ta kiya. 當 月 亮 成 一 個 圓 形 時 我 們 稱 為 滿 月 [ Toda idas Truku idas] ido( ) 1. 飯.Mnekan ku ido di. 我 已 經 吃 過 飯 了 [ Toda idaw Truku idaw] igin( ) 1. 尋 找.Igin so tnqiyan su ma, so tnloongan su peni. 在 你 所 睡 過 的 或 坐 過 的 地 方 找 看 看 ilo( ) 1. 跳 躍.Mgnetun miyan quyu tqbequq stexal yami ka Takun, asi miyan ilo icin ma qduriq Page 7 of 393

8 miyan. 有 一 次, 我 和 Takun 遇 到 眼 鏡 蛇, 我 們 立 即 往 一 邊 跳 且 逃 跑 [ Toda sbotaw Truku ilo] ima( ) 1. 誰.Ima si wada mekan ware na Umin ciga? 昨 天, 是 哪 一 位 吃 了 Umin 的 麵 呢? [ Toda ima Truku dima] imah( ) 1. 喝.Imah isu begu qcurux ga di, Lawa. Lawa, 妳 把 那 魚 湯 喝 了 吧 [ Toda imah Truku imah] imi( ) 1. 意 義 ; 意 思.Meniq kesun rmibaq kari, niqan naq imi kanna kari daha kiya. 隱 喻 的 說 話 方 式 都 是 有 其 意 義 的 [1. Toda imi Truku imi 2. 日 ] ina( ) 1. 媳 婦.Kenu ina na Takun Walis? Takun Walis 的 媳 婦 是 哪 一 位? [1. Toda ina Truku ina 2. 廣 意 地 來 說, 該 族 群 所 說 的 ina, 包 括 了 他 / 她 們 兄 弟 姐 妹 堂 兄 弟 姐 妹 以 及 表 兄 弟 姐 妹 的 媳 婦 ] ini( ) 1. 不.Ini baka nana, tqrii dungan. 還 不 夠, 再 裝 上 ( 入 ) Lagi ga, ini beyo mhedu tmalang. 那 個 孩 子, 很 快 就 跑 完 了 [ Toda ini Truku ini] ini bale( ) 1. 從 不.Umin nii peni na, seediq ini bale osa plaling qcurux ka heya. Umin 他 這 個 人 是 從 來 不 去 釣 魚 的 [ Truku ini balay] ini beyo( ) 參 照 beyo 1. 很 快 的.Ini beyo smaruk uban rodux. 燒 雞 的 羽 毛 很 快 的 [ Truku ini biyaw] ini eniq( ) 1. 容 易...( 不 耐 用 ); 不 在.Ini eniq sbekuy negul kiya, ini beyo msetuq. 那 種 繩 子 不 耐 綁, 很 快 就 會 斷 掉 inu( ) 1. 哪 裡.Inu hnblutan na baga ka laqi ga? 那 小 孩 被 割 傷 的 手 在 哪 裡? Maha ku inu mkaxa si tama su? 你 爸 爸 說 他 後 天 要 去 哪 裡? [ Toda inu Truku inu] iq( ) 1. 表 遺 憾 ; 驚 奇.Iq su ba bale Dakis; ma ani tikuh nii ini su klai. 唉!Dakis, 你 真 是 的 ; 就 這 麼 一 點 事 情 你 都 不 會 ( 做 不 好 ) ira bale( ) 1. 杜 虹 花.Ye daha hwaun ka ira bale nii peni? 不 知 道 他 們 會 將 杜 虹 花 這 種 樹 做 什 麼 用? [ Toda ira Truku ira bhegay] iraq( ) 1. 腸 子.Bbaro riyung iraq gaga nbuyas ta. 我 們 肚 子 裡 面 的 腸 子 非 常 長 [ Toda Page 8 of 393

9 iraq 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 Truku iraq] irih( ) 1. 開 頭 語 詞.Irih daha so pgkela dadan ka so lmihu siyang. 他 們 以 分 送 豬 肉 來 確 認 親 戚 irin( ) 1. 左 手 ; 左 邊.Irin kesun daha baga ta ini kbeyax nii; ani si niqan naq mbeyax ka baga daha irin duma seediq duri. 我 們 弱 邊 的 手 他 們 稱 irin( 左 手 ); 但 也 有 的 人 是 左 手 是 強 邊 iriq( ) 1. 壓 住.Iriq papak su puting negul ga. 用 你 的 腳 壓 住 那 繩 子 的 一 端 [ Toda irik Truku pixi] iro( ) 1. 顏 色.Egu riyung klegan ka iro ware saya. 現 在 的 線 有 很 多 種 顏 色 [ 日 ] ising( ) 1. 醫 生.Osa pqita ising de su mnarux peni. 你 若 生 病 的 話, 就 去 看 醫 生 吧 [1. Toda ising Truku ising 2. 閩 ] isu( ) 1. 你 / 妳 ( 代 名 詞 ).Dai lmamu isu ka breenux nii ma; maha ku lmamu mcherus ga ka yaku. 這 平 坦 的 地 方 你 來 採 收 ; 我 到 那 斜 坡 的 地 方 採 [ Toda isu ] ita 1( ) 1. 贈 送.Ita yaku bunuh su nii di Takun! Uka ku bunuh wa. Takun, 你 這 頂 帽 子 送 給 我 啦! 我 沒 有 帽 子 耶 ita 2( ) 1. 我 們 ( 代 名 詞 ).Niqan ta naq Gaya ka ita Seediq, ini pntena Plmukan. 我 們 賽 德 克 族 有 自 己 的 律 法 ( 社 會 規 範 ), 跟 漢 族 是 不 同 的 ito( ) 1. 線.Ita ito ga; siisun mu galiq nii han. 那 個 線 拿 過 來 ; 我 要 先 縫 這 塊 布 Iwan( ) 1. 女 生 名.Iwan ka ngayan mu, lntudan kndalax ngayan na bubu mu rudan. Iwan 是 我 的 名 字, 是 傳 承 自 我 祖 母 的 名 諱 [ Toda Iwan Truku Iwan] iya( ) 1. 不 ( 否 定 詞 ).Iya pspui paru na daka biciq na. 不 要 把 大 的 和 小 的 放 在 一 起 [ Toda iya Truku iya] iyo( ) 1. 張 開 著 眼 睛.Iyo doriq su. Iya qemi. 你 張 開 眼 睛 ; 不 要 閉 著 [ Toda kayyaw Truku iyaw] iyu( ) 1. 葯 物.Niqan seediq tita mosa mangal gamin keguy runge duri ma, spuun daha hmanguc rodux, iyu mnarux rumun kiya mesa. 我 們 賽 德 克 的 族 人 也 有 去 挖 取 野 生 苧 麻 的 根, 然 Page 9 of 393

10 後 與 雞 肉 一 起 燉 煮, 據 說 那 是 治 療 肝 病 的 藥 物 [ Toda iyu Truku iyu] iyuk( ) 1. 吹 氣 ; 吹 筒 ( 管 ).Ga inu iyuk namu puniq? 你 們 的 吹 火 筒 在 哪 裡? [ Toda iyuk Truku iyuk] oba( ) 1. 冬 大 衣.Plkusi oba su! Msekuy. 穿 上 大 衣 吧! 很 冷 [ Toda oba Truku oba] oda( ) 1. 經 過.Oda sapah mu de maha su alang. 你 要 回 部 落 時 經 過 我 家 2. 要 做 的 事.Niqan oda su kusun? 你 明 天 有 事 嗎? [ Toda uda Truku uda] olun( ) 參 照 -uli- 1. 跟 屁 蟲.Olun! Olun! Maha su naq inu isu duri. 跟 屁 蟲! 跟 屁 蟲 啊! 你 也 要 跟 去 那 裡 啊! omocya( ) 1. 玩 具.Uka miyan riyung omocya yami cbeyo han, ini so saya de mnlamu ka tthiqan laqi di. 以 前 我 們 沒 什 麼 玩 具, 不 像 現 在 有 各 式 各 樣 小 孩 子 要 玩 的 東 西 [ Toda omocya Truku omocya] onggaku( ) 1. 音 樂.Onggaku bnarah saya ka nii, malu qbhangun duri. 這 個 是 現 代 的 音 樂, 也 很 好 聽 [ 日 ] ooda( ) 1. 用 途 ; 功 用.Ware nuqah nii ge, egu bale ka ooda na mesa bubu mu. 我 媽 媽 說 : 苧 麻 線 有 很 多 的 用 途 [ Toda ddawun Truku uuda] opux( ) 1. 翻 倒.Opux tikuh quri hini eruc ga Pukuh; kmkelun su? Pukuh, 你 把 那 柱 子 ( 建 材 ) 往 這 裡 翻 倒 ; 你 翻 得 起 來 嗎? [ Toda powhi Truku opux] oro( ) 1. 觀 音 竹.Asi ka rehaq btakan oro nii ka ssalu daha btuku. 他 們 製 作 圓 箕 一 定 要 用 觀 音 竹 片 [ Toda owraw Truku owraw] osa( ) 1. 去.Osa nhari si bubu su. 你 媽 媽 叫 你 快 點 去 [ Toda usa Truku usa] osime( ) 1. 尿 布.Kndudung egu pila kana osime ga duri di. 連 尿 布 也 都 開 始 漲 價 了 [ 日 ] uban( ) 1. 毛.Ini pntena uban daha ka snuunux. 毛 和 頭 髮 不 一 樣 [ Toda uban Truku ubal] ubung( ) 1. 傳 統 織 布 胴 ( 織 機 主 軸 ).Snalu daha qhuni mreemux ka ubung daha cbeyo. 她 們 以 前 的 織 機 主 軸, 是 以 整 棵 原 木 製 成 的 2. 蓋 住.Ubung ta maanu ka sunguc nii di ha? Ini baka suubung hii ka btuku nii. 我 們 要 用 什 麼 蓋 這 樹 豆 了 呢? 這 圓 箕 不 足 以 將 它 蓋 住 Page 10 of 393

11 uciicin( ) 參 照 icin 1. 各 處 各 處.Iya osa uciicin di wa, mmaha ta alang di. 不 要 再 到 處 逛, 我 們 就 要 回 部 落 了 [ Toda uciicin Truku siisil] ucik( ) 1. 辣 椒.Egu riyung ka ucik pnhuma mu. 我 種 了 很 多 辣 椒 [ Toda ucik Truku usik] ucik qawan( ) 1. 朝 天 椒.Ye ima mnadis peni ucik baran nii, kuxun daha mekan, ado ka mngihun. 朝 天 椒 不 知 誰 引 進 來 ( 帶 來 ) 的, 因 為 辣 他 們 喜 歡 吃 [ Toda ucik qaul Truku ucik qaul] udongko( ) 1. 麵 粉 ; 麵 製 品.Mnosa maruy udongko laqi mu, ye mksmalu manto. 我 的 小 孩 子 有 去 買 麵 粉, 他 可 能 想 做 饅 頭 uduh( ) 1. 烤.Uduh bunga ga peni; plhepuh puqun wa. 把 那 地 瓜 烤 了 吧 ; 吃 起 來 甘 甜 酥 口 [ Toda uduh Truku uduh] uhir( ) 1. 強 求 ; 非 要 ; 勉 強.Ye na uhir bbari qbulic Pihu ga, kii meyah smnegul smtuku pila. Pihu 可 能 是 一 定 要 買 到 火 藥, 所 以 他 跟 著 來 賺 錢 Ye uhir daha ppuuyas yami ka debubu mu ciida ma, uka inu ini daha sai smtuku pila. 當 時 我 媽 媽 她 們 為 了 一 定 要 讓 我 們 唸 書, 她 們 就 到 處 去 賺 錢 [ Toda uhir Truku uhir] uka( ) 1. 沒 有.Uka sseediq sapah na Walis. Walis 的 家 沒 有 人 [ Toda uka Truku uka] ulan( ) 參 照 egul 1. 綁 住.Ga mu ulan so ddhekun na mimah qsiya ka dapa. 我 把 牛 綁 在 牠 可 以 喝 得 到 水 的 地 方 uli( ) 參 照 egul 1. 綁 住 ( 祈 使 ).Uli qhuni qtehur hari ka dapa. 牛 要 綁 在 較 粗 的 樹 幹 上 -uli-( ) 1.. ulun( ) 參 照 egul 1. 捆 綁.Ulun su inu dapa sisu? 你 的 牛 要 綁 在 哪 裡? umal( ) 1. 添 補.Iya bale mhmeti mangal ka rabu prihun ta Takun nii wa, uka umal ta denu. 我 們 要 還 給 Takun 的 這 些 苗 千 萬 不 要 隨 便 拿 走 喔, 我 們 沒 有 ( 苗 ) 可 以 添 補 ume( ) 1. 梅 ; 梅 子.Mtbasi puqun ume nii. 這 個 梅 子 吃 起 來 好 澀 [ Toda ume Truku risah] Page 11 of 393

12 un( ) 1. 是 的.Dakis: Maha su neepah, Umin? Iwan: Un, maha ku neepah. Dakis:Umin, 你 要 去 田 裡 嗎? Umin: 是 的, 我 要 去 田 裡 [ Toda iq Truku iq] undo( ) 1. 運 動.Ini kela maanu kesun undo ka seediq ta cbeyo. 以 前, 我 們 的 族 人 不 知 道 什 麼 叫 做 運 動 [1. Toda undo Truku undo 2. 日 ] undozo( ) 1. 操 場.Paru riyung undozo na gako miyan; egu riyung seediq mosa undo hii de mnalix gako. 我 們 學 校 的 操 場 很 大 ; 放 學 後 有 很 多 人 去 那 裡 運 動 [1. Toda undozo Truku undozo 2. 日 ] upu( ) 1. 公 家 ; 公 共 ( 的 ).Upu kanna seediq tnaalang kesun sapac. Sapac 是 指 全 部 落 住 民 所 共 有 的 [ Toda upu Truku upu] uqi( ) 1. 吃.Uqi isu ka ido ga ma; meekan ku ware ga ka yaku. 飯 你 吃 ; 我 來 吃 麵 [ Toda uqi Truku uqi] uqu( ) 1. 認 為 應 該.Uqu namu mosa lmiqu; rseno namu ka yamu. 你 們 是 男 人 ; 該 去 打 打 獵 的 [ Toda uqu Truku uqu] uqul( ) 1. 吃.Uqul su so knuwan ido su nii di? Maha tena tleetu di wa. 你 的 飯 什 麼 時 候 才 要 吃? 會 變 涼 的 耶 [ Truku uqun] uras( ) 1. 壓 在 人 家 身 上.Iya uras yaku wa! Osa naq muras tama su ga. 不 要 來 壓 我 啦! 你 去 壓 自 己 的 爸 爸 [ Toda mirik Truku uras] ure( ) 1. 餓.Kedu ure su; ini su ekan ceka na ali peni? 你 怎 麼 那 麼 餓 ; 你 中 午 沒 吃 嗎? [ Toda muray Truku uray] uruk( ) 1. 幼 犬 ; 雛 狗.Mpitu ka uruk bubu huling na Temu. Temu 的 母 狗 有 七 隻 幼 犬 [ Toda uruk Truku uruk] urung( ) 1.( 動 物 的 ) 角.Nglan daha psaun qbulic halung ka urung dapa cbeyo. 以 前 他 們 是 用 牛 角 裝 槍 枝 的 火 藥 2. 衝 撞.Ye ini urung seediq dapa su nii? 你 這 頭 牛 會 不 會 攻 擊 ( 衝 撞 ) 人? [ Toda urung Truku urung] usuk( ) 1. 袖 子.Niqan naq uka usuk ka lukus daha seediq ta cbeyo duri. 我 們 從 前 族 人 的 衣 服 也 有 Page 12 of 393

13 沒 袖 子 的 [ Toda usuk Truku usuk] utaq( ) 1. 精 子.Niqan utaq ka rseno ma; niqan hulaq ka mqedin. 男 人 有 精 子 ; 而 女 人 有 淫 水 [ Toda utaq Truku utaq] utun( ) 1. 蚱 蜢.Mekan pnhuma ta ka utun nii. 蚱 蜢 吃 我 們 種 的 東 西 [1. Toda kowtun Truku utung 2.Utun 也 是 本 族 男 性 之 人 名 ] utun dayu( ) 1. 螳 螂.Ini daha puqi ka utun dayu, uqun daha ka utun meniq paye. 他 們 是 不 吃 螳 螂 的, 在 稻 子 的 蝗 蟲 他 們 會 吃 utung( ) 1. 點 火.Utung han puniq ga, kii si ini beyo praun kiya hari. 先 將 火 點 起 來, 等 一 下 就 可 以 很 快 煮 東 西 [ Toda ptungi ] utux( ) 1. 神 ; 鬼 ; 鬼 魂.Iya mmhemuc so tmelung ooda naqah, niqan utux ga qmita. 不 要 做 壞 事, 冥 冥 之 中 有 主 宰 者 在 看 [1. Toda utux Truku utux 2. 本 族 的 傳 統 宗 教 是 信 奉 utux,utux 是 泛 指 一 切 超 自 然 的 力 量, 在 本 族 的 語 意 上 Utux 是 神 也 是 鬼 但 若 說 Utux Rudan 則 指 我 們 的 祖 靈 舉 凡 本 族 的 gaya/waya 都 以 utux 為 依 歸 族 人 信 奉 耶 穌 基 督 後, 則 稱 神 上 帝 為 Utux Baro 或 Tama Baro 天 父 ] uumal( ) 參 照 umal 1. 使 增 加.Biqi ku tikuh nana wa; uumal mu na Takun nii. 再 給 我 一 些 ; 我 要 加 到 Takun 的 份 [ Toda uumal Truku uumal] uwic( ) 1. 催 熟 ( 樹 果 ).Uwic blebun ga peni Pawan; pqdali laqi de mhada. Pawan, 把 那 香 蕉 催 熟 吧 ; 熟 了 之 後 給 孩 子 吃 [1. Toda qsweci Truku skuwic 2.uwic( 催 熟 ) 並 不 一 定 要 用 催 熟 劑 ; 將 新 採 收 的 樹 果 置 放 數 日 後 財 食 用, 也 叫 muwic( 催 熟 ;uwic 的 主 事 焦 點 ) ] uxe( ) 1. 不 ( 否 定 詞 ).Uxe naku ka lukus bhege ga. 那 件 白 色 的 衣 服 不 是 我 的 [ Toda uxay Truku uxay] uyas( ) 1. 歌.Gaga muuyas uyas bubu mu. 我 的 母 親 在 唱 歌 [ Toda uyas Truku uyas] uyu( ) 1. 模 仿.Bale naq ba ita Seediq saya duri di, uka ta kkesan iya uyu gaya Telu ma Plmukan nii. 身 為 今 日 的 賽 德 克 人 也 是 真 的, 我 們 很 難 說 不 要 模 仿 漢 人 的 禮 俗 Page 13 of 393

14 uyung( ) 1. 建 築 物 之 後.Ga uyung cyokay coro ka sapah na swai mu rseno. 我 弟 弟 的 家 在 基 督 教 會 的 後 面 p-( ) 1. 會 ; 將.Iya psai hiya btunux kii, pqeere su ddaan seediq di. 不 要 把 石 頭 放 在 那 邊, 你 會 阻 礙 人 家 的 通 路 paadis( ) 參 照 adis 1. 託 人 帶.Mmaha kusun gako ka Temi di; haun mu paadis heya ka lukus misan na Awe mu. Temi 明 天 要 回 學 校 了 ; 我 要 把 Awe 冬 天 的 衣 服 託 給 她 帶 去 paalix( ) 參 照 alix 1. 放 掉 ; 放 棄.Ga mosa paalix pplaxan dapa Pradu hii ka Pawan. Pawan 到 Pradu 牧 場 去 野 放 牛 隻 [Pradu 牧 場 是 我 們 德 固 達 雅 群 過 去 的 牧 場 之 一 今 仁 愛 鄉 精 英 溫 泉 即 為 其 舊 址 ] paanan( ) 參 照 apa 1. 揹.Moda skgirix papak eluw texan ka Iyung Tado, kika paanan tama na meyah alang di. Iyung Tado 有 一 次 在 路 上 扭 到 腳, 結 果 是 由 他 爸 爸 揹 回 部 落 ( 家 ) paangal( ) 參 照 angal 1. 使 拿.So hari mesa mnosa paangal laqi Sama Nape wa. 聽 說 Sama Nape 好 像 有 去 墮 胎 過 呢 paani( ) 參 照 apa 1. 揹 ( 祈 使 ).Paani dehuk eluw swaye hii han ma; yaku smriyux mapa denu. 你 先 揹 到 分 叉 路 那 兒, 然 後 換 我 揹 paanun( ) 參 照 apa 1. 揹.Mangal lukah stexan ka Qapah, ma paanun mu dehuk sapah na. 有 一 次 Qapah 受 了 傷, 我 揹 著 他 到 他 家 裡 paatak( ) 參 照 atak 1. 剪.Wada paatak tunux Baysyuring depering; yaani meeyah bbiyan hari di. Pering 他 們 要 到 梅 子 林 理 頭 髮 ; 可 能 傍 晚 才 會 回 來 pacuy( ) 1. 鏟 子.Ga hini pacuy su deun Rabe? Kbrexo mu tikuh han ho? Rabe, 妳 鏟 稻 苗 的 鏟 子 有 在 這 兒 嗎? 我 向 妳 借 一 下 好 嗎? [ Toda kaci rabu Truku parix] pada( ) 1. 山 羌.Ga mekan sudu ka pada. 山 羌 在 吃 草 [ Toda pada Truku pada] paga( ) 1. 置 物 架 ; 吊 物 架.Skuun daha paga kana qyqeya cbeyo; anu uka hayrazu han. 以 前 東 西 Page 14 of 393

15 都 放 在 架 子 上 ; 因 為 以 前 沒 有 櫥 櫃 [1. Toda sbuman Truku paga 2. 火 灶 上 的 架 子, 大 都 是 懸 空 在 火 灶 上, 過 去 都 是 用 來 醃 燻 或 烘 乾 肉 類, 去 掉 水 分, 肉 類 比 較 容 易 保 存 ] paha( ) 1. 放 置.Paha hini ka paru na hari, ma posa hiya ka biciq na. 將 較 大 的 放 這 裡, 小 的 放 那 裡 Paha hini ka nisu, psaun mu hiya ka naku. 你 的 放 這 裡, 我 的 放 那 邊 2. 使 去. Paha riso nii peni, ini beyo ka riso. 叫 年 輕 人 去 呀, 年 輕 人 較 快 Paha ku gako hetay si Dakis su Pawan. Pawan, 你 的 Dakis 說 讓 他 去 來 ( 讀 ) 軍 校 [ Toda psan Truku paha] pahu( ) 1. 洗 ( 衣 物 ).Sae ku sapah han, ini ku pahu nana. 我 先 回 家, 因 我 還 沒 洗 衣 物 [ Toda bahu Truku pahu] pahung( ) 1. 膽 囊.Mngihun beyuq na ka pahung. 膽 汁 很 苦 [ Toda pahung Truku pahung] pai( ) 1. 祖 母 ; 岳 母 ; 女 性 長 輩.Pai na Umin Pawn ka heya; ini su klai peni? 她 是 Umin Pawan 的 岳 母 ; 你 不 認 得 嗎? [1. Toda pai Truku pai 2. 在 本 族 的 語 言 中,pai 有 " 祖 母 岳 母 女 性 長 輩 " 之 意 ; 平 日 對 話 裡, 族 人 都 很 清 楚 地 知 道 對 方 所 說 的 pai 是 指 哪 一 位 pai ] pais( ) 1. 敵 人.Tunux pais ka ngalun daha mosa lmaqi rudan miyan cbeyo. 我 們 祖 先 去 獵 首 時, 是 獵 取 敵 人 的 首 級 pako( ) 1. 榿 葉 懸 鉤 子.Egu riyung pako neepah nii. 這 塊 地 長 了 很 多 的 榿 葉 懸 鉤 子 [1. Toda pakaw Truku pakaw 2.pako 是 很 重 要 的 儀 式 法 器, 尤 其 是 在 重 大 疾 病 的 治 療 中,pako 是 不 可 缺 少 的 法 器 之 一 ] pako bhege( ) 1. 白 絨 懸 鉤 子.Tqilun daha riyung ka pako bhege nii; ado ka meniq qnpahan daha hiya. 他 們 非 常 討 厭 白 絨 懸 鉤 子 在 他 們 的 田 地 上 pako paru( ) 1. 紅 狹 葉 懸 鉤 子.Saadux riyung gamin na pako paru nii, saadux bbilun. 紅 狹 葉 懸 鉤 子 的 根 很 硬, 很 難 拔 出 來 pako pati( ) 1. 山 薔 薇.Metaq riyung pako pati nii; kii tqilun daha riyung. 山 薔 薇 的 刺 很 刺, 所 以 大 家 都 很 討 厭 pako qbheni( ) 1. 紅 梅 消.Yahun riyung mekan qbheni rhenuk na, kii kesun daha pako qbheni. 小 鳥 非 常 喜 Page 15 of 393

16 歡 吃 紅 梅 消, 所 以 我 們 稱 它 為 小 鳥 的 紅 梅 消 pako rhenuk( ) 1. 李 棟 山 懸 鉤 子 ; 野 草 莓.Kuxun riyung mekan laqi wa pako rhenuk nii. 小 孩 子 非 常 喜 歡 吃 野 草 莓 pala( ) 1. 布 匹 ; 床 被.Egu pala tninun na bubu mu ga sapah hiya. 我 家 有 很 多 我 媽 媽 織 的 布 匹 [ Toda pala Truku pala] palah( ) 1. 烤 火 取 暖.Asi ta palah hini! Maha su naq inu so nii knsekuy 就 在 這 裡 烤 火 吧! 這 麼 冷 你 要 去 哪 裡? [ Toda alah ] palic( ) 1. 翅 膀.Ini daha pqdali so papak rodux ma, palic rodux ka laqi mqedin cbeyo. 以 前 他 們 不 會 讓 女 孩 們 吃 雞 爪 ( 腳 ) 和 雞 翅 膀 [ 族 老 說, 女 孩 子 吃 了 雞 翅 膀 會 隨 便 離 家 出 走 ; 而 吃 了 雞 爪, 織 布 時 會 織 不 好 ] pama( ) 1. 燙 髮.Nsaan su pama inu snuunux su kiya Ape? Ape, 你 那 頭 髮 是 在 哪 裡 燙 的? [ 日 ] papak( ) 1. 腳.Sepac papak ka bubuy. 豬 有 四 隻 腳 [1. Toda papak Truku qaqay 2. 在 過 去 的 年 代 裡, 人 一 腳 步 的 長 度 大 小, 是 賽 德 克 人 用 以 量 測 距 離 的 一 種 方 法 ] paq( ) 1. 聲 響.Paq! paq! paq! daha tmapaq baga ka riso mita kmeeki weewa. 青 年 男 子 看 小 姐 們 跳 舞 時,"paq! paq! " 的 拍 手 聲 不 斷 paqi( ) 參 照 sipaq 1. 砍 ; 殺 ( 祈 使 ).Paqi qhuni ga, maha mnkala dnamux di. 把 那 棵 樹 砍 了, 它 快 高 過 屋 頂 了 paqo( ) 參 照 sipaq 1. 砍 ; 殺.Paqo ta pusu tlahi nganguc ga di ho, smaso phdagan paye. 我 們 把 屋 外 的 那 棵 柚 子 樹 砍 了 吧,( 因 ) 它 所 形 成 陰 影 會 阻 礙 曬 稻 穀 para( ) 1. 芭 樂.Ini hari pntena puqun para daha ka quti rodux. 芭 樂 和 土 芭 樂 吃 起 來 不 太 一 樣 [ Truku para] Paran( ) 1. 霧 社.Egu yqeyaq Breenux Paran hiya cbeyo. 霧 社 碧 湖 的 台 地 以 前 很 多 水 田 [ Truku Paran] paras bale( ) 1. 破 布 子.Malu desun smtimu ka paras bale duri. 破 布 子 用 鹽 醃 漬 也 很 好 Lmui kana paras ga. Desi ta sapah di. 把 那 破 布 子 撿 起 來, 我 們 帶 回 家 去 [ Toda paras Truku paras] Page 16 of 393

17 parih( ) 1. 鋤 頭.Rudan ta cbeyo han ge, ahuc snalu cida qhuni nanaq ka ririh so parih daha. Ini so saya de, mnlamu ka parih tntingan Mukan di. 我 們 從 前 的 祖 先 是 以 樹 的 枝 椏 製 作 叫 ahuc 的 當 作 鋤 頭 不 像 現 在, 漢 人 鍛 製 了 各 式 各 樣 的 鋤 頭 Moda mhuma ma moda mangal sudu ka parih biciq. 小 鋤 頭 可 以 用 來 種 植 和 除 草 Mangal parih daqa moda tmabul yqeyaq. 使 用 牛 犁 來 犁 田 paru( ) 1. 大.Scuqi paru ka lukus bnrigan ku na bubu mu, kii ini mu plkusi. 我 媽 媽 買 給 我 的 衣 服 太 大, 所 以 我 沒 穿 上 [ Toda paru Truku paru] patis( ) 1. 寫 ; 書 ; 信 件.Nima patis nii? 這 是 誰 的 書? Patis isu Kuras. Ini ku kela matis ka yaku wa. Kuras, 你 來 寫 我 不 會 寫 啦 [ Toda patas Truku patas] patis hido( ) 1. 手 錶.Kari bnarah ka patis hido nii, ini kela mbahang duma seediq nana. Patis hido( 手 錶 ) 是 新 創 的 語 彙, 有 的 ( 族 ) 人 還 聽 不 懂 paux( ) 1. 倒 ( 下 ).Paux quri hini btakan qoran kii Awi. Awi, 把 那 麻 竹 往 這 邊 倒 Pawan( ) 1. 人 名 ( 男 性 ).Wada naq neepah mgrebu ka Pawan nana. Pawan 一 早 就 ( 上 山 ) 工 作 去 了 Pawan Bungu( ) 1. 今 仁 愛 公 所 台 地.Ga Pawan Bungu hii gokosyo () nami saya. 我 們 的 鄉 公 所 位 在 Pawan Bungu 的 台 地 上 pawcu( ) 1. 包 子.Bnari na Hori heya ka pawcu nii. 這 包 子 是 他 ( 從 ) 埔 里 買 來 的 paye( ) 1. 稻 穀 ( 未 去 殼 ).Tmukuy macu cbeyo ka rudan ta, kndalax meyah Tanah Tunux de tgsaun ta daha mhuma paye di. 以 前 我 們 的 先 祖 是 播 種 小 米, 日 本 人 來 了 之 後 就 教 導 我 們 種 水 稻 [ Toda payay Truku payay] paye kira( ) 1. 新 收 割 的 稻 米.Paye kira kesun ta ka paye hani snbetan hndure ka ita. 本 族 人 稱 新 收 割 的 稻 米 為 paye kira [ Toda paye kira ] pbaka( ) 參 照 baka 1. 夠.Pbaka ba maanu beras nii da? Maha ta mkrima rabi hii wa. 這 些 米 怎 麼 夠 呢? 我 們 要 去 五 天 耶 pbbege( ) 參 照 bege 1. 互 給.Ini pbbege ani mmaanu duma seediq pneyah icin; ini pntena gaya ta. 有 的 族 群 是 不 會 分 享 的 ; 跟 本 族 的 生 活 規 範 是 不 一 樣 的 pbeebu( ) 參 照 beebu 1. 打.Pbeebu su maanu dmoi qreti kii Tiwas? Tiwas, 妳 拿 著 棍 子 要 打 什 麼? Page 17 of 393

18 pbege( ) 參 照 bege 1. 給 某 人 給 某 物.Mosa ku pbege hei camac baki mu. 我 的 祖 父 給 我 山 肉 Mnoda ku pbege tama rodux sapah na pai mu. 我 經 過 祖 母 的 家, 她 給 我 一 隻 公 雞 pbehing( ) 參 照 behing 1. 搭 工 寮.Smkuxun pbehing tikuh ssiyo sapa ka rudan. 老 人 家 喜 歡 在 住 家 旁 邊 搭 簡 易 的 工 寮 住 pberih( ) 1. 吐.Pberih ku taapa rulu ka yaku, kii so moda tqhiqun ka rulu de mtgiya tunux mu denu. 我 坐 車 會 吐, 當 車 子 行 駛 彎 路 多 時 我 就 會 頭 暈 Ma gaga mnarux laqi ga, kii ga pberih. 那 個 小 孩 生 病 了, 所 以 正 在 嘔 吐 [ Toda pbrin Truku tbrih] pbetaq( ) 參 照 betaq 1. 刺 ( 打 針 ).Maha ku pbetaq qumi; nii ku mnarux. 我 要 去 打 針, 因 為 我 生 病 pbhege( ) 參 照 bhege 1. 漂 白.Seediq cbeyo we mkela pbhege ware duri. 以 前 的 賽 德 克 族 人 也 很 會 漂 白 麻 紗 pbleyaq( ) 參 照 bleyaq 1. 使 ( 某 人 / 某 物 ) 好.Nsaan su pbleyaq ima ka tpaqan halung su kiya di? 你 的 槍 托 是 叫 ( 請 ) 誰 用 好 的? pbrasan( ) 參 照 beras 1. 使 光 著 身 子.Ma pbrasan ka laqi kii ha? Ma ka pknarux di. 你 怎 麼 讓 小 孩 光 著 身 體 呢? 那 樣 會 生 病 的 耶 pbrasi( ) 參 照 beras 1. 使 赤 裸 著 ( 祈 使 ).Ini naq skuxun mlukus de asi pbrasi denu wa. Teta hmuwa hii. 不 喜 歡 穿 衣 服 的 話, 讓 他 赤 裸 著 吧 看 他 會 怎 麼 樣 pbrasun( ) 參 照 beras 1. 使 脫 光 衣 服.Maanu na Sapu ga ha, pbrasun na smebuc ka laqi na. 那 Sapu 怎 麼 那 樣, 把 孩 子 脫 光 衣 服 抽 打 pbrihi( ) 參 照 pberih 1. 嘔 吐.Mpberih su? Asi pbrihi han denu. 你 想 吐 嗎? 你 乾 脆 先 把 它 吐 掉 pbrihun( ) 參 照 pberih 1. 吐 出 來.Sai pberih nganguc han; pbrihun su de maha malu hari denu. 先 到 外 面 吐 掉 ; 你 吐 出 來 之 後 就 會 好 ( 舒 服 ) 些 的 pbuyak( ) 參 照 buyak 1. 以 刀 具 肢 解 獵 物 或 牲 畜.Iya pbyaki laqi boyak kii; uxe pkela muyak dheya nana. 不 要 讓 年 輕 人 肢 解 那 山 豬 ; 他 們 還 不 會 肢 解 [ 對 本 族 人 而 言, 有 關 肢 解 獵 物 或 牲 畜 的 技 巧 與 程 序, 是 有 其 一 定 的 養 成 期, 不 是 每 個 年 輕 人 都 能 駕 輕 就 熟 ] pbyaki( ) 參 照 buyak 1. 以 農 具 壓 碎 田 裡 的 土.Pbyaki kesi Dakis ga kusun denu peni. 明 天 叫 Dakis 去 壓 碎 田 裡 的 土 吧 Page 18 of 393

19 pcahu( ) 1. 下 毒.Niqan kari daha mesa, wada haun pcahu kaalang ka pusu qsiya alang Truwan hiya cbeyo mesa. 傳 說 以 前 Truwan 部 落 的 水 源 地 被 敵 對 的 外 地 人 下 毒 pcaping( ) 1. 軍 事 訓 練 ( 當 兵 ).Qmlahang ita hini Tanah Tunux han we, splawa mosa pcaping klaali ka riso alang ta. 日 本 人 在 這 裡 統 治 我 們 的 時 候, 我 們 部 落 的 青 年 每 天 被 叫 去 軍 事 訓 練 pcaqun( ) 1. 氣 管.Daan hengak ka pcaqun nii. 空 氣 由 氣 管 出 入 [ Toda uelu waru Truku psaguh] pcbui( ) 參 照 cebu 1. 擊 射 ( 祈 使 ).Pcbui Dakis ga duri wa, ado so mkela dmoi halung bobo na. 也 讓 Dakis 獵 擊 嘛, 這 樣 他 以 後 才 會 使 用 槍 枝 pccebu( ) 參 照 cebu 1. 打 仗 ; 戰 役.Egu riyung seediq wada mhuqin pccebu. 很 多 人 死 於 戰 爭 pccehaq( ) 參 照 cehaq 1. 交 配.Hmuwa rodux nii, ma asi pccehaq berah ta. 這 雞 仔 是 怎 麼 回 事, 何 以 就 在 我 們 面 前 交 配 pceka( ) 1. 龜 裂.Nii pceka baga mu, ye ado ka msekuy. 我 的 手 因 天 寒 而 龜 裂 [ Toda pska Truku hbang] pcequr( ) 參 照 cequr 1. 頸 鍊.Pcequr nduyung kesun daha ka ga srugun nduyung. 繞 掛 在 脖 子 上 的 叫 做 頸 鍊 pchepi( ) 參 照 cehaq 1. 讓 某 人 舔 ( 祈 使 ).Iya pchepi laqi rusuq nii, sai smeku. 別 給 小 孩 舔 這 瓶 子 ; 收 起 來 pchungi( ) 參 照 chungi 1. 忘 記.Heya naq klaali ka pchungi qyqeya. 他 就 是 每 次 會 忘 記 東 西 pcimo( ) 1. 綠 眼 畫 眉.Ye paru ba hnyegan na ka pcimo? 綠 眼 畫 眉 的 身 材 很 大 嗎? [ Toda picaw Truku pcimo] pckai( ) 參 照 ceka 1. 置 中 ( 祈 使 ).Pckai tloong laqi nii de, taapa namu basu. Netun so uka naq tloongan de, asi paani denu. 你 們 搭 公 車 的 時 候, 把 小 孩 放 在 中 間 若 沒 座 位, 就 揹 著 ( 他 ) pckaun( ) 參 照 ceka 1. 置 中.Ado ga mnarux ka Iyung, kika pckaun daha mawak mkkesa. 因 為 Iyung 在 生 病, 所 以 他 們 把 他 放 在 中 間 扶 ( 牽 ) 著 走 路 pcngai( ) 參 照 cenga 1. 間 隔 著 ( 祈 使 ).Pcngai mhuma beluh pais daka layan ga. 把 紅 豆 和 綠 豆 間 隔 著 種 pcngayun( ) 參 照 cenga 1. 間 隔 著.Misa ini huwa pcngayun mhuma ka sama daka beluh? 將 蔬 菜 與 豆 類 間 隔 著 種 Page 19 of 393

20 植 應 該 沒 關 係 吧? pcqiran( ) 參 照 -cuqir- 1. 使 會 噎 到.Thuwe hari pcqiran su laqi ga. 慢 一 點 你 會 使 小 孩 子 噎 到 了 pculing( ) 1. 燙 到.Tai hari begu mtilux ga; pculing namu laqi di. 要 注 意 那 熱 湯 ; 你 們 會 燙 到 小 孩 [ Toda pculing ] pcupux( ) 1. 蟑 螂.Tmalang keeman ka pcupux. 蟑 螂 夜 間 活 動 [ Toda supur ] pcyuki( ) 參 照 knciyuk 1. 翻 過 來 ( 去 ) ( 祈 使 ).Pcyuki de mdengu hari icin na ma; iya laxi pcciyuk. 一 面 快 乾 時 就 翻 過 來 ; 接 著 要 不 停 地 翻 過 pcyukun( ) 參 照 knciyuk 1. 反 過 來 ; 翻 過 來 ( 去 ).Ma na ga pcyukun mlukus lukus na tama su? 你 爸 爸 怎 麼 把 衣 服 反 過 來 穿? pdaadis( ) 參 照 adis 1. 各 自 帶.Asi ta naq pdaadis hndayu kusun ha, uxe ta maha pure hiya wa. 明 天 我 們 要 各 自 攜 帶 便 當 去, 我 們 不 會 在 那 裡 煮 ( 吃 ) 的 pdaan( ) 參 照 oda 1. 使 經 過.Ga daha pdaan tgdaya hari ka eluw bgurah di, ado wada msunu ka eluw kiya di. 他 們 將 新 路 經 過 ( 開 在 ) 稍 上 方 的 地 方, 因 那 段 路 已 坍 方 了 pdagic( ) 1. 女 用 護 腿 巾 ( 綁 腿 ).Tninun daha selung duma pdagic mqedin; kiya kuxun daha; ado ka malu qtaan. 有 的 女 性 是 以 毛 線 織 護 腿 巾 的 ; 她 們 喜 歡 那 麼 做 ( 用 毛 線 織 ); 因 為 好 看 Nima pdagic icin nii? Ga inu icin na di? 這 是 誰 的 一 只 綁 腿 布? 另 外 一 只 呢? [pdagic 是 本 族 過 去 女 用 的 綁 腿 飾 物, 可 當 成 飾 物, 亦 是 實 用 的 衣 飾 ; 平 日 穿 戴 屬 一 般 工 作 用 衣 飾, 盛 裝 時 穿 戴 的 就 較 為 華 麗 講 究 ] pdai( ) 參 照 oda 1. 經 過 ( 祈 使 ).Netun mosa hmaduc seediq mnngedang ka ita Seediq we, ini daha pdai rhengun seediq. 若 我 們 賽 德 克 人 送 葬 時, 不 會 將 死 者 ( 的 靈 柩 ) 經 過 別 人 的 門 前 pdakil( ) 參 照 dakil 1. 攀 爬.Pdakil ku qhuni nii ka yaku. Kdakil qhuni gaga ka isu. 我 爬 這 顆 樹 ; 你 爬 那 顆 樹 pdanga( ) 參 照 danga 1. 撫 養.So hari mesa mnoda ku pdanga Walis Pako slaqi ku sa. 據 說 我 小 時 候 曾 被 Walis Pako 撫 養 過 pdaping( ) 參 照 daping 1. 踐 踏.Ga han pdaping huling da, pnhmaan namu sama ga. 你 們 種 的 菜 已 被 狗 踐 踏 了 pdaun( ) 參 照 oda 1. 通 過.Pdaun ku na eluw paru yaku ka tama mu, ma wada moda eluw qtelun ka dheya. 我 爸 爸 讓 我 走 大 路, 而 他 們 則 走 捷 徑 [ Toda pdaun ] Page 20 of 393

21 pdaus( ) 1. 蜻 蜓.Egu klegan ka pdaus nii, niqan tikuh na hari ma niqan paru na duri; ini pntena kana ka rako na. 蜻 蜓 有 很 多 種 類, 有 比 較 小 的 也 有 比 較 大 的 ; 牠 們 的 顏 色 也 不 一 樣 [ Toda tonbo ] pddayo( ) 參 照 dayo 1. 互 相 幫 忙.Pddayo hari yamu mtswai namu. 你 們 是 兄 弟 姐 妹, 應 該 要 常 常 互 相 幫 忙 pddeka( ) 參 照 deka 1. 分 成 兩 半.Pddeka ta mapa qyuqeya nii chedin. 這 個 東 西 很 重, 各 分 一 半 來 揹 pddkai( ) 參 照 deka 1. 平 分 ( 祈 使 ).Pddkai teru namu nii da. 你 們 三 人 平 分 這 些 吧 pdehuk( ) 參 照 dehuk 1. 何 時 到 達.Ye su pdehuk ceka na ali sapah mu? 你 中 午 會 到 達 我 家 嗎? pdesan( ) 參 照 adis 1. 給 某 人 帶 去.Wada mu pdesan maxal kbeuy ka Walis mmaha gako. Wails 要 回 學 校 的 時 候, 我 給 了 他 一 仟 塊 錢 pdese( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...)( 祈 使 ).Pdese su laqi ka slmadac kii di wa, dae daha pgedang. 那 把 獵 刀 不 要 讓 小 孩 帶 回, 會 給 他 們 弄 丟 的 pdesi( ) 參 照 adis 1. 託 別 人 帶 ( 祈 使 ).Pdesi Uma ga hndayu na Rusuq su da; maha neepah na Iyung ka heya duri. 你 把 Rusuq 的 便 當 交 給 Uma 帶 去 吧 ; 她 也 要 到 Iyung 的 耕 作 地 工 作 pdeso( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...)( 祈 使 ).Pdeso su laqi ka slmadac kii di wa, dae daha pgedang. 那 把 獵 刀 不 要 讓 小 孩 帶 回, 會 給 他 們 弄 丟 的 pdesun( ) 參 照 adis 1. 託 別 人 帶.Pdesun ta ima di patis na Tumun mu nii ha? Ima ka mmaha Hori saya ha? 我 Tumun 的 這 些 書 要 託 誰 帶 去 呢? 今 天 有 誰 要 去 ( 到 ) 埔 里 呢? pdhekan( ) 參 照 dehuk 1. 到 達.Ga daha pdhekan pusu hako smkesik ka eluw. 他 們 清 掃 馬 路 掃 到 橋 頭 pdheke( ) 參 照 dehuk 1. 達 到 ( 祈 使 ).Pdheke ta betaq rhengu na Ukan Puhuk ka snksikan ta saya han. 我 們 今 天 的 掃 除 工 作 先 掃 到 Ukan Puhuk 的 門 前 吧 pdheki( ) 參 照 dehuk 1. 使 達 到 ( 祈 使 ).Pdheki hini smeung namu, uxe hiya. 你 們 量 到 這 裡, 不 是 那 邊 pdhekun( ) 參 照 dehuk 1. 達 到.Pdhekun ta inu tmatak ka sudu siyo eluw nii? 路 邊 的 草 ( 木 ) 我 們 要 砍 到 哪 裡? pdili( ) 參 照 didil 1. 讓 人 提 著 ( 祈 使 ).Pdili riso nii ka qyqeya su chedin, ado ta ini beyo mkkesa. 把 你 重 的 攜 帶 物 讓 這 年 輕 人 提 著, 這 樣 我 們 會 走 地 快 些 Page 21 of 393

22 pdkai( ) 參 照 deka 1. 平 分 ( 祈 使 ).Pdkai kesi tama su, kseengun ta na rudan denu. 請 你 爸 爸 來 分 吧! 不 然 我 們 會 被 老 人 家 罵 pdkili( ) 參 照 dakil 1. 攀 爬 ( 祈 使 ).Asi pdkili naq btakan ga siyo na ka kerung pnhmaan su. 就 讓 你 種 的 佛 手 瓜 攀 上 它 旁 邊 的 竹 子 pdmatun( ) 參 照 damac 1. 配 菜.Pdmatun ido mekan sama. 菜 要 與 飯 搭 配 著 吃 pdoyan( ) 參 照 dooi 1. 留 下.Yaku ka pdoyan laqi ma; wada naq theyaq ka dheya. 他 們 將 孩 子 留 給 我 照 顧 ; 他 們 自 己 出 去 玩 pdoyun( ) 參 照 dooi 1. 給 某 人.Ga su pdoyun ima ruhu su rulu? 你 把 你 車 子 的 鑰 匙 交 給 誰? pdregi( ) 參 照 gduru 1. 休 假 ( 祈 使 ).Iya pdregi ali ssaan sapah ptasan ka laqi, uxe pskela pnyasan daha di. 上 課 的 時 日 裡, 別 讓 小 孩 不 上 學, 以 免 功 課 趕 不 上 [ Toda pdruui Truku pdregi] pdsanan( ) 參 照 adis 1. 交 託 給 某 人.Wada mu pdsanan Iwan ka ware bbege su bubu su di, saun na mega bubu su. 我 已 經 把 妳 要 送 給 妳 媽 媽 的 麻 線 交 託 給 Iwan 了, 她 會 送 給 妳 媽 媽 的 pdsane( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...).Pdsane ta dheay ka duma da, dsanun daha laqi daha. 有 些 就 讓 他 們 帶 回 去 吧, 他 們 要 帶 給 他 們 的 孩 子 pdsani( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...).Pdsani Umin ga peni, ye mooda sapah na Iwan kusun ka heya. 你 就 讓 Umin 帶 去 吧, 他 明 天 不 是 要 經 過 Iwan 的 家 pdsanun( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...).Wada mu pdsanun Takun ka lukus na Dakis di, daun mu hmaduc kiya keeman mesa Takun. 我 已 經 把 Dakis 的 衣 服 給 Takun 帶 走 了,Takun 說 他 今 晚 會 送 過 去 pdyagi( ) 參 照 dayo 1. 使 協 助 ( 祈 使 ).Pdyagi tikuh riso nii dmidil qyqeya su peni. 讓 這 年 輕 人 幫 你 提 東 西 吧 pdyagun( ) 參 照 dayo 1. 使 服 勞 役.Pdyagun meepah ka seediq ini thei kari Tanah Tunux. 日 治 時 期 不 聽 話 的 人 常 會 被 迫 服 勞 役 pedu( ) 1. 棕 櫚.Ngalan daha pedu rana puniq ka pedu nii, mangal uban na so wata. 棕 櫚 可 用 來 當 生 火 引 線, 取 它 猶 如 棉 花 的 毛 絲 [ Toda sksik Truku pedu] Page 22 of 393

23 pedu putung( ) 1. 艾 草.Skenux hari sknexun pedu putung ga. 艾 草 聞 起 來 味 道 有 些 重 [ Toda waliq putung Truku galiq putung] peekan( ) 參 照 ekan 1. 被 他 人 請 吃 東 西.Mnosa ku peekan pada nngalan na Bagah Walis ciga keeman. 我 昨 晚 被 Bagah 請 去 吃 他 獵 獲 的 山 羌 peeniq( ) 參 照 eniq 1. 放 置.Peeniq sapah ka huling si tama su; iya desi neepah mesa. 你 爸 爸 要 求 把 狗 狗 留 在 家 裡 ; 不 要 帶 到 耕 作 地 peeruc( ) 參 照 eruc 1. 立 柱 子.Maha knuwan hari peeruc eruc sapah su? 你 家 的 房 子 大 概 什 麼 時 候 要 立 柱 子 呢? peeyah( ) 1. 從 某 處 ; 把 某 物 給 ( 遞 ).Peeyah miyan alang Gluban mkkesa mosa gako Nakahara cbeyo. 我 們 以 前 從 清 流 部 落 走 到 中 原 的 小 學 唸 書 [ Toda pniyah Truku peiyah] pehing( ) 1. 破 裂 ; 熄 滅.Ma wada pehing gagi ta nii di? 我 們 門 窗 的 玻 璃 怎 麼 破 了? [ Toda empuruq Truku pruq] pelux( ) 1. 賊 仔 樹.Mdresiq ka seediq ta de, mangal waso pelux nii ka srteruc daha hei. 我 們 的 族 人 因 賊 仔 樹 而 過 敏 時, 會 拿 賊 仔 樹 葉 來 擦 拭 身 體 [ Toda pelux Truku pngucun] peni( ) 1. 語 尾 助 詞.Na bubu su kana kiya peni? 那 些 都 是 你 媽 媽 的 嗎? peruc( ) 1. 捏 碎 ; 敲 碎.Peruc tikuh parih ka dheran ga tqpuruh. 把 成 塊 狀 的 土 塊 敲 碎 peruh( ) 1. 扣 扳 機.Iya asi peruh ka yamu, yaku plaale mperuh na. 你 們 不 要 馬 上 扣 扳 機 ; 由 我 先 開 槍 [ Toda prti Truku peruh] peruq( ) 1. 破 裂.Wada peruq kingal gukuc na berah ka rulu na Sapu. Sapu 自 用 車 的 一 只 前 輪 破 了 [ Toda empuruq Truku pruq] pesa( ) 1. 向 人 家 要.Pesa tikuh ucik qapan na Temi ga wa. 向 Temi 要 一 些 生 薑 pexi( ) 參 照 epux 1. 按 ; 壓.Pexi tikuh puting na negul nii Yako; bbilun mu. Yako, 你 壓 住 繩 子 的 一 端 ; 我 要 拉 它 Pexi nhari. Hawan bale wada tuting duma di. 趕 快 按 住 有 一 些 掉 出 來 了, 好 可 惜 Page 23 of 393

24 pgabil( ) 參 照 gabil 1. 拔 除.Asi sai pgabil rupun su mlmila kii han. 先 拔 除 妳 那 正 鬆 動 的 牙 齒 [ Toda pwakan Truku gabal] pgatuk( ) 參 照 gatuk 1. 使 被 啄.Iya osa kadu rodux hii wa, mmaha su pgatuk bubu rodux hii di. 不 要 進 到 那 雞 舍 喔, 你 會 被 母 雞 所 啄 傷 [ Toda utukun Truku pgatuk] pgaya( ) 參 照 gaya 1. 使 遵 守 規 範.Naqah bale ini pgaya ka ita Seediq; ini eniq smdiyan. 身 為 賽 德 克 人 而 不 遵 守 族 中 律 法 ( 規 範 ) 是 不 好 的 ; 會 常 常 發 生 事 故 [ Toda pwaya Truku pgaya] pgbuli( ) 參 照 gabul 1. 使 收 拾 ( 祈 使 ).Pgbuli laqi ga wa! Ini beyo baga laqi. 就 讓 孩 子 們 收 拾 吧! 孩 子 們 手 腳 快 [ Toda pbuli Truku pgbuli] pgcaman( ) 參 照 caman 1. 熬 夜.Pgcaman ku tminun han, uxe mu qdeun diida tminun capang paru ga denu. 我 要 熬 夜 織 布, 不 然 那 張 蓋 被 我 就 無 法 早 日 將 它 織 完 pgdangan( ) 參 照 gedang 1. 遺 失.Wada su pgdangan inu ka lukus su bgurah kiya di? 你 那 件 新 衣 服 遺 失 到 哪 裡 了? pgdangi( ) 參 照 gedang 1. 遺 失 ( 祈 使 ).Bleyaq smeku ka pila bnege bubu namu; iya ba pgdangi. 你 們 媽 媽 給 的 錢 要 好 好 收 起 來 ; 千 萬 別 搞 丟 了 pgdangun( ) 參 照 gedang 1. 遺 失.Ga inu patis bnege su mu di? Uxe su wada pgdangun di. 我 送 給 你 的 書 在 哪 裡 了? 你 是 不 是 已 搞 丟 了? pgdema( ) 參 照 gdema 1. 有 空 閒.Pgdema su mkaxa Rusuq? Hmuwa ka mosa ta hmudur tntakan mu? Rusuq, 你 後 天 忙 不 忙? 我 們 是 否 可 以 一 起 去 燒 墾 我 的 耕 地? [ Toda pdma Truku gdma] pgduru( ) 參 照 gduru 1. 擬 休 息.Pgduru ta ali saya han sa, maha ta kndalax kusun denu mesa. 他 們 說 今 天 我 們 先 休 息, 從 明 天 開 始 去 做 [ Toda uduru Truku pgduru] pgedang( ) 參 照 gedang 1. 遺 失.Ima wada pgedang ruhu ta sapah nii di? 是 誰 把 我 們 家 的 鑰 匙 弄 丟 了? pgeeguy( ) 參 照 geeguy 1. 偷 竊.Seediq pgeeguy kingal kiya; tai hari de meyah sapah namu. 那 傢 伙 是 個 小 偷 ; 若 到 你 們 家 要 小 心 點 pgeela( ) 參 照 geela 1. 走 在 前 面.Sai pgeela sapah na Pawan dheya nii Walis, uxe daha klaun denu. Walis, 你 引 領 他 們 到 Pawan 的 家, 他 們 不 知 道 路 Page 24 of 393

25 pgeeluk( ) 參 照 geeluk 1. 爭 奪.Ma namu so ba laqi pgeeluk hlama. 你 們 怎 麼 像 小 孩 子 一 樣 爭 搶 糖 果 [ Toda peluk Truku pgeeluk] pgeriq( ) 1. 扭 轉 ; 駕 駛.Pgeriq quri hiya isu ma, mgeriq ku quri hini ka yaku; ado so mtbeyax. 你 向 那 邊 扭 轉, 我 往 這 邊 扭, 這 樣 就 會 拉 緊 pggaalu( ) 參 照 gaalu 1. 彼 此 相 愛.Pddayo ma pggaalu ta kanna ta. 我 們 大 家 要 互 相 幫 忙 彼 此 相 愛 [ Toda ppwalu Truku pgealu] pgheguh( ) 參 照 gheguh 1. 抓 癢.Ye ga mrkerak riyung bukuy dapa ga, kii ga pgheguh qhuni. 那 隻 牛 的 背 一 定 很 癢, 所 以 靠 著 樹 幹 摩 擦 止 癢 [ Toda pkawuh ] pgkela( ) 參 照 kela 1. 知 道.Ye ado ka bsiyaq ba ini pqqita di, kika asi miyan lux so ini pgkela di. 由 於 我 們 很 久 沒 見 面 了, 我 們 幾 乎 已 不 認 得 對 方 了 [ Toda pgkla Truku kla] pgkiya( ) 參 照 kiya 1. 小 氣.Ini bale so pgkiya mege ani maanu wa; bubu na. 他 媽 媽 真 的 是 ; 小 氣 到 一 點 東 西 都 不 會 給 別 人 pgklai( ) 參 照 kela 1. 使 知 道 ( 祈 使 ).Pgklai kana lagi ka msdadan namu. 讓 你 們 這 些 親 戚 的 孩 子 們 都 能 互 相 認 識 [ Toda pgklai Truku kla] pgklaun( ) 參 照 kela 1. 使 知 道.Wada na pgklaun seediq ka rcilung ssaun ta plaling di ka Dakis ga. Dakis 他 已 把 我 們 常 去 釣 魚 的 地 方 讓 別 人 知 道 了 pglaan( ) 參 照 geela 1. 先 讓 某 人.Wada mu pglaan mesa osa sapah ka laqi di, ini dehuk sapah ka Pawan su dungan peni? 我 已 經 先 叫 小 朋 友 們 回 家 了 耶, 你 的 Pawan 還 沒 到 家 嗎? pglai( ) 參 照 geela 1. 先 讓 某 人.Pglai peekan ka seediq han, ekan ta kiya hari ka ita di. 讓 別 人 先 吃 吧, 我 們 等 一 下 再 吃 [ 該 例 句 中 的 "seediq", 一 般 是 指 客 人 ] pglaqi( ) 參 照 laqi 1. 如 小 孩 般.Iya pglaqi wa! Uxe su naq de, asi kesa uxe ku. 不 要 像 小 孩 子 嘛! 你 不 要 的 話 就 說 不 要 pglaun( ) 參 照 geela 1. 先 讓 某 人.Ani na pglaun berah ka seediq we, daun na smkela de pseung tmalang. 賽 跑 時, 即 使 他 先 讓 別 人 在 他 的 前 面, 他 還 是 趕 得 過 他 們 pglekan( ) 參 照 geeluk 1. 爭 奪.Pglekan riyung weewa sriso Takun nii sa. Takun 年 輕 的 時 候 很 多 女 孩 子 追 他 呢 [ Toda plkan Truku pglekan] Page 25 of 393

26 pglekun( ) 參 照 geeluk 1. 爭 奪.Ma ani si tikuh kii ka pglekun namu. 你 們 怎 麼 連 那 個 也 要 爭 搶 [ Toda plkun Truku pglekun] pgluwe( ) 1. 好 可 憐.Pgluwe naq kchayun namu theyaq ka uruk huling kiya. 你 們 那 樣 把 玩 小 狗, 牠 好 可 憐 pgmaxun( ) 1. 混 合 ; 攪 拌.Uxe namu wada pgmaxun paye nbaki ka paye kira nii di? 你 們 是 不 是 已 經 把 舊 米 混 在 新 米 裡 去 了? [ Toda prmaxan Truku gmaxun] pgrebu( ) 參 照 grebu 1. 很 早.Pgrebu nami meyah kusun, iya lngelung. 明 天 我 們 會 很 早 來 的, 不 要 擔 心 [ Toda prbu Truku pgrbu] pgriqi( ) 參 照 pgeriq 1. 搖 轉 ( 打 電 話 的 動 作 ).Ini mu pgriqi qnawan nana ka swai su rseno. 我 還 沒 有 打 電 話 給 你 的 弟 弟 [ 日 治 時 期, 本 族 部 落 的 派 出 所 有 搖 轉 式 的 電 話 本 族 語 搖 轉 是 "pgeriq/mgeriq", 即 以 打 電 話 的 動 作 做 為 打 電 話 的 用 語 ] pgriso( ) 參 照 riso 1. 仿 傚 年 輕 人.Rudan su di, iya pgriso di. 你 年 紀 大 了, 不 要 再 仿 傚 年 輕 人 了 pgruus( ) 參 照 gruus 1. 偷 偷 地.Watan, pgruus ku mosa kraman alang ka yaku kiya hari ma; iya naq tgsai ka dheya ga. Watan, 等 一 下 我 會 先 偷 溜 回 家 ;( 你 ) 不 要 告 訴 他 們 pgteguc( ) 參 照 gteguc 1. 榫 接.Pgteguc kesun daha qhuni plekuh knuruh sapah cbeyo. 我 們 傳 統 住 屋 橫 樑 的 撐 木 叫 做 榫 接 [ Toda plkuh Truku pgteguc] pgutu( ) 參 照 gutu 1. 堆 積.Mpsnetun ku sapah mu dapa kusun han, pgutu ku tayhi na truma ma, haun mu paha yqeyaq. 我 明 天 要 整 理 我 的 牛 舍, 把 牛 舍 裡 的 堆 肥 堆 起 來, 然 後 放 到 稻 田 裡 [ Toda puutu ] pguulah( ) 參 照 guulah 1. 逗 樂 ; 玩 樂.Osa pguulah hngali hari laqi nii. Ini tdhediq ka hini. 小 朋 友 們! 你 們 到 遠 一 點 的 地 方 玩 樂 這 裡 不 夠 寬 敞 pgyaun( ) 參 照 gaya 1. 忌 諱.Pgyaun daha quri so nii. 族 人 相 當 忌 諱 這 種 聲 音 Pgyaun riyung rudan ta ita Seediq ka msterung msdadan ma mshlmadan. 我 們 賽 德 克 族 最 忌 諱 的 是 近 親 結 婚 [ Truku pgyaun] phanguc( ) 參 照 hanguc 1. 煮 ( 菜 ).Awe, ga mu haun phanguc Bakan ka lexi ndesan tama ta. Awe, 我 把 我 們 爸 爸 帶 來 的 竹 筍 拿 給 Bakan 煮 [ Toda phanguc Truku phanguc] phdagan( ) 參 照 hido 1. 曬 穀 場 ; 曬 物 場.Phdagan na paye tama mu rudan ka nganguc. 庭 院 是 我 祖 父 曬 稻 穀 的 場 所 [ Toda pnhdawan Truku hidaw] Page 26 of 393

27 phdage( ) 參 照 hido 1. 曬 ( 東 西 ).Phdage mu hini ka lukus mu mhuriq nii han, daun mu mangal kiya bbiyan di. 我 先 把 我 濕 的 衣 服 曬 在 這 裡, 傍 晚 經 過 時 再 拿 走 phdagi( ) 參 照 hido 1. 曬 ( 祈 使 ).Phdagi kiya hari pnheyan ga wa. 等 一 下 要 把 洗 好 的 衣 物 拿 出 來 曬 [ Toda phdawi Truku hidaw] phdagun( ) 參 照 hido 1. 曬.Phdagun daha bobo btunux paru ka pnheyan daha duma seediq. 有 的 族 人 將 洗 過 的 衣 服 曬 在 大 石 頭 上 [ Toda phdawun Truku hidaw] pheguc( ) 參 照 heguc 1. 抽.Osa pheguc dara sa, kensa namu na mnarux mesa. ( 他 們 ) 說 : 去 抽 血, 要 驗 你 們 的 血 ( 看 你 是 否 有 患 什 麼 病 ) [ Toda phuc Truku hguc] phei( ) 參 照 pahu 1. 洗 ( 祈 使 ).Phei lukus su kii han Tola; ye su plkusun maha gako kusnu ma? Tola, 你 先 把 你 那 件 衣 服 洗 一 洗 ; 你 不 是 明 天 要 穿 去 學 校? [ Toda bhai Truku bahu] phelan( ) 1. 扁 擔.Ga inu phelan su qsiya hini di Takun? Kbrexo mu tikuh han. Takun, 你 那 用 來 挑 水 的 扁 擔 在 哪 裡 了? 我 來 借 一 下 [ Toda phlan Truku phelan] pheli( ) 參 照 pheyal 1. 扛.Pheli isu qhuni ga, adis sapah. 你 將 那 些 木 頭 揹 負 回 家 [ Toda phli Truku pheli] phelo( ) 參 照 pheyal 1. 讓 某 人 扛 ( 祈 使 ).Phelo ta qhuni nii! 我 們 來 揹 這 個 木 頭 吧! [ Toda phlay Truku phelo] phelun( ) 參 照 pheyal 1. 扛.Phelun mu yaku ka qhuni; osa knama bubul qsiya ka isu. 木 材 我 來 扛 ; 你 先 去 汲 ( 提 ) 水 phengan( ) 參 照 pehing 1. 打 破 ; 熄 滅.Wada phengan laqi ka pngerah bnari mu hndure di. 我 上 次 買 來 的 碗 被 孩 子 們 打 破 了 phengi( ) 參 照 pehing 1. 破 掉 ; 熄 滅 ( 祈 使 ).Phengi naq trebi ga kiya hari denu; maha ku kraman taqi ka yaku di. 等 一 下 ( 你 ) 就 把 電 視 關 掉 ; 我 先 去 睡 了 [ Toda phngi Truku phing] phengun( ) 參 照 pehing 1. 打 破.Wada phengun na Sapu da, sara paru ga. 那 大 的 盤 子 被 Sapu 給 弄 破 了 [ Toda prqun Truku phing] phepah( ) 1. 花 朵.Bhege ka phepah na boxi ma; mgtanah ka phepah na lale. 野 百 合 的 花 是 白 色 的 ; 而 杜 鵑 的 花 是 紅 色 的 [ Toda phpah ] Page 27 of 393

28 phepux( ) 參 照 epux 1. 按 ; 壓.Phepux ku hwiras mu ma; mnarux cenga buuc mu teerang. 我 按 住 我 的 腋 下 間 ; 我 肋 骨 間 會 疼 痛 pheun( ) 參 照 pahu 1. 洗.Wada pheun na bubu su pacang hhlagun su klaali di. 你 常 蓋 的 被 褥 已 被 妳 媽 媽 洗 了 [ Toda bhuun Truku bahu] pheyal( ) 1. 扛.Pheyal isu qhuni ma, yaku ka maapa laqi. 你 扛 木 材, 我 來 揹 小 孩 [ Toda phan Truku pheyal] pheyan( ) 參 照 pahu 1. 清 洗.Ruru nii ka pheyan lukus seediq alang hini. 這 條 小 溪 是 這 個 部 落 的 人 洗 衣 物 的 地 方 [ Toda bhuwan Truku pheyan] pheyu( ) 參 照 heyu 1. 興 建 ; 使 站 立.Ga pheyu sapah bgurah ka Iyung Nape. Iyung Nape 正 在 蓋 新 房 子 [ Toda phiyu Truku hiyu] pheyun( ) 參 照 pahu 1. 洗.Pheyun mu kiya hari da, luks ga. 我 等 一 下 才 要 洗 那 些 衣 服 phhediq( ) 參 照 hediq 1. 互 讓.Niqan kingal kari bnhangan mu, ini phhediq ka daha miric mooda hako brexun mesa, kika mddaha tuting yayung di. 我 聽 過 一 則 故 事, 有 兩 隻 羊 經 過 獨 木 橋 時 互 不 相 讓, 結 果 雙 雙 掉 入 河 流 中 了 [ Toda phhdiq Truku peduda] phido( ) 1. 曬.Phido bobo btunux lukus su ga mhuriq. 把 你 濕 了 的 衣 服 曬 在 石 頭 上 [ Toda phidaw Truku hidaw] phiti( ) 參 照 hiti 1. 隨 後 來 ; 跟 在 後 面.Osa knama ka yamu ma; phiti miyan ka yami. 你 們 先 走 ; 我 們 隨 後 來 phlagun( ) 參 照 hilo 1. 蓋 被 子.Phlagun mu kiya hari laqi ga, mtilux hari na. 我 等 一 下 再 幫 孩 子 蓋 被 子, 現 在 還 有 點 熱 [ Toda phlaun Truku hilaw] phlahan( ) 參 照 plhelah 1. 抖 動.Ma su phlahan hini ka lukus su kiya di? Psrutiq su damac nii di. 你 怎 麼 在 這 裡 抖 動 你 的 衣 服? 你 會 把 這 些 菜 給 弄 髒 的 phlahi( ) 參 照 plhelah 1. 抖 動 ( 祈 使 ).Iya phlahi hini pala su kiya wa. Ptihung su laqi di. 不 要 在 這 裡 抖 動 你 的 布 疋 ; 你 ( 抖 出 的 灰 塵 ) 會 弄 到 小 孩 的 眼 睛 phlahun( ) 參 照 plhelah 1. 抖 動.Ga na phlahun kanna ka lukus snteran na bubu mu; ye ga skadi maanu peni. 我 媽 媽 在 抖 動 她 整 理 好 的 衣 物 ; 不 知 道 在 找 什 麼 Page 28 of 393

29 phlama( ) 參 照 hlama 1. 將 蒸 煮 糯 米.Phlama namu de mhedu namu kmetuy macu Uma? Uma, 妳 們 完 成 採 收 小 米 後, 是 否 要 蒸 煮 糯 米? phlanan( ) 參 照 pheyal 1. 扛.Ga phlanan na Ukan ka qhuni mreemux; ini mu knkeli mheyal. 原 木 Ukan 在 扛 著, 我 扛 不 起 來 phlane( ) 參 照 pheyal 1. 使 扛 ( 祈 使 ).Phlane ta qhuni nii. 我 們 來 揹 這 個 木 頭 [ Toda phlanay Truku phlane] phlani( ) 參 照 pheyal 1. 使 扛 ( 祈 使 ).Phlani qhuni nii, desi sapah. 將 這 些 木 頭 揹 負 回 家 [ Toda phlaniy Truku phlani] phlanun( ) 參 照 pheyal 1. 扛.Malu phlanun qhuni nii, slokah di. 這 個 木 頭 很 輕, 很 好 揹 了 [ Toda phlanun Truku phlanun] phlawi( ) 參 照 hilo 1. 蓋 被 子 ( 祈 使 ).Phlawi laqi ga, ga na sqada hnilo na di. 幫 孩 子 蓋 被 子, 他 把 被 子 踢 掉 了 [ Toda phlawi Truku hilaw] phlingan( ) 參 照 huling 1. 狗 獵 之 地.Nii phlingan na detama mu rudan cbeyo; ga naq rudan di ma, ini sriyung meyah phuling hini di. 這 裡 是 我 祖 父 他 們 狗 獵 的 地 方 ; 他 現 在 已 經 老 了, 所 以 已 很 少 來 到 這 裡 狩 獵 [ Toda phlingan Truku phlingan] phlingi( ) 參 照 huling 1. 以 狗 追 捕 獵 物 ( 祈 使 ).Iya phlingi rodux huling kii; uxe na pniqun rodux namu sapah denu wa. 別 讓 狗 追 捕 雞 隻,( 否 則 ) 你 們 家 飼 養 的 雞 會 被 牠 獵 捕 光 喔 [ Toda phlingi Truku phlingi] phlingun( ) 參 照 huling 1. 以 狗 追 捕 獵 物.Phlingun daha so qolic, rqebux, ma qolic weewe ka huling mpgiyas han mesa rudan, kika desun daha phuling pada ma boyak denu. 族 老 們 說, 獵 狗 約 在 中 狗 左 右 先 讓 牠 們 ( 學 習 ) 獵 野 鼠 和 狐 狸 以 及 野 兔, 之 後 才 帶 去 獵 山 羌 和 山 豬 [ Toda phlingun Truku phlingun] phlisi( ) 參 照 hulis 1. 笑.Iya phlisi, uxe mpuuyas kiya hari denu. 不 要 笑 ( 她 ), 等 一 下 她 就 不 唱 歌 了 [ Toda phlisi Truku hulis] phliso( ) 參 照 hulis 1. 笑.Maanu su kiya? Phliso su seediq. 你 幹 嘛 那 樣? 人 家 會 取 笑 你 的 耶 [ Toda phhiaw Truku phliso] phlisun( ) 參 照 hulis 1. 笑 ; 譏 笑.Ini su qsiqa phlisun seediq so nii su mgduru klaali ma ini skadi qpahun? 你 這 樣 整 天 閒 著 不 找 工 作 被 人 家 笑, 不 覺 得 羞 愧 嗎? Page 29 of 393

30 phmaan( ) 參 照 phuma 1. 種 植.Maanu ga na phmaan yqeyaq na Awi nii, Walis? Walis,Awi 的 這 塊 田 種 的 是 什 麼? phmai( ) 參 照 phuma 1. 種 植 ( 祈 使 ).Phmai ka tnbulan su han, maha tena rudan ka rabu su denu. 你 已 整 過 的 地 先 種, 不 然 你 的 種 苗 會 太 老 了 ( 超 過 植 苗 期 ) phmaun( ) 參 照 phuma 1. 種 植.Phmaun su maanu ka yqeyaq su? 你 的 田 裏 要 種 什 麼? phngedi( ) 參 照 hanguc 1. 煮 ( 菜 )( 祈 使 ).Phngedi Tado nii tarux kii peni Lubi; ini krkerak hnngedan na heya. Lubi, 你 把 芋 頭 莖 交 給 Tado 煮 ; 他 煮 的 ( 吃 了 ) 不 會 癢 [1. Toda phngdi Truku phngedi 2. 煮 芋 頭 莖 或 許 要 有 技 巧, 因 在 我 們 賽 德 克 族 人 中, 有 的 族 人 所 煮 的 芋 頭 莖, 吃 了 喉 嚨 會 發 癢 ] phradan( ) 參 照 harac 1. 築 牆.Phradan daha btunux kanna ssiyo sapah ka seediq ta cbeyo. 我 們 以 前 的 族 人 會 將 住 屋 的 四 周 壘 牆 phradi( ) 參 照 harac 1. 築 牆 ( 祈 使 ).Phradi ka muxi na han; kii si maha su klaun lmutuc mhara denu. ( 你 ) 先 把 牆 角 築 起 來 ; 這 樣 你 才 會 知 道 怎 樣 銜 接 著 完 成 築 牆 phradun( ) 參 照 harac 1. 修 築 石 牆.Phradun namu knuwan ka harac mnhurah uyung ta sapah nii di Pawan? Pawan, 我 們 屋 後 崩 塌 的 石 牆 你 們 什 麼 時 候 要 修 築 起 來? [ 在 鋼 筋 混 凝 土 尚 未 進 入 賽 德 克 族 的 部 落 之 前, 他 們 都 是 以 石 壘 牆 ] phrenang( ) 參 照 hrenang 1. 使 發 出 聲 響.Ga phrenang rulu na ka weewa ga. 那 位 小 姐 在 發 動 她 的 車 子 [ Toda phnang Truku phrenang] phrinas( ) 參 照 hrinas 1. 超 過 ; 超 越.Phrinas bale laqi ga di wa! 那 個 小 孩 子 可 能 會 超 越 過 去 喔! [ Toda phrinas Truku phrinas] phrnasi( ) 參 照 hrinas 1. 超 過 ( 祈 使 ).Knbeyax! Phrnasi kanna laqi ga msuupu muuyas isu. 加 油! 你 要 超 越 所 有 與 你 一 起 念 書 的 孩 子 [ Toda phrnasi Truku phrnasi] phrnasun( ) 參 照 hrinas 1. 超 過.Phrnasun daha hari! Psai egu hari. 放 多 一 點 吧! 以 前 都 是 放 超 過 [ Toda phrnasun Truku phrnasun] phuling( ) 參 照 huling 1. 狗 獵.Ini psdayak ddupun ka phuling daka tmlenga nii mesa rudan; ini daha naq hai phuling ka ga haun tmlenga. 狗 獵 和 陷 阱 獵 的 獵 場 是 不 相 重 疊 的 ; 陷 阱 獵 的 獵 場 ( 族 人 ) 就 不 進 行 狗 獵 Meniq alang ka Sapu han we, mkela phuling. Sapu 在 部 落 時 會 狗 獵 Page 30 of 393

31 [1. Toda maduk Truku phuling 2. 狗 獵 就 是 以 獵 狗 追 捕 獵 物, 是 賽 德 克 族 狩 獵 的 方 法 之 一, 是 本 族 狩 獵 文 化 很 重 要 的 一 環 ] phulis( ) 參 照 hulis 1. 笑 ; 譏 笑.Iya phulis; pqsiqa ka laqi ga denu. 不 要 笑 ; 那 小 孩 會 害 羞 的 phuma( ) 1. 種 植.Phuma isu hiya; ma yaku mhuma hini. 那 邊 你 來 種 ; 這 裡 我 來 種 [ Toda phuma Truku phuma] phuwa( ) 參 照 huwa 1. 要 如 何 ; 怎 麼 辦.Phuwa su di! Uka rulu di wa. 你 怎 麼 辦! 已 經 沒 車 了 [ Toda phuya Truku huya] phyegan( ) 參 照 heyu 1. 使 立 著.Phyegan na so hini ka laqi mqedin ma, phyegan nami na so hiya ka yami laqi rseno. 他 讓 女 生 站 在 這 裡, 而 讓 我 們 男 生 站 在 那 裡 phyegi( ) 參 照 heyu 1. 使 立 著 ( 祈 使 ).Phyegi deriq gaga ka qtinuh pnhlanan namu ma, osa mheyal btakan kiya hari di. 你 們 扛 回 來 的 板 材 立 在 那 邊, 等 一 下 再 去 扛 竹 子 ( 竹 材 ) phyegun( ) 參 照 heyu 1. 使 立 著.Hmnuwa laqi ga? Ma su ga phyegun nganguc? 那 孩 子 是 怎 麼 了? 你 怎 麼 讓 他 站 在 外 面? piilo( ) 參 照 ilo 1. 麻 雀.Ini pntena piilo daka puruc lmiqu; qalux quwaq ka puruc lmiqu, mgdheran quwaq na ka piilo. 一 般 的 麻 雀 (piilo) 與 野 麻 雀 (puruc) 是 不 一 樣 的 ; 野 麻 雀 的 嘴 是 黑 色 的, 一 般 麻 雀 的 嘴 是 類 土 色 的 [1. Toda picaw 2. 文 鳥 ( 黑 頭 黑 嘴 的 野 麻 雀 ) 本 族 人 稱 之 為 puruc, 而 一 般 常 看 得 到 的 麻 雀 則 稱 piilo ] piimah( ) 參 照 imah 1. 喝.Mnoda ku piimah beyuq walu na Pawan, kika nii so malu hari ka gelu mu di. 我 們 經 過 Pawan 那 裡 時, 他 給 我 喝 蜂 蜜 ; 我 感 到 我 的 喉 嚨 好 多 了 [ Toda piimah Truku piimah] piiyuk( ) 參 照 iyuk 1. 吹.Sai piiyuk tama su cubu su kii; ini ku kela miyuk ka yaku. 你 的 氣 球 給 你 爸 爸 吹 ; 我 不 會 吹 [ Toda piiyuk Truku piiyuk] pika( ) 1. 跛 腳.Mntakun su inu pika papak su? 你 在 哪 裡 跌 倒 成 跛 腳 的? pila( ) 1. 錢 ; 貨 幣.Ini kela mesa maanu pila ka rudan ta cbeyo. 我 們 的 祖 先 不 知 道 什 麼 是 錢 財 [1. Toda pila Truku pila Page 31 of 393

32 2. 自 古 以 來, 賽 德 克 人 的 交 易 行 為 係 採 以 物 易 物 的 方 式 進 行, 因 此 沒 有 所 謂 的 金 融 貨 幣 制 度 ] pinang( ) 1. 小 的.Laxi pinang na kiya; asi geegi paru na. 挑 大 的 ( 撿 ); 小 的 不 要 [1. Truku pinang 2.pinang 是 指 一 棵 果 樹 上 所 結 的 果 實 中, 果 型 較 小 的 ( 成 長 不 良 ) ] pipi( ) 1. 女 性 生 殖 器.Iya ba mhemuc rmengo npipi wa; puqun su daha gaya denu. 絕 對 不 要 談 及 有 關 生 殖 器 的 話 題 ;( 不 然 ) 族 人 會 以 律 法 懲 罰 你 [ Toda pipi Truku pipi] pixin( ) 1. 蔥.Ye miyan mnkdalax sknuwan mekan pixin ka yami Seediq ge gisu ini klai di. 我 們 賽 德 克 人 何 時 開 始 吃 蔥 ( 菜 ) 已 經 不 知 道 了 Peeyah ta sknuwan mkela mekan pixil ka ita Seediq? 我 們 賽 德 克 人 是 從 什 麼 時 候 才 開 始 懂 得 吃 蔥 類 植 物? [ Toda pixin Truku pixin] pixin qucun( ) 1. 薤 ; 蕗 蕎.Malu asi qlmeluq mekan pixin qucun nii duri. 薤 直 接 生 吃 也 很 好 吃 [ Toda pixil qucun Truku pisil qucun] piya( ) 1. 多 少.Piya namu hei kanna tnsapah su Umin? Umin, 你 們 家 共 有 幾 個 人? [ Toda piya Truku piya] piyano( ) 1. 鋼 琴.Daha laqi mu smkuxun tmubu piyano. 我 有 兩 個 小 孩 喜 歡 彈 鋼 琴 [ 日 ] piyuc( ) 1. 颱 風 草.Tnkari Plmukan mesa niqan kingal so gnreman waso piyuc de, mmaha niqan kingal bgihur paru ka knkawas nii mesa. 若 颱 風 草 有 一 條 折 痕, 今 年 就 有 一 個 颱 風 形 成 ; 這 是 漢 人 的 說 法 [ Toda labas Truku piyuc] pkaguh( ) 參 照 kaguh 1. 腦 丁.Qmlahang ita ka Tanah Tunux ciida we, Mukan ka kuri na maangal cakus, Mukan maangal cakus kiya kesun daha pkaguh. 日 本 統 治 我 們 的 時 候, 顧 用 漢 人 採 樟 樹, 那 ( 些 ) 採 樟 的 漢 人 他 們 叫 做 腦 丁 [ 日 治 時 期, 日 人 雇 用 漢 人 或 平 埔 族 人 入 山 採 樟 樹 來 製 造 樟 腦 油, 日 稱 之 為 腦 丁, 本 族 人 簡 稱 pkaguh ] pkahan( ) 參 照 kahan 1. 耖 田 ; 整 平 泥 土.Mhedu pkahan yqeyaq na ciga ka heya di. 昨 天 他 已 經 把 水 田 的 土 整 平 了 [ Toda pkawah Truku pkaguh] Page 32 of 393

33 pkbarux( ) 參 照 kbarux 1. 借 給 別 人.Ini kmhemuc pkbarux qyqeya seediq ka bubu mu. 我 媽 媽 不 會 隨 意 將 用 具 借 給 別 人 pkbeyax( ) 參 照 beyax 1. 強 過 他 人.Pkbeyax naq maanu ka skkure kii di. ( 看 他 ) 瘦 瘦 的 怎 麼 贏 得 了 別 人 pkbhege( ) 參 照 bhege 1. 使 變 白 色.Nii malu sricuh dqeras sa, pkbhege dqeras mesa. 聽 說 用 它 擦 在 臉 上 非 常 好, 會 使 臉 龐 變 白 pkbsukan( ) 參 照 bsukan 1. 酒 醉.Baka hari nmahan su di Pihu, pkbsukan su kiya hari denu. Pihu, 你 喝 的 差 不 多 了, 等 一 下 你 會 喝 醉 的 pkcui( ) 參 照 kucu 1. 幫 別 人 穿 鞋 ( 祈 使 ).Pkcui kucu laqi su Lubi; msekuy wa. Lubi, 給 妳 小 孩 穿 鞋 子 吧 ; 滿 冷 的 耶 [ Toda pkcui Truku pkcui] pkcuun( ) 參 照 kucu 1. 讓 別 人 穿 鞋 子.Obing, ma su ga pkcuun laqi ka kucu na bubu ta kii di; naqah de isu naq kiya di wa. Obing, 妳 怎 麼 把 ( 我 們 ) 媽 媽 的 鞋 子 給 小 孩 穿 ; 穿 壞 了 你 自 己 負 責 喔 [ Toda pkcuun Truku pkcuun] pkcuwan( ) 參 照 kucu 1. 讓 別 人 穿 鞋 子.Wada su pkcuwan Temi hndure kucu su han; sai ququ smiling heya, teta na ga skuun hii. 妳 的 鞋 子 上 回 妳 ( 借 ) 給 Temi 穿 去 ; 你 去 問 問 她, 看 看 還 在 不 在 她 那 裡 [ Toda pkcuwan Truku pkcuwan] pkdaha( ) 參 照 daha1 1. 二 天.Pkdaha miyan ali mosa smtuku Tumun Nawi. 我 們 會 到 Tumun Nawi 那 裡 工 作 兩 天 pkdengu( ) 參 照 dengu 1. 會 乾.Pkdengu knuwan ka lukus gaga di? 那 些 衣 服 什 麼 時 候 會 乾 呢? [ Truku pkdengu] pkdira( ) 參 照 kdira 1. 虐 待.Hwaun su mosa pkdira sapah seediq hiya? Asi naq eyah sapah hini denu. 你 幹 嘛 到 別 人 家 裡 受 虐 待? 你 乾 脆 回 到 這 裡 的 家 就 好 了 pkdraun( ) 1. 懲 罰 ; 虐 待.Ini naq mhemuc oda naqah ka seediq we, uxe naq pkdraun Utux duri. 人 不 做 壞 事 也 就 不 會 受 到 天 的 懲 罰 pkepak( ) 1. 摸 索.Pkepak lubuy na ka Iwan ma; ini na slai ka pila bnege bubu na. Iwan 在 她 的 口 袋 摸 索 ; 但 她 找 不 到 她 媽 媽 給 她 的 錢 pkeruc( ) 參 照 keruc 1. 鋸.Wada mosa pkeruc puting na iraq rqeling ka Lubi Dakis. Lubi Dakis 去 割 ( 開 ) 她 的 盲 腸 [ Toda pkeruc Truku kruc] Page 33 of 393

34 pkhei( ) 參 照 hei 1. 結 果 實.Pkhei so knuwan di moka nii? Mphepah si mphepah ma, uka hei. 這 木 瓜 樹 什 麼 時 候 才 會 結 果 實? 它 會 開 花, 但 不 會 結 果 實 pkkarang( ) 參 照 karang 1. 爬.Uka ddaan ka hiya di, pkkarang namu moda hiya. 那 裡 沒 有 路 了, 你 們 要 用 爬 的 過 去 [ Toda pkkarang Truku pkkarang] pkkesa( ) 參 照 kkesa 1. 走 路.Ga naqah eluw sa, kika pkkesa ta dehuk Baysuring han ma ptaapa ta basu peyah hii di. 聽 說 路 壞 了, 所 以 我 們 要 走 路 到 梅 子 林, 從 那 裡 我 們 就 搭 公 車 [ Toda empksa Truku pkkesa] pkksai( ) 參 照 kkesa 1. 走 路 ( 祈 使 ).Pkksai laqi namu wa. Hwaun mapa dungan ka rudan. 讓 你 們 的 孩 子 用 走 的 吧 那 麼 大 了 還 揹 著 幹 嘛 [ Toda pksai Truku pksai] pkksaun( ) 參 照 kkesa 1. 使 人 走 路.Pkksaun mu kndalax pusu hako betaq sapah hini ka laqi nii. 我 讓 這 小 孩 從 橋 頭 走 路 到 家 [ Toda pksaun Truku pksaun] pklai( ) 參 照 kela 1. 知 道 ( 祈 使 ).Iya pklai seediq ha, yahun daha mangal denu. 別 讓 他 人 知 道, 不 然 會 被 他 們 拿 走 [ Toda pklai Truku kla] pklaun( ) 參 照 kela 1. 知 道.Wada na pklaun seediq ka ssaan ta mcebu rapic da Pering ga. 我 們 去 打 飛 鼠 的 地 方,Pering 已 讓 別 人 知 道 了 pklihu( ) 參 照 lihu 1. 穿 透 : 貫 穿.Akedu beyax halung na Takun; ini na baka pklihu qtinuh nknedux ga bbali na. Takun 的 獵 槍 很 強 ; 它 射 出 去 的 子 彈 可 以 穿 透 那 厚 木 板 [ Toda pklihu Truku pklihu] pkmalu( ) 參 照 malu 1. 將 會 好.Mnarux naq maanu ka nii, pkmalu ku knuwan di? 這 是 什 麼 病 痛, 我 什 麼 時 候 才 會 好 ( 痊 癒 )? [ Toda pkmalu Truku pkmalu] pkmekul( ) 參 照 kmekul 1. 能 夠.Ini pkmekul mntalang Takun daka Dakis hndure. 上 回 Takun 和 Dakis 摔 角 時 難 分 勝 負 [ Truku pkmekul] pknama( ) 參 照 knama 1. 會 先 做.Pknama ku pure ido de ku plaale dehuk sapah mesa bubu su. 妳 媽 媽 說 : 我 若 先 回 到 家, 我 會 先 煮 飯 pkparu( ) 1. 長 大.Ecu ba puqul su Pukuh. Uxe su pkparu diida de so su nii wa. Pukuh, 你 怎 麼 吃 的 那 麼 少 你 這 麼 吃 法 會 很 慢 長 大 喔 [ Toda pkparu Truku pkparu] pkragi( ) 參 照 karo 1. 整 理 ; 清 理.Pkragi dheya nii ka kiya da, sao ta mapa qhuni ka ita han. 那 些 就 給 他 們 整 理 吧, 我 們 先 去 揹 木 材 ( 柴 火 ) Page 34 of 393

35 pkraman( ) 參 照 kraman 1. 使 某 人 先 做 某 事.Hai pkraman pkela tama su han, kii si maha ini asi sklui. 你 先 去 跟 你 爸 爸 說 明 一 下, 這 樣 他 才 不 會 受 到 驚 嚇 [ Toda pklama Truku pkraman] pkreti( ) 參 照 keruc 1. 鋸 ( 祈 使 ).Pkreti dheya ka mnsngari na da. 剩 下 的 就 叫 他 們 鋸 吧 pkretun( ) 參 照 keruc 1. 鋸.Yami ka pkretun na qhuni qtehur ma, ga naq kmeruc rqeling na ka heya. 他 讓 我 們 鋸 粗 的 木 頭, 他 自 己 卻 在 鋸 細 的 pkteru( ) 參 照 teru 1. 需 花 三 天.Pkteru miyan ali mosa paha tlenga yami ka Tusang kusun. 我 和 Tusang 明 天 ( 起 ) 要 花 三 天 的 時 間 去 放 陷 阱 [ Truku pktru] pkuudus( ) 參 照 kuudus 1. 使 活 著.Pkuudus ku naq, ani naq huwa mesa knnaqah ka ndaan mu. 我 要 活 著, 即 便 我 的 生 活 多 悲 慘 [ Toda pkuudus Truku pkuudus] plaale( ) 1. 先.Wada plaale mkesa hunac hi ka bubu mu. 我 媽 媽 已 經 早 一 步 先 下 去 了 [ Truku slaalay] plaani( ) 參 照 lawa 1. 邀 請 ( 祈 使 ).Plaani ka dangi su, aguh theyaq de smesung kesi. 邀 請 你 的 朋 友, 過 年 來 玩 [ Toda plaani Truku plaani] plaanun( ) 參 照 lawa 1. 邀 請.Asi ka plaanun kanna dadan de mnetun ta niqan wada mgedan ka seediq tnsapah ta. 若 遇 到 有 家 人 不 幸 亡 故, 我 們 必 需 邀 請 所 有 的 親 戚 來 為 亡 者 送 行 [ Toda plaanun Truku plaanun] plabu( ) 1. 雲 ; 霧.Plabu karac baro. 天 上 有 雲 Skiya karac kanna ka plabu. 雲 在 空 中 飛 翔 Uka plabu ka karac de, malu riyung karac denu. 沒 有 雲 的 天 空 會 是 好 天 氣 [ Toda rulung Truku lulung] plahan( ) 參 照 palah 1. 烤 火 取 暖 處.Inu plahan namu puniq hini Bakun? Mkmalah ku wa. Bakun, 你 們 烤 火 的 地 方 在 哪 裡? 我 想 烤 火 取 暖 [ Toda plahan Truku plahan] plahi( ) 參 照 palah 1. 烤 火 取 暖.Plahi hini yamu han, sae ku mkiri durang mu tkurih. 你 們 在 這 裡 烤 火, 我 去 看 ( 巡 勘 ) 我 的 竹 雞 陷 阱 plahun( ) 參 照 palah 1. 烤 火 取 暖.Ini namu ptahu puniq plahun? msekuy wa. 你 們 沒 有 生 火 取 暖 嗎? 很 冷 呢 plale( ) 1. 蝴 蝶.Slaqi ku, klaun mu mesa mssnegul mosa rmaus plale ka seediq alang ta hini. 我 記 得 的 我 小 時 候, 我 們 部 落 這 裡 的 族 人 結 伴 去 捉 蝴 蝶 Page 35 of 393

36 plale karic( ) 1. 蝙 蝠.Skiya keeman mosa migin ppuqun daha ka plale karic. 蝙 蝠 們 會 在 夜 間 飛 行 覓 食 [ Truku plale karic] plaling( ) 1. 釣 魚.Mnosa nami plaling Mkobah hii hndure yami ka Tude Neyung. 上 回 我 和 Tude Neyung 到 Mkobah( 九 仙 溪 ) 釣 魚 [ Toda pngahi Truku pngahi] plaxan( ) 參 照 alix 1. 放 掉.Ga na plaxan siyo eluw hiya ka napa na. Ye wada inu; ini mu klai. 他 把 行 李 放 在 路 邊 ( 他 ) 到 哪 裡 去 了, 我 不 知 道 plaxi( ) 參 照 alix 1. 放 掉 ( 祈 使 ).Plaxi huling su Umin; ini huwa. Umin, 把 你 的 狗 放 掉, 沒 關 係 plaxun( ) 參 照 alix 1. 放 掉.Naqah plaxun kingal huling nii; plaxun de ini kela meyah sapah denu. 這 隻 狗 不 能 ( 不 好 ) 放 掉 ; 放 掉 的 話 就 不 知 道 ( 怎 麼 ) 回 家 plbui( ) 參 照 labu 1. 包 紮 ; 包 裹 ( 祈 使 ).Plbui nhari hari baga na; ga sdara di. 趕 快 包 紮 她 的 手 ; 在 流 血 了 pldaxan( ) 參 照 ledax 1. 點 亮.Ceka rabi, meyah dehuk sapah ka qbsuran mu rseno ma, pldaxan na ka dengki. 我 哥 哥 半 夜 回 到 家, 他 把 電 燈 點 亮 起 來 pldaxi( ) 參 照 ledax 1. 點 亮 ( 祈 使 ).Pldaxi ka sapah ani namu naq ini eniq hii, ado so ini mmhemuc mosa remux sapah hii ka seediq. 你 們 不 在 家 時 家 裡 也 要 點 亮 著, 這 樣 別 人 就 不 會 隨 便 闖 入 [ Toda pldaxi ] pldaxun( ) 參 照 ledax 1. 照 明.Maanu ka pldaxun daha meepah keeman ka rudan ta cbeyo? 若 我 們 的 先 祖 們 晚 上 工 作 的 話, 用 什 麼 當 照 明 呢? [ Toda pldaxun ] plebi( ) 參 照 eluk 1. 讓 某 人 關 ( 祈 使 ).Plebi Iban ga sapah de namu mosa ngerac kiya hari; stiyun mu kari ka Iban ga. 你 們 等 一 下 要 出 去 就 叫 Iban 關 門 ; 我 會 跟 Iban 交 代 [ 關 門, 賽 德 克 人 說 lebi sapah( 關 家 ), 不 說 lebi neluk( 關 門 扇 ) ] plebun( ) 參 照 eluk 1. 關 ( 門, 窗 ).Plebun su laqi repun de, uxe pkela rmuhu ka laqi; sai naq meluk isu. 你 若 叫 小 孩 去 關 穀 倉 的 話, 他 們 不 懂 得 上 鎖 ; 還 是 你 自 己 去 關 ( 比 較 妥 當 ) pledax( ) 參 照 ledax 1. 點 亮.Pledax harung ka bubu mu, tloong ma tminun dungan; tminun betaq ceka rabi duma naq. 我 母 親 點 亮 了 松 柴, 又 坐 下 來 開 始 織 布 ; 有 時 會 一 直 織 布 到 深 夜 Gbuli nhari hari! Pledax karac di. 快 點 收 拾 好! 天 將 亮 了 plepax( ) 參 照 lepax 1. 叫 他 人 磨 利.Hai plepax tama su rudan; heya si mkela lmepax puru. 拿 給 你 祖 父 磨 利 ; 他 才 會 磨 利 斧 頭 Page 36 of 393

37 plepin( ) 1. 裝 飾 品.Plepin we kazari daha lukus mqedin, so ka kiring kiring peni. 飾 品 是 女 性 服 裝 的 裝 飾 品, 如 鈴 鐺 等 [ Toda pcping ] plhelah( ) 1. 抖 動.Ga plhelah pala na ka Padiq. Padiq 正 在 抖 動 她 的 布 疋 [ Toda plhlah Truku plhelah] plhepuh( ) 1. 甘 甜.Sari pnhuma na, bubu mu rudan cbeyo plhepuh riyung puqun; so hari uka sari so kiya ka saya di. 我 祖 母 以 前 種 的 芋 頭 吃 起 來 很 甘 甜 ; 那 種 芋 頭 現 在 好 像 沒 有 了 plkusan( ) 參 照 lukus 1. 給 某 人 穿 衣 服.Ga plkusan na bubu na ka laqi ga. 小 孩 子 的 媽 媽 給 小 孩 子 穿 衣 服 [ Toda plkusan Truku plkusan] plkusi( ) 參 照 lukus 1. 穿 ( 祈 使 ).Plkusi isu lukus nii da, ini mu baka di. 這 件 衣 服 你 拿 去 穿, 我 穿 不 下 了 [ Toda plkusi Truku plkusi] plkusun( ) 參 照 lukus 1. 穿 ( 衣 服 ).Ga plkusun na Bakan ga ka lukus mgtanah hari. 略 帶 紅 色 的 衣 服,Bakan 在 穿 著 [ Toda plkusun Truku plkusun] pllai( ) 參 照 plaale 1. 先 讓 ( 祈 使 ).Pllai peekan ka dheya han, ekan ta kiya hari ka ita di. 先 讓 他 們 先 吃 ; 我 們 等 一 下 再 吃 pllayan( ) 參 照 plaale 1. 先.Pllayan daha hmaduc ka laqi ma, wada mapa paye dheya dungan. 他 們 先 把 孩 子 送 回 來, 再 去 揹 稻 穀 pllayun( ) 參 照 plaale 1. 先 將.Pllayun melaq qsiya han ma, sksiki denu. 先 灑 水, 再 掃 地 pllingan( ) 參 照 laling 1. 釣 場.Quri rcilung na yayung nii pllingan na Tado Walis. 這 一 帶 溪 流 的 深 潭 是 Tado Walis 釣 魚 的 地 方 [ Toda phngian Truku pllingan] pllingi( ) 參 照 laling 1. 釣 ( 祈 使 ).Pllingi isu hini Ulo; sao ku plaling tgdaya ga yaku. Ulo, 你 在 這 裡 釣 ; 我 到 那 上 游 釣 Pllingi qcurux ga Awi; teta gmatuk. Awi,( 你 ) 釣 那 條 魚 ; 看 牠 會 不 會 上 鉤 [ Toda pngahi Truku pllingi] pllingun( ) 參 照 laling 1. 釣 ( 魚 ).Naqah pllingun so nii wa. Ini gatuk qcurux. 像 現 在 這 個 時 候 不 好 釣, 魚 不 會 上 鉤 Akedu qcurux hini, ini ta adis laling, pllingun ta maanu di? 這 裡 的 魚 那 麼 多, 我 們 沒 帶 釣 竿, 我 們 怎 麼 釣 呢? [ Toda phngiyun Truku pllingun] plmuun( ) 參 照 lamu 1. 讓 人 採.Netun su plmuun seediq de, pkseyang tama su denu wa. 如 果 你 讓 別 人 去 採 的 話, 你 爸 爸 會 生 氣 的 [ Toda plmuun Truku plmuun] Page 37 of 393

38 Plngawan( ) 1. 萬 大 群 ; 親 愛 村 人.Ini pntena kari miyan daha ka Plngawan. 我 們 和 親 愛 村 族 人 的 語 言 不 一 樣 plngisun( ) 參 照 lingis 1. 哭 泣.Iya theri laqi, Ubus. Plngisun su di. Ubus, 不 要 鬧 那 小 孩 ; 你 會 把 他 弄 哭 的 [ Toda plngisun Truku plngisun] plpaxi( ) 參 照 lepax 1. 請 人 磨 利 ( 祈 使 ).Plpaxi tikuh Batu ga qburung su kiya peni Rabe. Rabe, 請 Batu 幫 妳 磨 利 妳 的 鐮 刀 [ Toda plpaxi Truku lpax] plpilan( ) 參 照 plepin 1. 打 扮.Plpilan daha ka rodux soosa daha lmawa quyux. 祈 雨 祭 所 要 用 的 雞 要 經 過 裝 扮 [ Toda pcpingan Truku plpilan] pltudi( ) 參 照 lutuc 1. 相 接.Pltudi Awi ga qnawan su dengki kii. Heya mkela ooda kiya. 你 的 電 線 請 Awi 修 接 他 懂 得 電 方 面 的 工 作 [ Toda pltudi Truku pltudi] pltudun( ) 參 照 lutuc 1. 接 起 來.Wada su pltudun maanu di, hosu su nii? 你 是 用 什 麼 ( 管 子 ) 將 你 這 支 水 管 給 接 好 的? [ Toda pltudun Truku pltudun] plukus( ) 參 照 lukus 1. 穿 衣 服.Plukus su kenu maha su mita rudan? 你 要 穿 什 麼 衣 服 去 見 老 人 家? [ Toda plukus Truku plukus] plwaani( ) 參 照 lawa 1. 叫 某 人 ( 祈 使 ).Plwaani laqi wada hunac ga. 叫 住 那 個 往 下 坡 走 的 孩 子 [ Toda plwaani Truku plwaani] pmahi( ) 參 照 imah 1. 喝 ( 祈 使 ).Mhedu ku dmngedang di, pmahi ocya dangi su. 我 燒 好 開 水 了, 請 你 的 朋 友 喝 茶 吧 [ Toda pmahi Truku pmahi] pmahun( ) 參 照 imah 1. 讓 某 人 喝.Pmahun mu begu sama kudung de meyah dangi mu. 我 朋 友 來 的 時 候, 我 要 請 他 喝 龍 葵 湯 [ Toda pmahun Truku pmahun] pmepang( ) 1. 澀 澀 的 ( 味 覺 ).Ini khada brkawe kii dungan wa; pmepang puqul. 那 李 子 還 沒 熟 ; 吃 起 來 澀 澀 的 pmexi( ) 參 照 emux 1. 抱 住 ; 抱 著 ( 祈 使 ).Pmexi bubu su laqi kiya han; osa mahu isu. 那 小 孩 先 給 妳 媽 媽 抱 著 ; 妳 去 洗 衣 物 pmexun( ) 參 照 emux 1. 抱 住 ; 抱 著.Ga na pmexun Ape ka laqi na ma; wada bubul qsiya ka heya. 她 把 她 的 小 孩 給 Ape 抱 著 ; 她 去 汲 水 Page 38 of 393

39 pmhani( ) 參 照 imah 1. 喝 ( 祈 使 ).Iya pmhani laqi ka begu tarux ga, hmuwa de mrkerak hnprayan daha. 別 將 那 芋 莖 湯 拿 給 小 孩 喝, 若 他 們 所 煮 的 芋 莖 湯 喝 了 會 癢 的 話 就 不 好 囉 [ Toda pmhani Truku pmhani] pnaadis( ) 參 照 adis 1. 死 者 遺 物 之 廢 棄 處.Mesa ka baki mu rudan, niqan pnaadis kanna ulaalang ta ita Seediq cbeyo mesa. 我 的 袓 父 說 : 以 前, 我 們 賽 德 克 族 人 的 部 落 都 有 屬 於 死 者 遺 物 之 廢 棄 處 2. 帶.Nii lukus su pnaadis na Takun, cnhngiyan su sapah na si. 這 是 你 的 衣 服, 是 Takun 叫 人 帶 回 來 的, 他 說 是 你 忘 在 他 家 的 [1. pnaadis 是 專 有 名 詞 在 Seediq 的 gaya 裡, 當 送 葬 者 ( 親 朋 好 友 ) 將 死 者 埋 葬 後, 他 / 她 們 ( 送 葬 者 ) 的 衣 服 都 要 脫 掉, 並 丟 棄 在 一 定 的 地 方 ( 通 常 都 在 墳 墓 附 近 的 絕 谷 或 深 壑 ), 這 處 絕 谷 或 深 壑 就 稱 作 pnaadis 2. 以 前 沒 有 公 墓, 死 者 所 葬 之 處 也 叫 pnaadis, 表 示 該 處 不 能 再 耕 作 利 用, 該 地 已 送 給 死 者 了 ] pnaapa( ) 參 照 apa 1. 搭 乘.Pnaapa ku rulu na heya. 我 搭 了 他 的 車 子 pnadis( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...).Ima pnadis patis su nii Dakis? Dakis, 你 這 本 ( 些 ) 書 是 誰 寄 來 的? pnaha( ) 參 照 paha 1. 放 置. Ima pnaha hini gakac nii ha? 是 誰 把 椅 子 放 在 這 裡 的? [ Toda pnusa Truku pnaha] pnahu( ) 參 照 pahu 1. 洗.Ima pnahu nuqah nii Temi? Bubu su? Temi, 這 麻 絲 是 誰 洗 的? 是 妳 媽 媽 ( 洗 的 ) 嗎? [ Toda bnahu Truku bnahu] pnasuw( ) 參 照 asuw 2 1. 分 得 的.Nii naq pnasuw ku na daha wa; hbaro ka seediq mosa paasuw hii han. 他 們 分 給 我 的 就 這 些 耶 ; 因 很 多 人 去 分 取 啊! pnatis( ) 參 照 patis 1. 寫 入 ; 輸 入 ; 書 寫 的.Malu riyung pnatis na kari bubu mu. 我 媽 媽 寫 的 話 語 非 常 好 pnberih( ) 參 照 pberih 1. 嘔 吐.Ima pnberih nii? Ma ini osa pberih theya hari. 這 是 誰 吐 的? 怎 麼 不 到 遠 一 點 的 地 方 吐 pnbrasan( ) 參 照 beras 1. 被 脫 衣 服 的.Pnbrasan na naq tama na; ado so ini kiicu msekuy mesa. 是 他 爸 爸 讓 他 赤 裸 著 ; 他 爸 爸 表 示, 以 後 他 就 不 會 怕 冷 pnbrihan( ) 參 照 pberih 1. 嘔 吐 物.Pnbrihan na Dakis ciga ka nii; ye wada scuqi egu ka nmahan na. 這 是 Dakis 昨 天 吐 的 ; 他 可 能 喝 的 ( 酒 ) 太 多 了 pncadu( ) 參 照 cadu 1. 牆 壁.Pncadu kesun daha ka qnabil rudan ta duri. 我 們 的 族 老 也 會 將 牆 壁 說 為 pncadu Page 39 of 393

40 pncahu( ) 參 照 -cahu- 1. 毒 害.Wada huqil pncahu daha ka huling mu qalux paru kiya di. 我 那 隻 黑 色 的 大 狗 被 他 們 ( 別 人 ) 毒 死 了 pncqeran( ) 參 照 cequr 1. 已 被 勒 過 ; 已 被 掐 過.Pncqeran kuna nduyun. 他 曾 掐 住 我 的 脖 子 pndaan( ) 參 照 oda 1. 使 經 過.Pndaan namu inu ka dapa namu sqsiya paru? 河 水 暴 漲, 你 們 是 讓 你 們 的 牛 隻 從 哪 裡 經 ( 通 ) 過 的? pndaha( ) 參 照 daha1 1. 每 人 分 兩 個.Pndaha ta kanna; iya angal egu. 我 們 大 家 每 人 都 分 兩 個 ; 不 要 多 拿 了 pnddayo( ) 參 照 dayo 1. 與 某 人 一 起 幫 忙.Ririh so pnddayo daha ka Iwan! 就 算 是 與 Iwan 一 起 幫 忙 的 吧! pndesan( ) 參 照 adis 1. 託 人 帶 ( 走 ) 之 物.Pndesan daha Takun lukus cnhngiyan mu sapah na Tado hii da. 我 忘 在 Tado 家 的 衣 服, 他 們 已 託 Takun 帶 回 來 了 pndkaan( ) 參 照 deka 1. 分 一 半.Pndkaan daha hini ka camac nngalan daha. 他 們 所 獵 獲 的 獵 物 是 在 這 裡 平 分 的 pndngusi( ) 參 照 dungus 1. 使 吻 合 ; 使 按 照 ; 使 考 量 ( 祈 使 ).Kiya naq ooda so dngusun su, bleyaq naq so moda, pndngusi naq lnglungan su. 你 自 己 計 畫 好 的, 你 就 按 照 自 己 的 想 法 好 好 去 做 pndsanan( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...).Ga hini macu dhequy pndsanan ku na Takun wa, dsani isu si. Takun 讓 我 帶 回 來 的 糯 小 米 在 這 裡, 他 說 帶 給 你 pndungus( ) 參 照 dungus 1. 吻 合 ; 按 照.Pndungus naq oda su. 計 畫 好 要 做 的 事 pneeru( ) 1. 告 訴 ( 別 人 ).Iya pneeru seediq ha, wano isu ga mu prnuun wa. 不 要 告 訴 別 人 喔, 我 只 跟 你 說 喔 [ Toda mgaw Truku pneeru] pneetuq( ) 參 照 etuq 1. 溺 水.Iya hai planguy rcilung laqi ga; pneetuq namu laqi di. 不 要 讓 小 孩 到 深 水 游 泳 ; 你 們 會 讓 小 孩 溺 水 的 pneeyah( ) 參 照 eyah 1. 從.Pneeyah ku alang Gluban ka yaku ma, Umin Sapu ka ngayan mu. 我 來 自 清 流 部 落, 我 的 名 字 叫 Umin Sapu Pneyah miyan Taype keeman ciga yami ka Watan Nobing. 昨 晚 我 和 Watan Nobing 從 台 北 來 [ Toda pnneyyah Truku iyah] pneniq( ) 參 照 eniq 1. 被 放 置.Ima pneniq gakac ga ka phepah ga? 是 誰 將 花 放 在 椅 子 上? Page 40 of 393

41 pneruq( ) 參 照 peruq 1. 打 破.Ima pneruq qriyan gbulan qsiya nii? 這 汲 水 用 的 葫 蘆 ( 筒 ) 是 誰 打 破 的? pngalan( ) 參 照 angal 1. 拿 ; 帶 ( 照 顧 ) 小 孩.Pngalan ku na laqi klaali ka bubu mu, swai mu peni, kika asi ku lux ini bleyaq mosa muuyas sapah pyasan. 我 媽 媽 每 天 讓 我 帶 小 孩, 也 就 是 我 的 弟 弟 妹 妹, 所 以 我 沒 辦 法 好 好 地 到 學 校 唸 書 pngali( ) 參 照 angal 1. 看 顧 ( 祈 使 ).Pngali Ape ga laqi namu peni, ma pprengo naq yamu ka bbiqun namu irih na qlhangan laqi. 你 們 的 小 孩 就 給 Ape 照 顧 嘛, 要 給 多 少 看 顧 費, 你 們 再 去 商 量 Pngali Uma ga laqi su hayan peni. 你 的 孩 子 讓 Uma 看 顧 嘛 pngalun( ) 參 照 angal 1. 讓 人 帶 ; 讓 人 照 顧.Ini ku riyung osa sapah pyasan yaku cbeyo wa. Pngalun ku na swai mu klaali ka bubu mu. 過 去 我 很 少 去 學 校 我 媽 媽 天 天 要 我 照 顧 我 弟 弟 pngdangan( ) 參 照 gedang 1. 遺 失.Nii ruhu pngdangan mu da; snlayan na bubu mu di. 這 是 我 遺 失 的 鑰 匙 ; 是 被 我 媽 媽 找 到 的 pngedang( ) 參 照 gedang 1. 遺 失.Pngedang na tama mu texan duri han qburung nii. 我 爸 爸 也 曾 將 這 把 鐮 刀 遺 失 過 pngeela( ) 參 照 geela 1. 某 人 帶 領 ; 某 人 指 引.Ima pngeela elu nii ka yamu. 是 誰 指 引 你 們 這 條 路 的 pngerah( ) 1. 星 星.Asi ka keeman leexan qmita ka pngerah, diyan de ini riyung qtai. 星 星 要 在 夜 晚 才 看 得 清 楚, 白 天 比 較 看 不 清 楚 2. 碗.Pngerah bnaruy na bubu mu kanna nii. 這 些 碗 都 是 我 媽 媽 購 置 的 [1. Toda pngrah Truku pngrah 2. 據 傳, 本 先 祖 第 一 次 看 到 瓷 碗 時, 因 會 閃 閃 發 光 ( 受 陽 光 照 射 之 故 ), 即 以 星 星 閃 爍 之 態 命 名 螢 火 蟲 也 因 於 夜 間 會 閃 爍 發 光 而 得 kui pngerah 之 名 ] pngeriq( ) 參 照 pgeriq 1. 扭 轉 ; 駕 駛 ( 開 車 ).Ima pngeriq rulu meyah namu alang ciga 你 們 昨 天 回 到 部 落 是 誰 開 的 車? pnghrenang( ) 參 照 hrenang 1. 讓.. 發 動 ( 有 聲 響 ).Ima pnghrenang otobay nii? 這 摩 托 車 是 誰 發 動 的? [ Toda pnhnang Truku pnhrngang] pngkela( ) 參 照 kela 1. 介 紹 認 識.Pngkela na qbsuran na dheya daha gaga. 他 們 兩 位 是 他 兄 長 介 紹 認 識 的 Uma ga pngkela dheya ga. 是 Uma 讓 他 倆 認 識 的 pngriqan( ) 參 照 pgeriq 1. 扭 轉 ; 開 車.Ga hmuwa di rulu su kiya? Uxe malu pngriqan na tama su mrebu han peni. 你 那 車 子 怎 麼 啦? 早 上 你 爸 爸 開 的 時 候, 不 是 還 好 好 的 Page 41 of 393

42 pngteguc( ) 參 照 gteguc 1. 撐 木.Pngteguc ka mbeyax plekuh sapah. 支 撐 房 屋 力 量 的 是 撐 木 [ Toda pwetuuc Truku pnguteguc] pngucun( ) 1. 蝸 牛.Tbugun daha bibi ka pngucun klaun maku. Riso ku hari de mkela ku mesa puqun seediq ka pngucun nii duri. 就 我 所 知, 蝸 牛 是 拿 來 餵 鴉 的 到 了 青 少 年 時 期 我 才 知 道 人 也 吃 蝸 牛 pngui( ) 1.( 繩 索 ) 互 綁 成 結 ( 祈 使 ).Iya pngui bale, uxe na kmkelun lmhelah kiya hari denu. 不 要 把 它 把 死 結, 不 然 等 一 下 他 無 法 解 開 [ Toda pungui Truku pungui] pnguwan( ) 參 照 pungu 1. 打 成 死 結.Ma su ga pnguwan mekuy negul dapa nii di, Awi? Awi, 你 怎 麼 把 這 條 牛 的 牽 繩 綁 成 死 結 了? pnhdagan( ) 參 照 hido 1. 曬 過 之 物.Mdengu ka nii da, pnhdagan mu ciga. 這 些 已 曬 乾 了, 是 我 昨 天 曬 的 [ Truku hidaw] pnhengan( ) 參 照 pehing 1. 打 破.Pnhengan na hini liwas ka Ukan Nawi. Ukan Nawi 是 在 這 裡 把 水 缸 打 破 的 [ Toda pnrqan Truku pnhengan] pnheyal( ) 參 照 pheyal 1. 扛 ; 挑 ( 擔 ).Ima pnheyal qhuni nii Walis? Ma na asi gtui hini di? Walis, 這 ( 些 ) 柴 火 是 誰 扛 回 來 的? 他 怎 麼 就 堆 放 在 這 裡 了 呢? [ Toda pnhan ] pnheyan( ) 參 照 pahu 1. 洗 過.Pnheyan mu lukus gaga ngaguc ga di. 在 外 面 的 那 些 衣 服 我 洗 過 了 pnheyu( ) 參 照 heyu 1. 興 建 ; 築 成.Pnheyu naq seediq alang ka sapah rudan ta cbeyo. 我 們 賽 德 克 族 以 前 的 住 屋 是 由 自 己 部 落 的 族 人 所 興 建 的 pnhlanan( ) 參 照 pheyal 1. 扛.Pnhlanan na Kuras ka eruc ma; napa na tama na ka qtinuh. 樑 柱 材 料 是 Kuras 扛 的 ; 板 材 是 他 爸 爸 揹 的 pnhlingan( ) 參 照 huling 1. 曾 狗 獵 之 處.Pnhlinan na detama mu kanna dgiyaq quri nii cbeyo. 以 前, 這 一 帶 的 山 林 我 爸 爸 他 們 都 曾 以 狗 狩 獵 過 pnhlisan( ) 參 照 hulis 1. 笑 ; 譏 笑.Te! Ga msiqa pnhlisan namu ka weewa ga di. 看 吧! 那 位 小 姐 因 你 們 笑 而 害 羞 了 pnhmaan( ) 參 照 phuma 1. 種 植 ( 之 物 ); 農 作 物.Egu ba kanna so pnhmaan namu ma; ini namu dheki smnetun. 你 們 種 植 了 許 多 的 農 作 物, 卻 沒 好 好 管 理 Eluk kanna tnbugan namu kndalax saya sa; mmaha smeeliq pnhmaan daha denu mesa. ( 他 們 說 ) 從 今 天 起, 你 們 所 飼 養 的 家 禽 家 畜 都 要 關 著 ;( 不 然 ) 牠 們 會 破 壞 農 作 物 [ Toda pnhmaan Truku pnhmaan] Page 42 of 393

43 pnhqili( ) 參 照 huqil 1. 使 死 亡 ( 祈 使 ).Iya pnhqili beru boyak kii, qquwe ta tmabu. 不 要 把 小 野 豬 弄 死, 我 們 試 著 飼 養 牠 [ Toda pqili Truku pnhqili] pnhradan( ) 參 照 harac 1. 築 牆.Pnhradan su ima harac yqeyaq su pusu hako hii Umin? Umin, 你 橋 頭 那 塊 田 地 的 石 墻 是 請 誰 築 建 的? [ Toda pnhawac Truku pnhradan] pnhuma( ) 參 照 phuma 1. 種 植.Pnhuma na tama mu daka bubu mu ka ricah ma brkawe nii. 這 些 梅 子 與 桃 子 是 我 爸 爸 和 我 媽 媽 種 的 pnhyegan( ) 參 照 heyu 1. 已 搭 建 的.So hari mesa pnhyegan tama na ka sapah na Dakis mesa kari daha. 我 聽 人 家 說,Dakis 的 家 是 他 爸 爸 蓋 的 [ Toda pnhyuwan Truku hiyu] pniicin( ) 參 照 icin 1. 各 一 半.Upu daha sepac seediq ka dapa kii, kika pniicin papak kana daha. 那 頭 牛 是 由 四 個 人 共 有 的, 所 以 他 們 各 擁 有 牛 隻 四 分 之 一 Pniicin ta daha ta ho? 我 們 一 人 一 半 好 嗎? [ Toda pniicin Truku isil] pniqan( ) 參 照 eniq 1. 放 置.Pniqan daha so muxi sapah truma ka tuki. 他 們 會 把 甕 放 置 在 屋 內 的 角 落 pniqi( ) 參 照 eniq 1. 放 置 ( 祈 使 ).Pniqi hini ka napa namu han ma, osa skadi qsiya mmahun ta hayan. 你 們 先 把 行 李 放 在 這 裡 ; 你 們 去 找 我 們 要 喝 的 水 ( 源 ) pniqo( ) 參 照 eniq 1. 置 放.Pniqo ta hini ka napa ta han ma; sae ta mangal qwarux hayan. 我 們 先 把 我 們 的 揹 載 物 ( 行 李 ) 放 在 這 裡 ; 我 們 去 採 黃 藤 pniqun( ) 參 照 eniq 1. 放 在 ; 置 於.Pniqun miyan hini ka lnmuwan nami yami ma, pniqi hiya ka namu. 我 們 所 採 收 的 放 在 這 裡, 你 們 採 收 的 放 在 那 邊 pniri( ) 參 照 miri 1. 浮 織.Malu riyung pniri na ka Robo Ngai mneniq Mhebu hii cbeyo mesa. 據 說 以 前 居 住 在 Mhebu 部 落 的 Robo Ngai 的 浮 織 技 巧 是 一 流 的 [ Toda pniri Truku pniri] pnkeruc( ) 參 照 keruc 1. 鋸.Pnkeruc na Mukan ka eruc sapah na Umin. Umin 房 子 的 樑 柱 是 請 漢 人 鋸 的 pnkingal( ) 參 照 kingal 1. 各 一.Ngali ta pnkingal kana siyan nii. 我 們 每 一 個 人 都 拿 一 塊 肉 [ Toda pnkingal Truku pnkingal] pnkkarang( ) 參 照 karang 1. 讓 其 爬 行.Pnkkarang mu hini ka laqi kii, ye maanu ka hnbaluc so baga na di. 我 是 讓 那 小 孩 在 這 裡 爬 行 的, 他 手 部 的 傷 不 知 被 什 麼 所 割 傷 [ Toda pnkkarang Truku pnkkarang] Page 43 of 393

44 pnklaan( ) 參 照 kela 1. 使 知 道 ; 使 瞭 解.Pnklaan nami na Takun ka yami; ini miyan kela ani tntikuh ndaan kiya. 那 件 事 我 們 一 點 都 不 曉 得 ; 是 Takun 讓 我 們 知 道 的 pnkretan( ) 參 照 keruc 1. 鋸.Pnkretan na ising Taycyu ka rkebun na Pihu Nara wa; mkela ising hiya sa. Pihu Nara 的 胃 是 台 中 的 醫 生 所 開 的 刀, 聽 說 那 裡 的 醫 生 好 ( 醫 術 優 異 ) [ Toda pnkretan Truku kruc] pnlaanan( ) 參 照 lawa 1. 邀 請.Pnlaanan na Umin ka Bakun ga. Bakun 是 Umin 邀 請 過 來 的 [ Toda pnlaanan Truku pnlaanan] pnlaling( ) 參 照 laling 1. 釣 到.Ima pnlaling tuya nii tama? Akedu knpruwan. 爸 爸, 這 條 鱸 鰻 是 誰 釣 到 的? 怎 麼 那 麼 大 尾 [ Toda pnngahi Truku pnlaling] pnlawa( ) 參 照 lawa 1. 被 邀 請 ; 被 叫 來.Pnlawa mu meyah mekan ido ka dheya nii. 我 邀 請 他 們 來 這 裡 吃 飯 [ Toda pnlawa Truku pnlawa] pnlaxan( ) 參 照 alix 1. 留 置.Wada inu qburung paye plaxan mu hini saya di? 我 剛 才 留 置 在 這 裡 的 割 稻 用 鐮 刀 到 哪 裡 了? pnleban( ) 參 照 eluk 1. 關 起 來. Pnleban mu Awi ka bais ga ciga, ye ima ka rmnaguh dungan. 昨 天 是 我 叫 Awi 關 那 窗 戶 的, 不 知 誰 又 把 它 打 開 pnlepin( ) 1. 妝 扮 飾 物.Ani naq uka riyung pnlepin daha mqedin cbeyo we, mnlamu naq plpilan daha duri. 雖 然 以 前 的 女 性 沒 什 麼 妝 扮 飾 物, 但 她 們 的 飾 品 也 很 多 樣 pnlkusan( ) 參 照 lukus 1. 已 穿 過.Pheun mu lukus pnlkusan mu, ga rutiq di. 我 要 洗 那 件 我 穿 過 的 髒 衣 服 Pnlkusan mu kana lukus gaga ngaguc ga. 外 面 那 些 衣 服 都 是 我 穿 過 的 了 [ Toda pnlkusan Truku pnlkusan] pnllingan( ) 參 照 laling 1. 釣 ( 魚 ).Pnlingan su inu qcurux kii? Ma to prparu! 你 在 哪 裡 釣 的 魚? 怎 麼 都 是 大 尾 的! [ Toda pnngniyan Truku pnllingan] pnlukus( ) 參 照 lukus 1. 已 穿 過.Pnlukus na ciga lukus kiya di. 那 件 衣 服 他 昨 天 穿 過 了 [ Toda pnlukus Truku pnlukus] pnmahan( ) 參 照 imah 1. 喝.Pnmahan ku na iyu kambo ka Temi, nii ku malu hari di. Temi 給 我 吃 了 感 冒 藥, 我 好 多 了 [ Toda pnmahan Truku pnmahan] pnnguwan( ) 參 照 pungu 1. 捆 綁 的 結.Na bubu mu ka pala pungu niqan pnnguwan nii. 有 捆 綁 結 的 小 布 匹 是 我 母 親 的 Page 44 of 393

45 pnosa( ) 參 照 osa 1. 放 置.Ima pnosa hini lukus mu ha? 是 誰 把 我 的 衣 服 放 在 這 裡 的? [ Toda pnosa Truku powsa] pnqapah( ) 參 照 qapah 1. 貼 上.Ima pnqapah kana klbuwy nii? 這 些 紙 都 是 誰 貼 上 去 的? [ Toda pnqapah ] pnqdalan( ) 參 照 uqul 1. 餵.Pnqdalan su ngiyo daka huling nii di Habo? Habo, 這 貓 和 狗 妳 餵 了 嗎? [ Truku qndalan] pnqiling( ) 1. 嫁 給 非 本 族 群 的 族 人.Kesun pnqiling nii ge mqedin ta ita Seediq ma, wada mosa seno so rseno Plmukan peni. Pnqiling 是 對 我 們 賽 德 克 族 的 女 人 嫁 給 漢 族 的 男 人 之 稱 呼 [ Toda pnqiding Truku pnqiling] pnrabang( ) 參 照 rabang 1. 加 油 添 醋.Kari pnrabang ka kari na heya da. 他 的 話 已 經 是 加 油 添 醋 了 pnrayan( ) 參 照 pure 1. 煮 過 的.Nii ido pnrayan na bubu mu wa, uxe su mekan. 這 裡 有 我 媽 媽 煮 的 飯 喔, 你 不 要 吃 嗎? pnreqan( ) 參 照 peruq 1. 打 破.Pnreqan na Pukuh ka rusuq ga; snrhuqan na dmoi. 那 瓶 子 是 Pukuh 打 破 的 ; 是 沒 抓 好 滑 掉 的 [ Toda pnrqan Truku pruq] pnrima( ) 1. 五.Wada nami pnrima pusu ka rabu aring yami ka Takun. 我 和 Takun 各 分 了 五 棵 桃 樹 苗 pnrngagan( ) 參 照 rengo 1. 談 ; 討 論.Maanu pnrngagan namu ciga? 你 們 昨 天 談 了 些 什 麼? [ Toda pnrngawan Truku rngaw] pnsaan( ) 參 照 paha 1. 使 放 置.Wada inu ruhu pnsaan mu hini di? 我 放 在 這 裡 的 鑰 匙 到 哪 裡 了? [ Toda pnsaan Truku pnsaan] pnsais( ) 參 照 sais 1. 縫 製.Pnsais su ima ka lukus su nii? 你 這 件 衣 服 是 叫 誰 縫 製 的? [ Toda pnsais ] pnsgiyan( ) 參 照 gagi 1. 已 照 過 鏡 子.Pnsgiyan su gagi laqi ga? Ma na klaun niqan hana ga tunux na. 你 給 那 個 孩 子 照 過 鏡 子 嗎? 他 怎 麼 知 道 牠 頭 上 戴 著 花 pnsperuq( ) 參 照 peruq 1. 誕 生.Pnsperuq Pusu Qhuni gaga Bnuhun hii ka pusu rudan ta. 我 們 的 始 祖 是 誕 生 於 Bnuhun 山 區 的 Pusu Qhuni [1. Toda pnsperuq Truku pnsperuq 2.Bnuhun 指 白 石 山 區 ;Pusu Qhuni 今 被 稱 做 牡 丹 岩 ] Page 45 of 393

46 pnspuwan( ) 參 照 upu 1. 一 起.Wada piya kanna pila pnspuwan namu di? 你 們 一 起 籌 集 的 錢 總 共 有 多 少 了? pnsqama( ) 參 照 sqama 1. 被 燒 掉.Ima pnsqama wara siyo behing nii? ma so smiicu. 是 誰 把 工 寮 旁 邊 的 稻 草 給 燒 了?( 行 為 ) 怎 麼 那 麼 危 險 pnsrbugan( ) 參 照 -rubu- 1.( 用 ) 燉 煮 方 式.Pnsrbugan daha hmanguc buuc camac nii. 他 們 用 燉 煮 的 方 式 來 煮 這 個 山 肉 骨 頭 [ Toda pnsrbawan Truku pnsrbugan] pnsrubu( ) 參 照 -rubu- 1. 燉 煮.Pnsrubu na bubu mu hei camac ga. 那 是 我 媽 媽 燉 煮 的 山 肉 pnstiyu( ) 1. 標 示.Mungu brhengin ma, sgeqi daha siyo eluw ka pnstiyu daha. 族 人 們 將 芒 草 打 結, 插 在 路 邊 作 標 示 用 [1. Toda pnsklaya Truku pnstiyu 2. 以 芒 草 打 結 為 標 示 是 本 族 人 的 gaya 之 一 平 日 裡 只 要 在 路 上 撿 到 遺 失 物, 就 會 以 打 結 芒 草 為 記 號, 讓 失 主 取 回 ] pnsugan( ) 參 照 asuw 2 1. 分 ( 東 西 ).Nii naq lexi pnsugan nami ciga di. 我 們 昨 天 分 的 竹 筍 就 這 些 pntahu( ) 參 照 ptahu 1. 起 火.Yaani mneniq hini ciga, ma nii ka pntahu daha peni. ( 他 們 ) 昨 天 可 能 在 這 裡, 這 裡 怎 麼 有 他 們 生 的 火 ( 跡 ) pntasan( ) 1. 寫 過 的 ; 畫 過 的.Kedu bale knmalu qtaan ka pntasan dqeras na heya. 他 的 文 面 怎 麼 紋 得 那 麼 好 看 ( 漂 亮 ) [ Toda bntasan Truku pntasan] pntbekan( ) 參 照 -tebuk- 1. 撞 到 某 物.Nsaan su pntbekan inu ka dahung su dqeras ga? 你 臉 上 的 瘀 青 是 在 哪 裡 撞 到 的? pntebuk( ) 參 照 -tebuk- 1. 被 某 物 撞 擊.Pntebuk neluk ga, ki wada peruq kana gagi doriq na. 他 被 門 撞 到 連 眼 鏡 都 破 掉 了 [ Truku pntebuk] pntena( ) 1. 相 同 ; 一 樣.Ini pntena snuyuk tlenga boyak daka pada, rqeling hari ka snuyuk pada. 套 吊 野 豬 和 山 羌 的 陷 阱 所 用 的 線 索 是 不 同 的, 山 羌 所 用 的 線 索 較 細 一 些 Ini pntena puruc daka piilo. Qalux quwaq ma qalux tunux na ka puruc. 文 鳥 ( 野 麻 雀 ) 和 一 般 的 麻 雀 是 不 一 樣 的, 文 鳥 是 黑 嘴 黑 頭 的 [ Toda pntna Truku ptna] pnteru( ) 參 照 teru 1. 每 人 分 三 個 ( 支 ; 棵 ; 包...).Wada miyan na psugan pnteru rabu pusu mudu kanna nami ka tama na Losi. Losi 的 爸 爸 都 分 給 我 們 每 人 各 三 株 橘 子 樹 苗 [ Toda pnturu Truku tru] pntinun( ) 參 照 tinun 1. 讓 人 織.Pntinun su ima pala su kiya Obing? Malu qtaan wa. Obing, 妳 那 塊 布 疋 請 誰 織 Page 46 of 393

47 的? 很 好 看 耶 pntiyu( ) 參 照 tiyu 1. 指.Yahi ku pntiyu hini wa, ga inu ka sapah na heya? 你 到 這 裡 給 我 指 看 看, 他 家 在 哪 裡? [ Toda tyuwi Truku ciyui] pntlusan( ) 參 照 tulus 1. 讓 某 人 拖.Pntlusan mu dapa seediq duma napa mu. 我 有 一 些 行 李 是 請 別 人 的 牛 車 帶 來 的 [1. Toda dlusan Truku pntlusan 2. 一 般 賽 德 克 族 人 不 太 會 將 東 西 直 接 讓 牛 揹 負 在 背 上 或 身 體 兩 側, 而 是 用 牛 車 等 讓 牛 在 前 面 拖 拉 著, 這 樣 可 以 裝 更 多 東 西 ] pntnaan( ) 參 照 -tena- 1. 使 一 樣.Pntnaan maasuw hlama ka laqi; iya sqquru. 分 米 糕 給 小 孩 要 一 樣 ; 不 要 貪 心 [ Toda pntnaan Truku pntna] pntnai( ) 參 照 -tena- 1. 使 相 同 ( 祈 使 ).Pntnai kanna qndisan na btakan knretan namu. 你 們 鋸 下 來 的 竹 子 都 要 使 它 們 一 樣 長 Pntnai kanna napa namu ga. 讓 你 們 的 行 李 都 一 樣 ( 大 ) [ Toda pntnai Truku pntna] pntnaun( ) 參 照 -tena- 1. 使 相 同 ; 使 一 樣.Asi naq pntnaun mege kkkingal seediq. 每 個 人 都 要 分 得 一 樣 多 [ Toda pntnaun Truku pntnaun] pnttingan( ) 參 照 tuting 1. 誕 生 之 日.Saya! Ali pnttingan na bubu mu. 今 天 是 我 媽 媽 的 生 日 [ Truku tucing] pntungan( ) 參 照 utung 1. 某 人 起 火 ; 某 人 點 燃.Pntungan na ima puniq ga sqama ga. 那 個 燒 起 來 的 火 是 誰 點 燃 的 [ Toda pntungan Truku pntungan] pntuqun( ) 參 照 etuq 1. 使 窒 息 ; 溺 水.Iya kchaya laqi kiya wa; pntuqun su di. 你 不 要 那 樣 對 待 小 孩 ; 你 會 讓 他 窒 息 的 pntyexan( ) 參 照 eyux 1. 急 的 樣 子.Pntyexan maanu kiya Mona, ma kii ba uxe mpdehuk di. Mona, 你 急 成 那 樣 幹 嘛! 又 不 是 到 不 了 [ Toda pntbyahan Truku iyux] pnuhi( ) 參 照 nunuh 1. 餵 奶 ( 祈 使 ).Pnuhi laqi ga han; nnsoni naq lmingis nana. 先 給 孩 子 餵 奶, 他 從 剛 才 就 一 直 在 哭 pnunuh( ) 參 照 nunuh 1. 餵 奶.Ga pnunuh laqi saso gaga ka Robo. Robo 在 那 陰 涼 的 地 方 為 孩 子 餵 奶 pnuqan( ) 參 照 uqi 1. 吃 過 的 東 西.Ye pnuqal boyak ka munang nii? 這 些 野 芋 是 野 豬 吃 過 的 嗎? [1. Truku pnuqan Page 47 of 393

48 2. 在 本 族 的 狩 獵 文 化 裡, 認 識 各 獵 物 所 喜 食 的 植 物 是 很 重 要 的 ] pnyahan( ) 參 照 eyah 1. 出 自 某 人.Pnyahan ku na bubu mu meyah ku hini. 是 我 媽 媽 要 我 來 這 裡 的 [ Toda pnyahan Truku iyah] pnyasan( ) 參 照 uyas 1. 唱 過 的 ; 讀 過 的.Egu riyung uyas pnyasan rudan ga daha brahun smmalu dungan. 有 很 多 老 人 的 歌 曲 又 被 重 新 創 作 Pnyasan daha uyas cbeyo, malu riyung bhagun duri. 傳 統 的 歌 謠 也 非 常 好 聽 [ Toda pnyasan Truku pnyasan] pnyupan( ) 參 照 iyuk 1. 叫 人 吹.Pnyupan mu Duya ga ka cubu mu nii; ini beyo heya. 我 這 氣 球 是 我 叫 Duya 幫 我 吹 的 ; 他 ( 動 作 ) 很 快 [ Toda pnyupan Truku pnyupan] poric( ) 1. 泥 鰍.Egu poric daka sgidi yayung biciq hii cbeyo. 以 前 小 溪 那 裏 很 多 泥 鰍 和 魚 [ Toda tuwil ] pos pos( ) 1. 形 容 緊 張 時 心 跳 聲.So ba sntali, asi maku mesa pos pos lhebun mu. 好 恐 怖, 我 的 心 都 一 直 "pos pos" 跳 [ Toda pus pus Truku pus pus] posa( ) 1. 設 置.Posa hiya ka namu ma, paha nami hini ka yami. 你 們 的 ( 陷 阱 ) 設 置 在 那 裡, 我 們 的 設 置 在 這 裡 2. 使 去.Posa Hori laqi nii kusun, mmaha mari lukus daha. 明 天 讓 孩 子 們 去 埔 里, 他 們 要 去 買 衣 服 Posa Hori kusun laqi ga Robo, maha nami maruy lukus si. Robo, 明 天 讓 孩 子 們 去 埔 里, 他 們 說 要 去 買 衣 服 [ Toda pusa Truku pusa] poxan( ) 參 照 opux 1. 翻 倒.Poxan namu muwa eluw hini ka qhuni nii di? Mooda inu ka seediq di? 你 們 怎 麼 把 這 顆 樹 往 路 上 翻 倒 了? 那 人 們 要 從 哪 裡 過 了 呢? [ Toda spawxan Truku spawxan] poxun( ) 參 照 opux 1. 翻 倒 ; 推 倒.Wada poxun bgihur paru repun na Lulu di sa; ye na ado pnhyegan bobo ngahu. 聽 說 Lulu 的 穀 倉 被 颶 風 吹 倒 了 ; 可 能 是 他 蓋 在 崖 邊 的 關 係 吧! [ Toda powxun Truku powxun] ppaadis( ) 參 照 adis 1. 各 自 帶.Ga naq asi ppaadis beras hprayun daha dheya ga, ado ka ini suupu mekan de mosa lmiqu. 他 們 各 自 攜 帶 著 自 己 要 煮 的 米, 因 上 山 狩 獵 時 不 會 一 起 用 餐 的 ppaan( ) 參 照 apa 1. 揹.Ppaan ku na yaku ka laqi na swai mu mqedin. 我 妹 妹 讓 我 揹 著 她 的 小 孩 ppai( ) 參 照 pai 1. 祖 母 們 ; 長 輩 們.Ga mtlibu so behing qhuni ka ppai miyan rudan. 我 們 的 祖 母 輩 們 聚 集 在 柴 火 屋 邊 [ Toda ppai Truku ppai] ppatis( ) 參 照 patis 1. 筆 ; 織 紋.Bbiqun ppatis bubu na ka laqi. 母 親 要 把 筆 給 小 孩 子 [ Toda Page 48 of 393

49 ppatas 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 Truku ppatas] ppaun( ) 參 照 apa 1. 揹 負 ; 載.Yaku ppaun ku na qyqeya mosa neepah klaali. 每 次 去 山 上 工 作 都 叫 我 揹 負 著 工 具 Moda ku sapah na ma ppaun kuna macu meyah sapah mu. 我 經 過 他 的 家, 他 給 我 很 多 小 米 讓 我 帶 回 家 ppeekan( ) 參 照 ekan 1. 各 自 吃.Ini so ita Seediq ka Mukan, asi naq ppeekan hndayu daha ka dheya. 平 地 人 不 像 我 們 賽 德 克 人, 他 們 是 各 自 吃 自 己 的 便 當 ppexi( ) 參 照 epux 1. 按 住 ; 按 摩 ( 祈 使 ).Ppexi tikuh ahing mu, so mnarux hari. 幫 我 按 一 下 我 的 肩 膀, 感 覺 有 點 痛 Ppexi kesun sumu han. Hawan naq. 跟 你 說 了 要 按 住! 好 可 惜 喔 pphlingun( ) 參 照 huling 1. 以 狗 獵 捕.So hari puruc ka knpruwan na bngehun kii, irih so huling pphlingun na Puuma nii ka bngehun kii. 那 土 蜂 像 野 麻 雀 一 樣 大, 就 好 像 是 Puuma 女 人 們 的 獵 狗 ppiimah( ) 參 照 imah 1. 喝.Asi naq ppiimah, iya imah na seediq. 自 己 喝 自 己 的, 不 要 喝 別 人 的 [ Toda ppiimah Truku ppiimah] ppiya( ) 參 照 piya 1. 多 少.Ppiya namu seediq mnosa neepah na Umin ciga? 昨 天 你 們 有 幾 個 人 到 Umin 的 耕 地 工 作? ppkeekan( ) 參 照 ekan 1. 各 吃 各 的.Ini suupu pure mekan ka Plmukan, asi naq ppkeekan hndayu daha. 漢 人 是 不 會 一 起 煮 一 起 吃 的, 他 們 是 各 吃 各 的 便 當 pplaxan( ) 參 照 alix 1. 置 放 之 處.Mmaku lmiqu nii ka pplaxan daha dapa cbeyo. 這 山 林 的 草 原 是 他 們 以 前 野 放 牛 隻 的 地 方 pprayan( ) 參 照 pure 1. 廚 房.Inu sapah prayan su? 你 的 廚 房 在 哪 裡? [ Toda hpuyan Truku hpnyan] pprengo( ) 參 照 rengo 1. 互 相 討 論 ; 互 相 談 話.Niqan rengo namu asi pprengo, kiya si mgkela namu denu. 有 任 何 想 說 的 話 就 直 接 說, 這 樣 才 能 彼 此 了 解 [ Toda pprngaw Truku pprngaw] ppriyux( ) 參 照 riyux 1. 互 換 ; 相 互 交 換.Ga ppriyux rngayun laqi ka dheya ga. 他 們 在 交 換 小 孩 子 的 玩 具 [ Toda ppriyux ] ppsaan( ) 參 照 paha 1. 置 物 之 處.Niqan naq ppsaan daha putung qrari ma, qumi sais daha lukus ka rudan ta cbeyo. 過 去, 我 們 的 先 祖 都 備 有 打 火 石 以 及 針 線 的 容 器 [ Toda ppsaan Truku ppsaan] Page 49 of 393

50 pptasun( ) 參 照 patis 1. 要 寫 的 東 西 ; 要 寫 在 某 處.Ma wano ba baki rudan daka pai rudan ka niqan patis dqeras. Ye ta daha pptasun dqeras de ta rudan beyo ho? Mesa ku naq lmngelung. 我 從 小 看 著 我 們 部 落 的 族 人 長 輩 們, 僅 男 女 族 老 擁 有 文 面 ; 我 就 在 想 我 老 了 以 後 是 不 是 也 會 被 紋 面? [ Truku pptasun] ppuqun( ) 參 照 uqi 1. 食 物.Mbleyaq seediq alang hiya, egu kanna ppuqun daha. 那 部 落 的 人 過 得 很 好,( 他 們 ) 要 吃 的 食 物 多 [ Toda uqun Truku uqun] ppuun( ) 參 照 pupu 1. 捲 起 來.Ga ppuun na Tado ga ka snuyuk qtehur, adis sapah kiya hari denu. 粗 的 繩 索 Tado 在 捲 收, 等 一 下 帶 回 家 裡 [ Truku ppuun] ppyaso( ) 參 照 uyas 1. 讓 他 們 唱.Ppyaso ta kanna laqi. Pslhai uyas Seediq. 我 們 讓 所 有 的 孩 子 唱 歌 讓 他 們 學 習 唱 賽 德 克 族 的 歌 [ Toda ppyasi Truku ppyasaw] pqani( ) 參 照 sipaq 1. 砍 ; 切 ( 割 ).Tai hari wa! Iya pqani btunux. 小 心 一 點 喔! 不 要 砍 到 石 頭 [ Truku pqani] pqaras( ) 參 照 qaras 1. 高 興.Pqaras ku maanu ka so nii su mnarux klaali di peni? 你 這 樣 常 常 生 病, 我 怎 能 高 興 的 起 來 呢? [ Toda pqaras Truku pqaras] pqatuk( ) 1. 啄 木 鳥.Ye mkela ba gmatuk qhuni ma, migin kui ppuqun na ka pgatuk ni? 啄 木 鳥 很 會 在 樹 上 啄 食 小 蟲 嗎? [ Toda pwatuk Truku gmatuk] pqbahang( ) 參 照 qbahang 1. 聽.Qaro hari laqi nii! Ini namu pqbahang kari. 小 朋 友 們 不 要 吵! 你 們 讓 我 聽 不 到 ( 說 話 者 ) 話 [ Toda pqbahang Truku pqbahang] pqbhangi( ) 參 照 qbahang 1. 聽 ( 祈 使 ).Iya pqbhangi tama su kari nii wa. Kseengun su na denu. 不 要 把 這 樣 的 ( 閒 ) 話 給 你 爸 爸 聽 到, 他 會 罵 你 的 pqdale( ) 參 照 uqul 1. 讓 某 人 吃.Pqdale su laqi damac ga wa, ga sbengux di. 不 要 讓 小 孩 吃 那 ( 些 ) 菜 喔,( 菜 ) 已 臭 酸 了 pqdei( ) 參 照 qhedu 1. 讓 某 人 完 成 ( 祈 使 ).Pqdei peekan han; rngagi kiya hari di. 先 讓 他 吃 完 ; 等 一 下 再 跟 他 說 pqdeyan( ) 參 照 qhedu 1. 讓 某 人 某 物 完 成.Wada mu pqdeyan peekan babuy kanna qnilo na di wa. 我 已 將 豬 的 食 料 讓 牠 ( 們 ) 吃 完 了 喔 pqdeyun( ) 參 照 qhedu 1. 讓 某 人 某 物 完 成.Ye su pqdeyun peekan ppuqul na huling nii? 你 要 讓 狗 吃 完 牠 的 食 料 嗎? Page 50 of 393

51 pqduriq( ) 參 照 qduriq 1. 會 逃 避 ; 會 躲 避.Mimah riyung sino seno na, maha bale pqduriq da qeding na. 他 先 生 常 常 喝 酒, 太 太 應 該 會 離 開 他 pqecul( ) 參 照 qecul 1. 陷 住 ; 卡 住.Ga pqecul qhuni keruc mu di. 我 的 鋸 子 卡 在 木 頭 裡 了 [ Toda pqcun Truku pqsun] pqecun( ) 參 照 qecul 1. 戒 指.Pqecun kesun daha ka yubiwa ka rudan ta. 我 們 的 長 輩 稱 戒 指 為 pqecun pqeepah( ) 參 照 qeepah 1. 工 作.Pqeepah naq maanu Dakis su wa? Wano sino kliyun na. 你 的 Dakis 怎 麼 會 ( 去 ) 工 作? 他 只 顧 著 喝 酒 [ Toda pqeepah Truku pqeepah] pqeere( ) 參 照 qeere 1. 阻 礙.Iya psai hiya btunux kii, pqeere su ddaan seediq di. 不 要 把 石 頭 放 在 那 邊, 你 會 阻 礙 人 家 的 通 路 [ Toda ptqri Truku psqaya] pqeerung( ) 參 照 qeerung 1. 擋 住 ; 妨 礙.Kragi cida qhuni pnaqan namu ga, pqeerung ddaan daha di. 把 你 們 砍 下 來 的 樹 枝 整 理 好,( 不 然 ) 會 妨 礙 他 們 的 通 路 pqemi( ) 參 照 qemi 1. 閉 眼 睛.Sncaman mita terebi demqedin sapah hii soni keeman, lux ini pqemi seediq. 昨 晚 我 太 太 她 們 看 電 視 看 到 很 晚, 使 得 我 無 法 入 睡 [ Toda pqmi Truku pqmi] pqeya( ) 參 照 qeya 1. 被 勾 住 ; 被 卡 住.Moda pqeya cida qhuni ka bunuh na Dakis ma, tuting dheran di. Dakis 的 帽 子 被 樹 枝 勾 住 就 掉 到 地 面 上 [ Toda pqiya Truku pqaya/pqiya] pqhedu( ) 參 照 qhedu 1. 將 完 成.Pqhedu namu knuwan ali namu so nii? Naka namu mdrumuc hari. 你 們 這 個 樣 子 什 麼 時 候 才 能 做 完? 你 們 應 該 認 真 一 點 Nhari hari wa! Pqhedu ta knuwan di. 快 一 點 呀! 我 們 何 時 才 能 完 成 [ Toda pqhdu Truku pqhdu] pqiri( ) 參 照 qiri 1. 纏 住.Ga moda pqiri qhuni ga negul su dapa da. 你 牛 的 繩 子 被 樹 給 纏 住 了 pqita( ) 參 照 qita 1. 使 看.Gaga meyah pqita weewa riso ga, ye mesa knbtunux ta peni. 那 些 年 輕 人 是 來 給 這 些 小 姐 看 他 們 是 多 帥 氣 pqlahang( ) 參 照 qlahang 1. 看 顧.Pawan ga pqlahang qyqeya ta hini. Sae ta rmigo ka ita han. Pawan 在 這 裡 看 顧 我 們 的 行 李 我 們 先 去 逛 逛 [ Toda pqlahang Truku pqlahang] pqlmiqu( ) 參 照 lmiqu 1. 經 常 上 山 狩 獵.Seediq pqlmiqu ka Utun Sapu kii, ngalun na alang ka meniq ddupun hii. Utun Sapu 是 經 常 上 山 狩 獵 的 人 ; 他 把 獵 場 當 部 落 住 [ Toda pqlmiqu Truku pqlmiqu] Page 51 of 393

52 pqluli( ) 參 照 qluli 1. 流 放.Mhedu ku smalu asuw klabuy nii da, hao ta pqluli yayung hi. 我 的 紙 船 做 好 了, 我 們 到 河 邊 去 流 放 紙 船 pqmasi( ) 參 照 qamas 1. 叫 別 人 醃 ( 祈 使 ).Pqmasi ina su lexi nii peni Uwah, mkela qmamas ka heya. Uwah, 這 筍 子 叫 你 的 媳 婦 醃 吧, 她 會 醃 ( 菜 ) [ Toda pqmasi Truku pqmasi] pqmii( ) 參 照 qemi 1. 閉 眼 睛.Ini ku pqmii lingis laqi mu rabu keeman ciga. 昨 晚 我 被 我 的 小 嬰 兒 的 哭 聲 吵 得 睡 不 著 [ Toda pqmii Truku pqmii] pqmiyun( ) 參 照 qemi 1. 閉 眼 睛.Uxe su daha pqmiyun hini da, osa taqi sapah na Dakis Nawi han denu. 你 在 這 裡 他 們 會 吵 得 你 睡 不 著 覺, 你 就 暫 且 到 Dakis Nawi 的 家 睡 吧 [ Toda pqmiyun Truku pqmiyun] pqnaqah( ) 參 照 naqah 1. 會 壞 掉.Tpaun su muwa rulu laqi kii di Boya? Ma ka pqnaqah di. Boya, 你 怎 麼 把 小 朋 友 的 車 拿 來 騎 呢? 它 會 被 你 騎 壞 的 [1. Toda pqnaqah Truku pqnaqih 2. 在 本 語 群 中,Boya 是 男 性 名, 但 屬 綽 號 且 是 借 自 日 語 小 朋 友 之 語 意 ] pqpahi( ) 參 照 qeepah 1. 使 工 作 ( 祈 使 ).Pqpahi laqi su Dakis, maanu ka ini qeepah kiya di. Dakis, 要 讓 你 的 孩 子 工 作, 哪 有 不 工 作 的 pqpahun( ) 參 照 qeepah 1. 使 工 作.Pqpahun nami na klaali tama miyan cbeyo, ini nami na pdregi. 以 前, 我 們 的 爸 爸 要 我 們 天 天 工 作, 不 讓 我 們 休 息 pqqiri( ) 參 照 qiri 1. 相 互 纏 繞.Ga pqqiri ware su ga di Padiq; bleyaq smnetun han. Padiq, 妳 的 麻 線 已 纏 在 一 起 ; 先 把 它 整 理 好 [ Truku pqqiri] pqquri( ) 參 照 quri 1. 使 往 某 方 向 ( 祈 使 ).Pqquri hiya hari qhuni ga; tqrengun riyung. 把 柴 火 往 那 邊 移 動 ; 煙 太 大 了 [ Toda pqquri Truku pqquri] pqriya( ) 參 照 qiri 1. 纏 繞 住.Lhlahi tikuh; ga pqriya kanna nuqah nii di. 把 這 些 苧 麻 解 開 ; 全 都 纏 繞 在 一 起 了 pqsiqa( ) 參 照 siqa 1. 害 羞.Iya kchaya mita namu wa; pqsiqa seediq denu. 你 們 不 要 那 樣 看 ; 人 家 會 害 羞 的 pqyaqi( ) 參 照 qeyaq 1. 耕 田 ; 耕 種 ( 祈 使 ).Walis, pqyaqi naq yamu knii ka yqeyaq na tama su nii. Walis, 這 次 你 爸 爸 的 水 田 你 們 自 己 來 耕 種 pqyexi( ) 參 照 quyux 1. 使 被 雨 淋.Iya bale pqyexi wa; maha naqah di. 千 萬 不 要 讓 它 被 雨 淋 到 ; 會 壞 掉 的 Page 52 of 393

53 pqyuxan( ) 參 照 quyux 1. 使 淋 雨.Ado ini thei kari ka laqi na, kika pqyuxan na quyux nganguc. 因 他 的 小 孩 不 聽 話, 所 以 罰 他 在 外 頭 淋 雨 [ Toda pqyuxan Truku pqyuxan] pqyuxi( ) 參 照 quyux 1. 使 淋 雨 ( 祈 使 ).Pqyuxi nganguc hii han; ini huwa ka dapa. 牛 是 不 要 緊 的 ; 就 讓 牠 在 外 頭 淋 雨 [ Toda pqyuxi Truku pqyuxi] prabang( ) 1. 誇 大.Heung naq smkuxun riyung prabang kari ka heya; ini snteri kari na. 他 講 話 本 來 就 很 喜 歡 誇 大 ( 其 詞 ); 他 所 說 的 話 不 用 計 較 prading( ) 1. 開 始.Prading knuwan hari smebuc paye quri hini? 這 一 帶 大 約 從 什 麼 時 候 開 始 收 割 稻 子? [ Toda prading Truku prajil] prana( ) 參 照 rana 1. 會 蔓 延 ; 會 增 加 ; 誇 大.Iya prana kari, kiya naq de kiya naq. 不 要 誇 大, 怎 樣 就 說 怎 樣 prao( ) 參 照 pure 1. 煮 ( 飯 ).Prao ku ido yahun daha mekan han, yaani uxe beyo meeyah ka dheya ga di. 我 先 煮 他 們 回 來 時 要 吃 的 飯, 他 們 可 能 就 快 要 回 來 了 prayun( ) 參 照 pure 1. 要 煮.Wada namu prayun siyang bnari na bubu ta di? 我 們 媽 媽 買 ( 回 來 ) 的 豬 肉 你 們 已 經 煮 掉 了 嗎? [ Truku hpuyu] prbangi( ) 參 照 rabang 1. 使 多 ( 祈 使 ).Prbangi tikuh na Tiwas ga, egu laqi na ka heya. 讓 Tiwas 的 多 一 點, 她 的 小 孩 多 prbangun( ) 參 照 rabang 1. 使 多.Ga daha prbangun posa ka tokan na dheya naq. 他 們 放 較 多 在 自 己 的 網 袋 ( 男 用 ) 裡 面 Prbangun daha mapa srqemu paanun daha meyah sapah cbeyo. 他 們 以 前 揹 玉 米 時 都 會 再 多 揹 一 點 回 家 prdingi( ) 參 照 prading 1. 引 起 ( 祈 使 ).Iya pdringi piimah Lulung nii; uxe maalix heya denu wa. 你 不 要 引 起 Lulung 的 酒 性 ;( 喝 了 之 後 ) 他 會 不 停 止 地 喝 下 去 喔 [ Toda prdingi Truku prjingi] prdingun( ) 參 照 prading 1. 開 始.Rudan ta cbeyo peni na, kndalax maxal hari knkawas ka laqi rseno de, prdingun daha madis lmiqu di. 在 我 們 先 祖 的 年 代 裡, 男 孩 約 於 十 歲 時, 長 輩 們 就 開 始 帶 他 們 狩 獵 [ Toda prdingun Truku prjingun] prehan( ) 參 照 peruh 1. 開 關.Ga inu prehan na dento su nii Temu? Ma ini pntena naku. Temu, 你 這 手 電 筒 的 開 關 在 哪 裡? 怎 麼 跟 我 的 不 一 樣 prehi( ) 參 照 peruh 1. 扣 ( 板 機 ); 按 ( 開 關 )( 祈 使 ).Prehi halung su kesun ku na Takun. Meruh ku ma ini Page 53 of 393

54 khrenang ka halung, kela naq ini psai tepiq nana. Takun 叫 我 開 槍 我 扣 板 機 之 後 沒 有 槍 聲, 原 來 還 沒 有 裝 填 引 火 藥 prehun( ) 參 照 peruh 1. 扣 ( 板 機 ); 按 ( 開 關 ).Ga naqah peruh na dangki nii, ani prehun we ini hiru, asi ka ryuxun. 這 電 燈 的 開 關 壞 了, 按 下 去 也 不 亮, 必 須 換 掉 preke( ) 1. 跑 步 不 穩 貌.Ma so preke ttalang na laqi ga; ye uxe pktakur. 那 小 孩 跑 步 怎 麼 不 穩 ; 不 會 跌 倒 吧 preko( ) 1. 蚊 子.Hmeguc dara ka preko. 蚊 子 會 吸 血 [ Toda preykay Truku preykaw] prengac( ) 參 照 rengac 1.( 吠 ) 叫.Ima ga prengac huling kiya ha? 是 誰 在 讓 狗 吠 叫? prengo( ) 參 照 rengo 1. 說.Prengo ku kingal kari bnhangan mu kari rudan. 我 要 說 一 則 我 聽 自 老 人 說 的 故 事 preqan( ) 參 照 peruq 1. 打 破.Ma namu preqan hini ka rusuq nii di? 你 們 怎 麼 把 瓶 子 在 這 裡 打 破 呢? preqi( ) 參 照 peruq 1. 破 裂 ( 祈 使 ).Asi preqi ka btakan kii han ma, angal ka amuy plabu ga truma hii. 直 接 將 那 竹 子 打 破, 再 取 出 竹 子 裡 竹 蜂 的 蜂 蜜 [ Toda qrqi Truku prqi] prequn( ) 參 照 peruq 1. 破 裂.Wada prequn laqi da cuqi timu bnege su hndure, ye na hili omocya di. 你 上 回 送 給 我 的 鹽 罐 子 被 小 孩 弄 破 了, 他 以 為 是 玩 具 [ Toda prqun Truku prqun] preti( ) 參 照 peruc 1. 捏 碎 ( 祈 使 ).Preti hlama ga de su sqdiyan laqi, cqiro na. 你 若 要 把 那 糖 果 給 小 孩 吃 要 將 它 捏 碎, 以 免 噎 住 [ Toda ptlmuy Truku prti] pretun( ) 參 照 peruc 1. 捏 碎.Pretun daha qreti mreemux ka tqpuruh na. 成 塊 狀 的, 他 們 會 以 圓 木 棍 壓 碎 [ Toda pretun Truku prtun] pricuh( ) 參 照 ricuh 1. 擦 ( 口 紅 ; 藥 ; 油 漆 ).Nsaan mu pricuh Tiwas ka lukah mu. 我 的 傷 口 是 請 ( 讓 )Tiwas 幫 我 擦 的 藥 prihuc( ) 1. 山 鹽 青.Qhuni prihuc malu slmeun qbulic halung. 山 鹽 青 很 適 合 做 狩 獵 用 的 火 藥 Egu timu hei na prihuc nii. 山 鹽 青 的 果 實 富 含 鹽 分 [ Toda prihuc Truku brihuc] priqun( ) 參 照 iriq 1. 壓 著.Ga mu priqun btunux tapaq toma bais ka ruhu sapah; maha su asi slai. 家 裡 的 鑰 匙 我 壓 在 窗 戶 底 下 的 扁 石 頭 ; 妳 很 容 易 找 得 到 [ Toda prikun Truku prtun] Page 54 of 393

55 pririh( ) 1. 賠 償.Ado wada greman na Dakis ka parih na Takun, kika ga mosa pririh parih bgurah ka Dakis. 因 Dakis 把 Takun 的 鋤 頭 用 斷 了, 所 以 Dakis 去 償 還 新 的 鋤 頭 ( 給 Takun) priyux( ) 參 照 riyux 1. 換 ; 替 換.Priyux nii han, teta su maha baka ka nii. 先 換 這 件, 看 你 合 不 合 身 [ Toda priyux ] prkerang( ) 1. 發 抖.Msekuy riyung karac nii wa; ani huling prkerang. 天 氣 太 冷 了 ; 連 狗 都 在 發 抖 prmari( ) 參 照 mmari 1. 使 頑 皮 ( 祈 使 ).Tai hari! iya prmari, teta su ini takun hiya. 注 意 一 點, 不 要 頑 皮, 小 心 你 會 跌 倒 [ Toda pkmari Truku pkmari] prmuun( ) 參 照 rumu 1. 插 秧 前 的 整 田 工 作.Asi ka knuwan prmuun su yqeyaq su di, ga paru dneeran su di wa. 你 什 麼 時 候 才 要 整 田 ( 準 備 插 秧 )? 你 的 秧 苗 已 足 夠 拿 來 插 秧 了 耶 [ Toda prmuun Truku prmuun] prmuxun( ) 參 照 remux 1. 放 進.Prmuxun su muwa kadu rodux ka huling di? Ma na ka ppuqun wawa rodux hii di. 你 怎 麼 把 狗 放 進 雞 舍 裡? 牠 會 把 那 裡 的 小 雞 給 吃 了 耶 [ Toda prmuxun Truku prmuxun] prnai( ) 參 照 rana 1. 增 加 ( 祈 使 ).Prnai tikuh qsiya tleetu de su mimah oyu nii, mtilux riyung wa. 你 要 喝 這 開 水 時 要 加 一 點 溫 水,( 這 熱 水 ) 很 燙 喔 prngagan( ) 參 照 rengo 1. 討 論.Gaga daha prngagan we, mmaha sncudu knuwan ka seediq alang ta. 他 們 正 在 討 論, 我 們 部 落 的 族 人 何 時 要 去 毒 魚 [ Toda prngawan Truku prngagan] prngagi( ) 參 照 rengo 1. 議 論 ( 祈 使 ).Prngagi hayan wa; kii si maha namu uka krkari bobo na dhenu. ( 你 們 ) 先 討 論 吧 ; 這 樣 以 後 你 們 都 沒 有 話 可 再 說 了 prngagun( ) 參 照 rengo 1. 說.Ani dehuk saya ge, prngagun riyung seediq ka ndaan na Mona Rudo dungan. 即 使 時 至 今 日,Mona Rudo 當 時 的 抗 暴 行 動 依 然 讓 大 家 所 議 論 [ Toda prngaun Truku prngagun] prngai( ) 參 照 range 1. 讓 某 人 把 玩 ( 祈 使 ).Prngai omocya na laqi ga han wa; ado so ini lingis. 讓 那 小 孩 玩 他 的 玩 具 ;( 這 樣 ) 他 就 不 會 哭 了 prngayan( ) 參 照 range 1. 讓 某 人 把 玩.Ga tminun ka Temi ma; ga na prngayan brkawe mhada ssiyo na ka laqi na. Temi 在 織 布 ; 她 讓 她 的 孩 子 在 她 的 旁 邊 玩 成 熟 了 的 李 子 prngayun( ) 參 照 range 1. 讓 給 某 人 玩.Ma su ga prngayun laqi ka aring ssatang miyan ppuqun kii di? 妳 怎 麼 把 我 Page 55 of 393

56 們 本 來 要 吃 的 桃 子 拿 給 小 孩 子 們 玩 了 呢? probo( ) 1. 蜘 蛛.Probo maanu paru riyung nii? Ye uxe mqiyuc seediq? 這 是 什 麼 蜘 蛛 那 麼 大 隻?( 牠 ) 不 至 於 會 咬 人 吧? prrengo( ) 參 照 rengo 1. 交 談 ; 談 論.Ga prrengo maanu dheya ga. 他 們 在 談 論 什 麼? prrudu( ) 參 照 rudu 1. 擾 亂.Iya eyah hini bsukan su wa, meyah su prrudu ooda seediq di. 你 酒 醉 不 要 到 這 裡 啦, 你 會 來 擾 亂 別 人 做 事 prunui( ) 參 照 pneeru 1. 告 訴 某 人 ( 祈 使 ).Prunui tikuh tama mu meyah ku smesun kesa. 告 訴 我 的 父 親 我 過 年 時 會 回 來 [ Toda kngawi ] prwahi( ) 參 照 raguh 1. 讓 某 人 開.Prwahi Tado ga de ini su kmkeli rmaguh. 你 開 不 起 來 的 話, 就 讓 Tado 開 吧 pryuxi( ) 參 照 riyux 1. 換 ( 祈 使 ).Pryuxi bhege kanna ka wagi namu. 將 你 們 的 上 衣 都 換 成 白 色 的 [ Toda priyuxi ] psaadux( ) 參 照 saadux 1. 使 堅 硬 ; 使 堅 定.Kari na, psaadux lnglungan nami. 他 的 話 語 讓 我 們 更 堅 定 [ Toda ptklay Truku pskray] psaan( ) 參 照 osa 1. 使 放 置 / 設 置 處 ; 使 去.Ga psaan qyqeya na Dakis ka repun ta; iya sai rmngerang. 我 們 的 穀 倉 放 著 Dakis 的 東 西, 不 要 去 弄 亂 psaasuw( ) 參 照 asuw 2 1. 分 取.Psaasuw naq yamu ka kiya di; baka ka naku nii di. 那 些 就 由 你 們 來 分 吧 ; 我 的 這 些 就 夠 了 psai( ) 參 照 osa 1. 使 放 置 ( 祈 使 ).Psai hini ka qyqeya su han; dai mangal kiya hari di. 先 把 你 的 東 西 放 在 這 裡 ; 等 一 下 再 來 拿 2. 使 去 ( 祈 使 ).Psai gako laqi su Dakis, hwaun su pgduru alang hini. Dakis, 叫 你 的 小 孩 去 學 校, 你 幹 嘛 讓 他 在 部 落 閒 著 [ Toda psai Truku psai] psalu( ) 參 照 salu 1. 製 作.Saani psalu Takun; heya mkela smmalu nii. 拿 去 給 Takun; 他 才 會 修 這 ( 種 東 西 ) [ Toda psalu Truku psalu] psange( ) 參 照 sange 1. 讓 某 人 停 ( 休 息 ).Iya osa sntuku hiya si bubu mu, ini psange pqeepah seediq mesa. 我 媽 媽 說 : 不 要 到 他 們 那 裡 打 工 賺 錢,( 他 們 ) 會 讓 你 不 停 地 工 作 而 不 休 息 [ Toda psangay Truku psangay] Page 56 of 393

57 psasing( ) 參 照 sasing 1. 照 相 ; 拍 照.Smkuxun psasing duma seediq, kii egu naq sasing daha. 有 些 人 很 喜 歡 照 相, 所 以 他 們 的 相 片 也 很 多 [ Toda psasing ] psaun( ) 參 照 osa 1. 使 放 置.Psaun su muwa hiya ka damac kii di? Ma ppuqun huling di. 怎 麼 把 菜 餚 放 在 那 兒? 會 被 狗 吃 的 Ga psaun tlenga na Takun ka dgiyaq kiya di. Takun 已 在 那 座 山 嶺 放 了 陷 阱 [ Toda psaun Truku psaun] psbaang( ) 參 照 baang 1. 攔 阻 ; 攔 截.Yamu sbaang hiya, psbaang ku hini ka yaku. 你 我 在 那 裡 攔 阻, 我 在 這 裡 攔 截 psbeyax( ) 參 照 beyax 1. 激 ( 鼓 ) 勵 ; 使 有 力 量.Ita nanaq maha psbeyax lnglungan ta. 我 們 要 自 己 激 勵 自 己 的 心 志 psbeyuq( ) 參 照 beyuq 1. 會 流 淚.Iya hari rngagi ka Lubi ga; psbeyuq heya kiya hari denu wa. 不 要 一 直 講 Lubi; 她 等 一 下 或 會 哭 喔 psbgihur( ) 參 照 bgihur 1. 要 起 風.Ma so hari psbgihur karac nii; Te! Mtanah karac quri hunac ga. 天 好 像 要 颳 颱 風 的 樣 子 ;( 你 ) 看! 那 天 邊 泛 紅 psdadan( ) 參 照 dadan 1. 互 為 親 戚 關 係.Maanu si kari na Ukan Tapas tama? Asi ta iya psdadan di mesa. 爸 爸,Ukan Tapas 說 的 是 什 麼 話? 他 說 : 我 們 乾 脆 不 要 有 親 戚 關 係 psdaling( ) 參 照 daling 1. 近.Psdaling hari mheyu namu. Barux so mhuwa di. 你 們 站 靠 近 一 點 ; 又 不 會 怎 樣 psdangi( ) 參 照 dangi 1. 勾 肩 搭 臂 ; 做 朋 友 ( 祈 使 ).Kmeeki namu de, psdangi yamu ka seediq ssiyo namu. 跳 舞 的 時 候, 你 們 要 跟 旁 邊 的 人 搭 著 臂 psderux( ) 參 照 sderux 1. 使 某 物 變 直.Ga psderux qwarux tekan na halung ka Takun. Takun 正 在 把 他 獵 槍 的 槍 桿 用 直 psdheriq( ) 參 照 dheriq 1. 滑 跤.Tai hari wa! Psdheriq namu di wa! 要 小 心! 你 們 會 滑 跤 喔! psdoi( ) 參 照 dooi 1. 使 抓 住 ; 使 勾 住 ( 祈 使 ).Psdoi tikuh isu han laqi ga. Qlhangi tikuh. 請 讓 那 個 小 孩 子 抓 著 你 一 下 請 照 顧 他 一 下 pseku( ) 參 照 seku 1. 存 放.Peeyah ta hndure hari mkela mosa pseku pila ka ita Seediq. 我 們 賽 德 克 族 的 族 人 會 去 存 錢 是 近 期 的 事 pseru( ) 1. 教 訓.Ini pseru laqi dheya kii, kika ini tduwa laqi daha. 他 們 是 不 訓 誡 小 孩 子 的, 所 以 Page 57 of 393

58 他 們 的 子 女 不 怎 麼 聽 話 [ Toda psru Truku psru] psetuq( ) 參 照 setuq 1. 使 斷 ; 終 止.Psetuq kari seediq alang hini sa, kika ga smeeliq babuy ka dheya ga. 聽 說,( 為 了 ) 要 終 止 部 落 族 人 的 謠 言, 所 以 他 們 在 殺 豬 [ 本 族 人, 常 為 了 要 終 止 男 女 情 事 的 謠 言 而 殺 豬 ] psgagi( ) 參 照 gagi 1. 照 鏡 子 ( 祈 使 ).Hai psgagi dqeras su hayan! 你 先 去 照 鏡 子 吧! psgila( ) 參 照 sgila 1. 耽 誤 ; 耽 擱.Nita han ho, psgila ta ali seediq di. 我 們 走 吧,( 不 然 ) 我 們 會 耽 誤 別 人 的 時 間 psgiyan( ) 參 照 gagi 1. 照 鏡 子.Uxe uka gagi cbeyo peni; maanu tikuh ka psgiyan daha di? 以 前 沒 有 鏡 子 ; 她 們 用 什 麼 照 ( 鏡 子 ) 呢? pshengak( ) 參 照 hengak 1. 呼 吸 ; 喘 氣.Ga hmuwa rodux nii di Umin? Ma so hari ini pshengak di. Umin, 這 隻 雞 怎 麼 了? 怎 麼 好 像 沒 在 呼 吸 pshuda( ) 1. 施 放 人 造 雪.Mkela pshuda huda snalu ka seediq saya. 現 代 人 會 施 放 人 造 雪 [ Toda pshuda Truku pshuda] psiisi( ) 參 照 sais 1. 縫 製 ( 祈 使 ).Psiisi bubu su han, kii si ini beyo. 請 你 媽 媽 縫 製 會 比 較 快 [ Toda psiisi ] psirak( ) 1. 蜈 蚣.Psirak maanu nii tama? Kedu knparu! 爸 爸, 這 是 什 麼 蜈 蚣? 怎 麼 那 麼 大 隻! psisin( ) 參 照 sisin 1. 用 繡 眼 畫 眉 判 斷.Klaun namu hmuwa mesa psisin ka rudan ta cbeyo? 你 們 知 道 以 前 我 們 的 先 祖 們 是 如 何 判 斷 繡 眼 畫 眉 的 啟 示 嗎? pskanan( ) 參 照 ekan 1. 咀 嚼.Uxe buuc pnuqal mu soni ga pskanan na huling nii? 這 隻 狗 在 嚼 的 骨 頭, 是 否 就 是 我 剛 才 吃 的 骨 頭? pskani( ) 參 照 ekan 1. 咀 嚼 ( 祈 使 ).Pskani mekan namu ido kesa laqi ga. 叫 小 孩 子 們 吃 飯 的 時 候 要 咀 嚼 pskanun( ) 參 照 ekan 1. 咀 嚼.Pskanun su hei na we, so hari mpmepang ma mtbasi. 你 咀 嚼 它 的 果 實 時, 有 點 澀 澀 酸 酸 的 psklaya( ) 參 照 -sklaya- 1. 留 記 號.Mssnegul mosa lmiqu ka dheya ga de, moda psklaya eluw, kklaan seediq mnhiti. 他 們 結 伴 上 山 狩 獵 時, 會 在 路 上 留 暗 記, 讓 跟 在 後 面 的 人 知 道 ( 往 哪 裡 走 ) pskyaun( ) 參 照 skiya 1. 會 被 吹.Niqan kingal kari kesun pskyaun bgihur, ini thei gaya meniq dgiyaq hii si. 據 說 Page 58 of 393

59 在 傳 統 獵 場 上 不 遵 守 傳 統 規 範 是 會 被 風 吹 走 的 [1. Toda pskiyaun 2. 在 這 裡 講 的 bgihur 其 字 面 上 的 義 意 雖 然 是 風, 但 在 此 其 實 是 指 靈 或 祖 靈 ] psliyan( ) 參 照 seli 1. 收 集 ; 聚 集 之 所.Breenux nii ka psliyan nami pcaping cbeyo. 這 塊 平 坦 之 地, 是 我 們 以 前 聚 集 做 軍 事 訓 練 的 地 方 psliyun( ) 參 照 seli 1. 收 集.Pslii hiya nngalan namu yamu ma, psliyun miyan hini ka nami. 你 們 採 下 來 的 集 中 在 那 裡, 我 們 ( 採 下 來 ) 的 集 中 在 這 裡 [ Toda psliyun Truku psliyun] psmeyah( ) 參 照 eyah 1. 盼 著 ( 期 待 ) 某 人 來.Kndalax naq ciga psmeyah isu ka bubu su na. 你 媽 媽 從 昨 天 就 盼 著 妳 的 到 來 psnagi( ) 參 照 sino 1. 使 某 人 洗 ( 祈 使 ).Bakan, psnagi weewa ka sama kii wa; osa hmlama ka isu. Bakan, 那 些 菜 讓 小 姐 ( 年 輕 人 ) 們 洗 ; 妳 去 煮 糯 米 飯 [ Toda psnawi Truku psnagi] psnetur( ) 參 照 setur 1. 收 拾 ; 整 理.Pihu, iya psnetur yamu ka Tado su; heung naq so kiya ka mtswai, ncigil so mkseyang. Pihu, 你 跟 你 的 Tado 都 不 要 放 在 ( 收 拾 ) 心 上 ; 兄 弟 之 間 本 來 就 這 樣, 偶 而 會 吵 架 [ Toda psntur Truku psstur] psngae( ) 參 照 sange 1. 休 息.Psngae ta tikuh dapa nii hayan ho? mtilux riyung. 我 們 先 讓 牛 休 息 好 嗎? 太 熱 了 psngai( ) 參 照 sange 1. 使 停 止 ( 祈 使 ).Psngai texan dapa kii han Duya, ye ga mttilux. Duya, 讓 牛 休 息 一 下 ; 牠 可 能 很 熱 [ Toda psngai Truku psngai] psngaun( ) 參 照 sange 1. 休 息 ; 停 止.So hari mesa ga na psngaun kingal knkawas pnyasan na laqi Awe Neyung wa. 聽 說 Awe Neyung 讓 她 的 小 孩 休 學 一 年 耶 [ Toda psngaun Truku psngaun] psnoli( ) 參 照 -uli- 1. 讓 某 人 跟 著.Psnoli hi ka swai na kisi; ini mmari theyaq. 讓 他 妹 妹 跟 著 他 去, 這 樣 他 不 會 玩 瘋 了 psnolun( ) 參 照 -uli- 1. 跟 著.Ini huwa wa! Psnolun mu tama na dhenu. 沒 關 係 啦! 我 會 讓 他 爸 爸 跟 著 去 psoora( ) 參 照 soora 1. 誇 耀 ; 炫 耀.Maanu tikuh soosa su psoora seediq hiya, ini su qsiqa? 你 到 人 家 那 裡 炫 耀 個 什 麼, 你 不 ( 覺 得 ) 羞 愧 嗎? psoosa( ) 1. 不 分 上 下.Ini psoosa inu pnyasan nami yami ka Dakis Pawan ciida. 當 年 我 們 讀 書 的 時 候, 我 與 Dakis Pawan 的 成 績 是 不 相 上 下 的 [ Toda psusa Truku psuusa] Page 59 of 393

60 pspreqan( ) 參 照 peruq 1. 爆 破 處.Ga strengan daya hii ddaun daha pstalang halung seediq mosa lmiqu. Kika asi daha kesi pspreqan halung di. 在 上 游 處 的 河 流 匯 流 點 是 出 獵 者 試 槍 的 地 方 因 此, 他 們 就 稱 之 為 爆 破 區 [ Toda psprqan Truku pspruqan] pspuruc( ) 1.( 飯 ) 沒 煮 熟.Ini khada ka ido pnure we, kiya kesun daha pspuruc pure. 煮 飯 沒 煮 熟 他 們 叫 做 pspuruc [ 該 詞 的 詞 根 是 puruc, 指 黑 頭 黑 嘴 的 野 麻 雀 在 本 族 的 神 話 故 事 裡, 有 一 則 故 事 的 大 概 內 容 如 下 : 有 一 天, 懶 惰 的 婦 女 為 求 方 便, 一 下 子 抓 取 一 把 穀 粒 來 煮 ( 原 本 只 能 取 一 顆 穀 粒 的 一 半 來 煮 的 ); 不 多 時 她 打 開 鍋 蓋, 該 煮 熟 的 穀 子 竟 化 做 成 群 的 puruc 飛 出 屋 外 從 此 以 後, 只 因 她 違 犯 本 族 的 族 律, 讓 身 為 後 世 子 孫 的 我 們, 必 須 努 力 工 作 才 有 穀 物 可 食 用 ( 原 本 只 種 一 棵 穀 物 即 可 ) 故 pspuruc 有 " 製 造 puruc" 之 意 ( 飯 煮 不 成 ) ] pspuun( ) 參 照 upu 1. 使 加 在 一 起.Pspuun daha hmanguc snguc wawa camac cbeyo. 以 前 他 們 常 常 把 樹 豆 和 瘦 肉 加 在 一 起 煮 Maha piya kanna pila su desu pspuun 你 的 錢 全 部 加 起 來 會 有 多 少? [ Toda pspuun Truku pspuun] psqama( ) 參 照 sqama 1. 燒 毀 ; 放 火 燒.Iya prngai puniq laqi ga wa, hmuwa de psqama sapah. 不 要 讓 小 孩 子 玩 火, 燒 到 房 子 怎 麼 辦 [ Toda psqama Truku psqama] psquri( ) 參 照 squri 1. 請 人 削 製 ( 祈 使 ).Mnarux ka baga na Umin, kika mosa psquri Sapu ka atak ppuqul na ido. Umin 的 手 有 病 痛, 所 以 請 Sapu 削 製 他 要 用 來 吃 飯 的 筷 子 [ Toda psquri Truku psquri] psquyux( ) 1. 施 放 人 造 雨.Niqan seediq mplawa quyux ka rudan ta cbeyo ma, psquyux quyux snalu ka seediq saya di. 我 們 的 祖 先 有 求 雨 祭 司, 而 現 代 人 可 施 放 人 造 雨 [ Toda psquyux Truku psquyux] psrai( ) 參 照 soora 1. 炫 耀 ; 求 婚 ( 祈 使 ).Psrai seediq kanna knmalu ndaan su hii; wano kiya klaun sisu. 你 把 你 輝 煌 的 經 歷 炫 耀 給 別 人 吧 ; 你 就 只 知 道 那 樣 [ 本 族 人 說 你 輝 煌 的... 是 反 話, 其 實 在 說 你 那 不 名 譽 的... ] psrobo( ) 1. 結 網.Tai kui probo ga te! Ga psrobo kui ppuqun na. 你 看 那 隻 蜘 蛛! 牠 正 在 結 牠 要 網 來 吃 的 昆 蟲 psrubu( ) 參 照 -rubu- 1. 燉 煮.Hai psrubu hmanguc rodux ga. 你 去 燉 煮 那 隻 雞 [ Toda psrubu Truku psrubu] psrumu( ) 參 照 rumu 1. 煮 稀 飯.Ado ga mnarux ka seno na, kika ga psrumu ido puqun seno na. 因 她 的 丈 夫 生 病 了, 所 以 她 煮 稀 飯 要 給 她 丈 夫 吃 [ Toda psrumu Truku psrumu] psseli( ) 參 照 seli 1. 集 合.Psseli ta hini kanna han, ma psuupu ta mosa. 我 們 先 在 這 裡 集 合, 然 後 再 一 起 出 Page 60 of 393

61 發 Psseli pila namu. 把 錢 一 起 收 集 [ Toda pssli Truku pssli] psseung( ) 參 照 seung 1. 比 賽.Mangal ngayan mosa psseung kari Seediq ka lagi na Tapas ga. Tapas 的 小 孩 參 加 族 語 比 賽 得 了 名 次 [ Toda pnsung Truku pspung] pstalang( ) 1. 試 槍.Ado uka curi ka halung cbeyo, kika haun daha pstalang, ririh daha so pnsderux halung. 由 於 以 前 的 獵 槍 沒 有 準 星, 所 以 他 們 會 試 槍, 當 作 校 準 槍 枝 的 方 法 pstena( ) 參 照 -tena- 1. 使 ( 基 礎 點 ) 相 同.Pstena mheyu hini wa; teta namu ima si reko. 你 們 同 時 站 在 這 裡 ; 看 看 誰 比 較 高 [ Truku pstna] pstepiq( ) 參 照 tepiq 1. 放 鞭 炮.Osa pstepiq theya hari; ma kika rhengun yahun namu pstepiq. 你 們 到 遠 一 點 ( 的 地 方 ) 放 鞭 炮 ; 你 們 怎 麼 就 在 家 門 口 放 鞭 炮! psteqi( ) 參 照 setuq 1. 使 斷 ( 祈 使 ).Psteqi kesa bubu su; malu atak na heya. 請 你 媽 媽 來 剪 斷 ; 她 的 剪 刀 比 較 好 psterung( ) 參 照 sterung 1. 將 在 某 處 碰 面.Wada mu rngagun Dakis, Psterung ta Paran kesun. 我 已 經 跟 Dakis 說 好, 明 天 我 們 將 在 Paran 碰 面 pstilux( ) 參 照 -tilux- 1. 加 熱.Ga pstilux sama bubu mu; tara tikuh han. 我 媽 媽 正 在 熱 菜 ; 稍 等 一 會 兒 pstnae( ) 參 照 -tena- 1. 相 較 ; 使 一 樣.Dheya ga mesa pstnae ta, teta nima si egu lnmuwan mesa. 是 他 們 說 我 們 比 較 看 看, 看 誰 採 收 的 多 [ Toda pstnay Truku psdka] pstngai( ) 參 照 stenge 1. 充 滿 ( 祈 使 ).Rngagi laqi ga sapah ga, pstngai qsiya liwas kesa. 告 訴 家 裡 的 孩 子 將 家 中 的 水 缸 裝 滿 水 [ Toda psthngai ] pstobuq( ) 1. 插 秧 前 將 水 田 整 平.Ga mosa pstobuq yqeyaq tama mu, mphuma nami paye kusun. 我 爸 爸 去 把 水 田 整 得 平 軟, 我 們 明 天 要 插 秧 [ Toda prumu pabalay Truku tnbalay] pstotuy( ) 1. 翻 動.Pstotuy btunux ga Batu, teta su kmkelun? Batu, 翻 動 那 顆 石 頭, 看 你 翻 得 動 翻 不 動? pstrengun( ) 參 照 sterung 1. 使 結 婚.Wada pstrengun tama daha ka weewa daka riso ga. 那 對 年 輕 的 男 女 被 他 們 的 父 親 促 成 而 結 婚 pstudiq( ) 1. 汲 取 水 滴.Uka qsiya ka dgiyaq baro; asi ka pstudiq qsiya hmneru dheriq tasin. 崇 山 峻 嶺 上 沒 有 水 ; 必 須 汲 取 岩 壁 滲 出 的 水 Page 61 of 393

62 psturuq( ) 參 照 turuq 1. 吐 痰.Iya hari mhemuc psturuq kesa laqi su. 叫 你 的 孩 子 不 要 隨 便 吐 痰 [ Toda psturuq ] psugan( ) 參 照 asuw 2 1. 分 給.Malu riyung ka ntama Takun; psugan nami na pnkingal quti rodux bnaruy na Prisiya. Takun 這 位 長 者 非 常 地 好 ; 他 分 給 我 們 每 人 一 個 他 從 埔 里 買 回 來 的 芭 樂 [1. tama Takun 是 對 熟 識 長 輩 們 的 尊 稱 用 語 2. quti rodux 直 譯 時, 為 雞 糞 之 意, 但 這 是 賽 德 克 族 對 番 石 榴 的 稱 呼 ] psugi( ) 參 照 asuw 2 1. 分 給 ( 祈 使 ).Uxe ga hii hlama su dungan peni Puhuk? Psugi laqi nii duma han denu. Puhuk, 你 的 糖 果 不 是 還 有 嗎? 把 一 些 分 給 這 些 小 孩 子 們 吧! psugun( ) 參 照 asuw 2 1. 分 給.Wada mu psugun depadiq ka duma bluqun napa su ciga di Bagah. Bagah, 你 昨 天 揹 回 來 的 柿 子, 有 一 些 我 分 給 了 Padiq 她 們 ptaaguh( ) 參 照 aguh 1. 使 快 地.Iya ptaaguh, thuwe hari. 不 要 急, 慢 慢 來 ptaalix( ) 參 照 alix 1. 使 離 婚.Niqan kesun ptaalix ka seediq? Naka su kesun iya so kiya. 有 叫 人 家 離 婚 的 嗎? 你 應 該 說 不 要 那 麼 做 ptaapa( ) 參 照 apa 1. 騎 ; 乘.Haun nami na ptaapa dapa slaqi nami tama mu; ini miyan kbeyax mkkesa ciida. 我 們 小 時 候 沒 有 力 氣 走 路 ; 我 爸 爸 會 讓 我 們 騎 在 牛 背 上 ptaayus( ) 參 照 ayus 1. 劃 界 線.Ga mosa ptaayus ddeeran daha dhequy daka horay ka depawan. Pawan 他 們 去 界 分 要 育 糯 米 和 蓬 萊 米 的 苗 圃 ptahu( ) 1. 生 火.Ptahu ta puniq ho? Msekuy wa. 我 們 來 生 火 好 嗎?( 天 氣 ) 寒 冷 Ptahu han! Kisi ini beyo pure kiya hari. 先 起 火 吧! 這 樣 等 一 下 就 可 以 很 快 煮 東 西 了 [ Toda ptahu Truku ptahu] ptapan( ) 參 照 atak 1. 剪.Ptapan mu bubu mu rudan ka pala tninun mu; ini naq kneeru mkela matak sslmeun lukus ka rudan. 我 織 的 布 請 我 祖 母 裁 剪 ; 還 是 老 人 家 會 裁 剪 要 製 作 衣 服 的 布 料 ptapi( ) 參 照 atak 1. 剪 ( 祈 使 ).Ptapi Lubi ga kukuh su bubu, ini su qita doriq. 媽, 妳 的 指 甲 讓 Lubi 剪 吧! 妳 的 眼 睛 看 不 到 ptapun( ) 參 照 atak 1. 剪.Ptapun su Awe ga galiq su kiya Robo? Siisun su maanu galiq su kii? Robo, 妳 的 布 料 要 讓 Awe 剪 嗎? 妳 那 布 料 要 縫 製 什 麼? ptasan( ) 參 照 patis 1. 紋 面 之 處.Cbeyo han, asi ka mnangal tunux pais ka rseno ptasan daha dqeras. 從 前, 獵 過 敵 首 的 ( 本 族 ) 男 子 始 可 紋 面 [ Toda ptasan Truku ptasan] Page 62 of 393

63 ptasi( ) 參 照 patis 1. 寫 ( 祈 使 ).Ptasi ku tikuh tegami pdesun mu laqi mu han Umin. Umin, 你 幫 我 寫 一 下 我 要 寄 給 我 兒 子 的 信 [ Truku ptasi] ptasun( ) 參 照 patis 1. 寫 ; 紋.Asi ka mkela miri mqedin ta cbeyo ge, ptasun daha dqeras. 我 們 ( 本 族 ) 以 前 的 女 性 必 須 會 織 布 的 浮 織 法 才 可 給 以 予 紋 面 [ Toda ptasun Truku ptasun] ptbeyax( ) 參 照 beyax 1. 用 ( 弄 ) 緊.Ptbeyax megul su wa; uxe de tlhelah. 你 要 綁 緊 喔 ; 不 可 以 鬆 掉 ptdoruy( ) 參 照 tdoruy 1. 使 翻 滾.Ga na saan ptdoruy quri icil btunux ka Sapu. Sapu 把 石 頭 翻 滾 到 另 一 邊 去 [ Toda spawx Truku spaux] ptebuk( ) 1. 撞 到.Ndaan su ptebuk inu khaya bunga tunux su? 你 是 去 哪 裡 把 頭 撞 成 像 地 瓜 一 樣 大? [ Truku psbuk] pteetu( ) 1. 豎 立 ; 立 下.Ga pteetu eruc qnalang sama ka detama mu. 我 爸 爸 他 們 在 豎 立 菜 園 圍 欄 的 柱 子 pteeyux( ) 參 照 eyux 1. 使 快.Iya pteeyux, mpdehuk ta de bobo mnekan. 不 要 急, 我 們 下 午 就 到 得 了 [ Toda ptbiyax Truku ptbiyax] ptekan( ) 參 照 tekan 1. 碾 ( 米 ).Wada ptekan paye sapah na Siyac ka tama mu; niqan tekan paye ka Siyac. 我 爸 爸 到 Siyac 家 去 碾 米 ;Siyac 有 碾 米 機 [ 傳 統 上, 賽 德 克 人 是 以 杵 臼 搗 米 的 ; 碾 米 機 是 近 年 來 才 開 始 使 用 ] ptgesa( ) 參 照 tgesa 1. 學 習.Ga mosa ptgesa dmaus bubu na rudan ka ina na Tumun. Tumun 的 媳 婦 去 向 祖 母 學 習 紡 紗 ptheyaq( ) 參 照 theyaq 1. 使 玩.Wada ptheyaq laqi na, uxe meeyah nhari dheya ga. 他 們 帶 小 孩 子 出 去 玩 不 會 太 早 回 來 pthiqi( ) 參 照 theyaq 1. 使 玩 耍.Pthiqi hiya han laqi ga! ini ku gdema. 讓 那 孩 子 在 那 裏 玩 吧! 我 正 忙 著 pthuun( ) 參 照 ptahu 1. 生 火.Ga mosa mapa qhuni pthuun ka detama mu. 我 爸 爸 他 們 去 揹 生 火 用 的 柴 火 [ Toda pthuun Truku pthuun] ptiido( ) 1. 以 飯 醃 漬.Ptiido qmamas qcurux duma seediq; mnekan su? 有 些 人 是 用 飯 來 醃 魚 ; 你 吃 過 嗎? ptinun( ) 參 照 tinun 1. 讓 人 織.Nsaan mu ptinun bubu mu rudan ka lukus mu nii. 我 這 件 衣 服 是 請 我 祖 母 織 的 Page 63 of 393

64 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 ptkurak( ) 1. 為 小 孩 過 滿 月.Uxe su mesa maha ta ptkurak laqi na Takun saya peni? 你 不 是 說, 我 們 今 天 要 去 為 Takun 的 小 孩 過 滿 月? ptlami( ) 參 照 talang 1. 使 某 人 跑 步 ( 祈 使 ).Ptlami laqi ga Wenang; teta daha ima si mbeyax ba tmalang. Wenang, 讓 那 些 小 孩 跑 看 看 ; 看 誰 跑 得 最 快 [ Toda ptlami Truku ptlami] ptlamun( ) 參 照 talang 1. 使 某 人 跑 步.Ptlamun miyan na undozo ka sense nami, ado miyan ini thei kari. 老 師 讓 ( 罰 ) 我 們 跑 操 場, 因 為 我 們 不 聽 話 [ Toda ptlamun Truku ptlamun] ptlusi( ) 參 照 tulus 1. 拖 某 物 ( 祈 使 ).Ptlusi dapa kanna qhuni ga. 讓 牛 將 那 些 木 頭 都 拖 走 ptpaan( ) 參 照 apa 1. 交 疊 著 ( 一 個 壓 著 一 個 ); 交 叉.Tai hari laqi ga Puhuk, ga daha ptpaan ka pngerah, pphengun daha di. Puhuk, 要 注 意 那 些 小 孩, 他 們 把 碗 交 疊 著,( 他 們 ) 會 把 碗 給 弄 破 了 Ga na ptpaan megul snuyuk ka huling ga. 他 把 那 隻 狗 用 繩 子 交 叉 綁 起 來 ptqeraq( ) 參 照 rqeraq 1. 使 倒 下.Ima wada ptqeraq eruc hligan nii di? 是 誰 把 曬 衣 竿 的 支 柱 給 弄 倒 了? ptraqil( ) 參 照 traqil 1. 互 相 厭 惡.Iya ptraqil daha ka seediq mesa kari rudan. 老 人 都 會 教 訓 人 不 可 以 互 相 厭 惡 ptrima( ) 參 照 trima 1. 洗 澡.Mosa ku sapah na Umin sbbiyan ciga ma, ga ptrima laqi na ka qedin na. 我 昨 天 傍 晚 到 Umin 的 家 時, 他 的 太 太 在 為 他 們 的 孩 子 洗 澡 [ Toda ptrima Truku ptrima] ptsani( ) 參 照 patis 1. 叫 人 寫 ( 祈 使 ).Ptsani ku tikuh patis pdesun mu laqi mu han Takun, ini ku kela matis wa. Takun, 你 幫 我 寫 一 下 ( 我 ) 要 寄 給 孩 子 的 信, 我 不 要 寫 信 ptsyusi( ) 參 照 tsiyus 1. 讓 某 人 烹 飪 ( 祈 使 ).Ptsyusi Rabe han sama ga. Uka ku jikan saya. 先 讓 Labe 去 炒 菜, 我 現 在 沒 有 時 間 pttingan( ) 參 照 tuting 1. 掉 落 ; 遺 失.Kleeluw skadi ruhu wada na pttingan ka Toda. Tado 沿 路 尋 找 他 遺 失 的 鑰 匙 pttingun( ) 參 照 tuting 1. 推 落 ; 掉 落.Ppttingun mu kndalax hini wa, sbaangi truma hiya. 我 從 這 裡 讓 它 掉 落 喔, 你 在 底 下 護 攔 著 Sapu ga, pttingun na hiya ka qhuni mdengu, qtai hari. Sapu 會 把 乾 的 木 材 往 那 裏 丟 下, 要 小 心 [ Toda pttingun Truku pttcingun] Page 64 of 393

65 ptudu( ) 參 照 tudu 1. 使 成 田 畦.Ga su ptudu maanu, Tado? Mphuma su sama peni? Tado, 你 做 田 畦 要 幹 嘛? 準 備 種 菜 嗎? [ Toda ptudu Truku ptudu] ptungan( ) 參 照 utung 1. 點 火 處 所 器 具.Putung qrari so nii ptungan namu cbeyo baki? 阿 公, 你 們 以 前 ( 所 使 用 ) 的 火 柴 就 如 這 顆 燧 石 嗎? ptungi( ) 參 照 utung 1. 使 點 火 ; 起 火 ( 祈 使 ).Ptungi puniq ga, msekuy. 起 火 吧! 好 冷 [ Toda ptungi Truku ptungi] ptungun( ) 參 照 utung 1. 點 火.Ga ptungun na swai mu rseno ka harung. 我 弟 弟 在 點 松 柴 ( 生 火 ) [ 松 柴 ( 二 葉 松 ), 是 本 族 過 去 不 可 或 缺 的 生 火 材 ] ptuting( ) 參 照 tuting 1. 掉 落 ; 遺 失.Wada mu daan ptuting inu di lpaxan kii? Hani mu ba bnari wa. 我 是 在 哪 裡 將 那 磨 刀 石 遺 失 了? 我 剛 買 的 耶 Bino wada ptuting pila huwa na sai maruy hiryo ka Ukan Pawan si Bagah? Bagah, 聽 說 Ukan Pawan 遺 失 了 他 本 來 要 買 肥 料 的 錢, 是 真 的 嗎? [ Truku ptucing] ptyexan( ) 參 照 eyux 1. 使 快.Ye na eyux qqhedu saya, kika ptyexan nami na plamu. 他 可 能 想 趕 在 今 天 完 成, 所 以 他 要 我 們 趕 快 採 收 ptyexi( ) 參 照 eyux 1. 快 點 ( 祈 使 ).Iya ptyexi laqi ga, ani naq thuwe. 不 要 催 促 小 孩 子 們,( 他 們 ) 慢 慢 來 沒 關 係 [ Toda tbyaxi Truku pkyaxi] ptyexun( ) 參 照 eyux 1. 使 快 點.Ptyexun miyan na pqhedu mhuma saya kanna qulic ka Iwan. Iwan 催 促 我 們 今 天 要 把 衫 木 種 完 [ Toda twexun Truku ptyaxun] pucaq( ) 1. 烏 鶖.Mekan kui sneedan hei dapa ka pucaq. 烏 鶖 吃 牛 身 上 的 蟲 [ Toda tyuqun Truku pucaq] puga( ) 1. 肚 臍.Dai trima puga su duri wa, qalux denu ini su trumai. 你 也 要 將 肚 臍 洗 乾 淨, 沒 洗 乾 淨 會 黑 黑 的 [ Toda puwa Truku puga] pungu( ) 1. 關 節.Tai hari! Iya skwirix pungu su papak. 小 心 一 點! 不 要 拐 到 你 的 腳 關 節 了 Gaga mllabu pungu papak mu. 我 的 腳 踝 腫 起 來 2. 樹 結.Kedu knparu pungu qhuni nii. 這 棵 樹 的 樹 結 好 大 [ Toda pungu Truku pungu] puniq( ) 1. 火.Ado ka gmeya dnamux sapah ta ma repun ta cbeyo, kika sdhegan riyung rudan ka puniq nii. 因 為 我 們 以 前 的 房 屋 及 穀 倉 是 以 白 茅 草 為 屋 頂 的, 所 以 大 人 們 非 常 小 心 用 火 [ Toda puniq Truku puniq] Page 65 of 393

66 punu( ) 1. 瘟 疫.Iya ekan rodux daha punu si tama mu, meeyah meru rodux ta denu mesa. 我 爸 爸 說 : 不 要 吃 人 家 感 染 瘟 疫 的 雞, 這 樣 會 傳 染 到 我 們 的 雞 隻 pupu( ) 1. 使 成 團 狀 ; 縮 成 一 團.Pupu ido ga, dai mekan eluw. 把 那 些 飯 做 成 飯 糰, 在 路 上 吃 pupuk( ) 1. 芒 草 梗.Mangal pupuk ssalu daha budi tthiqun laqi ka dheya. 他 們 以 芒 草 梗 製 作 小 孩 玩 的 弓 箭 puqan( ) 參 照 uqul 1. 煙 斗.Nima puqan nii? 這 是 誰 的 煙 斗 呢? [ Toda puqan Truku puqan] Puqan Rodux( ) 1. 埔 里 蜈 蚣 崙.Moda miyan mekan rodux Puqan Rodux hiya han ma, kika mosa miyan denu. 我 們 都 會 經 過 埔 里 蜈 蚣 崙 吃 些 雞 再 走 puqe( ) 參 照 uqi 1. 吃.Puqe ta ido han ho; ceka na ali di wa. 我 們 先 吃 飯 吧 ; 已 經 中 午 了 耶 [ Toda ekan Truku puqay] puqi( ) 參 照 uqi 1. 吃.Iya puqi ido ga, ga srpunga di. 那 個 飯 不 要 吃 了, 已 經 發 霉 了 [ Toda uqi Truku uqun] puqo( ) 參 照 uqi 1. 吃 ( 祈 使 ).Puqo su ido mnsngari hii di wa. Yahun mekan na tama su ka kiya. 你 不 要 把 剩 下 的 飯 給 吃 了 那 是 你 爸 爸 回 來 要 吃 的 [ Toda eqay Truku pqaw] puqu gelu( ) 1. 喉 結.Riso hari ka laqi rseno de niqan puqu gelu denu. 男 性 青 春 期 後 便 長 出 喉 結 [ Truku puqu gelu] puqun( ) 參 照 uqi 1. 吃.Pure ku puqun na tama mu. 我 要 煮 我 爸 爸 吃 的 食 物 [ Toda puqun ] purah( ) 1. 大 聲 ( 生 氣 時 ).Ga mseyang ima rudan gaga ha? Kedu bale si purah na. 那 位 老 人 家 在 罵 誰 啊? 怎 麼 罵 的 那 麼 大 聲 pure( ) 1. 烹 煮 ( 飯 / 肉 / 地 瓜 ).Ga pure bunga ka Aking Durah. Aking Durah 正 在 煮 地 瓜 [ Toda mhapuy Truku mhapuy] puru( ) 1. 斧 頭.Ceyax daha qhuni ka puru. 斧 頭 是 他 們 用 來 劈 柴 火 的 [ Toda puru Truku pupu] puruc( ) 1. 野 麻 雀.Ini pntena puruc lmiqu daka puruc qtaun ta alang, piilo kesun daha ka puruc meniq alang. 山 林 的 野 麻 雀 與 我 們 在 部 落 看 得 到 的 麻 雀 是 不 同 的, 在 部 落 的 麻 雀 他 們 Page 66 of 393

67 叫 著 "piilo" [ Toda puruc -pusan-( ) 1.. Truku puruc] pusu( ) 1. 根 源 ; 根 部 ; 原 因.Maanu pusu daha mkseyang ka dheya ga? 他 們 為 了 什 麼 吵 架? [ Toda pusu Truku pusu] pusu hako( ) 參 照 pusu 1. 橋 頭 ; 橋 的 兩 端.Ga mtara pusu hako hii bubu su, yahi ku dmayo mapa qyqeya si. 你 媽 媽 在 橋 頭 那 裡 等, 叫 你 去 幫 她 揹 行 李 ( 東 西 ) Pusu Qhuni( ) 參 照 pusu 1. 創 生 地.Pnsperuq ta Pusu Qhuni ka ita Seediq. 我 們 賽 德 克 族 起 源 ( 誕 生 ) 於 Pusu Qhuni puting( ) 1. 角 落.Sapah nii puting bale sapah alang hini. 這 戶 人 家 是 這 部 落 最 角 落 的 家 戶 [ Toda puting Truku pucing] puto( ) 1. 短.Puto riyung negun kiya da; skadi bbaro na hari. 那 條 繩 子 太 短 了 ; 找 長 一 點 的 putuc( ) 1. 線 球.Mesa ka bubu mu, wada hliyan mangal putuc selung na pai ka kingal mqedin. 我 母 親 說 : 有 位 人 家 的 媳 婦 被 她 的 婆 婆 誣 告 說 他 拿 了 婆 婆 的 毛 線 putung( ) 參 照 utung 1. 火 柴 ( 取 火 ).Btunux qrari bhege putung na rudan miyan yami Seediq cbeyo. 本 賽 德 克 族 的 祖 先 是 以 白 色 的 燧 石 當 做 取 火 的 火 柴 [1. Toda putung Truku putung 2. 本 族 過 去 是 以 燧 石 ( qrari) 擦 擊 取 火 ] puudus( ) 參 照 kuudus 1. 使 活 著.Puudus ku nana kesa; iya qqaras kesa! 告 訴 他 不 要 太 高 興 ; 我 還 會 活 著! [ Toda puudus Truku peudus] Puuma( ) 1. 女 人 國.Qnbahang su kari kesun daha alang Puuma isu Umin? Umin, 你 是 否 曾 聽 過 族 人 所 說 的 Puuma 部 落? Niqan kari rudan ta mesa Puuma, alang tnugiya mqedin ka alang kiya ma, uka rseno mesa. 我 們 祖 先 有 女 人 國 的 故 事, 他 們 說 那 個 國 家 裡 都 是 女 人 沒 有 男 人 [ Toda Puuma Truku Puuma] puurung( ) 參 照 urung 1. 橫 樑.Niqan puurung kanna sapah, repun ma behing neepah. 家 屋 和 穀 倉 和 耕 地 時 的 工 寮 都 有 橫 樑 puyan( ) 1. 矛.Dmoi puyan kanna ka seediq ta mosa lmiqu cbeyo. 我 們 從 前 的 族 人 都 攜 帶 矛 具 去 狩 獵 [ Toda suqu Truku puyan] Page 67 of 393

68 puyaq( ) 1. 臀 部.Ado qtehun, kii paru puyaq na duri. 他 很 胖 所 以 臀 部 也 很 大 pwakan( ) 參 照 awak 1. 牽 ( 扶 ) 著.Mapa ku qhuni ka yaku, kika pwakan mu Tiwas ka laqi mu di. ( 因 ) 我 揹 著 柴 火, 所 以 讓 Tiwas 牽 著 我 的 小 孩 pwaki( ) 參 照 awak 1. 牽 ( 扶 ) 著.Pwaki naq bubu na laqi nii, uxe ta na sklaun di. 這 小 孩 讓 他 媽 媽 牽 著, 他 不 會 喜 歡 我 們 牽 他 的 pwakun( ) 參 照 awak 1. 牽 ( 扶 ) 著.Ga mu pwakun Robo ka laqi su, nii bukuy. 妳 的 小 孩 我 讓 Robo 牽 著,( 她 們 走 ) 在 後 面 pwau( ) 參 照 wau 1. 吹 奏 縱 笛.Ini mmhemuc pwau ka seediq cbeyo; asi ka mmaha lmaqi ma mnangal tunux pais we pwau. 以 前 的 人 不 隨 意 吹 奏 縱 笛 ; 只 有 在 出 獵 前 以 及 獵 得 敵 首 後 才 能 吹 奏 pyahan( ) 參 照 eyah 1. 使 回 來 ( 使 回 去 ).Ado ku ka mnarux, kika pyahan ku na ceka na ali sapah yaku ka sense. 因 為 我 生 病, 老 師 中 午 就 讓 我 回 家 [ Toda pyahan ] pyahi( ) 參 照 eyah 1. 請 第 三 者 叫 他 來 ( 祈 使 ).Dakis, pyahi alang kusun laqi kesi tikuh sense daha. Dakis, 請 你 轉 知 ( 我 ) 孩 子 的 老 師, 明 天 讓 ( 我 ) 孩 子 回 部 落 ( 家 ) 一 趟 [ Toda pyahi Truku pyahi] pyahun( ) 參 照 eyah 1. 使 來.Yami ka Qapah pyahun miyan na mhiti bale. 我 和 Qapah 是 最 後 被 放 回 來 ( 家 ) 的 [ Toda pyahun Truku pyahun] pyasi( ) 參 照 uyas 1. 請 某 人 唱 歌 ( 祈 使 ).Pyasi paru hari uyas su. 請 你 大 聲 一 點 唱 [ Toda pyasi Truku pyasi] pyaso( ) 參 照 uyas 1. 唱 歌 ( 祈 使 ).Pyaso ta uyas Seediq, tgsaun ta laqi bobo nana. ( 讓 ) 我 們 來 唱 賽 德 克 族 的 歌, 將 來 可 以 教 孩 子 唱 [ Toda pyasay Truku pyasaw] pyasun( ) 參 照 uyas 1. 唱 歌.Pyasun mu dungan. Qbhangi ha. 我 要 再 唱 一 次 你 聽 好 Puyasun na heya uyas kiya. 那 首 歌 是 他 要 唱 的 [ Toda pyasun Truku pyasun] pyupi( ) 參 照 iyuk 1. 吹 ( 祈 使 ).Pyupi riso ga puniq Losi, mbeyax hengak na dheya. Losi, 火 給 年 輕 人 吹 吧, 他 們 的 ( 中 ) 氣 較 強 [ Toda pyupi Truku pyupi] baang( ) 1. 物 品 的 邊 邊.Qtai baang na harac nii Sapu; teta msderux? Sapu, 你 看 看 這 座 牆 的 邊 邊 ; 直 不 直? Page 68 of 393

69 babuy( ) 1. 豬.Mtbeno ba babuy tnbugan na Habo ga, maha msiyang ba puqul. Habo 飼 養 的 豬 很 肥 碩, 宰 殺 後 吃 起 來 應 該 潤 滑 可 口 baciq( ) 1. 無 患 子.Baciq nii ge irih so sekeng seediq ta cbeyo. 無 患 子 可 說 是 我 們 以 前 族 人 的 肥 皂 baciq pada( ) 1. 錐 果 櫟.Kuxun riyung mekan pada ka hei qhuni nii, kii kesun daha baciq pada. 錐 果 櫟 果 實 是 山 羌 非 常 喜 歡 吃 的 樹 果, 所 以 他 們 稱 它 為 " 山 羌 果 " bado( ) 1. 拔 契.So hari wahil bado nii ma niqan pako; tanah ka hei na de mhada. 拔 契 類 似 藤 蔓, 有 刺 ; 它 的 果 實 成 熟 時 是 紅 色 的 bado bhege( ) 1. 山 寶 鐸 花.Egu klegan ka kesun bado nii, ado bhege hari ka nii, kii kesun daha bado bhege. 拔 契 (bado) 有 很 多 種 類, 這 種 的 有 點 像 白 色, 所 以 被 稱 為 白 色 的 拔 契 ( 山 寶 鐸 花 ) baga( ) 1. 手.Maxan kana wawa mu baga. 我 一 共 有 十 隻 手 指 頭 Qtehun bale kulo baga na qbsuran mu rseno. 我 哥 哥 的 手 臂 很 粗 Tpaqi baga da ka na nsupu. 我 們 一 起 來 拍 手 吧! Niqan luqah ka kulo baga na laqi na Temu. Temu 的 孩 子 的 手 肘 上 有 小 傷 口 [wawa 原 意 為 幼 雛,wawa mu baga 這 裏 轉 為 " 手 指 頭 " ] bagah( ) 1. 木 炭 ; 炭 火.Angal bagah na muduh namu siyang. 你 們 拿 炭 火 烤 豬 肉 bais( ) 1. 窗 戶.Rwahun ka bais sapah dige sbgihur riyung. 家 裡 的 窗 戶 打 開 後 就 很 通 風 baka( ) 1. 足 夠.Baka da! Ga stenge di! 夠 了! 已 經 滿 了 bakecu( ) 1. 水 桶.Pstenge qsiya kanna bakecu ga, yahun daha mapa kiya hari. 將 那 些 水 桶 都 裝 滿 水 ; 等 一 下 他 們 會 來 載 走 baki( ) 1. 祖 父 ; 岳 父 ; 男 性 長 者.Baki Dakis, maha su inu? Dakis 老 人 家, 你 要 去 哪 裡? Seediq paru ma mnanang baki mu Dakis Duya sa. 據 說 我 的 祖 父 ( 或 我 的 家 族 長 輩 )Dakis Duya 是 個 高 大 壯 碩 的 人 Mangal naq baki na ka Dakis nii. Dakis 的 長 相 和 個 性 像 他 祖 父 bakic( ) 1. 水 桶.Wada madis bakic ka Sapu ma, maha ku bubul qsiya mesa. Sapu 帶 著 水 桶, 他 說 他 要 去 提 ( 汲 ) 水 balas( ) 1. 雄 性.Balas dapa su tanah nii Siruk? Siruk, 你 這 頭 黃 牛 是 公 的 嗎? Page 69 of 393

70 bale( ) 1. 真 的 ; 真 正 的 ; 真 實 的.Bale ba so kiya? 真 的 是 那 樣 嗎? Kingal ba kiya bnege na? 他 只 給 你 那 麼 一 顆 嗎? baluk( ) 1. 杏 葉 石 櫟.Ado qhuni saadux ka baluk nii, kika ngalun daha riduy yayu. 因 杏 葉 石 櫟 屬 於 硬 質 的 木 頭, 所 以 他 們 會 拿 來 製 作 刀 柄 balung( ) 1. 蛋 ; 卵.Balung maanu nii ha? Ma mu uxe qntaan. 這 是 什 麼 蛋? 我 怎 麼 從 來 沒 見 過 Egu ba balung tnbalung na bubu rodux ga. 那 隻 母 雞 生 了 很 多 蛋 banggo( ) 1. 號 碼 ; 數 字.Piya bango (na) sapah su? 你 家 的 門 牌 號 碼 是 幾 號? [ 日 ] barah( ) 1. 難 得.Barah su ba qtaan hini Dakis. Dakis, 那 麼 難 得 在 這 裡 看 到 你 baran( ) 1. 苦 楝.Ado ka egu qhuni baran nii ka alang Paran cbeyo, kika asi daha kesi alang Paran di. 因 以 前 Paran( 地 區 ) 很 多 苦 楝 樹, 所 以 他 們 就 稱 為 Paran 部 落 [ Truku banan] baraq( ) 1. 肺.Yaani naqah hari teeran na ma baraq na, kii knteetu mseyaq. 他 的 胸 腔 和 肺 部 可 能 不 太 好, 所 以 一 直 咳 嗽 baro( ) 1. 上 方 ; 上 面.Gaga psaan baro ka patis na Umin, naku ka ga toma na. Umin 的 書 放 在 上 面, 我 的 ( 書 ) 在 底 下 baru( ) 1. 鐵 撬.Mangal baru ka tama mu ma, skari na bering. 我 父 親 拿 起 鐵 橇 來 挖 洞 barux( ) 1. 又 不 是 ( 會 要 ).Barux mu ssliqun di, qtaun mu nanaq. 我 又 不 會 把 它 弄 壞, 我 只 是 要 看 看 而 已 baruy( ) 1. 買 ; 賣.Baruy isu kingal ntubung yqeyaq mu di Abis? Abis, 你 把 我 的 一 塊 水 田 買 了 吧? -basi-( ) 1.. baso( ) 1. 膿 包.Ga cmebu baso ka papak na laqi ga. 那 個 小 孩 子 的 腳 冒 出 小 膿 包 2. 男 性 的 名 字.Baso ngayan na tama mu rudan. 我 祖 父 的 名 字 叫 Baso 3. 西 榖 米.Hai tmekan baso ga. 去 樁 打 baso 米 4. 將 煮 熟 之 物 移 離 爐 灶.Baso begu ga di Rabe, ado so ini ktilux de mahun. 把 那 ( 煮 熟 的 ) 湯 移 離 爐 灶, 喝 起 來 才 不 那 麼 熱 [baso 專 指 一 些 從 身 上 冒 出 來 的 小 膿 包, 如, 針 眼 等 beras 則 指 像 疔 一 樣 的 大 膿 包, 膿 液 則 稱 nalaq ] basu( ) 1. 公 車 ; 大 巴 士.Taapa nami basu mosa gako slaqi nami. 我 們 小 時 候 坐 公 車 去 學 校 Page 70 of 393

71 [ 日 ] 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 bata( ) 1. 蚱 蜢.Duhun miyan ka bata ma puqul miyan. 我 們 把 蚱 蜢 烤 來 吃 [ 日 ] batu( ) 1. 男 用 耳 環.Batu kesun daha kulo sekuy ga sqeya birac na rseno cbeyo. 從 前, 本 族 男 子 穿 戴 在 耳 垂 的 飾 品 叫 做 batu [ 部 落 時 期, 本 族 男 子 所 穿 戴 的 管 狀 耳 飾 ] bbaki( ) 參 照 baki 1. 老 者 ( 複 數 ).Tngiyo so bbaki kana ndesan daha prigo Tepaq. 他 們 帶 到 台 北 旅 遊 的 都 是 些 老 人 家 [ 隨 著 時 代 背 景 的 不 同, 本 族 人 對 台 北 的 稱 謂 就 有 所 不 同 Tepaq 應 借 自 閩 南 語 ;Tayhoku 借 自 日 語 ; 今 國 語 可 說 成 Taype ] bbali( ) 1. 玉 山 紫 金 牛. 2. 子 彈.Ini so bbali halung saya ka bbali halung ta ita Seediq cbeyo, tmeetu tikuh so parih naqah ma xiluy bnari daha Mukan. 我 們 賽 德 克 族 人, 過 去 用 的 槍 枝 的 子 彈 和 今 天 的 不 一 樣 ; 以 前 的 子 彈, 是 由 損 壞 的 鋤 頭 以 及 向 漢 人 買 來 的 碎 鐵 條 而 得 的 bbaro( ) 參 照 baro 1. 高 ; 長.Bbaro hnyegan na ka tama na. 他 爸 爸 的 身 材 很 高 碩 bbatun( ) 1. 男 用 耳 環.Qnedis hari bbatun rseno cbeyo. 以 前 男 用 的 耳 環 比 較 長 bbei( ) 參 照 beebu 1. 敲 ; 打 ( 祈 使 ).Bbei tunux na, uxe pnhuqil chayun su beebu. 打 牠 的 頭, 你 那 樣 打 是 不 死 的 bberas( ) 參 照 beras 1. 赤 裸 著.Iya bberas Dakis, pknarux su di. Dakis, 不 要 光 著 身 體, 你 會 生 病 的 bbeun( ) 參 照 beebu 1. 打.Bbeun ku na bubu mu moda ku modoru cbeyo. 以 前 我 逃 學 會 被 我 媽 媽 打 bbeyan( ) 參 照 beebu 1. 敲 ; 打.Bbeyan su muwa tunux na di? 你 怎 麼 打 他 的 頭 呢? bbeyo( ) 參 照 beebu 1. 揍 ; 打.Iya osa smnegul isu Dakis, bbeyo su na tama su. Dakis, 你 不 要 跟 著 ( 去 ), 你 會 被 你 爸 爸 打 bbilan( ) 參 照 blebil 1. 拉 ; 拔.Wada bbilan na laqi daha rabu aring pnhmaan su hini da, ini daha klai mesa rabu aring. 你 種 在 這 裡 的 桃 樹 苗 被 別 人 的 小 孩 拔 掉 了, 他 們 不 知 道 是 桃 樹 苗 bbili( ) 參 照 blebil 1. 拉 ( 祈 使 ).Bbili ku wa, Uka mu brahan pstotuy papak mu. 拉 我 一 把! 我 沒 有 辦 法 抬 起 我 的 腳 [ Truku bbili] bbiyan( ) 1. 傍 晚 ; 黃 昏.Asi ka bbiyan pdehuk sapah ka tama mu. 我 爸 爸 傍 晚 才 會 到 家 Page 71 of 393

72 bboyak( ) 1. 鯰 魚.Ye niqan ngudus rqeling ma qnedis ka bboyak, Sapu? Sapu, 鯰 魚 有 細 細 長 長 的 鬍 鬚 嗎? bbtunux( ) 參 照 btunux 1. 多 石 頭 狀.Tnugiyo bbtunux prparu ka dheran kii, uxe pkheru pnhmaan. 那 塊 地 到 處 都 是 大 石 頭, 農 作 物 將 很 難 成 長 bbuyu( ) 1. 森 林.Bbuyu ba paru lmiqu kiya, ani knkana camac ga meniq hii. 那 真 是 一 座 大 森 林, 有 非 常 多 的 獵 物 聚 集 在 那 裡 bcbacan( ) 參 照 bcebac 1. 剖 切.Bcbacan daha qwarux han ma, dngeun daha. 他 們 先 把 黃 藤 剖 切, 再 曬 乾 bcbaci( ) 參 照 bcebac 1. 剖 切 ( 祈 使 ).Bcbaci isu nngari na nii ma, spui mhido hini kanna. 剩 下 的 你 來 剖 切, 全 部 一 起 曬 在 這 裡 bcbaco( ) 參 照 bcebac 1. 剖 切.Bcbaco miyan yani ka qwarux mnsngari su nii di ho? 你 剩 下 的 這 些 黃 藤 讓 我 們 剖 切 了, 好 嗎? bcbacun( ) 參 照 bcebac 1. 剖 切.Asi ka bcbacun ka qwarux han ma phdagun; mdengu de doosun dungan. 要 先 將 黃 藤 剖 切 再 曬 乾 ; 曬 乾 後 再 削 皮 bcebac( ) 1. 剖 切.Ga bcebac qwarux uyung hii tama mu rudan. 我 祖 父 在 屋 後 剖 切 黃 藤 bebe( ) 1. 屋 簷 ; 靠 近 房 子 處.Iya turuq bebe hii. 不 要 在 房 子 邊 吐 痰 beeba( ) 1. 腫.Nii beeba baga na Umin; qnyutan ku na tdiyung si. Umin 的 手 腫 成 這 樣 ; 他 說 是 被 虎 頭 蜂 咬 ( 螫 ) 的 beebu( ) 1. 打 ; 揍.Hwaun su beebu laqi? Ini kela ani maanu ka heya nana. 你 打 小 孩 幹 嘛? 他 還 不 懂 事 begax( ) 1. 陰 囊 ; 睪 丸.Uka lukus sntruma daha ka rudan ta cbeyo, asi tgbegax duma daha naq. 以 前 我 們 的 祖 先 沒 有 內 衣 褲 可 穿 有 時 他 們 的 陰 囊 就 會 裸 露 在 外 bege( ) 1. 給.Bege su ima wawa rodux kii, Pengan? Pengan, 你 要 把 那 些 小 雞 送 給 誰? [ Truku bgay] begu( ) 1. 湯.Malu bale mahun ka begu sama nii. 這 個 菜 湯 非 常 好 喝 behing( ) 1. 工 寮 ; 獵 寮.Mntena naq hari sapah alang ka behing daha neepah rudan ta cbeyo, ani si ini Page 72 of 393

73 daha krii ka behing truma 以 前 我 們 先 祖 耕 作 地 的 工 寮 與 部 落 的 住 屋 是 雷 同 的, 只 是 工 寮 屋 內 就 不 往 地 下 挖 掘 了 [ 研 究 者 將 本 族 傳 統 的 住 屋 稱 半 穴 居 式 建 築, 因 其 屋 內 會 再 往 地 下 開 挖 約 1~1.5 公 尺 左 右, 因 此 住 屋 的 結 構 於 地 面 上 與 地 面 下 約 各 佔 一 半 而 behing 是 指 耕 地 的 住 屋, 只 是 不 往 地 下 開 挖 ] bekuy( ) 1. 綁 住.Bekuy tikuh snuunux mu nii, mrrudu. 幫 我 綁 一 下 頭 髮, 我 的 頭 髮 亂 了 beling( ) 1. 洞 穴.Ga hiya ka beling qoric qtehur ngungu. 大 田 鼠 的 巢 穴 在 那 邊 beluh( ) 1. 豆 類.Beluh maanu ga su phmaun nii Robo? Robo, 妳 所 種 的 這 個 豆 是 什 麼 豆 呢? beluh tloong( ) 1. 菜 豆.Ado ini rawiq boro ka bubu na beluh nii, kii kesun daha beluh tloong. 因 菜 豆 樹 ( 莖 幹 ) 是 不 往 上 攀 爬 的, 所 以 他 們 稱 之 為 坐 著 的 豆 類 (beluh tloong) benac( ) 1. 乾 燥 過 的 獸 皮.So ka qraqin camac peni, ini dngei han we qraqin kesun ta; dnngeyan na de benac kesun ta di. 一 般 的 獸 皮, 在 還 沒 曬 乾 之 前 我 們 稱 做 皮 ; 曬 乾 後 我 們 稱 為 乾 燥 獸 皮 [ Truku benac] benjyo( ) 1. 廁 所.Asi naq gsgesun hari benjyo maha ini kskenux. 廁 所 要 常 刷 洗 才 不 會 臭 [ 日 ] beo( ) 1. 過 熟.Bunga rudan de beo cceka na, ma naqah puqun. 老 的 地 瓜 中 間 會 過 熟, 而 且 不 好 吃 [beo 用 在 地 瓜 ; mbrahu 用 在 樹 薯 ] berah( ) 1. 前 面 ; 前 方.Ga berah ba sapah mu ka sapah na Awi Bale. Awi Bale 的 家 就 在 我 家 的 前 面 beras( ) 1. 白 米.Osa naq tmekan paye de uka su beras. 沒 有 米 的 話, 你 自 己 去 碾 米 [ 本 族 過 去 都 以 杵 臼 搗 小 米 (macu) 黍 米 (baso) 及 稻 米 (paye); 直 到 有 了 家 庭 式 的 小 型 碾 米 機 後, 家 家 搗 米 就 很 方 便 另 外, 族 人 們 的 身 上 會 長 疔 子 ( 有 膿 包 的 腫 塊 ), 大 的 叫 beras 較 小 的 叫 baso 該 大 小 不 一 腫 塊 的 膿 包 頭 因 類 似 米 粒 及 黍 米 粒 而 得 名 ] berih( ) 1. 嘔 吐 物.Tnggo berih nmahang na sino kanna qlapo ga. 他 醉 到 床 上 都 是 他 的 嘔 吐 物 beru( ) 1. 乳 豬.Rima kanna ka beru babuy na Suyan Bakan. Suyan Bakan 的 乳 豬 共 有 五 隻 beruh( ) 1. 豆 ( 統 稱 ).Ga mu phmaan beluh texal saya ka yqeyaq mu. 這 次 我 的 水 田 在 種 豆 類 -berus-( ) Page 73 of 393

74 betaq( ) 1.( 從 某 處 ) 到 某 處.Maha piya qango kndalax hini betaq hiya. 從 這 邊 到 那 邊 約 需 跨 多 少 步 2. 刺.Betaq isu babuy ga Pawan, ini ku kela metaq ka yaku. Pawan, 豬 你 來 刺, 我 不 會 刺 beto( ) 1. 彈 簧 床.Wada skadi beto Hori ka Iwan; ye mkmaruy bgurah. Iwan 去 埔 里 找 彈 簧 床 ; 也 許 他 想 買 新 的 betur( ) 1. 踢.Betur nbuyas mu Walis, teta su dhekun? Walis, 你 踢 我 腹 部, 看 你 踢 得 到 踢 不 到? beyax( ) 1. 力 量.Kedu beyax na mntalang ka laqi na Bagah Nawi. Bagah Nawi 的 孩 子 角 力 是 多 麼 有 力 量 ( 很 厲 害 ) beyo( ) 1. 較 久 的 未 來.Knbeyax muuyas su, ado su so ini doi parih beyo denu. 你 要 用 功 讀 書, 你 長 大 以 後 就 不 用 拿 鋤 頭 ( 工 作 ) [ 台 灣 光 復 之 後, 本 族 的 長 輩 們 都 這 般 地 鼓 勵 孩 子 們 ; 意 思 是 說, 你 只 要 讀 書 有 成, 就 有 機 會 服 公 職, 屆 時 就 不 用 拿 鋤 具 務 農 雖 然 事 實 上 是 行 行 出 狀 元, 但 由 此 可 知 他 們 務 農 的 辛 勞 ] beyuq( ) 1. 汁 液.Ga su mekan beyuq walu? 你 在 吃 蜂 蜜 嗎? Msibus beyuq walu ga. 那 個 蜂 蜜 很 甜 Egu beyuq nunuh na bubu babuy ga, maha ini beyo paru beru na. 那 個 母 豬 的 奶 水 很 充 足, 小 豬 會 長 的 很 快 Bgala( ) 1. 眉 原.Mngaangal mqedin alang Nakahara daha ka alang Bgala. 中 原 部 落 和 眉 原 部 落 會 互 相 通 婚 ( 嫁 娶 女 孩 ) bgaxi( ) 參 照 begax 1. 閹 割.Asi bgaxi huling su nii di Bulang, ado so ini hari qiyuc seediq. Bulang, 乾 脆 把 你 這 隻 狗 給 閹 掉 了, 這 樣 可 讓 牠 不 常 攻 擊 別 人 bgaxun( ) 參 照 begax 1. 閹 割.Seediq saya de bgaxun daha so ngiyo ma huling tnbugan daha, icuw daha tngwawa. 現 在 的 人 會 將 他 們 所 飼 養 的 貓 狗 給 閹 掉, 怕 牠 們 繁 殖 bgeyac( ) 1. 霧 社 櫻.Bhege phepah na bgeyac ma, mtanah ka phepah na snegin. 霧 社 櫻 的 花 是 白 色 的,( 一 般 ) 山 櫻 的 花 是 紅 色 的 bgihur( ) 1. 風.Dmamux tasin tapaq mqalux rudan ta cbeyo, icuw daha daun mangal bgihur paru ka dnamux. 我 們 的 祖 先 以 頁 岩 建 屋 頂, 是 惟 恐 刮 大 風 時, 以 其 他 物 料 所 搭 建 的 屋 頂 會 被 吹 襲 [ 本 族 傳 統 住 屋 的 屋 頂, 主 要 是 以 頁 岩 (tasin tapaq mqalux) 與 白 茅 (gmeya) 所 搭 建 的 ] bgilaq( ) 1. 白 鼻 心.Mtali ba ka rqebux bgilaq ma, ini skila tbugan. 白 鼻 心 很 野 性, 飼 養 不 易 Page 74 of 393

75 bgiya( ) 1. 刀 形 衝 緯 棒.Asi naq sdrexun bgiya de tminun, kiya si maha malu tninun na pala. 一 定 要 平 直 ( 衡 ) 地 使 用 刀 形 緯 棒, 才 會 織 出 好 的 布 匹 bglingan( ) 參 照 beling 1. 鑽 孔.Iyuk ta puniq cbeyo ge snalu btakan. Prequn daha plabu na truma ma, bglingan daha kingal beling biciq ka puting na. 我 們 以 前 用 的 催 火 筒 是 竹 製 的, 把 竹 筒 內 的 節 打 通, 末 端 ( 的 節 ) 鑽 一 個 小 孔 bglingi( ) 參 照 beling 1. 鑽 洞 ( 祈 使 ).Bglingi icin na kulu nii, pqluli hii qsiya na truma. 把 這 箱 子 的 另 一 邊 鑽 洞, 讓 箱 內 的 水 流 出 bglingun( ) 參 照 beling 1. 鑽 洞.Bglingun daha xiluy sntlexan mttanah ka beling. 他 們 以 燒 紅 的 金 屬 來 鑽 洞 bgurah( ) 1. 新 的.Bgurah atak mu kii dungan, wada pgdangun na laqi mu di. 我 那 把 剪 刀 還 是 新 的, 卻 被 我 兒 子 弄 丟 了 bgusi( ) 1. 山 芙 蓉.Mgipuh qhuni nii, ini daha ngali smmalu ani maanu. 山 芙 蓉 的 樹 枝 ( 幹 ) 很 脆 弱, 他 們 不 會 拿 來 製 作 任 何 用 具 bhege( ) 1. 白 色.Bhege kanna snuunux na seediq de, qudi tunux kesun daha. 滿 頭 白 髮 的 人, 我 們 稱 作 qudi tunux Ware qnqihan daha, hngedun qburic de mbhege denu. 用 火 灰 去 煮 苧 麻 線 會 讓 線 更 白 Bhege kanna lukus na rseno Seediq. 賽 德 克 族 男 人 的 衣 服 都 是 白 色 的 bheniq( ) 1. 吊 桿 ; 彈 桿.Asi ka qtehur hari bheniq na tlenga boyak. 若 是 山 豬 的 吊 桿 就 要 粗 一 些 Malu slmeun bheniq ka sero duri. 九 芎 木 也 很 適 合 用 來 做 陷 阱 用 的 木 桿 [ 陷 阱 獵 屬 本 族 狩 獵 的 方 式 之 一,bheniq 即 為 套 腳 吊 繩 式 的 吊 桿 ] bibi( ) 1. 鴨.Ga lmanguy ka bibi ga. 那 隻 鴨 子 在 游 泳 biciq( ) 1. 小 ; 少.Laqi ku biciq ciida han, kii ini ku kela. 當 時 我 還 是 小 孩 子 ( 我 還 小 ), 所 以 我 不 知 道 ( 我 不 懂 ) bicun( ) 1. 蚯 蚓.Srkiyun daha bicun de plaling qcurux. 釣 魚 時 以 蚯 蚓 當 餌 bihun( ) 1. 米 粉.Malu bale puqul bihun Hori. 埔 里 的 米 粉 很 好 吃 [ 閩 ] biki( ) 1. 彎 曲.Biki riduy puyan snalu na Cire nii. Cire 製 作 的 長 矛 桿 是 彎 彎 的 bilaq( ) 1. 動 物 的 內 臟.Smeeliq ta babuy ita Seediq we pllayun daha hmanguc ka bilaq na, ppugul Page 75 of 393

76 seediq meyah dmayo. 我 們 賽 德 克 人 殺 豬 時 會 先 將 其 內 臟 煮 起 來, 用 來 招 待 來 幫 忙 的 人 bindo( ) 1. 檳 榔.Bale ba we, ini miyan ekan bindo ka yami Seediq, kndalax hndure hari smneeru seediq icin ma, kika mekan miyan duri di. 事 實 上, 我 們 賽 德 克 族 人 是 不 吃 檳 榔 的, 近 年 來 才 學 著 其 他 地 方 的 人, 所 以 我 們 也 就 吃 了 [ 日 ] bino( ) 1. 助 詞.Bino namu mnosa sapah Sine ciga? 你 們 昨 天 去 了 Sine 的 家 嗎? biqan( ) 參 照 bege 1. 給.Ga na biqan kingal lukus bgurah ka laqi mu duri. 他 也 送 了 一 件 新 衣 服 給 我 的 孩 子 biqi( ) 參 照 bege 1. 給 ( 祈 使 ).Biqi tikuh Sapu mu lukus nii de, ntenun su gako hii. 你 在 學 校 遇 到 我 的 Sapu 時, 把 這 件 衣 服 拿 給 他 biqir( ) 1. 甲 狀 腺 腫.Ye hmnuwa naq seediq ta cbeyo, niqan biqir. 我 們 以 前 的 族 人 不 知 怎 麼 回 事, 會 有 甲 狀 腺 腫 biqo( ) 參 照 bege 1. 給.Biqo ta dheya ka duma nii di ho? Hwaun ta naq kanna. 這 些 就 給 他 們 了 吧, 好 嗎? 我 們 要 那 麼 多 ( 所 有 的 ) 幹 嘛 biqun( ) 參 照 bege 1. 給.Biqi dheran ka laqi mqedin duri; uxe wano laqi rseno ka biqun. 女 孩 子 也 要 分 給 她 們 土 地 ; 不 是 只 分 給 男 孩 子 Biqun su na knuwan pila knbrexan na Boxing di? Boxing 跟 你 借 的 錢 什 麼 時 候 要 給 ( 還 ) 你? birac( ) 1. 耳 朵.Rudan naq bubu mu da. Ini riyung qita ka doriq na ma, ini qbahang kanna birac na duri di. 我 媽 媽 老 了 ; 眼 睛 看 不 清 楚, 耳 朵 也 聽 不 到 了 bkaani( ) 參 照 bekuy 1. 為 某 人 而 綁.Bkaani kanna pote daha ga han, kii maha daha asi paani moda hini. 先 把 他 們 的 那 些 麻 袋 綁 起 來, 好 使 那 些 人 來 了 可 以 直 接 揹 走 bkbaki( ) 參 照 baki 1. 族 老 ; 耆 老 ( 複 數 ).Ciida, egu riyung ka so ppai ma bkbaki rudan mneniq alang miyan hiya, dheya nii we to niqan patis dqeras. 當 時, 還 有 很 多 的 男 女 耆 老 在 我 們 部 落 裡, 他 / 她 們 都 擁 有 紋 面 bkei( ) 參 照 bekuy 1. 綁 ( 祈 使 ).Asi bkei wahil; uxe naq ptlhelah. 用 藤 子 綁 ; 不 會 鬆 掉 的 bkeluy( ) 1. 下 巴.Qnedis riyung bkeluy na rseno ga. 那 個 男 人 的 下 巴 很 長 bkeyan( ) 參 照 bekuy 1. 綁.Bkeyan daha kanna papak ma baga na. 他 們 把 他 的 手 腳 都 綁 住 Page 76 of 393

77 bkeyo( ) 參 照 bekuy 1. 綑 綁.Bkeyo ta waso pedu duma di ho? Mkere waso pedu duri. 有 的 我 們 用 棕 櫚 葉 綑 綁, 好 嗎? 棕 櫚 葉 也 很 耐 用 ( 綁 ) bkeyun( ) 參 照 bekuy 1. 綁.Bkeyun ta maanu di? Uka negun su hini? 我 們 要 用 什 麼 綁 呢? 你 這 裡 有 繩 子 嗎? Bkeyun ta inu di, Huling nii? 我 們 要 把 狗 綁 在 哪 裡 呢? bkiluh( ) 1. 癩 蛤 蟆 ; 蟾 蜍.Ini daha puqi ka bkiluh. 人 們 不 吃 癩 蛤 蟆 bkuun( ) 1. 捻 好 的 麻 線 團.Asi naq skngalan ka nuqah bkuun baga ma ptmuun. 苧 麻 線 要 一 個 一 個 捲 成 線 團 Maxal bkuul de mnkingal kesun daha smepu. 十 綑 捻 好 的 麻 紗, 她 們 會 以 mnkingal 來 計 算 [ 賽 德 克 婦 女 在 捻 麻 線 時 是 繞 自 己 在 手 掌 上, 當 繞 滿 了 ( 視 個 人 而 定 ) 就? 成 一 綑,bkuul 就 是 指 這 一 綑 麻 線 ] blbale( ) 參 照 bale 1. 真 的.Pgluwe su ba blbale; ani sama ini su dheki mari. 你 真 的 好 可 憐 ; 連 ( 三 餐 要 吃 的 ) 菜 都 買 不 起 blbili( ) 參 照 blebil 1. 拉 ; 拔 ( 祈 使 ).Blbili tikuh qudi tunux mu Obing. Obing, 幫 我 把 我 的 白 頭 髮 拔 掉 blbilun( ) 參 照 blebil 1. 拉 ; 拔.Blbilun mu ma ini mu kmkeli, kela naq wada truma pusu na. 我 要 把 它 拔 起 時 我 拔 不 起 來, 原 來 它 的 根 是 向 下 紮 得 很 深 blebil( ) 1. 拉.Tbyaxi blebin negun nii wa, teta mkere bnkeyan daha. 將 這 條 繩 子 用 力 拉 ( 拉 緊 ), 看 看 他 們 綁 得 緊 不 緊 blebu( ) 1. 短 ; 低 ; 矮.Angal bbaro na hari, laxi blebu na. 拿 較 長 的, 短 的 不 要 Blebu hari swai na; bbaro hari ka heya. 他 的 弟 弟 比 較 矮 ; 他 比 較 高 blebun( ) 1. 香 蕉.Egu riyung pnhmaan na blebun tama mu slaqi ku ma, saun na mari. 我 小 時 候 我 爸 爸 種 了 很 多 香 蕉, 他 拿 去 賣 Hei blebun purun de dhequ ma biciq hari. 芭 蕉 的 果 實 比 較 短 小 一 點 bleqi( ) 參 照 bleyaq 1. 擺 好 ; 擺 正 ( 祈 使 ).Bleqi qmeya lukus su! 把 你 的 衣 服 掛 好! blequn( ) 參 照 bleyaq 1. 使 正 確 ; 使 擺 好.Blequn mu smnetun klaali patis mu. 我 每 次 都 會 將 我 的 書 收 好 blexan( ) 參 照 elux 1. 下 咒.Wada blexan na pai mu tlahi ga wa, iya mhmeti mangal. 那 棵 柚 子 樹 被 我 祖 母 下 蠱, 不 要 隨 便 採 取 blexi( ) 1. 下 咒.Iya blexi aring kii, egu laqi moda hii. 不 要 把 那 棵 桃 樹 下 咒, 因 很 多 小 孩 會 經 過 那 Page 77 of 393

78 兒 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 blexo( ) 參 照 elux 1. 施 咒 術.Blexo ta mudu nii di tama ho! Ma daha uxe pniqun di. 爸 爸, 我 們 將 這 些 橘 子 下 咒 吧! 不 然 會 被 別 人 給 偷 光 了 blexun( ) 參 照 elux 1. 對 果 樹 和 瓜 果 的 咒 術.Blexun daha pnhmaan daha ka seediq naq mkela melux cbeyo, icuw daha geeguy seediq. 以 前 會 咒 術 的 族 人 常 將 他 們 所 種 植 的 果 樹 和 瓜 果 下 咒, 以 防 他 人 偷 竊 bleyaq( ) 1. 好 好 地 做 某 事.Bleyaq hari kari su Abis; tgquun daha mbahang denu. Abis, 你 講 話 講 好 一 點 ;( 不 然 ) 他 們 聽 了 會 有 所 誤 解 bluqun( ) 1. 柿 子 ; 甜 柿.Pnhmaan na tama nu ka blugun ga, malu riyung puqun hei na. 那 是 我 爸 爸 種 的 甜 柿 子, 它 的 果 實 很 好 吃 Mkere brigun ka bluqun. 柿 子 的 價 格 很 昂 貴 bnae( ) 1. 金 橘.Mudu biciq mngihun riyung uqul ka bnae nii. 金 橘 是 吃 起 來 很 酸 的 小 橘 子 bnaquy( ) 1. 沙 土 ; 沙 子.Ini ksaadux ka dheran bnaquy. 沙 子 的 土 不 會 很 堅 硬 Wada hqulun toraku kanna bnaquy yayung di. 河 邊 的 沙 子 都 被 卡 車 給 運 走 了 bnarah( ) 1. 大 丁 黃.Ngalan daha bheniq budi ka bnarah nii, ado ka mbeyax metun. 他 們 是 以 大 丁 黃 製 作 弓 箭 的 弓, 因 ( 它 ) 很 有 彈 力 bnari( ) 參 照 baruy 1. 買 自 於 ; 買 來 的.Bnari na Hori ka qbulic ma bbali ka Pawan ga. 火 藥 跟 子 彈 是 Pawan 從 埔 里 買 來 的 bnaruy( ) 參 照 baruy 1. 已 買 過.Bnaruy namu kulu hlmaun hlama paru yamu di? 你 們 買 了 蒸 年 糕 用 的 蒸 籠 了 嗎? bnbeyan( ) 參 照 beebu 1. 打.Bnbeyan su na tama bubu su slaqi Pihu? Pihu, 你 小 時 候 有 被 父 母 親 打 過 嗎? bnbilan( ) 參 照 blebil 1. 拉.Bnbilan kuna Iban ga! Nasi uxe heya, naka ku ga truma hii nana. 是 Iban 把 我 拉 上 來 的! 要 不 是 他, 我 可 能 還 在 那 裡 面 bnbunga( ) 參 照 bunga 1. 甘 藷 ( 複 數 ).Ma ani si tikuh bnbunga ini klai mhuma? 怎 麼 連 甘 藷 都 不 會 種 呢? bnbungu( ) 1. 石 賓 魚.Sknarux hari duma seediq mekan balung bnbungu wa. 有 些 人 吃 石 賓 魚 的 蛋 會 生 病 bncbacan( ) 參 照 bcebac 1. 剖 切.Bncbacan daha maanu btakan nii ha? 他 們 是 用 什 麼 ( 工 具 ) 來 剖 切 這 些 竹 子 的? Page 78 of 393

79 bncebac( ) 參 照 bcebac 1. 剖 切.Wada qdeyan bncebac na tama mu rudan ka qwarux di. 黃 藤 已 被 我 祖 父 剖 切 完 了 bneebu( ) 參 照 beebu 1. 敲 ; 打.Uxe yaku bneebu heya; bnbeyan na Sapu. 不 是 我 打 他 的 ; 是 Sapu 打 他 的 bnege( ) 參 照 bege 1. 給 予.Bnege ku na heya ka sama nii. 這 個 青 菜 是 他 給 我 的 bnekuy( ) 參 照 bekuy 1. 綁.Ima bnekuy hini dapa nii? 是 誰 把 牛 綁 在 這 裡 的? bnelux( ) 參 照 elux 1. 下 咒.Ima bnelux tmurak nii? Ma daha ini ptyui. 這 南 瓜 是 誰 下 的 咒? 怎 麼 沒 做 警 示 記 號 bnetaq( ) 參 照 betaq 1. 刺.Ima bnetaq moka nii ha? Hawan naq! 這 木 瓜 是 誰 刺 的? 好 可 惜 啊! bngebung( ) 1. 火 燒 栲.Gaga mnkala keruc ka phepah bngebung ga di, baka bale phmaun paye npalic. 火 燒 栲 開 滿 整 個 山 頭 時, 就 可 以 種 植 糯 小 米 了 [ 火 燒 栲 ( 屬 喬 木 ) 約 2~3 月 開 花, 即 為 本 族 的 播 種 祭 典 ( 小 米 ) 之 約 期 ] bngehun( ) 1. 土 蜂.Tmabu bngehun paru ka mqedin kesun Puuma nii mesa. 傳 說 中 的 Puuma 部 落 的 女 人 會 養 一 種 很 大 的 土 蜂 bngerux( ) 1. 五 節 芒.Puqul daha rabu bngerux nii duri sa, gogacu de sntasin denu. 據 說 五 節 芒 的 嫩 芽 也 可 以 食 用, 到 了 五 月 它 就 會 發 芽 2. 五 月 雨 時 隨 之 飛 舞 的 蜉 蝣.Sntasin bngerux de qmuyux paru ma, egu naq riyung ka kui bngerux skiya duri. 五 節 芒 發 芽 時 會 下 大 雨, 也 會 有 很 多 的 蜉 蝣 飛 舞 著 bniqan( ) 參 照 bege 1. 給.Bniqan ku na uruk huling ka Takun han; wada daun mangal seediq di. Takun 曾 送 我 小 狗 ; 但 給 別 人 偷 走 了 bnkeyan( ) 參 照 bekuy 1. 綁.Bnkeyan mu hini han ma, wada setuq di. 我 本 來 綁 在 這 裡, 但 繩 子 斷 掉 了 bnlbilan( ) 參 照 blebil 1. 拔 ; 拉.Bnlbilan na Lawa ka nii wa. Inu ka gnbilan mu yaku di? 這 是 Lawa 拔 的 那 我 拔 的 呢? Bnlbilan kuna Iban ga! Nasi uxe heya, naka ku ga truma hii nana. 是 Iban 把 我 拉 上 來 的, 要 不 是 他, 我 可 能 還 在 那 個 裡 面 bnlebil( ) 參 照 blebil 1. 拉 ; 拔.Ima bnlebil qnawan nii? Ma daha asi laxi hini di? 這 金 屬 線 是 誰 拉 出 來 的? 他 們 怎 麼 就 丟 在 這 裡 了 呢? Page 79 of 393

80 bnlexan( ) 1. 已 下 咒 的.Bnlexan daha mudu ga wa; mhmeto namu moda mangal yamu di. 那 些 橘 樹 已 被 下 蠱 ; 你 們 不 要 隨 便 採 取 bnrigan( ) 參 照 baruy 1. 買 ; 賣.Bnrigan su piya pila lukus su nii Qapah? Qapah, 你 這 件 衣 服 多 少 錢 買 來 的? bnsiyaq( ) 參 照 bsiyaq 1. 久.Bnsiyaq mosa pdanga sapah tama na rudan ka Masing. Masing 曾 長 時 間 受 他 祖 父 收 養 bnsyaqan( ) 參 照 bsiyaq 1. 久.Bnsyaqan hmanguc na bubu mu ka qraqin boyak nii di, kii mhenuk puqul. 這 山 豬 皮 我 媽 媽 煮 了 很 久, 所 以 吃 起 來 是 軟 的 bntaqan( ) 參 照 betaq 1. 刺.Nii bntaqan ku na pako qwarux. 這 是 我 被 黃 藤 所 刺 到 的 bnteran( ) 參 照 betur 1. 踢.Asi lux mblawa bnteran ku na tama rodux na Umin. 我 被 Umin 的 公 雞 踢 得 瘀 青 Bnuhun( ) 1. 白 石 山 區.Seediq pqlmiqu ka Umin kii. Ngalun na alang ka meniq Bnuhun hii. Umin 是 經 常 上 山 狩 獵 的 人 他 把 白 石 山 區 獵 場 當 部 落 [Bnuhun 是 本 族 口 傳 的 祖 先 繁 衍 地, 指 今 日 中 央 山 脈 牡 丹 山 與 白 石 山 一 帶 的 區 域 本 族 口 傳 的 始 祖 起 源 地 Pusu Qhuni 就 在 其 間 ] bnuqin( ) 1. 玉 山 箭 竹.Mesa tama mu, asi ka dgiyaq baro niqan bnuqin mesa. 我 爸 爸 說 : 高 山 峻 嶺 之 地 才 有 玉 山 箭 竹 bnuyak( ) 參 照 buyak 1. 肢 解 獵 物 或 牲 畜.Ima bnuyak miric nii? Ma daha gisu laxan ka papak na nii di. 這 ( 山 ) 羊 是 誰 肢 解 的? 他 們 怎 麼 把 牠 的 腳 丟 棄 了 bnyuhan( ) 參 照 buyuh 1. 已 拔 除 毛 ( 髮 ).Bnyuhan na Takun ka rodux ga ta hprayan nii wa; laqi mtduwa ka heya. 我 們 正 在 煮 的 這 隻 雞 雞 毛 是 Takun 拔 除 的 ; 他 是 個 聽 話 的 孩 子 bobo( ) 1. 接 續 ; 之 後.Bobo na dehuk miyan hiya de, asi miyan prading meepah di. 我 們 抵 達 那 裡 之 後, 我 們 就 馬 上 開 始 工 作 Bobo na de, uka mmeyah di. 之 後, 他 就 再 也 沒 來 過 bohu( ) 1. 颱 風.Mpdehuk Sincii bohu mesa si. 聽 說 颱 風 星 期 一 會 登 陸 bolung( ) 1. 蝦.Ga muman mrana ka bolung yayung Bgala dung. 眉 原 溪 的 蝦 子 又 慢 慢 繁 殖 起 來 boru( ) 1. 球.Nima boru gaga gmeya baro ga? 在 茅 草 上 面 的 球 是 誰 的? [ 日 ] Page 80 of 393

81 bos( ) 1. 跌 倒 摔 落 聲.Asi lux mesa bos hmrenang tnkuran mu. 我 跌 倒 時, 還 發 出 一 聲 "bos" 的 聲 響 bosi( ) 1. 帽 子.Qtae ta tikuh bosi na Takun kiya wa. 我 們 ( 我 ) 來 看 一 下 Takun 的 那 頂 帽 子 [ 日 ] botang( ) 1. 釦 子.Uka botang ka lukus na heya. 他 的 衣 服 沒 有 釦 子 boxi( ) 1. 野 百 合.Bhege ka phepah na ma, so hari qucun ka bugan na boxi. 野 百 合 是 開 白 花 的, 它 的 塊 莖 猶 如 蕗 蕎 boyak( ) 1. 山 豬.Mpahung riyung boyak ga. 那 隻 山 豬 很 兇 bozu( ) 1. 剃 光 頭.Naka su saun bozu tunux su kii di Dakis; so snttilux qtaan. Dakis, 你 該 把 你 的 頭 ( 髮 ) 剃 光 頭 ; 讓 人 看 了 很 熱 [ 日 ] bqanan( ) 參 照 bege 1. 給.Malu ba ka Takun Bae; bqanan ku na wawa rodux. Takun Bae 真 好 ; 他 送 我 小 雞 bqani( ) 參 照 bege 1. 給 ( 祈 使 ).Bqani Bakan mu lukus nii si bubu na. Bakan 的 媽 媽 說 : 把 這 件 衣 服 交 給 我 的 Bakan bqano( ) 參 照 bege 1. 給.Bqano su seediq rabu mnsngari hii di wa! 你 不 要 把 剩 下 的 種 苗 送 給 別 人 喔! bqanun( ) 參 照 bege 1. 給.Wada bqanun seediq naq Dakis cuuxan na. 早 就 被 Dakis 送 給 別 人 了 bqeri( ) 1. 公 雞 的 腳 爪.Akedu knparu bqeri na tama su rodux ga Yako. Yako, 你 那 隻 公 雞 的 腳 爪 怎 麼 那 麼 大 bqerus( ) 1. 大 體 ; 遺 體.Hei seediq wada mhuqil kesuta bqerus. 人 死 了 之 後 的 身 體 我 們 叫 做 大 體! bqeruy( ) 1. 台 灣 肉 桂.Mao qolic kesun daha bqeruy nii duri, paru hei na, kuxun mekan qolic mesa kari daha. 他 們 稱 台 灣 肉 桂 為 老 鼠 的 山 胡 椒 (mao qolic), 它 的 果 實 大, 聽 說 老 鼠 喜 歡 吃 ( 它 的 果 實 ) brahi( ) 參 照 barah 1. 不 容 易 ; 難 得.Ini asi brahi kesun pheyu sapah. Asi ta ka mbeyax meepah ma smeli pila. 蓋 房 子 不 是 一 件 容 易 的 事 我 們 要 努 力 工 作 並 存 錢 Page 81 of 393

82 brahun( ) 參 照 barah 1. 從 何 而 得.Brahun ta skadi inu ka eruc sapah de, namu skbarux seediq? 你 們 若 把 築 屋 用 的 樑 柱 借 給 別 人, 到 時 我 們 要 到 哪 裡 找 呢? braqu( ) 1. 五 色 鳥.Uka riyung hei na ka braqu. 五 色 鳥 的 肉 不 多 brayo( ) 1. 姑 婆 芋.Sapu, ye ini ekan brayo ka boyak ha? Sapu! 山 豬 不 會 吃 姑 婆 芋 嗎? breenux( ) 1. 平 地 ; 平 原.Breenux ba paru alang daha. Ini tai bungu. 那 城 鎮 是 個 大 平 原, 看 不 到 山 頭 bresun( ) 參 照 -berus- 1. 濺 及.Qyaani truma hari, bresun quyux denu. 掛 到 裡 面 一 點 ; 不 然 會 被 雨 水 濺 到 [ Truku sqyuhun] brexi( ) 參 照 burux 1. 單 獨 ( 祈 使 ).Brexi naq mekan isu blebun nii mesa tama mu. 我 爸 爸 說 : 這 些 香 蕉 你 一 個 人 吃 了 吧 brexun( ) 參 照 burux 1. 單 獨 一 人 ; 獨 自.Wada nanaq na brexun mekan ka kingal rapic. 他 獨 自 將 一 隻 飛 鼠 給 吃 光 了 -breyan-( ) 1.. brgani( ) 參 照 baruy 1. 買 ( 祈 使 ).Brgani ku kingal bunuh de, su mosa Prisiya. 你 到 埔 里 時, 幫 我 買 一 頂 帽 子 brhengin( ) 1. 五 節 芒.Qmuru brhengin tunun daha qlapo. 他 們 取 五 節 芒 的 梗 織 成 床 brigan( ) 參 照 baruy 1. 買 賣 之 處.Uka brigan saya ka qyqeya so nii di. 如 今 這 種 工 具 已 沒 得 ( 沒 處 ) 買 了 brigi( ) 參 照 baruy 1. 買 賣 ( 祈 使 ).Brigi naq dadan su de, mkbrigun su dheran su, iya brigi seediq. 你 若 想 賣 你 的 地 的 話, 要 賣 給 你 自 己 的 親 戚, 不 要 賣 給 別 人 brigun( ) 參 照 baruy 1. 買 ; 賣.Wada na brigun rulu na bgurah dungan sa. 聽 說 他 的 新 車 又 賣 掉 了 Page 82 of 393

83 brihuc( ) 1. 松 鼠.Ga qhuni baro ka brihuc. 松 鼠 在 那 樹 上 briku( ) 1. 女 用 耳 環.Gaga posa briku mqedin ga. 那 個 女 人 帶 著 耳 環 brilo( ) 1. 暴 牙.Iya kesa brilo rupun seediq wa; kiya naq bnege utux. 不 要 說 人 家 是 暴 牙 ; 神 所 賜 予 的 就 是 那 樣 brinah( ) 1. 折 返.Iya brinah mosa namu sapah pyasan wa. Knbeyax muuyas namu. 你 們 上 學 時 不 要 逃 學 喔 你 們 要 用 功 讀 書 brisan( ) 1. 高 梁.Ini ku phuma brisan ka yaku. 我 沒 有 種 植 高 梁 brkawae dara( ) 1. 紅 肉 李.Ado ka mtanah beyuq na, kii kesun daha brkawae dara. 因 它 的 汁 液 是 紅 色 的, 所 以 他 們 稱 做 " 血 李 子 "( 紅 肉 李 ) brkawe( ) 1. 李 子.Ga lmamu brkawe dara ka Ayuc Watan. Ayuc Watan 在 採 收 紅 肉 李 Brtingan( ) 1. 豐 林 口 ( 地 名 ).Egu dadan su ga meniq Brtingan hiya. 你 有 很 多 親 戚 住 在 豐 林 口 那 裡 bruling( ) 1. 蓪 草.Mangal yxeyux bruling gqiyan daha qumi. 她 們 是 取 蓪 草 心 當 做 插 針 用 具 bruru( ) 1. 女 用 揹 籃.Bruru na qbsuran mu mqedin ka nii. 這 是 我 姊 姊 的 女 用 揹 籃 bruwa( ) 1. 雷.Wada buun bruwa da qgeri paru mneniq siyo eluw ga. 長 在 那 路 邊 的 大 楓 樹 被 雷 擊 垮 了 bsagi( ) 參 照 baso 1. 將 煮 熟 的 食 物 移 離 爐 灶 使 其 冷 卻 ( 祈 使 ).Bsagi suke ga namu hngedan ga da; mhada di. 把 你 們 煮 的 豆 移 離 爐 灶, 已 煮 熟 了 bsagun( ) 參 照 baso 1. 將 煮 熟 的 食 物 移 離 爐 灶 使 其 冷 卻.Ga bsagun na bubu mu ka ido ma; iya asi puqi han, mtilux na mesa. 我 媽 媽 將 煮 熟 的 飯 移 離 爐 灶, 她 說 : 不 要 馬 上 吃 ; 還 很 燙 Page 83 of 393

84 bsaniq( ) 1. 禁 忌.Bsaniq ka mrriyux mlukus lukus taxa ka mshlmadan. 兄 妹 換 穿 衣 服 是 禁 忌 bsengo( ) 1. 靜 止 下 來.Ga ini kela ali mtheyaq nganguc ka laqi; wada muwa saun tpurah na Iyung ma; asi lux uka bsengo di. 小 朋 友 們 在 院 子 裡 玩 得 很 開 心 ; 不 知 Iyung 是 怎 麼 搞 得 去 吼 罵 他 們 ; 結 果 ( 他 們 ) 就 靜 了 下 來 bserux( ) 1. 懶 惰.Bserux, ani kiya si ini su dheki. 懶 惰 鬼, 就 那 麼 一 點 小 事 你 也 做 不 好 bsiyaq( ) 1. 久 的.Bsiyaq mnarux tama mu rudan di, ga ini kmalu naan. 我 的 祖 父 已 病 滿 久 的, 現 在 還 沒 好 bsiyo( ) 1. 月 桃.Slabu daha ppuqul ka waso bsiyo mesa bubu mu. 我 媽 媽 說, 他 們 把 月 桃 葉 用 來 包 食 物 bsiyus( ) 1. 蟋 蟀.Egu klegan ka bsiyus nii; bsiyus bale ka pukul daha. 蟋 蟀 有 很 多 種 ; 他 們 會 吃 的 是 真 正 的 蟋 蟀 bsukan( ) 1. 酒 醉.Maanu ka bsukan klaali kii di? Ddanga su sino laqi su peni? ( 你 ) 每 天 酒 醉 是 怎 麼 回 事? 你 要 以 酒 養 育 你 的 子 女 嗎? Bsukan paru ka tama mu rudan ciga di. 昨 天 我 祖 父 很 醉 btakan( ) 1. 竹 子.Duma seediq we meniq sapah snalu btakan. 有 些 人 會 住 在 竹 子 做 成 的 房 子 btakan bale( ) 1. 桂 竹.Egu riyung ooda na ka btakan bale nii; puqul ka lexi na, ngalan skesik ka kahan cida na; ssalu sapah ka btakan na, sqalang qnalang duri; egu nana. 桂 竹 的 用 途 非 常 多 ; 它 的 筍 子 可 以 吃, 枝 椏 可 製 作 掃 把 ; 其 竹 子 可 蓋 房 屋, 也 可 以 作 圍 籬 ; 還 有 很 多 其 他 的 btaqan( ) 參 照 betaq 1. 刺.Wada mu btaqan so bteriq na boyak kii, kii ini mu ngali. 我 刺 到 那 頭 山 豬 的 腿 部, 所 以 我 沒 獵 到 牠 btaqi( ) 參 照 betaq 1. 刺 ( 祈 使 ).Btaqi isu Durah, ini mu slai metaq. Durah, 你 來 刺, 我 刺 不 到 btaqo( ) 參 照 betaq 1. 刺.Iya doi qreti kesa laqi ga; btaqo doriq seediq. 叫 那 小 孩 不 要 拿 棍 子 ; 會 刺 到 別 人 眼 睛 的 btaqun( ) 參 照 betaq 1. 刺.Btaqun pako papak klaali ka rudan ta cbeyo mesa kari daha; ado ka uka kucu. 據 說 我 們 的 先 祖 們 常 被 刺 形 物 ( 荊 棘 ) 刺 到 腳, 因 為 沒 有 鞋 子 ( 穿 ) bteran( ) 參 照 betur 1. 踢.Maanu na Bagah kiya ha! Bteran ku na pusu ngugngu. Bagah 是 怎 麼 回 事 啊! 他 踢 我 Page 84 of 393

85 的 臀 部 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 bteri( ) 參 照 betur 1. 踢 ( 祈 使 ).Ga tgdiyan ka rodux na Pawan ma, "Bteri tunux na! Bteri tunux na!" Kesun na ka rodux na. Pawan 的 雞 在 鬥,Pawa 對 他 的 雞 說 踢 牠 的 頭! 踢 牠 的 頭! bteriq( ) 1. 大 腿.Gaga msnalaq bteriq na riso ga. 那 個 年 輕 人 的 大 腿 長 了 一 個 膿 包 Ga mangal luqah ka bteriq na qpatun ga di. 那 隻 青 蛙 的 腿 上 有 受 傷 btero( ) 參 照 betur 1. 踢.Iya osa bukuy dapa ga kesa laqi ga, btero na. 叫 那 小 孩 不 要 到 牛 的 背 後, 會 被 ( 牠 ) 踢 的 bterun( ) 參 照 betur 1. 踢.Ado scuqi mrmari ka Pihu ma, wada mehing qyqeya seediq, kika wada bterun tama na. Pihu 太 頑 皮, 弄 破 人 家 的 東 西, 所 以 被 他 的 爸 爸 踢 btuku( ) 1. 圓 形 竹 簍 ; 圓 箕.Hai paha sapah truma ka btuku ga stngayan paye ga. 把 裝 滿 稻 米 的 圓 形 竹 簍 放 到 家 裏 面 來 btunux( ) 1. 石 頭.Ga mapa btunux hharac daha bebe ka dheya ga. 他 們 在 揹 運 要 砌 屋 簷 下 石 牆 的 石 材 bubu( ) 1. 母 親.Uxe maha biyo-ing ka bubu mu. 我 的 媽 媽 不 要 去 醫 院 Bubu rudan ka mnahu lukus nii. 這 些 衣 服 是 祖 母 洗 的 bubul( ) 1. 汲 水 ; 挑 水.Ini blebil qsiya toruq cbeyo han we; asi naq mosa bubul ka qsiya. 從 前 還 沒 有 拉 水 管 時, 必 須 自 己 去 汲 水 budi( ) 1. 弓 箭.Qhuni bnarah slmeun daha bheniq budi, ado mbeyax riyung metur. 這 個 bnarah 樹 因 為 彈 性 非 常 好, 所 以 常 用 來 做 成 弓 budo( ) 1. 葡 萄.Piya kulu pnadis su budo si bubu? 媽 媽 說 你 寄 了 幾 箱 的 葡 萄? budu( ) 1. 瞎 了.Kndalax naq sbiciq budu doriq na. 他 從 小 眼 睛 就 瞎 了 bugan( ) 1. 球 莖 ( 塊 莖 ).Mhuma bugan na de prana sari, ini so bunga we ani naq mhuma wahil na. 繁 植 芋 頭 是 以 它 的 球 莖 來 種 植 的, 不 像 甘 藷 以 其 藤 莖 也 可 以 繁 植 Page 85 of 393

86 bukung( ) 1. 長 官 ( 高 官 ).Meeyah alang ta bukung ali saya mesa kari daha, kika sksiki tikuh eluw ma nganguc sapah namu mesa. 聽 說 今 天 有 長 官 要 來 我 們 的 部 落, 所 以 請 大 家 將 道 路 和 自 己 的 庭 院 掃 一 掃 2. 駝 背.Niqan naq seediq mbukung druri, ani so kiya we ini mhmeti mesa bukung. 人 也 有 ( 天 生 ) 駝 背, 即 使 如 此 我 們 不 可 以 叫 人 家 為 " 駝 背 者 " [ 日 治 時 期, 臺 灣 原 住 民 地 區 設 有 撫 墾 署, 本 族 語 的 "bukung" 即 由 日 語 的 撫 墾 而 得 當 時, 有 日 方 撫 墾 署 的 官 員 來 訪, 本 族 人 都 會 說 : 他 們 是 撫 墾 署 來 的 後 演 變 成 帶 頭 的 政 府 官 員 都 稱 "bukung" ] bukuy 1( ) 1. 背 部.Kguhi tikuh bukuy mu. 幫 我 抓 一 下 背 部 bukuy 2( ) 參 照 bukuy 1 1. 泛 指 今 之 花 蓮 地 區.Bukuy kesun daha ka alang karengko saya ka rudan ta cbeyo. 我 們 的 先 祖 稱 今 花 蓮 地 區 為 Bukuy( 後 山 ) bunga( ) 1. 甘 藷.Bunga puqun nami cbeyo. 我 們 以 前 的 主 食 是 甘 藷 bunga qhuni( ) 1. 樹 薯.Ado mgqhuni ka bubu na bunga nii, kii kesun daha bunga qhuni. 因 樹 薯 的 塊 莖 是 由 類 樹 之 植 物 所 長 出 來 的, 所 以 他 們 稱 做 " 樹 薯 " bunga wasi( ) 1.( 白 ) 蘿 蔔.Kari Tanah Tunux mesa daykong, bunga wasi mesa ta ita. 'daykong( 蘿 蔔 )" 是 日 語, 我 們 本 族 語 稱 做 "bunga wasi( 蘿 蔔 )" bungan( ) 參 照 ubung 1. 蓋 住 ; 遮 住.Ga mu bungan btuku bunga ga; kii si ini dai qmleqah huling. 我 用 圓 竹 簍 蓋 住 那 些 地 瓜 ; 這 樣 才 不 會 被 狗 踩 踏 bungbung( ) 1. 金 龜 子.Hmrenang skiya ka bungbung. 金 龜 子 飛 翔 時 會 發 出 聲 響 bungi( ) 參 照 ubung 1. 蓋 住 ; 遮 住.Bungi kapa han; qqyexun quyux di. 用 雨 布 蓋 著 ; 要 不 然 會 被 雨 淋 到 bungu( ) 1. 山 頭.Bukuy bungu gaga nsaan miyan phuling. 我 們 曾 到 那 座 山 頭 的 後 方 狩 獵 ( 狗 獵 ) 2. 某 種 樹 種.Niqan kingal kesun daha qhuni bungu, malu riyung puqun waso na. 有 種 稱 作 bungu 的 樹 種, 它 的 葉 子 很 好 吃 bungun( ) 參 照 ubung 1. 遮 住 ; 蓋 住.Ga bungun pala dqeras laqi ga di; bbili truma hari pala na. 那 個 小 孩 子 的 臉 被 蓋 被 遮 住 了 ; 把 他 的 蓋 被 往 下 拉 一 點 bunuh( ) 1. 帽 子.Snalu qwarux bunuh nami cbeyo. 以 前 我 們 的 帽 子 是 藤 製 的 bunun( ) 1. 法 器 ( 巫 醫 治 病 用 ).Netun so meluc baga na seediq msapuh ka bunun na de, kiya si pkmalu mnarux mesa kari daha. 據 說, 若 法 器 (bunun) 黏 著 在 巫 醫 的 手 上, 病 患 的 病 痛 就 會 痊 癒 Page 86 of 393

87 buro( ) 1. 腐 敗 ; 腐 壞.Ini nugehi mosa mita ka tlenga rbagan de, tena buro camac denu. 夏 天 不 趕 快 去 看 放 好 的 陷 阱 的 話, 獸 肉 就 會 腐 壞 -burung-( ) 1.. burux( ) 1. 獨 自 一 人.Burux naq taqi su hini keeman saya han; meyah ku kusun na. 今 晚 你 先 一 個 人 睡 在 這 兒 ; 我 明 天 就 回 來 buwa( ) 1. 泡 泡.Qtai buwa qsiya ga, ini naq beyo mperuq duma, ma bsiyaq naq hari ka duma. 你 看 那 水 泡, 有 的 很 快 就 破 滅, 有 的 可 以 維 持 久 一 點 buyak( ) 1. 以 刀 具 分 解 獵 物 或 及 牲 畜.Buyak yamu ka kingal babuy gaga di ha! 那 一 隻 豬 就 由 你 們 來 分 解 吧! buyuh( ) 1. 拔 毛 ( 動 物 ); 光 頭.Buyuh yamu ka rodux ma; phanguc miyan sama ka yami. 妳 們 來 拔 除 雞 毛 ; 我 們 來 煮 菜 buyuh tunux( ) 1. 剃 光 頭.Buyuh tunux kanna laqi muuyas cbeyo. 以 前 的 學 生 都 剃 光 頭 byakan( ) 參 照 buyak 1. 肢 解 獵 物 或 牲 畜.Ga byakan detama mu ka babuy lhugun aasu dadan. 我 爸 爸 他 們 在 肢 解 要 分 送 給 親 戚 的 豬 ( 肉 ) byaki( ) 參 照 buyak 1. 肢 解 ( 祈 使 ).Byaki boyak daka miric nii ma; iya asi spui ka hei na han. 將 這 山 豬 和 山 羊 剖 切 ;( 但 ) 先 不 要 把 牠 們 的 肉 放 ( 混 ) 在 一 起 byakun( ) 參 照 buyak 1. 肢 解.Ani naq dapa, byakun daha yayu tikuh hari; tmeetu de mangal puru daka slmadac. 即 使 是 牛 隻, 他 們 都 使 用 較 小 的 刀 具 ; 剁 的 時 候 才 使 用 獵 刀 和 斧 頭 byugu( ) 1. 野 鴿 子.Ye hmuwa naq peni, ini daha bui riyung ka byugu. 不 知 什 麼 原 因, 他 們 不 常 射 獵 野 鴿 子 byuhan( ) 參 照 buyuh 1. 剃 光 頭 髮.Byuhan malu tunux wa; ado so ini slhelih trima tunux denu. 頭 髮 剃 光 好 耶 ; 就 可 以 省 掉 洗 頭 的 麻 煩 byuhi( ) 參 照 buyuh 1. 拔 毛 ( 祈 使 ).Asi byuhi snuunux su kiya di Uruh; hwaun su naq rmangi ka mttilux karac. Uruh, 你 的 頭 髮 乾 脆 剃 光 ; 天 氣 這 樣 熱, 幹 嘛 留 長 髮 byuhun( ) 參 照 buyuh 1. 拔 毛 ( 動 物 ).Ye namu byuhun uban na ququq nii? Ye namu srukun? 這 隻 鵝 你 們 是 要 拔 毛? 還 是 要 燒 毛? Page 87 of 393

88 ta( ) 1. 我 們 ( 代 名 詞 ).Hao ta qmita Dakis han ho, so hari mesa ga mnarux. 我 們 先 去 看 Dakis 好 嗎? 聽 說 他 好 像 在 生 病 taapa( ) 參 照 apa 1. 搭 乘 ; 騎.Mkela su taapa didensya di? 妳 會 騎 腳 踏 車 了 嗎? tabu( ) 1. 飼 養 ; 豢 養.Tabu babuy, angal namu mqedin laqi namu. 為 了 你 們 兒 子 要 娶 媳 婦, 你 們 要 養 豬 [1. Toda tabu Truku tabu 2. 本 族 凡 遇 自 家 部 落 族 群 逢 喜 事, 或 與 鄰 近 他 族 部 落 締 結 盟 約, 抑 或 依 律 法 規 範 之 事 宜 等 等, 宰 豬 分 享 見 血 為 證 是 gaya 的 範 疇 因 此, 養 豬 飼 牛 已 成 為 當 時 家 家 戶 戶 不 可 或 缺 的 要 事 ] tabul( ) 1. 犁 ; 開 墾.Tabul isu yqeyaq mu di Kuras; nii ku mnarux. Kuras, 我 的 水 田 你 去 犁 ( 耕 作 ); 我 在 生 病 [ Toda tabul Truku tabul] tadi beyo( ) 1. 快 要 ; 快 到.Msurun da, tani beyo qmuyux di. 變 陰 天 了, 快 要 下 雨 了 taku( ) 1. 杓 子 ; 湯 匙.Knacuy daha qhuni mhenuk ka taku iimah daha begu rudan ta cbeyo. 我 們 的 先 祖 們 喝 湯 用 的 湯 匙 是 以 軟 質 木 頭 鑿 成 的 [ Toda taku Truku taku] takur( ) 1. 跌 倒.Ye moda skripuc laqi nii ma, kika takur di. 這 小 孩 可 能 絆 到 腳, 所 以 ( 他 ) 就 跌 倒 了 talang( ) 1. 跑 ( 祈 使 ).Talang nhari. Gisu qsiya paru di. 快 跑! 大 水 沖 下 來 了! [ Toda talang Truku talang] tali( ) 1. 驚 怕.Teyan ba tali na qmita qolic ka ngiyo ga; ma ini baka qolic ka ngiyo di? 那 隻 貓 看 到 老 鼠 是 那 麼 地 驚 怕 ; 怎 麼 貓 會 輸 給 老 鼠 呢? tama( ) 1. 父 親.Seediq mhuwe ma, mdrumuc meepah ka tama mu. 我 父 親 是 一 個 和 藹 可 親 又 認 真 工 作 的 人 2. 雄 性 的 禽 類.Asi ka tama glaqan niqan uban ngungu na bhege. Uka ka bubu na. 雄 性 ( 公 ) 的 藍 腹 鷴 才 有 白 色 的 尾 羽, 雌 性 ( 母 ) 的 沒 有 [ Toda tama Truku tama] Tama Baro( ) 1. 天 主 ; 天 父.Asi ta ka pniqun qcahur ta ka Tama Baro. 我 們 必 須 把 天 主 放 在 心 裡 tamun( ) 1. 血 桐.Mangal waso tamun tmamun sino cbeyo mesa. 聽 說, 以 前 是 用 血 桐 的 葉 子 來 鋪 放 酒 糟 並 保 溫 [ Toda tamun Truku tamun] tanah( ) 1. 紅 色.Tanah hei na rhenuk de malu puqun di; mhada ka kiya di. 當 草 莓 的 果 實 紅 了 就 可 Page 88 of 393

89 以 吃 ; 紅 了 就 是 熟 了 Tanah ka bunuh na Sapu. Sapu 的 帽 子 是 紅 色 的 [ Toda banah Truku tanah] tansu( ) 1. 衣 櫃.Hai qmeya tansu lukus su han. 先 去 把 你 的 衣 服 掛 在 衣 櫥 裡 tapan( ) 參 照 atak 1. 剪.Ma su wada tapan snuunux su di, Rabe? Rabe, 妳 怎 麼 把 頭 髮 剪 掉 了? tapaq( ) 1. 摑 耳 光.Iya tapaq birac laqi, hmuwa de mrbuni. 不 要 摑 到 小 孩 的 耳 朵, 不 然 摑 到 耳 聾 怎 麼 辦 [ Toda tapaq Truku tapaq] tapi( ) 1. 剪.Iya tapi klabuy atak nii; ini ekan denu. 這 支 剪 刀 不 要 用 來 剪 紙 ; 會 鈍 掉 的 [ Toda sqiti Truku sqici] tapo( ) 參 照 atak 1. 剪.Tapo mu snuunux su si Obing nii, mkela matak tunux ka heya. Obing 說, 她 來 ( 幫 你 ) 剪 頭 髮, 她 會 剪 頭 髮 tapun( ) 參 照 atak 1. 剪.Galiq maanu ga su tapun kii Bakan? Bakan, 妳 在 剪 什 麼 布 料? taqi( ) 1. 睡 覺.Taqi diyan ka rapic, miiyo keeman ma, skadi ppuqun daha. 飛 鼠 白 天 睡 覺, 夜 晚 醒 來 找 尋 食 物 [ Toda taqi Truku taqi] tara( ) 1. 等 待.Tara ku sapah kusun kesi Umin. 跟 Umin 說 明 天 在 家 裡 等 我 [ Toda tawa Truku taga] tarin( ) 1. 跳 躍.Ga psseung mtarin daha ka laqi; ye mesa teta ima daha ka rmabang theya lnawan. 那 個 人 正 在 跟 小 孩 比 賽 跳 遠 ; 他 們 可 能 要 比 比 看 誰 跳 得 較 遠 [ Toda pstarin Truku tarin] tarux( ) 1. 芋 頭 莖.Bubu mu ka mkela hmanguc tarux; ini kkerak gelu ka seediq mnekan. 我 媽 媽 很 會 煮 芋 頭 莖 ; 吃 過 的 人 不 會 喉 嚨 癢 [ Toda tarux Truku tarux] taruy( ) 1. 觸 碰 ; 觸 摸.Iya taruy lukus seediq, kseengun su na denu. 不 要 觸 摸 人 家 的 衣 服, 他 會 罵 你 的 tasil( ) 1. 岩 石.Btunux paru so sapo kesun ta tasil. 大 而 寬 闊 的 石 頭 我 們 叫 做 岩 石 Tasin ge btunux paru ka kiya, so ka dheriq tasin qdderiq yayung peni. Tasin 是 指 大 型 的 石 頭, 就 如 河 邊 滑 溜 的 石 壁 [ Toda tasil Truku tasil] tatac( ) 1. 中 途 休 息 處.Niqan tatac knkingan eluw oosa neepah. 到 耕 作 地 的 路 上 都 有 中 途 休 息 之 處 [ Toda tatac Truku tatac] Page 89 of 393

90 tatak( ) 1. 砍 除.Tatak kanna brkawe ga da; phmae ta ocya di. 把 李 子 樹 給 砍 除 ; 我 們 換 種 茶 樹 [ Toda tatak Truku tatak] tatuk( ) 1. 木 琴.Snalu daha qhuni ka tatuk nii; malu riyung bhangun tnatuk na. 木 琴 是 以 木 頭 製 作 的 ; 它 敲 出 聲 音 很 悅 耳 [ Toda tatuk Truku tatuk] taus( ) 1. 招 手.Iya taus baga su, uxe daha naq qtaun. 你 不 要 招 手, 他 們 看 不 到 的 你 就 是 招 手 ( 揮 手 ) 他 們 也 看 不 到 的 [ Toda taus Truku taus] tawru( ) 1. 毛 巾.Gaga inu tawru bgurah? 新 的 毛 巾 在 哪 裡? [ Toda tauru Truku tawru] taxa( ) 1. 獨 自 一 人 ; 一 個 人.Taxa su naq mosa neepah klaali? 你 經 常 一 個 人 去 工 作 嗎? [ Toda taxa Truku taxa] tayhi( ) 1. 肥 料.Kndalax hndure hari ka paha ta tayhi ita Seediq. 我 們 賽 德 克 人 會 施 肥 是 近 代 的 事 [ Toda tayhi Truku tayhi] taywangmoci( ) 1. 年 糕.Snluhe smalu taywangmoci qedin na Iyung. Iyung 的 太 太 學 做 過 年 糕 [1.taywangmoci 是 傳 統 的 漢 人 年 糕 ; 部 落 開 始 有 雜 貨 店 之 後, 陸 續 與 漢 人 互 動 接 觸 的 多, 也 開 始 學 習 製 做 一 些 外 來 的 糕 點 在 年 節 食 用, 年 糕 即 是 一 例 2. 日 ] Tbatu( ) 1. 屯 原 ( 地 名 ).Qbsuran su rseno mesa mnosa ku gmabil pixin Tbatu cuuxan mesa. 你 哥 哥 說, 他 以 前 曾 到 過 屯 原 採 收 ( 拔 ) 蔥 過 [ 日 ] tbbulic( ) 1. 掙 扎.Gseesu hari isu; ga su tbbuic maanu? Ye kika mesa desun su na kusun ka tama su han. 你 安 靜 一 下 ; 你 在 掙 扎 什 麼? 你 爸 爸 說 了 明 天 要 帶 你 去 的 tbeki( ) 參 照 -tebuk- 1. 撞 擊 ; 敲 擊 ( 祈 使 ).Saadux qredi ga; tbeki btunux ga han ki si maha gerung. 這 個 樹 枝 很 硬 ; 先 用 石 頭 敲 擊 它 才 會 斷 [ Truku tbeki] tbenu( ) 1. 以 土 填 補.Tbenu yamu ka ebun na; daun mu snbale. 你 們 將 低 窪 處 填 補 ; 我 來 把 它 鋪 平 [ Toda tbnuy Truku tbenu] tbesan( ) 參 照 tebas 1. 篩 穀 器 具.Ga naqah tbesan ta nii wa; hae ku ququ knbarux tbesan na Qapah han. 我 們 的 篩 穀 器 壞 了 ; 我 試 著 去 向 Qapah 借 他 的 篩 穀 器 看 看 tbesi( ) 參 照 tebas 1. 篩 穀 物 ( 祈 使 ).Tbesi yamu paye nii ha; maha ku smbarux Bagah ka yamu. 你 們 來 篩 稻 Page 90 of 393

91 穀 ; 我 要 去 還 Bagah 的 工 作 天 [smtuku 是 借 工,smbarux 是 還 工 ; 借 工 還 工 是 本 族 傳 統 部 落 經 濟 耕 作 的 模 式 ] tbesun( ) 參 照 tebas 1. 篩 穀 物.Tbesun namu knuwan paye namu di Uma? Satang ku so qbarux tebas namu paye. Uma, 妳 們 的 稻 穀 什 麼 時 候 要 篩 離? 我 想 向 你 們 借 篩 穀 器 [Uma, 妳 們 的 稻 穀 什 麼 時 候 要 篩 離? 我 想 向 你 們 借 篩 穀 器 ] tblengan( ) 參 照 balung 1. 生 蛋 之 處.Uxe beyo tmbalung ka rodux na Uma, kika ga smmalu tblengan rodux ka seno na. Uma( 飼 養 ) 的 雞 快 要 生 蛋 了, 所 以 她 先 生 在 製 作 雞 窩 tblengun( ) 參 照 balung 1. 為 某 物 搭 生 蛋 的 窩.Tblengun ta inu bubu rodux nii di ha? 我 們 要 在 哪 裡 為 這 母 雞 搭 ( 牠 的 ) 窩 呢? tblexo( ) 1. 不 管 ; 不 理.Tblexo maku hii; osa naq smtuku ppuqun namu kndalax saya wa. 我 管 你 們 ; 從 今 天 起 你 們 自 己 去 賺 取 你 們 要 吃 的 ( 生 活 所 需 ) tbleyaq( ) 1. 好 好 的.Ga ini gdema ka seediq ma, tbleyaq su naq taqi hini ka isu. 別 人 都 在 那 兒 忙, 你 卻 在 這 裡 睡 得 那 麼 安 穩 [ Toda tblayaq Truku tblayaq] tbnei( ) 參 照 tbenu 1. 填 平.Ga namu qnuuqu kmari, tbnei knari namu kiya dungan. 你 們 挖 錯 ( 地 方 ) 了, 再 把 你 們 挖 的 填 平 tbneun( ) 參 照 tbenu 1. 填 平.Tbneun namu knuwan ka ebun phdagan paye ga di? 那 曬 穀 場 凹 陷 的 地 方, 你 們 什 麼 時 候 要 把 它 填 平 tbneyan( ) 參 照 tbenu 1. 填 平.Wada daha tbneyan maanu ka beling paru kiya? 他 們 是 用 什 麼 將 那 個 大 坑 洞 給 填 平 的? tbrhengin( ) 1. 青 竹 絲.Ado so waso brhengi qtaan ka quyu nii, kii kesun daha quyu "tbrhengin". 因 這 種 蛇 看 起 來 像 芒 草 葉, 所 以 他 們 稱 牠 為 如 芒 草 葉 般 的 蛇 [ Toda quyu bhngin Truku tbrhngil] tbsengu( ) 1. 打 噴 嚏.Iya quri hini tbsengu su wa; pquri hngali ga. 你 打 噴 嚏 不 要 往 這 裡 ; 往 那 遠 處 噴 tbugan( ) 參 照 tabu 1. 餵 以 某 物.Ga su tbugan maanu rodux su nii Tumun? Kedu kntbeno. Tumun, 妳 用 什 麼 東 西 餵 食 妳 的 雞 隻? 怎 麼 長 得 那 麼 肥 碩 [ Truku tbugan] tbugi( ) 參 照 tabu 1. 餵 食 ( 祈 使 ).Tbugi kanna tnbugan ga; iya kbserux! 那 些 家 畜 都 要 餵 食 ; 不 要 懶 惰! [ Toda tbui Truku tbugi] Page 91 of 393

92 tbula( ) 1. 香 糯 米.Paye dhequy ka kesun daha tbula nii; kuxun riyung mekan na Tanah Tunux mesa kari daha. 香 糯 米 是 糯 米 的 一 種 ; 聽 說 日 本 人 很 喜 歡 吃 [ 香 糯 米 產 於 仁 愛 鄉 萬 大 地 區, 日 治 時 期 曾 是 輸 日 的 貢 品 之 一 ] tbuli( ) 參 照 tabul 1. 犁 田 ( 祈 使 ).Tbuli so nii paru qsiya yqeyaq su han Utun; biciq qsiya de mptara su hii denu wa. Utun, 趁 著 水 量 大 時 先 把 你 的 田 犁 過 ; 不 然 等 到 水 量 小 了 你 又 要 等 待 ( 水 量 大 ) [ Toda tbuli Truku tbuli] tbulun( ) 參 照 tabul 1. 犁 田.Tbulun su knuwa yqeyaq su ga pusu hako hii di Coki? Coki, 你 在 橋 頭 那 邊 的 水 田 什 麼 時 候 要 犁? [ Toda tbulun Truku tbulun] tburo( ) 1. 臭 青 母.So hari mesa mkela peeyah rebu skenux ka quyu tburo. 據 說, 臭 青 母 會 灑 出 有 臭 味 的 尿 [ Toda tburaw Truku tburaw] tbyaxan( ) 參 照 beyax 1. 用 力.Ga tbyaxan megul na Awi wa. Wada tlhelah peni? Awi 綁 的 很 緊 ( 很 用 力 ) 耶 鬆 脫 了 嗎? tbyaxi( ) 參 照 beyax 1. 用 力 ( 祈 使 ).Tbyaxi megul namu, tlhelah denu wa. 你 們 那 邊 要 綁 緊, 不 然 會 鬆 脫 tbyaxun( ) 參 照 beyax 1. 用 力.Tbyaxun mu megun wa. Ye ini huwa? 我 要 用 力 綁 喔 有 沒 有 關 係? tdadan( ) 參 照 dadan 1. 作 伴.Sai ku tdadan sa Bakan ga. Miicuw ku mkkesa keeman si. Bakan 說 她 怕 晚 上 走 路 ; 叫 妳 陪 她 去 tdahu( ) 1. 炫 耀 ; 袒 護.Ani naq so kenu knmalu ndaan na laqi Takun we, ini tdahu laqi na ka Takun. 即 使 Takun 的 子 女 多 麼 有 成 就,Takun 不 會 炫 耀 他 的 子 女 tdhai( ) 參 照 daha1 1. 分 成 兩 半 ( 祈 使 ).Tdhai dmeka yamu ka pada ga denu. 那 隻 山 羌 你 們 就 分 一 半 吧 tdhediq( ) 1. 寬 敞 ; 不 擁 擠.Tdhediq riyung sapah na kiya, ado ka paru. 他 的 家 很 舒 適, 因 為 很 寬 敞 [ Toda tdhdiq Truku tdhjiq] tdheran( ) 參 照 dheran 1. 在 地 上 ( 滾 ).Teyan pahung laqi nii, ma asi lux tdheran kniyan na. 這 孩 子 怎 麼 那 麼 倔 強, 竟 然 滾 在 地 上 哭 鬧 著 tdheriq( ) 參 照 dheriq 1. 光 鮮 亮 麗.Tdheriq klaali kingal seediq kii, ye ga meepah maanu peni. 那 個 人 每 天 都 打 扮 地 漂 漂 亮 亮, 不 知 他 在 從 事 什 麼 樣 的 工 作 Tdheriq riyung qtaan weewa gaga mheyu ga. 站 在 那 裏 的 小 姐 看 起 來 好 素 淨 Page 92 of 393

93 tdiyan( ) 1.( 獵 物 被 ) 陷 中.Tdiyan qapi mu ka qolic paru ma, muudus nana. 大 田 鼠 被 我 的 陷 阱 陷 中, 但 還 活 著 [ Toda tdiyal Truku tjiyal] tdiyuc( ) 1. 小 葉 桑.Puqun laqi ka hei tdiyuc nii de mhada ma, tngsaan ta na Tanah Tunux ka tbugan kayko ka waso na. 小 葉 桑 的 果 實 成 熟 時 小 孩 們 會 吃, 用 其 葉 餵 蠶 ( 寶 寶 ) 是 日 本 人 教 我 們 的 [ Toda qriyuc Truku tdiyuc] tdiyung( ) 1. 虎 頭 蜂.Ye su qmnita smalu rudud dhran truma ka tdiyung? 你 看 過 虎 頭 蜂 在 土 裡 面 築 蜂 窩 的 嗎? [ Toda tdiyung Truku tjiyung] tdoruy( ) 1. 滾 落.Tai hari wa! Ga tdoruy btunux na sunu ga. 要 小 心 喔! 那 坍 方 土 堆 的 石 頭 在 掉 落 2. 夜 鷹.Ye mqalux ka uban hei na ka tdoruy ga? 夜 鷹 身 上 的 羽 毛 是 黑 色 的 嗎? [ Toda mstakur Truku tdoruy] tduwa( ) 1. 正 確.Iya mhemuc kari, tduwa hari. 不 要 隨 便 亂 說 話, 要 說 正 確 的 話 [ Toda tduwa ] te( ) 1. 叫 人 看.Te! nii tgyaun snquri na Umin; malu ssquri na ka heya. 你 看! 這 是 Umin 削 製 的 陀 螺 ; 他 削 的 很 好 tebas( ) 1. 篩 穀 物 ; 篩 穀 器 具.Tebas saya paye nii di Pawan; ga mdengu di. Pawan, 稻 穀 已 曬 乾 ; 你 今 天 就 把 它 篩 離 吧 -tebuk-( ) 1.. teebun( ) 參 照 ebun 1. 塌 陷.Wada teebun qmuyux paru hndure ka kingal ntubung yqeyaq na Temu. Temu 的 一 塊 水 田 是 因 上 次 下 大 雨 而 塌 陷 的 teeluk( ) 參 照 eluk 1. 反 鎖.Utun, ga mosa teeluk kadu rodux huling ga da; hai tikuh rmaguh han. Utun, 那 隻 狗 在 雞 舍 裡 被 反 鎖 了 ;( 幫 牠 ) 打 開 一 下 teemux( ) 參 照 emux 1. 讓 人 抱 住 ( 抱 著 ).Maanu saun na teemux seediq laqi na Dakis ga? Ye mgkela? Dakis 的 孩 子 怎 麼 跑 去 給 別 人 抱 著? 他 們 認 識 嗎? teerang( ) 1. 胸 部.Seediq mnanag ka Dakis Nape kii, bbaro hnyegan na ma glahang ka teerang na. Dakis Nape 是 個 強 壯 的 人, 長 的 高 胸 膛 又 寬 厚 [ Toda thhirang Truku teerang] teetu( ) 1. 剁.Teetu puru ka buuc na, uxe pkmekun ka slmaac kii. 牠 的 骨 頭 用 斧 頭 剁, 用 獵 刀 是 不 容 易 剁 切 的 [ Toda ttu Truku ttu] Page 93 of 393

94 tegami( ) 1. 信 件.Bsiyaq ini paadis tegami ka bubu laqi nii di. 這 個 小 孩 子 的 媽 媽 好 久 沒 寫 信 來 了 [ 日 ] tekan( ) 1. 搗.Tekan paye ga kiya di; maha uka beras hprayun namu denu. 等 一 下 ( 你 們 ) 要 搗 米 ; 不 然 你 們 沒 白 米 可 煮 [ Toda tikan Truku cikan] tekung( ) 1. 貓 頭 鷹.Mesa kari rudan nami"netun skpahun mqedin de, meyah muuyas ssiyo sapah na ka tekung denu" mesa. 我 們 的 族 老 說 : 若 有 婦 女 懷 孕 時, 貓 頭 鷹 就 會 來 到 她 家 附 近 鳴 叫 [ 遇 有 懷 孕 的 婦 女, 就 會 有 貓 頭 鷹 來 到 孕 婦 家 附 近 鳴 叫 由 貓 頭 鷹 的 鳴 叫 聲, 本 族 的 族 老 們, 可 辨 別 該 孕 婦 所 懷 的 是 男 嬰 或 是 女 嬰 ] Telu( ) 1. 外 省 人 ; 漢 人.Egu wada msterung weewa Seediq daha ka Telu. 賽 德 克 族 的 婦 女 跟 外 省 人 通 婚 的 很 多 [ Toda Tlu ] telung( ) 1. 觸 摸.Telung kiya dungan, rutiq lukus su denu. 你 再 摸 那 個 ( 髒 東 西 ), 你 的 衣 服 會 髒 掉 的 [ Toda tlung Truku tlung] temaq( ) 1. 茄 苳.Mhada hei na qhuni nii de, tuting dheran ma mstemaq, kiya kesun daha temaq. 茄 苳 樹 的 果 實 成 熟 後 掉 落 地 上 並 破 濺, 所 以 他 們 稱 之 為 " 破 濺 樹 ( 直 譯 )" 2. 碎 ; 爛. Scuqi mhada ka hei bluqun nii di, kika tuting de temaq di. 這 柿 子 的 果 實 過 熟 了, 所 以 掉 下 來 就 碎 爛 掉 了 [ Truku temaq] Temu( ) 1. 人 名 ( 男 性 ).Tama mu rudan ka Walis Temu, Temu ka tama na. Walis Temu 是 我 的 祖 父, 他 的 爸 爸 是 Temu tena( ) 1. 已 經.Tena khaya knparu laqi na saya di. 現 在 他 的 孩 子 已 經 這 樣 大 了 [ Toda tna Truku tna] -tena-( ) 1.. tenko( ) 1. 電 鍋.Snnawan beras gaga di; psai tenko ini beyo mhada. 那 些 米 洗 好 了 ; 放 進 電 鍋 很 快 就 會 熟 的 [ 漢 ] tennaw( ) 1. 電 腦.Iya scuqi mita tennaw; maha naqah doriq su di. 不 要 太 過 於 看 ( 使 用 ) 電 腦 ; 你 的 眼 睛 會 壞 掉 [ 漢 ] tenpinsyang( ) 1. 電 冰 箱.Kndudun paru ka tenpinsyang snalu daha bbrigan saya di. 現 在 製 造 來 賣 的 電 冰 箱 越 來 越 大 [ 漢 ] tenpura( ) 1. 天 婦 羅.Bunga, sari, sama, malu slmeun tenpura kanna. 地 瓜 和 芋 頭 和 青 菜 都 適 合 做 天 Page 94 of 393

95 婦 羅 [ 日 ] tepiq( ) 1. 鞭 炮.Iya ba hriqi tepiq nii ha; slmeyun tepiq halung na detama su kiya. 這 些 鞭 炮 千 萬 別 弄 溼 了 ; 那 是 你 爸 爸 他 們 要 製 作 獵 槍 引 火 藥 用 的 鞭 炮 [tepiq 是 鞭 炮 的 統 稱 ; 這 裡 指 紙 帶 粒 狀 的 鞭 炮 顆 粒 較 小 且 成 捲 狀 的 是, 小 朋 友 玩 具 槍 的 子 彈 中 大 顆 粒 成 帶 狀 者, 族 人 用 來 製 作 傳 統 獵 槍 的 引 信 ] tequn( ) 1. 捕 鳥 陷 阱.Tequn we durang qbheni duri; ani si haun paha cida qhuni baro ka tequn nii. 這 種 陷 阱 也 屬 捕 獵 鳥 類 的 陷 阱 ; 但 它 是 設 陷 在 樹 枝 上 [ Toda tnbabaw Truku tequn] terebi( ) 1. 電 視.Kndudul paru ma epux saya ka terebi di. 現 在 的 電 視 越 來 越 大 也 越 來 越 薄 了 [1. Toda terebi Truku teyreybi 2. 日 ] teru( ) 1. 三.Adis teru sputu meyah su ha. 你 來 的 時 候, 請 帶 三 個 鳳 梨 [ Toda turu Truku tru] teta( ) 1. 看 看 如 何 ; 試 著.Puqi aring bnari laqi nii Bakan; teta msibus? Bakan, 妳 吃 這 孩 子 們 買 來 的 桃 子 ; 看 看 甜 不 甜? texal( ) 1. 一 次.Texal na bale cmebu boyak ka Takun. Takun 只 一 槍 就 打 中 了 野 豬 Paani isu texal laqi nii Lawa. Lawa, 這 小 孩 ( 換 ) 你 來 揹 一 次 [ Toda txal Truku txal] teykong( ) 1. 訂 婚.Wada teykon di laqi su? 你 的 孩 子 訂 婚 了 嗎? tgaaguh( ) 參 照 aguh 1. 急 著.Wada tgaaguh mquri neepah na ruru Biqir ka Losi. Losi 急 著 往 他 Biqir 溪 的 耕 地 去 [ruru Biqir 是 地 名, 即 指 Biqir 溪 之 地 ] tgbeling( ) 參 照 beling 1. 穿 出 破 洞.Tgbeling bnuwan na qnabin halung nii. 這 把 槍 射 出 的 子 彈 會 穿 透 牆 壁 tgberah( ) 參 照 berah 1. 前 方.Ga tgberah bale sapah na Umin ka sapah na Dakis. Dakis 的 家 就 在 Umin 家 的 正 前 方 tgdiyan( ) 1. 打 架.Iya mhemuc tgdiyan laqi seediq, naqah so kiya. 不 要 隨 便 和 別 人 的 小 孩 打 架, 那 樣 是 不 好 的 [ Toda tdiyan Truku tgjiyan] tgebin( ) 1. 櫸 木.Saadux riyung yxeyux na tgebin. 櫸 木 的 木 心 非 常 的 硬 [ Toda tdin Truku tgbin] Page 95 of 393

96 tgelaq( ) 1. 瀑 布.Ado niqan tgelaq ka neepah daha hii, kika asi daha kesi Tgelaq ngayang na dheran quri hii di. 因 族 人 的 耕 地 那 兒 有 瀑 布, 所 以 族 人 們 就 稱 那 地 區 為 瀑 布 之 地 [ Toda tuulaq Truku tgelaq] tgeqi( ) 參 照 geqi 1. 插 入.Cebu quri qtinuh ga raqic su kii wa; teta tgeqi. 將 你 的 魚 叉 射 向 那 木 板 ; 看 它 能 否 射 得 進 去 [ Toda tuqi Truku tgqi] tgesa( ) 1. 教 ( 人 ); 告 訴 別 人.Iya tgesa seediq, ini huwa de mkela su. 不 要 告 訴 別 人, 你 知 道 就 好 [ Toda tsa Truku tgsa] tghuwe( ) 參 照 thuwe 1. 慢 的.Kiya naq heya, so tguhuwe kari na de rmengo. 他 就 是 那 樣, 他 講 話 的 時 候 會 慢 慢 地 說 [ Toda knhuway Truku knhuway] tgibu( ) 1. 楊 梅.Mosa nami mqlmiqu migin tgibu bbrigun miyan cbeyo. 以 前 我 們 到 山 野 中 尋 找 楊 梅 的 果 實 賣 [ Toda rhnuk Truku tgibu] tgiya( ) 1. 旋 轉 ; 轉.Ini tgiya da tyadan nii. Yani scuqi clokah surung na di. 這 個 捲 線 桿 轉 不 動 了 ; 可 能 這 個 軸 秤 太 輕 了 [ Toda twiya ] tgleing( ) 參 照 leing 1. 躲 藏.Ga tgleing bukuy btunux ka Dakis. Dakis 藏 身 在 石 頭 後 面 tgqui( ) 參 照 tuuqu 1. 誤 認 ( 祈 使 ).Iya tgqui qmita wa, ga mlukus lukus bhege ga ka laqi na Robo. 不 要 看 錯 了, 穿 白 衣 服 的 是 Robo 的 小 孩 tgrahuc( ) 1. 稍 下 方.Skadi tgrahuc na hari; ga mu bungan waso brhengin. 你 往 稍 下 方 找 ; 我 用 芒 草 葉 蓋 著 tgsai( ) 參 照 tgesa 1. 教 導 ( 祈 使 ).Tgsai nhari hari kari Seediq ka laqi nii. 要 早 點 教 導 這 孩 子 說 賽 德 克 語 [ Toda tsai Truku tgsai] tgsaun( ) 參 照 tgesa 1. 教 導 ; 告 訴.Tgsaun mu kari su de paru ka laqi nii. 等 這 個 孩 子 長 大 了, 我 會 告 訴 他 你 所 說 的 話 [ Toda tsaun Truku tgsaun] tgsebu( ) 參 照 tsebu 1. 撲 倒 ; 自 己 跌 倒.Ini qita elu ma, wada tgsebu takun ka laqi ga di. 那 小 孩 沒 注 意 看 路 而 跌 跤 了 tgsipo( ) 參 照 sipo 1. 對 岸.Ga meniq tgsipo alang nami ka alang Suku. Suku 部 落 位 於 我 們 部 落 的 對 岸 [ Toda tsipaw Truku tgsipaw] Page 96 of 393

97 tgutu( ) 1. 擠.Iya tgutu rhengun hii wa; qmeerung ooda seediq. 不 要 擠 在 門 口 那 兒 ; 會 妨 礙 人 的 出 入 [ Toda teutu Truku tgutu] tgyaan( ) 參 照 tgiya 1. 旋 轉.Bkeyun su puting icin negul ka btunux ma tgyaan, plaxun su de theya qndaanan na btunux duri. 你 把 石 頭 綁 在 繩 索 之 一 端 旋 轉, 你 放 掉 之 後 石 頭 也 可 丟 到 遠 處 tgyane( ) 參 照 tgiya 1. 旋 轉 ( 祈 使 ).Tgyane mu texal ka tgyaun su nii ho? 你 的 陀 螺 讓 我 轉 ( 玩 ) 一 下, 好 嗎? tgyani( ) 參 照 tgiya 1. 要 旋 轉 ( 祈 使 ).Tgyani nhari hari ware ga, uka ware tunun mu di. 那 個 麻 線 要 趕 快 捲 到 捲 線 軸 上 ; 我 已 經 沒 有 苧 麻 線 可 以 織 布 了 tgyano( ) 參 照 tgiya 1. 旋 轉 ( 祈 使 ).Tgyano su tgyaun laqi nii wa, ga mu ini qdei smquri na. 你 不 要 轉 ( 玩 ) 這 小 孩 的 陀 螺, 我 還 沒 削 好 tgyaun( ) 參 照 tgiya 1. 打 陀 螺 ; 陀 螺.Ga theyaq tgyaun snalu na tama daha ka laqi. 小 朋 友 們 在 玩 他 們 父 親 製 作 的 陀 螺 thawak( ) 1. 男 用 遮 陰 布.Uka lukus strmaan ka rudan ta cbeyo, rseno de thawak irih daha pancu. 我 們 的 祖 先 沒 有 內 衣 褲 ; 成 年 男 性 的 遮 陰 布 就 是 他 們 的 內 褲 [ Toda thawak Truku thawak] thbehuk( ) 1. 悶 熱 ; 不 通 風.Dgehing sapah na kii; thbehuk miyan meniq truma hii. 他 那 間 房 子 狹 窄 ; 我 們 在 裡 頭 很 悶 熱 thdaan( ) 參 照 huda 1. 下 雪.Ga thdaan huda eluw oosa karengko; uka ddaan rulu. 往 花 蓮 的 道 路 被 雪 覆 蓋 ; 車 輛 無 法 通 行 [ Toda thdan Truku thdaan] thdagan( ) 參 照 hido 1. 太 陽 照 射 處.Sai tnlubuy saso ka laqi ga Pucaq; thdagan hido hiya. Pucaq, 把 孩 子 的 吊 床 吊 在 樹 蔭 下 ; 那 裡 會 曬 到 太 陽 [ Toda thdwan Truku thdagan] thdagi( ) 參 照 hido 1. 曬 ( 祈 使 ).Ini thdagi hido ka quri hiya wa; phdagi quri hini lukus namu. 那 一 邊 是 曬 不 到 太 陽 的 ; 你 們 的 衣 服 要 往 這 裡 曬 [ Toda thdawi Truku thdagi] thdagun( ) 參 照 hido 1. 曬.Thdagun hido ka hiya, psai so saso na. 那 邊 曬 得 到 太 陽, 把 它 移 ( 放 ) 到 陰 涼 的 地 方 [ Toda thdaun Truku thdagun] thdai( ) 參 照 huda 1. 下 雪 ( 祈 使 ).Thuda de, wano so sapah truma ma behing truma ini thdai huda. 下 雪 的 話, 只 有 屋 子 裡 以 及 柴 房 內 下 不 到 雪 [ Toda thdai Truku thdai] Page 97 of 393

98 thdaun( ) 參 照 huda 1. 下 雪.Rudan Takun, thuda de, ye thdaun huda kanna ulaalang uciicin ha? Takun 族 老, 若 下 雪 的 話, 是 ( 世 上 ) 任 何 地 區 都 會 下 到 雪 嗎? [ Toda thdaun Truku thdaun] thedu( ) 1. 全 濕 透.Thedu miyan blbale kanna miyan, uka nami kapa han. 我 們 都 全 濕 透 了, 因 為 我 們 沒 有 雨 具 ( 雨 布 ) [ Toda thdu Truku thedu] thei( ) 1. 聽 話 ; 順 從.Thei riyung kari tama laqi ga. 那 個 小 孩 子 很 聽 爸 爸 的 話 Thei riyung kari rudan ka laqi na Umin, kika qrasun riyung rudan tnsapah na. Umin 的 子 女 很 聽 從 父 母 ( 長 輩 ) 的 話, 所 以 深 得 家 裡 長 輩 的 喜 愛 [ Toda thii Truku thiyi] theri( ) 1. 惹 事 ; 找 碴.Theri hari ha. Iay lingis kiya hari denu wa. 惹 ( 我 ) 試 試 看 哦! 你 等 一 下 不 要 哭 喔 [ Toda thri Truku thri] theruy( ) 1. 遷 徙.Wada theruy icin da Plmukan gnbaruy ngiro Hori hii 埔 里 做 香 菇 買 賣 的 閩 南 人 已 搬 到 別 的 地 方 了 [ Toda thdin Truku theruy] theya( ) 1. 遠.Ima theya mosa sapah na Awe, daka mosa sapah na Iyung? Awe 的 家 和 Iyung 的 家, 哪 一 個 比 較 遠? [ Toda thiyaq Truku dhiyaq] theyaq( ) 1. 玩 ; 玩 耍 ; 走 訪.Theyaq miyan tgyaun slaqi nami duri. 我 們 小 時 候 也 玩 陀 螺 [ Toda emlahan Truku theyaq] thgeluq( ) 參 照 hgeluq 1. 鬆 脫 掉.Ma wada thgeluq riduy parih nii di? 這 鋤 頭 柄 怎 麼 鬆 脫 掉 了? [ Toda thluq Truku thgluq] thhiru( ) 參 照 hiru 1. 照.Thhiru harung de mkkesa keeman ka rudan ta cbeyo. 我 們 的 先 祖 走 夜 路 時, 用 琉 球 松 柴 照 明 [ Truku thhiru] thido( ) 參 照 hido 1. 曬 太 陽 ; 出 太 陽.Hae ta thido nganguc ho? Msekuy wa. 很 冷, 我 們 到 外 頭 曬 太 陽 好 嗎? Nii thido da, hai mhido nganguc lukus pnheyan han. 出 太 陽 了, 先 把 洗 過 的 衣 服 曬 到 外 面 [ Toda thidaw Truku thidaw] thii( ) 1. 相 信.Thii hari ka kari rudan, ini qnuuqu ka kari rudan. 老 人 的 話 要 聽, 老 人 說 的 不 會 錯 的 thiiqan( ) 參 照 theyaq 1. 與 某 人 玩.Thiiqan daha hari ka seediq so mqpudi. 他 們 比 較 會 跟 風 趣 的 人 一 起 玩 [ Toda thiiqan Truku thiiqan] thiqi( ) 參 照 theyaq 1. 與 某 人 玩 ( 祈 使 ).Thiqi laqi ga, kii si ini lingis denu 跟 那 個 孩 子 一 起 玩 他 就 不 會 哭 了 Page 98 of 393

99 [ Toda thiqi Truku thiqi] thiyun( ) 參 照 thei 1. 要 聽 話 ; 完 全 相 信.Thiyun na ba bale ka kari na rudan na. 他 非 常 相 信 他 長 輩 的 話 [ Toda thiyun Truku thiyun] thmuku( ) 1. 低 下 頭 ; 敬 禮.Thmuku moda su hiya, dao ptebuk hii tunux su. 你 經 過 那 裡 時 要 低 下 頭, 你 的 頭 不 要 撞 著 了 [ Toda thmuku Truku thmuku] thngali( ) 1. 那 邊 ; 那 兒.Blbili thngali hari ka btakan ga Sapu. Sapu 把 竹 子 拉 向 一 邊 thngelan( ) 參 照 hungul 1. 削 尖.Thngelan su muwa ka puting riduy kagun kii di? Ma ka mbetaq seediq di. 你 怎 麼 把 掃 刀 的 柄 端 削 尖 呢? 那 會 刺 到 人 的 耶 thngeli( ) 參 照 hungul 1. 使 尖 ( 祈 使 ).Thngeli ludux na raqic ga ma rbrubi puniq, kika mkere denu. 把 箭 簇 的 尖 端 削 尖 再 用 火 燻, 這 樣 就 會 堅 硬 thngelun( ) 參 照 hungul 1. 使 尖 ; 削 尖.Thngelun daha puting btakan qqalang daha qnalang sama; kii si ini beyo pteetu. 他 們 會 把 用 來 當 菜 園 圍 籬 木 柱 削 尖 ; 這 樣 立 樁 時 比 較 快 thrigan( ) 參 照 theruy 1. 遷 移.Naka ta thrigan hini sapah ta dapa ga di; ado so tdhediq hari. 我 們 將 牛 舍 遷 到 這 裡 ; 這 樣 會 寬 敞 些 thrigi( ) 參 照 theruy 1. 遷 移 ( 祈 使 ).Thrigi tgrahuc hari behing namu si tama ta rudan; iya eniq bobo ngahu mesa. 祖 父 說 : 將 你 們 的 工 寮 遷 下 來 一 些, 不 要 搭 在 崖 邊 thrigun( ) 參 照 theruy 1. 遷 移.Ma daha wada thrigun tgdaya ga hako mneniq hini di! 他 們 怎 麼 已 將 原 搭 在 這 裡 的 橋 往 上 方 遷 建 了! thrii( ) 參 照 theri 1. 惹 事 ; 找 碴 ( 祈 使 ).Iya thrii huling kii. Qmiyuc seediq wa. 不 要 惹 那 隻 狗 ;( 牠 ) 會 咬 人 喔 [ Toda thrii Truku thrii] thrulas( ) 參 照 hrulas 1. 流 口 水.Uka naq brahan ka laqi; seung naq thrulas. 小 孩 們 是 沒 辦 法 的 ; 他 們 本 來 就 會 流 口 水 [ Toda thalus Truku thrulas] thuda( ) 參 照 huda 1. 下 雪.Misan de thuda quri ddupun ta Bnuhun hii. 到 了 冬 天, 我 們 位 於 白 石 山 的 獵 區 就 會 下 雪 [ Toda thuda Truku thuda] thulang( ) 1. 領 導 人.Seediq ga daha spheyan ga ka thulang daha sa; qtaun ta berah kiya hari di. 據 說 他 們 扛 著 的 那 個 人 是 他 們 的 領 導 人 ; 等 一 下 我 們 會 正 面 看 到 他 [ 閩 ] Page 99 of 393

100 thuwe( ) 1. 慢 慢.Thuwe naq theyaq hini yamu, maha ku kraman ka yaku han. 你 們 在 這 裡 慢 慢 聊, 我 先 走 一 步 [ Toda thuway Truku thuway] thwai( ) 參 照 thuwe 1. 輕 輕 地 ; 慢 慢 地 ( 祈 使 ).Thwai hari blebil namu wa. Hmuwa de setuq snuyuk na. 你 們 拉 的 時 候 輕 一 點 ; 它 的 繩 子 斷 了 怎 麼 辦 thwayan( ) 參 照 thuwe 1. 慢 慢 地.Ga thwayan rmengo na Takun ka Dakis; ini na asi kseengi. Takun 在 慢 慢 地 跟 Dakis 講 ; 沒 有 馬 上 罵 他 thwayun( ) 參 照 thuwe 1. 慢 慢 地 ; 輕 輕 地.Thwayun daha lmungu de, hmlama paru, ado bsiyaq hprayan ka hlama paru. 若 是 ( 蒸 ) 煮 年 糕, 他 們 就 會 慢 慢 地 添 加 柴 火, 因 年 糕 要 煮 很 久 tibu( ) 1. 有 屋 頂 的 圍 欄.Qnalang niqan dnamux kesun tibu nii ma, qnalang uka dnamux ka kadu. Tibu 是 有 屋 頂 的 圍 欄 ( 柵 欄 ), 而 kadu 是 沒 屋 頂 的 圍 欄 tih( ) 1. 驅 趕 狗 的 叫 喊 聲.Tih! Rabang, tih! 走 開!Rabang, 走 開! [ 農 獵 時 期, 本 族 對 所 飼 養 的 狗, 幾 乎 都 是 狩 獵 用 的 臺 灣 土 狗 在 以 狗 追 獵 ( 狗 獵 ) 的 家 庭 或 家 族 而 言, 獵 狗 扮 演 著 極 其 重 要 的 角 色 ] tihung( ) 1. 掉 入 眼 裡 的 細 微 物.Angal tikuh tihung mu doriq han Awe; hmedun doriq wa. Awe, 幫 我 挑 出 我 眼 裡 的 細 微 物 ;( 卡 在 眼 中 ) 不 舒 服 tikuh( ) 1. 一 點 點 ; 一 些 些.Tikuh bale nii ka mnsngari na di. 就 剩 下 這 一 些 了 Ga kmeruc tikuh wawa so sapah hprayan hii ka heya. 他 在 廚 房 切 一 些 肉 [ Toda tikuh Truku cikuh] tikung( ) 1. 佛 像.Egu riyung tikung sapah na. 他 家 裡 很 多 佛 像 -tilux-( ) 1.. timu( ) 1. 鹽.Hei prihuc ngalan daha timu rudan ta cbeyo. 我 們 的 祖 先 常 以 鹽 膚 木 ( 山 鹽 青 ) 之 籽 當 鹽 巴 [ Toda timu Truku cimu] tinun( ) 1. 編 織.Ini ku tinun keeman saya di; ini ku qita keeman. 我 現 在 晚 上 已 不 織 布 了 ;( 因 ) 晚 上 我 眼 睛 看 不 清 楚 [ Toda tinun Truku tinun] Page 100 of 393

101 tiyadan( ) 1. 捲 線 具.Snquri daha qhuni bnarah ka tiyadan. 他 們 是 用 大 丁 黃 ( 樹 種 ) 削 成 捲 線 器 具 [ Toda Ttiyadan Truku ciyadan] tiyu( ) 1. 以 食 指 指 示.Iya tiyu seediq Iban, naqah so kiya. Iban, 不 要 以 食 指 指 人 家, 那 樣 不 好 [ Toda tiyu Truku tiyu] tkaangal( ) 參 照 angal 1. 脫 落 ; 洗 除.Ini tkaangal pheyun soyu nii de meru lukus. 當 醬 油 沾 染 到 衣 服 就 很 難 洗 得 掉 tkani( ) 參 照 tekan 1. 搗 ; 衝 擊 ( 祈 使 ).Tkani puru qhuni pntteyan namu ga, ado so mkere. 你 們 立 的 那 個 木 椿 用 斧 頭 衝 擊, 這 樣 可 以 讓 它 堅 實 tkbeling( ) 參 照 beling 1. 有 破 洞.Hmnuwa bakic nii ha? Ma ga tkbeling? 這 水 桶 是 怎 麼 回 事? 怎 麼 有 破 洞? [ Truku tkbling] -tkelang-( ) 1.. tkhako( ) 參 照 hako 1. 攀 爬 梯 子.Asi ka tkhako mosa lmamu hei doriq huling kiya. 要 摘 取 那 棵 龍 眼 樹 的 果 實 必 須 攀 梯 上 去 [ Toda mkhakaw Truku tkhakaw] tkrangan( ) 1. 雨 傘 節.Ini khrenang ngungu na ka quyu tkrangan. 雨 傘 節 的 尾 巴 不 會 發 出 聲 響 [ Toda quyu tkrangan Truku tkrangan] tkurih( ) 1. 竹 雞.Peeyah miyan naq slaqi mosa paha durang tkurih yami cbeyo. 我 們 以 前 從 小 時 候 就 去 放 置 竹 雞 的 陷 阱 tlahi( ) 1. 柚 子.Tumun ma paru kesun tlahi. 又 圓 又 大 的 叫 柚 子 [ Toda tlahi Truku tlahi] tlami( ) 1. 試 試 看.Tlami isu texal Sapu; teta su kmkelun dmidil. Sapu 你 來 試 試 看 ; 看 你 抬 得 動 抬 不 動 [ Toda tlami Truku tlami] tlaqi( ) 參 照 laqi 1. 生 小 孩.Ini so cbeyo ka weewa ta Seediq saya da; ini tlaqi egu di; ani naq kingal daha de baka daha di. 我 們 現 在 的 賽 德 克 女 性 跟 以 前 不 一 樣 了 ; 不 多 生 小 孩 ; 生 一 兩 個 她 們 ( 認 為 ) 就 可 以 了 tleetu( ) 1. 溫 的 ( 水 ); 稍 涼.Qsiya mtilux kiya wa; ga ka qsiya tleetu. 那 是 熱 水 ; 溫 水 在 那 兒 [ Toda tletu Truku tltu] Page 101 of 393

102 tleing( ) 參 照 leing 1. 躲 藏.Tleing truma hari ga kmuro hini di. 再 往 裡 面 躲 一 下 正 往 這 裡 看 了 tlenga( ) 1. 陷 獵.Wada mosa paha tlenga ka Pering. Pering 去 放 陷 阱 [ Toda tlngan Truku tlngan] tlengi( ) 參 照 telung 1. 觸 摸 ( 祈 使 ).Iya tlengi kiya! Niqan dengki. 不 要 摸 那 個 ( 東 西 )! 會 觸 電 [ Truku tlngi] tlengun( ) 參 照 telung 1. 工 作 ; 摸.Kiya hari han, Egu tlengun mu nana. 待 會 吧! 我 還 有 很 多 工 作 要 做 tlibu( ) 1. 圍 著 某 物.Iya tlibu hini; qmeerung namu ddaun seediq. 不 要 圍 在 這 裡 ; 你 們 會 擋 到 人 的 去 路 [ Toda tlibu Truku tlibu] Tllayan Sipo( ) 1. 部 落 名.Mneyah alang Tllayan Sipo ka tama mu. 我 爸 爸 來 自 Ttlayan Sipo 部 落 tllingis( ) 參 照 lingis 1. 哭 泣.Asi maku tllingis smneeru ndaan daha mqraqin cbeyo ka bubu mu rudan. 我 們 祖 母 是 一 面 掉 著 眼 淚 一 面 述 說 著 她 們 痛 苦 的 經 歷 [ Toda tllingis Truku tllingis] tlngaan( ) 參 照 tlenga 1. 獵 物.Kiya naq kuxun daha de, kiya naq tlngaan daha. 看 他 們 喜 歡 什 麼, 就 在 什 麼 地 方 狩 獵 [ Toda tlngaan Truku tlngaan] tlngai( ) 參 照 tlenga 1. 獵 捕 ( 祈 使 ).Rudan tmgesa laqi, tlngai naq puqun namu mesa. 老 人 教 導 孩 子 狩 獵 以 尋 找 自 己 的 食 物 [ Toda llingai Truku tlngai] tlngaun( ) 參 照 tlenga 1. 捕 獵.Mhedu kanna qqpahun de, kii tlngaun daha. 結 束 農 忙 期 後, 他 們 就 開 始 狩 獵 [ Toda pradin Truku tlngaun] tloong( ) 1. 坐 下.Tloong tikuh han; maha namu naq mteeyux inu? 你 們 先 坐 一 下 嘛 ; 你 們 是 急 著 去 哪 裡 呢? Tloong hini wa! Suupu ta theyaq! 坐 這 邊! 我 們 一 起 玩! Tloong ku gakac ka matis ku. 我 坐 下 來 寫 字 [ Toda tluung Truku tluung] tloongan( ) 參 照 tloong 1. 可 坐 之 處.Btunux nii tloongan na baki mu rudan kaali. 這 塊 石 頭 是 我 祖 父 常 坐 的 地 方 [ Toda tlngan Truku tleengan] tlqeluq( ) 1. 鬆 動 的.Ga tlqeluq eruc kii wa! Tai hari. 那 根 柱 子 鬆 鬆 的 喔! 要 小 心 一 點 [ Toda tlqluq Truku tlgluq] tltei( ) 參 照 tleetu 1. 使 冷 卻.Tltei han; mtilux nana. 先 讓 它 冷 卻 ; 還 滿 熱 的 [ Toda tlti Page 102 of 393

103 Truku tltui] tlusi( ) 參 照 tulus 1. 拖 某 物 ( 祈 使 ).Tlusi dapa kana qhuni ga! 全 部 的 木 頭 用 牛 來 拖! tlusun( ) 參 照 tulus 1. 牽 ; 拖 ; 拉 ; 載 運.Tlusun daha dapa kanna qyqeya chedin cbeyo. 從 前 都 是 用 牛 來 載 運 很 重 的 東 西 [ Toda dlusan Truku slusu] tluungan( ) 參 照 tloong 1. 坐 的 地 方.Tluungan nima ka nii? 這 是 誰 要 坐 的? [ Toda tlngan ] tmabu( ) 參 照 tabu 1. 餵 食 ; 豢 養.Wada tmabu rodux ka Cibi. Cibi 去 養 雞 [ Toda tmabu Truku tmabu] tmabul( ) 參 照 tabul 1. 犁 田.Asi ka niqan dapa tmabul ta yqeyaq cbeyo. 以 前 我 們 一 定 要 有 牛 隻 才 可 以 犁 田 [ Toda tmabul Truku tmabul] tmaku( ) 1. 菸 草.Mhuma naq tmaku rudan cbeyo. 過 去 的 老 人 自 己 種 菸 葉 [1. Toda tbaku Truku tmaku 2.tmaku 這 個 字 的 意 思, 在 部 落 中 包 含 " 整 棵 菸 草 " " 整 袋 菸 絲 " " 現 代 的 盒 菸 " 等 等 ] tmalang( ) 1. 跑.Mbeyax riyung tmalang ka Sapu ga. Sapu 很 會 跑 步 tmapaq( ) 參 照 tapaq 1. 拍.Mhedu rmengo ka qbsuran de tmapaq baga kanna ka seediq. 長 官 講 完 話 後, 大 家 都 拍 手 [ Toda tmapaq Truku tmapaq] tmaquy( ) 1. 跳 蚤.Tai hari mosa namu mangal wawa rodux tblengan na hiya; egu riyung tmaquy wa. 你 們 要 到 雞 窩 裡 帶 回 雛 雞 時 要 注 意 ; 很 多 跳 蚤 喔 tmara( ) 1. 等 待.Maha ku tmara bubu mu pusu hako hiya; sntiyan ku na mesa ptaapa ku basu gisu nii. 我 要 到 橋 頭 等 我 媽 媽 ; 她 有 交 代 說 她 要 搭 這 班 公 車 回 來 的 tmaruy( ) 參 照 taruy 1. 觸 碰 ; 觸 摸.Hwaun su moda tmaruy phdagan seediq? 你 幹 嘛 去 觸 摸 人 家 曬 的 衣 物? tmatak( ) 參 照 tatak 1. 砍 草.Wada tmatak neepah na Puhuk Nawi ka tama mu. 我 爸 爸 到 Puhuk Nawi 的 耕 作 地 砍 草 [ Toda tmatak Truku tmatak] tmbalung( ) 1. 生 蛋.Ga mosa tmbalung inu bubu ta rodux nii ha? 我 們 這 隻 母 雞 究 竟 到 哪 裡 生 蛋 去 了? [ Toda tmbalung Truku tmbalung] Page 103 of 393

104 tmbarux( ) 參 照 barux 1. 入 贅.Mnosa tmbarux alang Tongan sriso ka tama mu mesa kari daha. 聽 他 們 ( 人 家 ) 說, 我 爸 爸 年 輕 時 曾 入 贅 到 眉 溪 部 落 tmbenu( ) 1. 以 土 石 砂 礫 填 補 窪 地.Ga tnbenu ebun ceka na dheran ka deyako. Yako 他 們 正 在 填 平 他 們 客 廳 的 凹 陷 地 Egu beling ka eluw osa alang daha, kika ga daha saun tmbenu. 他 們 回 部 落 的 道 路 很 多 坑 洞, 所 以 他 們 去 把 它 填 平 [ Toda tmbunu Truku tmbenu] tmberu( ) 參 照 beru 1. 生 小 豬.Ga tmberu bubu babuy na Umin di, mpitu wawa na. Umin 的 母 豬 已 生 下 小 豬, 牠 生 了 七 隻 小 豬 tmeetu( ) 參 照 teetu 1. 剁.Ga tmeetu maanu dheya ga wa? Ye ga smeeli babuy? 他 們 在 剁 什 麼 呢?( 他 們 ) 是 在 殺 豬 嗎? [ Toda tmtu Truku tmtu] tmelung( ) 參 照 telung 1. 觸 摸.Iya mhmeti tmelung ka huling mnhuqil. 不 要 隨 便 觸 摸 死 掉 的 狗 tmgesa( ) 參 照 tgesa 1. 教 導.Bleyaq tmgesa kari Seediq laqi ta. ( 你 ) 要 認 真 教 導 我 們 的 孩 子 學 習 族 語 Kntaani ba tmgesa kari Seediq ka laqi su. 你 一 定 要 常 常 教 導 你 的 孩 子 說 賽 德 克 語 [ Toda tmsa Truku tmgsa] tmgiya( ) 參 照 tgiya 1. 旋 轉.Asi ka thuwe smluhe tmgiya bgiya duri, uka kesun asi kela. 旋 轉 捲 線 具 ( 的 方 法 ) 也 要 慢 慢 地 學 習, 沒 有 馬 上 就 會 ( 使 用 ) 的 [ Truku tmgiya] tmhawak( ) 參 照 thawak 1. 繫 遮 陰 布.Tmhawak ka rseno ma; knribun ka mqedin rudan ta cbeyo. 我 們 祖 先 的 男 性 繫 遮 陰 布 ; 女 性 則 穿 裙 子 [ Toda tmhawak Truku tmhawak] tmhengul( ) 參 照 hungul 1. 削 尖.Hwaun su tmhengul btakan kii Walis? Walis, 你 把 竹 子 削 尖 要 幹 嘛? tmheri( ) 參 照 theri 1. 惹 事 ; 找 碴.Heya naq plaale tmheri ma, beebu bale ka Iyung ga di. 是 他 自 己 先 惹 人 家,Iyung 就 真 的 揍 他 了 [ Toda tmhri Truku tmhri] tmhuhuc( ) 1.( 母 牛 ) 流 產.Wada tmhuhuc texal ckawas han bubu mu dapa nii, teta hmuwa ka knii di. 我 這 頭 母 牛 去 年 曾 流 產 過 ; 看 看 這 次 會 怎 樣 [ Toda tmhuhuc Truku tmhuhuc] tminun( ) 參 照 tinun 1. 編 織.Mkela tminun ina su Robo? Robo, 妳 的 媳 婦 會 織 布 嗎? [ Toda tminun Truku tminun] tmiyu( ) 參 照 tiyu 1. 以 食 指 指.Ga ku tmiyu qhuni paru ga, ga tgrahuc na ka bubu qwarux ga peni. 我 在 指 那 棵 大 樹, 大 樹 的 下 方 有 棵 黃 藤 那 裏 [ Toda tmiyu Truku tmiyu] Page 104 of 393

105 tmkaxa( ) 1. 整 天.Tmkaxa nami naq tmara dheya ka mhaduc qperas qqapah nami eluw qsiya ma; uka meyah dheya kii. 我 們 整 天 等 著 他 們 送 來 要 黏 敷 ( 修 築 ) 水 圳 的 水 泥 ; 但 他 們 沒 來 tmlaqi( ) 參 照 laqi 1. 生 產.So hari mesa ga tmlaqi kingal laqi rseno dungan ka Iwan Nokan; mnbahang su Pawan? 聽 說 Iwan Nokan 又 生 了 一 個 男 孩 ;Pawan 你 聽 說 了 嗎? [ Toda tmlaqi Truku tmlaqi] tmlenga( ) 參 照 tlenga 1. 陷 阱 獵.Camac ka haun daha tmlenga. 野 獸 是 他 們 獵 捕 的 對 象 Egu klegan camac haan daha tmlenga dgiyaq hiya. 在 獵 場 可 陷 獵 的 野 獸 種 類 有 很 多 [ Toda muun wasin Truku tmlenga] tmlibu( ) 1. 邀 集.Ga tmlibu riso alang ka Takun. Takun 在 召 集 部 落 的 年 輕 人 [ Toda tmlibu Truku tmlibu] tmlubuy( ) 參 照 lubuy 1. 架 設 嬰 兒 吊 床.Hai tmlubuy saso ga ka laqi. 將 嬰 兒 吊 床 架 設 在 那 陰 涼 處 [ Toda tmlubuy Truku tmlubuy] tmmaya( ) 1. 山 椒 鳥.Qbheni so kenu kesun namu tmmaya? 你 們 所 說 的 山 椒 鳥 是 哪 一 種 鳥? tmmering( ) 參 照 mering 1. 流 汗.Mtilux riyung karac nii; ani tloong we tmmering nana. 天 氣 太 熱, 即 使 是 坐 著 還 是 會 流 汗 [ Truku tmring] tmnalang( ) 參 照 tmalang 1. 跑 步.Tmnalang su meyah hini Pihu? keyan ba si hengak su. Pihu, 你 來 到 這 裡 是 用 跑 的 嗎? 你 怎 麼 一 直 喘 著 氣 [ Toda tmnalang Truku tmnalang] tmnelung( ) 參 照 telung 1. 觸 摸.Ima tmnelung nii dungan? Kesun maku ga ini kdengu nana. 這 又 是 誰 摸 的? 我 不 是 跟 你 們 說 過 還 沒 乾 [ Toda tmnlung Truku tmnlung] tmngayan( ) 參 照 ngayan 1. 命 名.Saya ge mprengo ku tikuh gaya ta tmngayan so lqlaqi ta han; ani mu naq ini qlengi so smneeru ge, ini huwa de klaun namu ka duma. 今 年 我 要 講 一 點 我 們 ( 賽 德 克 族 ) 為 孩 子 命 名 的 規 範 (gaya); 雖 然 我 無 法 完 成 的 陳 述, 你 們 能 知 道 一 些 就 可 以 了 [ Truku tmngayan] tmninun( ) 參 照 tinun 1. 織 布 ; 編.Tmninun kingal rawa qcurux paru ka Umin; tninun na btakan. Umin 編 製 了 一 只 大 的 魚 簍 ; 他 用 竹 子 編 的 tmquli( ) 參 照 quli 1. 領 養 ( 子 女 ).Uxe mesa ga tmquli kingal laqi mqedin Mukan detemu di? 聽 說 Temu( 夫 婦 ) 他 們 已 領 養 一 個 漢 人 的 女 兒, 不 知 有 沒 有 這 回 事? [ Toda tmquli Truku tmquli] Page 105 of 393

106 tmraki( ) 參 照 traki 1. 誘 騙.Ga daha haan tmraki pais meyah daling hari. 他 們 在 誘 使 敵 人 更 靠 近 一 點 tmraqil( ) 參 照 traqil 1. 討 厭 ; 厭 惡.Tmraqil riyung seediq ka tnsapah gaga. 那 家 人 很 容 易 討 厭 別 人 [ Truku tmraqil] tmremux( ) 參 照 remux 1. 伸 手 ; 徒 手 ( 抓 魚 ).Egu naq qcurux yayung ta cbeyo han, kika kmkelun daha tmremux qcurux. 因 以 前 我 們 的 溪 流 很 多 魚, 所 以 他 們 可 以 徒 手 抓 魚 tmretun( ) 參 照 tretun 1. 慫 恿.Quluh ga mnosa tmretun dheya gaga sa, kika mkseyang ba paru di. 聽 說 是 Quluh 去 慫 恿 他 們 的, 所 以 他 們 吵 得 很 厲 害 [ Toda tmretun Truku tmretun] tmsiyax( ) 參 照 tnsiiya 1. 辱 罵 ; 鄙 視.Naqah riyung seediq ga, tmsiyax riyung seediq. 那 個 人 很 不 好, 常 常 辱 罵 別 人 tmsiyus( ) 參 照 tsiyus 1. 炒 ( 飯 菜 ).Mkela su tmsiyus sama Padiq? Padiq, 妳 會 炒 菜 嗎? [ Toda pciyus Truku tmsiyus] tmubu( ) 參 照 tubu 1. 吹 奏 口 簧 琴.Mkela riyung tmubu tubu ka pai Bakan; ani tubu rima wawa klaun na tmubu. Bakan 這 位 女 長 者 很 會 吹 奏 口 簧 琴 ; 五 弦 的 口 簧 琴 她 也 能 吹 奏 tmukuy( ) 參 照 tukuy 1. 播 種.Ga miyan mhuma srqemu saya ka yami. 我 們 現 在 正 在 種 玉 米 [ Truku tmukuy] tmulus( ) 參 照 tulus 1. 載 運 ; 拖 ; 拉.Tmulus paye ryaka dapa ga. 那 隻 牛 載 運 著 一 牛 車 的 米 [ Toda dmulus Truku smulus] tmurak( ) 1. 南 瓜.Egu klegan ka tmurak nii duri, uka riyung paye ka cbeyo, ngalan daha ido mekan duma naq. 南 瓜 也 有 很 多 種 類, 以 前 沒 什 麼 稻 米, 他 們 有 時 候 會 拿 來 當 飯 吃 [ Toda bawan Truku bawan] tmuruq( ) 參 照 turuq 1. 吐 痰.Maanu su kii Uruh! Ma su mmhemuc tmuruq seediq. Uruh, 你 怎 麼 那 樣! 怎 麼 隨 便 往 人 家 身 上 吐 痰 [ Toda tmuyuq Truku tmuyuq] tmuting( ) 參 照 tuting 1. 鎚 打 ; 鍛 造.Niqan seediq mkela tmuting parih, qburung ma slmadac Seediq Truku hiya cbeyo sa. 以 前 在 賽 德 克 族 德 路 固 群 那 裡, 有 會 鍛 製 鋤 頭 和 鐮 刀 以 及 獵 刀 的 族 人 tmutuy( ) 參 照 tutuy 1. 起 床.Qedin na tmutuy klaali Tanah; ini kela mtutuy diida kingal seediq kii. 每 天 都 是 Tanah 他 太 太 叫 他 起 床 ; 那 個 人 是 不 會 早 起 的 [ Toda tmutuy Truku tmutuy] Page 106 of 393

107 tnaalang( ) 參 照 alang 1. 屬 部 落.Tnaalang tita, uka ta daha hhwaun. 我 們 是 在 這 裡 土 生 土 長 的, 他 們 奈 何 不 了 我 們 的 tnaali( ) 參 照 ali 1. 拖 時 間.Maanu daun su tnaali hii dungan. Pdehuk ta so knuwan di! 你 怎 麼 還 在 那 裡 拖 拖 拉 拉 那 我 們 什 時 候 才 會 到 啊! tnabus( ) 1. 米 糠.Spuun daha tnabus tmekan ka qraqin miric cbeyo, kiya mhenuk de slmeun lubuy. 他 們 以 前 將 羊 皮 和 著 米 糠 搗 打, 這 樣 在 製 作 皮 袋 時 才 會 軟 ( 易 於 製 作 ) [ 農 獵 時 期, 本 族 主 要 是 以 山 羌 山 羊 以 及 鹿 皮 等 來 製 作 皮 件 ; 因 獸 皮 曬 乾 後 會 變 得 很 硬, 所 以 常 和 著 米 糠 花 生 殼 搗 軟, 以 便 於 縫 製 成 型 ] tnapa( ) 參 照 apa 1. 搭 乘 ; 被 載 ; 乘 坐.Tnapa ku rulu na meyah hini. 我 搭 乘 他 的 車 子 過 來 這 裡 tnasil( ) 參 照 tasil 1. 石 片 屋 頂.Dnamux tnasil sapah cbeyo we, cneexan daha tasil qalux. 以 前 房 屋 的 石 片 屋 頂 是 他 們 鑿 自 黑 色 的 岩 石 所 蓋 成 tnbalung( ) 參 照 balung 1. 已 生 蛋.Tnbalung sknuwan bubu ta rodux nii? Rima balung na ga tblengan na hii di. 我 們 家 的 這 隻 母 雞 什 麼 時 候 生 的 蛋? 牠 的 窩 已 有 五 個 蛋 了 tnbekan( ) 參 照 -tebuk- 1. 被 某 物 所 敲 擊.Tnbekan qhuni tunux na, kii wada desun byoing. 他 的 頭 被 木 頭 敲 到 所 以 被 送 去 醫 院 了 tnbesan( ) 參 照 tebas 1. 已 篩 過 的.Tnbesan namu paye nii di? Ma ka ida naq hiya niqan sudu. Ye uxe ga naqah tbesan namu? 這 稻 穀 你 們 篩 離 過 了 嗎? 怎 麼 還 有 雜 草 你 們 的 篩 穀 器 是 不 是 壞 了? tnbreyan( ) 1. 胎 盤.Tnbreyan dapa si bnhangan mu yaku, ini ku qbahang ka tnbreyan seediq. 我 所 聽 過 的 是 牛 的 胎 盤, 人 的 胎 盤 我 沒 聽 說 過 [ Toda tnburan Truku tuburan] tnbugan( ) 參 照 tabu 1. 已 餵 食.Ga mtengi di; tnbugan mu saya ba. 牠 們 吃 飽 了 ; 我 才 剛 餵 過 [ Toda tnbuwan Truku tnbugan] tnbulan( ) 參 照 tabul 1. 犁 田.Tnbulan na Duya mu yqeyaq miyan nii; mtuwa laqi mu kii. 我 們 的 這 些 水 田 是 我 的 Duya 犁 的 ; 我 那 孩 子 滿 聽 話 的 [ Toda tnbulan Truku tnbulan] tnbunga( ) 參 照 bunga 1. 甘 藷 的 所 有 人.Ima tnbunga kngheti riyung nii ha? 這 廣 闊 的 甘 藷 園 是 誰 的? [ Truku tnbunga] tnbyaxan( ) 參 照 beyax 1. 曾 用 力.Ye daha tnbyaxan megun na; ye kiya wada msetuq. 可 能 他 們 綁 的 太 緊 了 ; 所 以 斷 掉 了 [ Truku tnbyaxan] Page 107 of 393

108 tncakus( ) 參 照 cakus 1. 樟 樹 所 有 人.Pnhmaan Mukan cakus kii, ga meniq Taycyu sa Mukan tncakus kiya. 那 一 片 樟 樹 是 漢 人 種 植 的 ; 聽 說 那 樟 樹 的 所 有 人 住 在 台 中 tndadan( ) 參 照 dadan 1. 有 親 戚 關 係.Uka miyan dadan yami ka Iban Nomin; kika uxe nami tndadan. 我 和 Iban Nomin 不 是 親 戚 ; 所 以 我 們 沒 有 親 戚 關 係 tndangi( ) 參 照 dangi 1. 與 之 為 友.Ima tndangi Mukan ga gnbaruy siyang Hori hii di Temu? Temu, 在 埔 里 賣 豬 肉 的 那 漢 人 是 誰 的 朋 友? tndapa( ) 參 照 dapa 1. 牛 隻 的 擁 有 者.Ima tndapa nii wa? Kedu kntbeno. 這 是 誰 的 牛? 怎 麼 ( 被 他 ) 飼 養 得 那 麼 肥 碩 tndemu( ) 1. 傳 統 服 裝.Kesun tndemu nii we, niqan naq niqan patis tanah ma, niqan naq uka patis tanah duri. 傳 統 服 裝 有 的 有 織 上 紅 色 邊, 也 有 沒 織 上 紅 寬 邊 的 [ Toda pndmu Truku tndemu] tndheran( ) 參 照 dheran 1. 土 地 所 有 人.Dakis Nape tndheran nii bale ba sa. 這 塊 地 原 本 是 Dakis Nape 的 地 tnebuk( ) 參 照 -tebuk- 1. 被 撞 擊.Tnebuk na qhuni teerang na, kii muuwic hari qtaan hei na. 他 被 樹 撞 擊 到 胸 部, 所 以 身 體 看 起 來 很 虛 弱 [ Truku tnebuk] tneeluw( ) 參 照 eluw 1. 道 路 擁 有 者.Detama na Umin Nebuq tneeluw nii sa. 這 條 路 是 由 Umin Nebuq 的 爸 爸 他 們 所 擁 有 / 所 開 闢 的 tnekan( ) 參 照 tekan 1. 搗.Ima tnekan hlama nii bubu? Ma mhenuk puqun. 媽, 這 番 薯 是 誰 搗 的? 吃 起 來 滿 軟 的 tnelung( ) 參 照 telung 1. 某 人 做 了 ; 某 人 已 觸 摸.Ima tnelung tinun mu nii, ma ga bbaro di. 這 是 誰 做 的, 我 織 的 布 怎 麼 變 長 了! tngaya( ) 參 照 gaya 1. 律 法 的 擁 有 者.Uxe ta bnarah saya ka Gaya ta ita Seediq nii; tngaya naq kndalax rudan ta cbeyo. 我 們 賽 德 克 族 的 律 法 不 是 今 天 才 創 立 的 ; 它 是 傳 自 我 們 古 老 的 祖 先 [ Toda tnwaya Truku tngaya] -tngeri-( ) 1.. tngesa( ) 參 照 tgesa 1. 教 導 某 人.Ga su tngesa laqi tminun? 你 在 教 小 孩 子 織 布 嗎? [ Toda tnsa Truku tnegsa] Page 108 of 393

109 tngglayan( ) 參 照 tgdiyan 1. 打 架 ; 鬥 毆.Kedu bale tngglayan na dheya kiya? Snmaanu ha? 他 們 怎 麼 打 架 打 得 那 麼 厲 害?( 他 們 ) 是 為 了 什 麼 而 打 架 呢? Ani ba knkanna tngglayan daha dheya kiya, asi lux mngaangal lukah. 他 們 兩 個 打 架 打 的 很 厲 害, 雙 方 都 受 了 傷 tngugun( ) 1. 髮 髻.Slmeun daha tngugun snuunux daha ka mqedin alang. 部 落 的 婦 女 把 頭 髮 梳 成 髮 髻 tnguro( ) 1. 鹿 茸.Ini pgqhuni urung rqenux hayan we; tnguro kesun daha. Mqhuni de urung kesun daha ka kiya. 鹿 角 尚 未 鈣 化 之 前 他 們 稱 做 鹿 茸 ; 鈣 化 之 後 他 們 就 叫 做 鹿 角 tnguruk( ) 1. 生 小 狗.Ga tnguruk bubu su huling bhege di, Watan? Watan, 你 那 隻 黑 母 狗 已 生 小 狗 了 嗎? [ Toda tnguruk Truku tnegeuruk] tngyaan( ) 參 照 tgiya 1. 捲 好 的.Nii ka tngyaan na Iwan, seku han denu. 這 是 Iwan 捲 好 的 ( 麻 線 ), 先 把 它 收 好 [ Truku tnegyaan] tnheruy( ) 參 照 theruy 1. 曾 遷 移.Mnsepac theruy ka seediq alang Tongan mesa kari na rudan ta; ma tnheruy hndure hari ka alang ga daha niqun saya hii. 我 們 的 族 老 們 說,Tongan 部 落 曾 遷 徙 四 次 ; 而 他 們 現 在 所 居 住 的 部 落 是 近 代 所 遷 入 的 tnhiyan( ) 參 照 thei 1. 已 完 全 相 信.Wada na tnhiyan riyung kari na tama na cbeyo. 他 過 去 非 常 相 信 他 父 親 的 教 導 [ Toda tnhiyan Truku tnhiyan] tnhngelan( ) 參 照 hungul 1. 已 削 尖.Nii puyan tnhngelan na Sapu; mhungu riyung wa. 這 是 Sapu 削 尖 的 長 矛 ; 很 鋒 利 喔 tnhrigan( ) 參 照 theruy 1. 遷 徙.Tnhrigan ta na Tanah Tunux meyah ta meniq alang Gluban hini ka ita. 我 們 移 居 到 清 流 部 落 是 被 日 本 人 所 ( 迫 ) 遷 的 tnhuda( ) 參 照 huda 1. 下 過 雪.So hari mesa tnhuda ciga ka dgiyaq Truku; hmuwa ka quri yamu Paran hii? 聽 說 昨 天 Truku 的 山 嶺 下 過 雪 ; 你 們 Paran 的 山 區 怎 麼 樣? [ Toda tnhuda Truku tnhuda] tnhwayan( ) 參 照 thuwe 1. 慢 慢 地.Tnhwayan mu naq smquri yaku da; ini ku gdema si Umin. 是 我 自 己 慢 慢 地 削 成 的 ;( 因 )Umin 說 他 沒 有 空 tninun( ) 參 照 tinun 1. 織 好 的.Kanna lukus ma pala shilo Seediq, tninun baga mqedin kanna. 賽 德 克 族 人 所 穿 的 和 所 蓋 的 布 疋, 全 都 是 婦 女 們 親 手 織 成 的 [ Toda tninun Truku tninun] Page 109 of 393

110 tnkanan( ) 參 照 tekan 1. 搗 擊 處 ; 搗 過.Niqan mnsngali hlama tnkanan namu ciga nana? Mkmekan ku si Uruh nii. 你 們 昨 天 搗 過 的 糯 米 飯 還 有 剩 嗎?Uruh 說 他 想 吃 tnkari( ) 參 照 kari1 1. 話 題 故 事 的 始 作 俑 者.Ima naq tnkari kii ha? Kedu qnnaqah. 那 是 誰 傳 出 來 的 話 題? 怎 麼 那 麼 缺 德 ( 壞 ) [ Toda tnkari Truku tnkari] tnkeguy( ) 參 照 keguy 1. 苧 麻 所 有 人.Ima tnkegu kngheti nii ha? 這 片 廣 大 的 苧 麻 園 是 誰 的? [ Toda tnkeri Truku tnkrig] tnkuran( ) 參 照 takur 1. 跌 跤.Nii ariq luqah tnkuran mu harac uyung sapah su di, Temu. Temu, 這 傷 疤 就 是 我 在 你 屋 後 石 牆 所 受 的 傷 tnlangan( ) 參 照 alang 1. 部 落 遺 址.Niqan so pnhradan ma, so teebun ka dheran qtaun ta lmiqu de, ye ani ba tnlangan seediq cbeyo ka kiya. 我 們 如 果 在 山 林 裡 看 到 砌 成 的 石 塊, 而 且 有 凹 陷 的 地 面, 那 可 能 是 前 人 的 部 落 遺 址 tnlaqi( ) 1. 小 孩 的 擁 有 者.Ima tnlaqi so Plmukan qtaan hnyegan na gaga Walis, ma mu so uxe qntaan. Walis, 那 位 長 得 像 漢 人 的 小 孩 是 誰 家 的 孩 子 ; 我 怎 麼 好 像 沒 見 過 [ Toda tnlaqi Truku tnlaqi] tnloongan( ) 1. 婚 姻 及 家 庭 生 活.Egu nadis daha mosa sapah seediq, maha malu tnloongan sapah seno daha duri. 帶 的 嫁 妝 東 西 到 男 人 家, 婚 姻 家 庭 生 活 會 比 較 好 一 點 [ Toda tnlngan Truku tnluungan] tnlusan( ) 參 照 tulus 1. 已 被 拖.Tnlusan na bubu mu huling ga dehuk hini. 那 隻 狗 是 我 媽 媽 拖 過 來 這 裏 的 [ Toda dnlusan Truku snlusan] tnnais( ) 1. 一 下 子.Hae ku tnnais mangal lukus sapah han; tara ku hini. 我 先 到 家 裡 拿 一 下 衣 服 ;( 你 ) 在 這 裡 等 我 tnngayan( ) 參 照 ngayan 1. 命 名.Bubu nanaq na tnngayan mesa Buha heya; uxe yami. 是 她 自 己 的 媽 媽 叫 她 Buha 的 ; 不 是 我 們 Ima tnngayan laqi su nii Pawan? Pawan, 你 這 孩 子 ( 的 名 字 ) 是 誰 命 名 的? [Buha 是 本 族 人 對 小 時 候 長 得 胖 嘟 嘟 的 女 孩 所 取 的 綽 號 ] tnngyan( ) 參 照 ngayan 1. 命 名.Tama mu tnngayan mesa Umin ka yaku. 我 叫 Umin 是, 我 父 親 給 我 命 名 的 [ Toda tmhangan Truku tmhangan] tnpaan( ) 參 照 apa 1. 被 載.Tnpaan ku na rulu na mosa maruy sama. 我 被 他 用 車 載 去 買 菜 tnpusu( ) 參 照 pusu 1. 最 初 的.DeBaso ga ka tnpusu ba meyah meniq alang Taso hayan sa. 據 說,Taso 部 落 是 Page 110 of 393

111 由 Baso 他 們 最 先 來 居 住 ( 創 立 ) 的 tnqerun( ) 1. 炸.Ima tnqerun hlama paru nii? 這 是 誰 炸 的 年 糕? [1. Toda pnsqrun Truku teyanpura 2. 本 族 稱 年 糕 為 "hlama paru", 另 稱 "taywangmoci" ] tnqiyan( ) 參 照 taqi 1. 睡 過 之 處.Qlapo nii tnqiyan mu slaqi si bubu mu. 我 媽 媽 說, 這 是 我 小 時 候 睡 過 床 tnqliyan( ) 參 照 tquli 1. 收 養 的 子 女.Laqi Mukan ka Kumu ga, tnqliyan na Temi Tado. Kumu 是 漢 人 的 子 女 ; 是 被 Temi Tado 收 養 的 tnrima( ) 參 照 trima 1. 洗 澡.Tnrima su hei di Lulung? Nhari hari wa! Maha ta di. Lulung, 你 洗 過 澡 了 嗎? 快 一 點 喔! 我 們 就 要 出 發 了 [ Toda tnrima Truku tnrima] tnrmaan( ) 參 照 trima 1. 洗 澡.Tnrmaan su hei laqi nii di Tapas? Tapas, 妳 已 幫 孩 子 洗 澡 了 嗎? [ Toda tnrmaan Truku tnrmaan] tnruqan( ) 參 照 turuq 1. 某 人 吐 痰.Tnruqan na seediq ga nganguc ga! 是 在 外 面 的 那 些 人 吐 的 痰! [ Toda tnyuqan Truku tnruqan] tnsapah( ) 參 照 sapah 1. 家 人.Asi naq tnsapah ka rmengo de ini ptpuqu seediq. 只 有 自 己 家 人 說 話 才 不 會 被 別 人 誤 解 [ Truku tnsapah] tnsaya( ) 參 照 saya 1. 此 刻.Kari ta tnsaya nii we mprengo ta ddaun ta smmesung kawas. 我 們 此 刻 要 討 論 的 是 本 族 明 年 過 年 的 事 務 [ Toda saya Truku tnsaya] tnsiiya( ) 1. 侮 辱.Iya mkmhemuc tnsiiya seediq; so kenu su naq knmalu ka isu. 不 要 隨 便 侮 辱 別 人 ; 你 ( 看 看 ) 自 己 又 有 多 好 [ Toda tnseyyax Truku tssiyax] tnsiiyax( ) 1. 侮 辱.Naqah ka mkmhemuc tnsiiyax seediq. 隨 便 侮 辱 別 人 是 不 好 的 [ Toda tnsiiyax Truku tnsiiyax] tnsiyus( ) 參 照 tsiyus 1. 炒 ( 飯 菜 ).Ima tnsiyus sama nii? 這 菜 是 誰 炒 的? tnssagan( ) 參 照 saso 1. 以 某 物 遮 陽.Tnssagan mu tikuh pala qneya na Lumu da, laqi nii. Uka tssagan hiya wa. 我 帶 這 孩 子 到 Lumu 的 布 棚 去 遮 陽 那 裡 沒 有 遮 陽 的 地 方 tnssino( ) 1. 嗜 酒.Tnssino riyung seediq kiya wa. Uxe naq pkmalu ndaan na. 那 個 人 太 愛 喝 酒 了 他 不 會 有 什 麼 好 的 作 為 的 [ Toda tnssinaw Truku tnssinaw] Page 111 of 393

112 tnsyusan( ) 參 照 tsiyus 1. 炒 ( 飯 菜 ).Ido tnsyusan na bubu mu rudan ka nii. 這 是 我 祖 母 炒 的 飯 [ Toda pncyusan Truku tnsyusan] tntengi( ) 參 照 ktengi 1. 飽 食 ( 祈 使 ).Tntengi ta naq mekan ita Takun, uqu naq ini ekan ka dheya. 他 們 不 吃 沒 關 係, 我 們 來 吃 個 飽 tnteyan( ) 參 照 teetu 1. 剁.Tnteyan namu ka nii di? Niqnan tteyun ta dungan? 這 些 已 剁 好 了 嗎? 我 們 還 有 要 剁 的 嗎? [ Toda tntuwan Truku tntuwan] tntuwan( ) 參 照 tutuy 1. 叫... 起 來 ; 叫... 起 床.Tntuwan ku na bubu mu soni mrebu. 今 天 早 上 是 我 媽 媽 叫 我 起 床 的 tnugimax( ) 1. 混 雜 於.Roosun mu ka qpuluh bagah tnugimax qbulic. 我 將 混 雜 在 木 灰 中 的 木 炭 撈 起 來 [ Toda trimax Truku tnegimax] tnugiyo( ) 1. 都.Niqan kingal alang tnugiyo ba mqedin cbeyo sa; alang Puuma kesun daha. 據 說, 從 前 有 一 個 全 部 都 是 女 人 的 部 落 ; 這 個 部 落 被 叫 作 Puuma Tnugiyo mqedin laqi na Dakis wa; uka laqi rseno. Dakis 的 孩 子 都 是 女 的 ;( 他 ) 沒 有 男 孩 [ Toda mtwau Truku tnegaaw] tnugo( ) 1. 都.Tnugo mqedin kanna ka laqi mu. 我 的 孩 子 都 是 女 兒 [ Toda tnggo ] tnugsaan( ) 參 照 tgesa 1. 被 某 人 教 導.Tnugsaan na bubu na tminun miri heya. 她 織 浮 織 的 花 紋 是 她 媽 媽 教 的 tnunan( ) 參 照 tinun 1. 織 物 件 數.Ga hii tnunan na bubu mu. 我 那 裡 有 我 媽 媽 所 織 的 布 2. 串.Kingal tnunan blebun ga mu witun. 我 正 在 催 熟 一 串 香 蕉 [ Toda tnunan Truku tnunan] tnutuy( ) 1. 起 床.Bubu mu tnutuy yaku soni mgrebu da; naka ku ini ptkela na. 早 上 是 我 媽 媽 叫 醒 了 我 ; 不 然 我 可 能 還 醒 不 過 來 [ Toda tnutuy Truku tnutuy] to( ) 1. 都 ; 大 多 數.To uxe mnita kanna seediq ga. 那 些 人 都 未 曾 真 正 見 過 [ Toda tow ] tokan( ) 1. 男 用 背 負 網 袋.Kbrexo ta tikuh tokan su han Takun; wada setuq wahu na tokan mu. Takun, 你 的 背 負 網 袋 借 我 們 一 下 ; 我 背 負 網 袋 的 肩 帶 斷 了 [ 本 族 有 兩 種 男 用 背 負 網 袋, 一 種 是 以 麻 線 編 成 的, 稱 做 tokan bale 或 rokan doriq, 屬 網 袋 型 ; 另 一 種 是 以 黃 藤 編 製 成 的, 稱 做 tokan rawa( 籮 筐 型 ) 但 一 般 提 到 tokan 時, 都 指 麻 線 編 成 的 網 袋 型 tokan ] Page 112 of 393

113 tokei( ) 1. 鐘 錶.Bnege seediq tokei su nii? 這 支 錶 是 別 人 送 你 的 嗎? [ Toda tokei Truku tokeyi] tokeso( ) 1. 百 香 果.Kari Tanah Tunux mesa tokeso, qbuwe mesa kari ta ita. "Tokeso"( 百 香 果 ) 是 日 語, 我 們 的 語 言 是 "qbuwe"( 百 香 果 ) toma( ) 1. 某 物 之 下 ; 某 物 旁 邊.Ga slmeun eluw qsiya ka toma sapah na Iwan. 伊 婉 家 的 旁 邊 正 在 做 水 溝 [ Toda ruma Truku tuma] toma bahak( ) 1. 心 臟.Kndalax toma bahak gmarang hei ta ka dara mesa ising. 醫 生 說, 人 的 血 液 是 由 心 臟 所 發 送 的 tomato( ) 1. 蕃 茄.Kedu kntanah tomato nii! 這 個 蕃 茄 好 紅 喔! [ Toda tomato Truku tamato] tome( ) 1. 髮 夾.Ita tome ga wa! Ma so paru hari ka kiya. 那 個 髮 夾 給 我 吧! 那 個 好 像 大 一 點 Tongan( ) 1. 眉 溪.Mneyax ku alang Tongan ka yaku. 我 來 自 眉 溪 部 落 tonisi( ) 1. 田 螺.Ye ado qnuyux, kii egu qtaun mlkala eluw tonisi nii. 可 能 是 剛 下 雨, 所 以 可 以 看 到 田 螺 都 爬 到 路 邊 來 了 tonun( ) 1. 白 鷺 鷥.Ga mkkesa yqeyaq ka tonun ga. 白 鷺 鷥 在 田 裡 走 動 [ Toda waru townun Truku tonun] torah( ) 1. 擋 胸 巾.Ma na wada sbege seediq ka torah na Umin ga di? Umin 怎 麼 把 他 的 擋 胸 巾 送 給 別 人 了 呢? toraku( ) 1. 大 卡 車.Yahun hmaqul toraku knuwan ka bnaquy nii di? 大 卡 車 何 時 要 來 搬 運 這 些 砂 石? Wada hqulun toraku kanna bnaquy yayung di. 河 邊 的 沙 子 都 被 卡 車 給 運 走 了 [ Toda toraku Truku toraku] toruq( ) 1. 水 管.Uka qsiya sapah nami, kika wada mita toruq qsiya ka detama mu. 我 們 家 沒 水, 所 以 我 爸 爸 他 們 去 巡 視 水 管 [ 過 去, 本 族 人 都 以 竹 製 的 水 管 引 水 ] Page 113 of 393

114 toting( ) 1. 磅 秤.Mkela su qmita toting Plmukan ga Siyac? Siyac, 你 看 得 懂 那 漢 人 的 磅 秤 嗎? tpaan( ) 參 照 apa 1. 騎 ; 乘.Wada hani saya bale ka rulu; maanu tpaan ta di? 車 剛 走, 我 們 要 搭 什 麼 車 呢? tpai( ) 參 照 apa 1. 騎 ; 乘 ( 祈 使 ).Tpai rulu puniq kesa laqi ga, kii si ini beyo. 叫 那 個 孩 子 搭 火 車 會 比 較 快 tpaun( ) 參 照 apa 1. 騎 ; 乘.Maanu tpaun namu mosa gako klaali. 你 們 都 搭 乘 什 麼 ( 交 通 工 具 ) 去 學 校? tpelaq( ) 1. 薯 榔.Ngalan daha rako mgtanah ka tpelaq nii cbeyo, tmaqun daha ma rbegun daha beyuq na ka ware. 她 們 以 前 是 以 薯 榔 作 為 紅 色 的 染 料, 他 們 把 薯 榔 打 碎, 再 將 素 麻 線 泡 在 薯 榔 的 汁 液 tperaq( ) 1. 薯 榔.Tperaq nii ka ngalun daha rako tanah ware ttinun. 她 們 用 薯 榔 做 為 織 布 麻 線 的 紅 色 顏 料 [ 本 族 傳 統 織 布 麻 線 的 顏 色 主 要 有 三 種, 即 白 色 黑 色 及 紅 色 其 中, 紅 色 的 顏 料 是 以 薯 榔 染 成 的 ] tpetak( ) 1. 掙 扎.Ye wada ani knkanna tnsbeyan na, niqan ta kkesan iya tpetak ka heya? 我 們 怎 能 叫 他 不 要 掙 扎 呢? 他 摔 得 那 麼 嚴 重 tpunu( ) 1. 枕 頭.Niqan naq seediq smkuxun tnpunu tpunu paru ma, niqan naq smkuxun tnpunu biciq na. 有 的 人 喜 歡 枕 大 的 枕 頭, 有 的 喜 歡 枕 小 的 tpurah( ) 1. 大 聲 斥 喝.Iya tpurah laqi bsukan su Bakun; psklui su laqi di. Bakun, 你 酒 醉 時 不 要 對 小 孩 子 大 聲 斥 喝 ; 你 會 嚇 到 小 孩 子 的 tqari( ) 1. 說 不 得 體 的 話.Ini tqari rudan ka laqi. Uka gaya ka so kiya. 做 晚 輩 的 不 可 對 長 輩 說 不 得 體 的 話, 那 樣 的 行 為 是 違 背 祖 訓 的 [ Toda tkari Truku tqari] tqbequq( ) 1. 眼 鏡 蛇.Mkela milo ka quyu tqbequq mesa kari daha. 聽 人 家 ( 他 們 ) 說, 眼 鏡 蛇 會 跳 躍 [ Toda tqbqaw Truku tqbqu] tqeerung( ) 參 照 qeerung 1. 擋 住 ; 躲 藏.Tqeerung bukuy qhuni so hiya ka heya, ma kduku kesun ku na. 他 躲 在 那 一 Page 114 of 393

115 邊 的 樹 後, 又 叫 我 低 下 頭 [ Toda tqring Truku tliing] tqeguq( ) 1. 溺 水.Iya osa lmanguy so rcilung na laqi nii ha; msae namu tqeguq hiya. 小 朋 友 們, 你 們 不 要 到 水 深 的 地 方 游 泳 喔 ; 不 然 你 們 會 溺 水 的 tqelaq( ) 1. 瀑 布.Ga yayung Mhebu hii kingal tgelaq paru; malu ba qtaan. 有 一 處 瀑 布 在 Mhebu 溪 上 ; 看 起 來 滿 漂 亮 的 [ Toda tqlaq Truku tqelaq] tqemun( ) 1. 摔 倒 時 面 部 先 著 地.Tqemun ku yqeyaq siyo eluw texal slaqi ku; mntakun ku taapa didensya. 我 小 時 候, 有 一 次 曾 面 部 先 著 地 的 摔 在 路 邊 的 田 裡 ; 我 是 因 騎 腳 踏 車 而 摔 跤 的 tqeraq( ) 1. 休 息 ; 躺 臥.Tqeraq ku tikuh han, tutuy ku kiya hari denu. 我 先 躺 一 下, 等 一 下 叫 醒 我 [ Toda tqraq Truku taqi] tqii( ) 參 照 taqi 1. 睡 覺 ( 祈 使 ).Tqii tikuh han; maha namu meepah kiya hari nana. 你 們 先 睡 一 會 兒 吧 ; 等 一 下 還 要 去 工 作 tqilung( ) 1. 台 灣 二 葉 松.Tqilung nii ceexun daha ma, qbilun daha sapah duri. 二 葉 松 切 成 的 木 板 也 可 以 拼 成 屋 牆 Nangal daha tqilung kesun harung. 松 脂 是 取 自 二 葉 松 [ Toda trabus Truku harung] tqiyan( ) 參 照 taqi 1. 房 間.Nii ka tqiyan na tama bubu mu ma; taqi miyan hini ka yami. 這 是 我 父 母 親 的 房 間 ; 我 們 是 睡 這 裡 [ Toda tqiyan Truku tqiyan] tqiye( ) 參 照 taqi 1. 睡 覺.Tqiye namu ka tqiyan na tama bubu nii wa, osa taqi qlapo icin de taqi namu. 我 父 母 親 要 睡 的 地 方 ( 房 間 ) 你 們 不 要 睡 喔, 你 們 要 睡 的 話 就 到 別 的 房 間 ( 床 舖 ) tqiyo( ) 參 照 taqi 1. 睡 覺.Tqiyo ku ka yaku han, thuwe naq theyaq hini ka yamu. 我 先 睡 了, 你 們 慢 慢 這 兒 玩 ( 聊 ) tqiyun( ) 參 照 taqi 1. 房 間.Nii tqiyun na laqi mu. 這 是 我 孩 子 的 房 間 tqqaras( ) 參 照 qaras 1. 高 興.Wada asi tqqaras madis wawa rodux bnege tama mu ka Robo Pihu. Robo Pihu 高 高 興 興 地 帶 著 我 爸 爸 送 給 她 的 雞 走 [ Toda tqqaras Truku tqqaras] tqrngelan( ) 參 照 qrengul 1. 冒 煙.Nima sapah gaga tqrngelan? Ga hai nhari mita. 誰 的 房 子 在 冒 煙? 快 點 去 看 看! [ Toda tqrngan Truku tgrngul] tquli( ) 1. 收 養 子 女 ( 祈 使 ).Tqui laqi daha han Dakis, mptuting namu laqi bobo na denu. Page 115 of 393

116 Dakis, 先 收 養 人 家 的 子 女, 你 們 往 後 就 會 生 孩 子 的 tquri( ) 1. 裝 填.Tquri nhari halung namu; pqduriq ba camac ga di. 你 們 的 槍 趕 快 裝 填 ( 火 藥 ); 獵 物 就 要 逃 走 了 [ Toda tqri Truku tquri] tquti( ) 1. 放 屁.Naqah daha riyung tquti berah seediq ka rudan ta. 我 們 的 長 輩 最 忌 諱 在 別 人 面 前 放 屁 [ Toda tquti Truku tquci] tqwaqic( ) 1. 畫 眉 鳥 ( 統 稱 ).Swai mqedin na heya mesa malu qbhangan ka uyas na tqwaqic. 她 妹 妹 說 : 畫 眉 鳥 的 歌 聲 很 悅 耳 [ Toda tqwaqic Truku tqwaqic] tqwilaq( ) 1. 閃 光 ; 閃 電.Plaale tqwilaq han ma, mbruwa denu. 打 雷 前, 先 閃 電 [ Toda tqwilaq Truku tqwilaq] trabak( ) 1. 台 灣 藍 鵲.Qbheni malu riyung qtaan uban na ka trabak nii; asi ka mosa lmiqu qtaan. 臺 灣 藍 雀 的 羽 毛 非 常 好 看 ; 要 到 山 林 裡 才 看 得 到 trabus( ) 1. 台 灣 五 葉 松.Mntena hari tqilung qtaan ka qhuni trabus. 台 灣 五 葉 松 和 二 葉 松 長 的 很 像 ( 看 起 來 一 樣 ) [ Toda trabus Truku trabus harung] traguh( ) 參 照 raguh 1. 開 著 的.So hari uka hii depadiq ga wa; ma ka ga traguh sapah daha? Padiq 她 們 好 像 不 在 耶 ; 她 們 的 家 怎 麼 是 開 著 的? [ Toda trauh Truku trawah] trai( ) 參 照 tara 1. 等 待 ( 祈 使 ).Trai han, uxe beyo meyah di. 再 等 一 下, 快 到 了 traki( ) 1. 招 徠 ; 誘 使.Iya traki riso meeyah mimah sino sapah hini Dakis, mseyang tama su. Dakis, 不 要 招 徠 年 輕 人 來 家 裡 喝 酒, 你 爸 爸 會 生 氣 traqil( ) 1. 厭 惡.Iya traqil swai su Dakis; mtbale si malu ka mtswai. Dakis, 你 不 要 討 厭 你 弟 弟 妹 妹 ; 兄 弟 姐 妹 之 間 和 睦 相 處 才 好 trasi( ) 1. 斗 笠 ; 雨 傘.Niqan trasi su tunux, Iwan? Iwan, 你 有 斗 笠 嗎? Ga su madis trasi? 你 有 帶 雨 傘 嗎? [ Toda trasi ] treeru( ) 參 照 eru 1. 泡 入.Maanu haun namu treeru langu kiya, teta namu ini kgheguh. 你 們 幹 嘛 泡 在 那 髒 水 裡? 小 心 會 得 皮 膚 病 tretun( ) 1. 慫 恿.Iya tretun seediq Dakis; hmuwa de tgdiyan bale ka seediq? Dakis 不 要 慫 恿 別 人 ; 不 然 他 們 真 的 打 起 來 的 話 怎 麼 辦? [ Toda sntun Truku tretun] Page 116 of 393

117 tricuh( ) 參 照 ricuh 1. 沾 到 ( 口 紅 ; 藥 ; 油 漆 ).Ndaan su tricuh ini rutiq lukus su so ahing nii? 你 衣 服 肩 部 的 污 垢 是 在 哪 裡 沾 到 的? trigi( ) 參 照 taruy 1. 觸 摸 ; 觸 碰.Iya trigi qhuni kii, dresiq ka kiya; pdresiq su denu. 不 要 觸 摸 那 棵 樹, 那 是 漆 樹 ; 你 ( 皮 膚 ) 會 過 敏 的 trigun( ) 參 照 taruy 1. 觸 碰 ; 觸 摸.Naqah trigun huling nii wa, qmiyuc. 這 隻 狗 不 能 觸 碰,( 牠 ) 會 咬 trima( ) 1. 洗 澡 及 洗 身 體 其 他 部 位.Iwan, netun su trima papak de, ga hii qsiya dndangan mu. Iwan, 妳 若 要 洗 腳 的 話, 那 裡 有 我 煮 好 的 開 水 Malu ka trima hei klaali mesa bubu mu. 我 媽 媽 說, 每 天 洗 澡 是 好 的 [ Toda trima Truku trima] trkiyun( ) 參 照 traki 1. 誘 騙.Trkiyun daha daring hari ka mptgdiyan. 他 們 誘 騙 使 人 靠 近 一 點 再 打 架 trmai( ) 參 照 trima 1. 洗 ( 祈 使 ).Trmai kesa laqi ga han Robo, trima ku kiya hari ka yaku di. Robo, 叫 孩 子 們 先 洗 澡, 我 等 一 下 再 洗 [ Toda trmaai Truku trmai] trmaun( ) 參 照 trima 1. 洗.Trmaun mu hei qsiya nii; iya qdaani. 這 ( 桶 ) 水 是 我 洗 澡 用 的 ; 不 要 倒 掉 [ Toda trmaun Truku trmaun] trmediq( ) 1. 旱 螞 蟥.Wili meniq bbuyu ka kesun trmediq nii, wili paru. 旱 螞 蟥 是 棲 息 在 森 林 裡 的 水 蛭, 是 ( 一 種 ) 大 水 蛭 Trqeling( ) 1. 梅 木 ( 地 名 ).Ngayan dheran ga quri Paran hiya ka Trqeling, ga toma baang na alang Drodux cbeyo. 梅 木 是 霧 社 地 區 的 一 個 地 名, 位 於 Drodux 舊 部 落 的 側 面 trqilan( ) 參 照 traqil 1. 討 厭 ; 厭 惡.Trqilan daha ka seediq ini psuupu lnglungan. 他 們 討 厭 不 合 群 的 人 [ Truku tqilan] trqili( ) 參 照 traqil 1. 討 厭 ; 厭 惡 ( 祈 使 ).Iya trqili ka swai su rseno; naka namu mddayo ka mtswai. 你 不 要 討 厭 你 弟 弟 ; 你 們 兄 弟 之 間 應 該 要 互 相 幫 忙 Iya trqili seediq gaga ini kela oda. 不 要 去 討 厭 那 個 還 不 會 做 事 的 人 Iya ku trqili kesa, ani ku naq ini dehuk smmalu nii. 不 要 討 厭 我, 即 使 我 沒 有 做 完 成 它 trqilun( ) 參 照 traqil 1. 討 厭.Trqilun riyung pai na ka Tiwas Nabis sa. 聽 說 Tiwas Nabis 的 婆 婆 很 討 厭 她 Kenu trqilun su riyung aji na ka kudamono? 你 最 討 厭 哪 一 種 水 果 的 味 道? Trqilun daha laqi mu, ini daha pspui theyaq. 他 們 不 跟 我 的 孩 子 一 起 玩, 他 們 討 厭 我 的 孩 子 Trqilun mu riyung ka ini trima mosa taqi qlapo. 我 最 討 厭 沒 洗 澡 就 上 床 睡 覺 [ Truku trqilun] Page 117 of 393

118 trteru( ) 參 照 teru 1. 三 ( 數 詞 ).Ani naq trteru biqun saku de, niqan peni, Besi. Besi, 有 的 話, 你 給 我 兩 三 個 也 好 啊! [ Toda trturu Truku trtru] Truku( ) 1. 德 路 固 群.Baso Burang ge qbsran alang Sadu Seediq Truku cbeyo. Baso Burang 是 賽 德 克 族 德 路 固 群 沙 度 部 落 以 前 的 頭 目 [ Toda Truku ] truma( ) 1. 裡 面 ; 內.Ngali tikuh ka ware ga truma kulu ga. 拿 一 下 在 盒 子 裡 面 的 麻 線 [ Toda truma ] truqi( ) 參 照 turuq 1. 吐 痰 ( 祈 使 ).Truqi ka turuq su han ma, rengo. 你 先 把 痰 吐 掉 再 說 話 [ Toda tyuqi Truku tryuqi] truqun( ) 參 照 turuq 1. 吐 痰.Wada truqun na Dakis soni lukus su, ado ka ga bsukan, ini kela ani mmaanu. 你 的 衣 服 剛 才 被 Dakis 吐 痰, 因 他 酒 醉 了, 什 麼 都 不 知 道 [ Toda tyuqun Truku truqun] Truwan( ) 1. 古 聚 落 名.Mnkdalax ta alang Truwan kana ta mesa kari rudan. 根 據 族 老 們 的 說 法, 我 們 都 是 來 自 Truwan 聚 落 [1. Toda Truwan 2. 口 傳 歷 史 指 出,Truwan 聚 落 是 本 賽 德 克 三 方 言 群 族 人 擴 散 之 前 共 同 聚 集 的 古 聚 落 ] tsaso( ) 參 照 saso 1. 乘 涼 ; 乘 蔭.Osa tsaso hiya, paru bgihul na hiya. 去 風 大 那 邊 乘 涼 吧 [ Toda tsasaw Truku tsasaw] tsebu( ) 1. 倒 下.Ye tqwilaq doriq ka Habo ma, tsebu naq tnloongan na hiya di. Habo 可 能 是 暈 眩, 就 在 她 坐 的 位 置 倒 下 去 tsiyus( ) 1. 炒 ( 飯 菜 ).Tsiyus tikuh sama Awe; puqun daha. Awe, 請 妳 炒 一 點 菜 ; 他 們 要 吃 的 [ Toda pciyus Truku tsiyus] tspani( ) 參 照 sepac 1. 分 成 四 份 ( 祈 使 ).Tspani maasuw ka siyang nii Puhuk; angal isu ka kingal. Puhuk, 你 把 這 ( 些 ) 豬 肉 分 成 四 份 ; 你 拿 一 份 [ Truku tspani] tsrusuq( ) 參 照 Ruru Tanah Ngucun 1.( 難 過 ) 掉 淚.Bale tsrusuq kanna daha mbahang mesa wada mgedang ka tama daha rudan. 當 他 / 她 們 聽 到 他 / 她 們 的 祖 父 過 逝 時, 他 / 她 們 都 掉 著 眼 淚 Wada huqil huling na, kii tsrusuq laqi ga. 那 孩 子 的 狗 死 了, 所 以 他 流 著 眼 淚 [1. Toda tsrusuq Truku tsrusuq 2. 瓶 子 的 碎 片 在 陽 光 之 下 會 反 射 而 閃 爍, 淚 水 滴 落 時 也 會 產 生 一 樣 的 現 象, 所 以 本 族 人 會 以 tsrusuq 形 容 " 掉 淚 " ] Page 118 of 393

119 tssagan( ) 參 照 saso 1. 可 遮 陽 處.Niqan tssagan hiya Basi? Nii ini mkmdehuk kntlexan na ka Robo nii di. Basi, 那 裡 有 可 遮 陽 的 地 方 嗎?Robo 已 熱 得 撐 不 住 了 tssagi( ) 參 照 saso 1. 以 某 物 遮 陽 ( 祈 使 ).Tssagi tikuh trasi paru kii laqi nii Pidu; mtilux riyung wa. Pidu, 用 那 頂 大 傘 為 這 小 孩 遮 陽 一 下 ; 太 熱 了 tssagun( ) 參 照 saso 1. 遮 陽.Tssagun ta maanu laqi nii Lubi? Lubi, 我 們 要 用 什 麼 來 為 小 孩 遮 陽 了 呢? [ Toda tssaun Truku tssagun] tssino( ) 參 照 sino 1. 有 酒 味 的.Tssino meyah dehuk sapah mu ka Dakis. Ye mnimah inu peni. Dakis 帶 著 一 身 酒 味 到 我 家 不 知 他 在 哪 裡 喝 的 酒 [ Toda tssinaw Truku tssinaw] tsyusan( ) 參 照 tsiyus 1. 炒 ( 飯 菜 ).Tsyusan su inu sama nii maku ini qbahang ga su tsiyus sama? 你 在 哪 裡 炒 的 菜, 我 怎 麼 沒 有 聽 到 炒 菜 聲? [ Toda cnyusan ] tsyusi( ) 參 照 tsiyus 1. 炒 ( 飯 菜 )( 祈 使 ).Tsyusi han, sama ga paga ga, kii si maha ta ini beyo mekan ido kiya hari. 先 把 櫥 架 上 的 菜 先 炒 了 ; 這 樣 我 們 很 快 就 可 以 吃 飯 了 [ Toda pcyusi ] tsyusun( ) 參 照 tsiyus 1. 炒 ( 飯 菜 ).Ani naq tsyusun ma, ani naq prayun begu ini huwa. 用 炒 的 或 拿 來 煮 湯 都 沒 關 係 ( 都 可 以 ) ttalang( ) 參 照 tmalang 1. 跑.Ttalang ta ho? Uxe ta pskela tpaun rulu di. 我 們 用 跑 的 好 嗎? 不 然 我 們 會 趕 不 上 車 [ Toda ttalang Truku ttalang] ttei( ) 參 照 teetu 1. 剁 切 ( 祈 使 ).Ttei tikuh puru ka buuc na nii Kuras, ini kmekul slmadac nii wa. Kuras, 這 骨 頭 用 斧 頭 剁, 獵 刀 切 不 下 去 Ttei tikuh qwarux nii Puhuk. Ini mu kmkeli tmeetu wa. Puhuk, 幫 我 剁 一 下 這 黃 藤 我 剁 不 起 來 [ Toda ttingi Truku ttei] tteun( ) 參 照 teetu 1. 剁 切.Tteun na waso bunga ka bubu mu rudan ma, ga na shanguc ribo paru, kela naq ga qmilo puqun babuy. 我 祖 母 剁 切 著 地 瓜 葉 而 且 用 大 鍋 子 煮, 原 來 她 在 煮 餵 豬 的 食 料 [ Truku tteun] ttgesa( ) 參 照 tgesa 1. 教 導.So kiya ttgesa na rudan cbeyo. 以 前 的 老 人 就 是 那 樣 教 的 ttingan( ) 參 照 tuting 1. 被 敲 打 處.Ga ttingan baga Ukan di sa, heya naq tmnuting; so hari mesa ga tmuting xiuy eruc sapah na. 聽 說 Ukan 被 敲 到 ( 傷 ) 手 了, 是 他 自 己 敲 打 的 ; 他 好 像 是 用 鐵 釘 在 釘 他 家 的 柱 子 ttingi( ) 參 照 tuting 1. 鎚 打 ; 使 掉 落 ( 祈 使 ).Asi ttingi puru ga wa; kii si ini beyo. 直 接 用 那 斧 頭 鎚 打 ; 那 樣 比 較 快 Page 119 of 393

120 ttingun( ) 參 照 tuting 1. 鎚 打.Ye kiya di? Ttingun mu di wa; tai hari baga namu wa. 好 了 嗎? 我 要 鎚 下 去 囉 ; 小 心 你 們 的 手 喔 ttinun( ) 參 照 tinun 1. 編 織 的 方 法.Bleyaq tminun su Robo; ma so hari ttinun laqi ka kiya di. Robo, 妳 用 心 ( 好 好 ) 織 ; 妳 織 的 怎 麼 像 小 孩 織 的 ( 一 樣 ) ttrui( ) 參 照 teru 1. 分 成 三 份 ( 祈 使 ).Ttrui maasuw namu da; namu teru ka kiya di. 那 是 你 們 三 個 人 的 了 ; 你 們 就 分 成 三 份 吧 [ Toda ttrui Truku ttrui] ttui( ) 參 照 tutuy 1. 起 床 ( 祈 使 ).Ttui dheya ga da; uxe pskela rulu daha mhaduc mosa gako di. 把 他 們 叫 起 來 了 ; 不 然 會 趕 不 上 送 他 們 到 學 校 的 車 [ Toda ttui Truku ttui] ttukun( ) 參 照 tatuk 1. 敲 擊.Ttukun na bino ka pusu qhuni kiya ma, daha ka rapic tgtunux beling na hiya. 他 敲 擊 那 棵 樹 的 樹 根 時, 有 兩 隻 飛 鼠 在 它 的 洞 口 冒 出 頭 來 ttuun( ) 1. 起 床.Slaqi ku han we, ttuun ku na bubu mu mmaha gako klaali. 小 時 候 每 天 都 是 媽 媽 叫 我 起 床 去 上 學 [ Toda ttuun Truku ttuun] tubu( ) 1. 樂 器 的 總 稱.Mkela ku tmubu tubu ka bubu mu. 我 媽 媽 會 吹 奏 口 簧 琴 Mkela ku smmalu tubu qoqo ka yaku. 我 會 製 作 單 簧 口 簧 琴 Mkela ku smmalu tubu qoqo ka yaku. 我 會 製 作 單 簧 口 簧 琴 [ Toda tubu Truku tubu] tuc( ) 1. 呼 喚 狗 的 聲 音.Tuc! Tuc! Aguh hini! Tuc! Tuc! 來 這 裏! [ Toda tuc Truku tuc] tude( ) 1. 白 頭 翁 / 黑 頭 翁.Daha klegan ka qbheni kesun tude nii, bhege tunux na kingal ma qalux ka kingal. 被 稱 做 "tude" 的 鳥 有 兩 種, 一 種 是 頭 部 白 色 的, 另 一 種 是 黑 色 的 [ Toda tuday bhuway Truku tuday bhgay] tudiq( ) 1. 雨 滴 ; 水 滴.Iya mahi pnstudiq namu tudiq quyax kiya wa; ini huwa strima namu hei. 你 們 汲 取 的 雨 滴 不 能 喝 哦 ; 你 們 用 來 洗 澡 沒 關 係 tudu( ) 1. 背 脊.Uka ngayus ka tudu slmadac. 獵 刀 的 刀 背 不 鋒 利 [ Toda tudu Truku tudu] tukuy( ) 1. 播 種.Ini tukuy riyung macu ka seediq saya di; ye ka ado ga mtluhe eekan daha peya di peni. 現 在 的 族 人 已 很 少 播 種 小 米 了 ; 可 能 已 經 習 慣 吃 稻 米 了 吧 [ Toda tukuy Truku tukuy] tulus( ) 1. 拖 ; 拉 ; 牽.Tulus dapa ga, haun ta qdiyan sudu daya hiya. 我 們 把 牛 牽 到 上 面 吃 草 Page 120 of 393

121 [ Toda dulus Truku tulus] tunan( ) 參 照 tinun 1. 編 ; 織.Tunan daha pdagic mqedin ka selung duri. 她 們 也 會 用 毛 線 來 織 女 用 護 腿 的 tunun( ) 參 照 tinun 1. 編 ; 織.Tunun su maanu qwarux dnoosan su nii Tado? Tado, 你 精 削 過 的 這 些 藤 片 你 要 編 什 麼? [ Truku tunun] tunux( ) 1. 頭.Daha tunux na quyu ga. 那 隻 蛇 有 兩 個 頭 [ Toda tunux Truku tunux] tupih( ) 1. 青 剛 櫟.Qhuni mkere ka tupih nii ma; puqul camac ka hei na. 青 剛 櫟 屬 堅 硬 的 樹 種 ; 野 生 動 物 會 吃 它 的 果 粒 tupo( ) 1. 野 生 澀 梨.So hari nasi ka tupo nii, biciq hei na ma mpmepang puqul. 野 生 澀 梨 類 似 梨 子, 它 的 果 子 小 且 吃 起 來 澀 澀 的 tuqil( ) 1. 獸 徑.Asi ka mkela mita tuqil camac mosa lmiqu. 上 山 狩 獵 時, 一 定 要 懂 得 分 辨 獸 徑 [ Toda tuqar Truku tuqil] turuq( ) 1. 吐 痰 ; 吐 口 水.Iya turuq seediq Piling. Bnarah su inu ka so kiya Piling, 不 要 用 口 水 吐 人 家, 你 這 是 哪 裡 學 來 的? Nima turuq nii Ma ini osa tmuruq hngali hari. 這 是 誰 的 痰? 怎 麼 不 到 遠 一 點 的 地 方 吐 痰 [ Toda tuyuq Truku turuq] tuting( ) 1. 鐵 鎚.Osa mangal tuting Pawan, ttingi tuting. Osa mangal tuting Pawan, ttingi tuting. tutuy( ) 1. 起 來 ; 起 床.Tutuy di Dakis; kedu ba si ttqiyun su. Dakis 起 床 了 ; 你 怎 麼 睡 那 麼 晚 ( 久 ) [ Toda tutuy Truku tutuy] tuumal( ) 參 照 umal 1. 加 入.Iya osa tuuman hii isu. Gquwo su daha beebu. 你 不 要 混 進 去 ; 以 免 被 他 們 誤 打 [ Toda tuumal Truku tuumal] tuuqu( ) 1. 誤 會.Iya tuuqu wa! Uxe ku nii rmengo isu. 你 不 要 誤 會! 我 不 是 在 說 你 [ Toda tuuqu Truku tuuqu] tuwax( ) 1. 葉 柄 ( 梗 ).Mangal so waso na rabu de hmanguc sama watan ka bubu mu; ini na ngali ka tuwax na. 我 媽 媽 煮 昭 和 菜 時, 是 取 它 的 嫩 葉, 她 不 把 它 的 葉 柄 拿 掉 tuya( ) 1. 鰻 魚.Uka tuya yayung saya di. 現 在 河 流 沒 有 鰻 魚 了 [ Toda tuya Truku tuya] Page 121 of 393

122 txali( ) 參 照 texal 1. 一 次 ; 試 試.Txali texal isu? 你 來 試 一 次 看 看 啊? [ Toda txali Truku txali] txalun( ) 參 照 texal 1. 一 次.Wada na txalun bale ka riso pneyah Tayhoku ka Walis Puhuk. Walis Puhuk 一 次 就 把 來 自 台 北 的 青 年 擊 敗 [ Toda txalun Truku txalun] tyadan( ) 1. 捲 線 桿.Bubu su mesa snqriyan daha btakan ka tyadan. 紡 紗 的 捲 線 桿 是 用 竹 子 削 製 的, 是 你 媽 媽 說 的 [ Toda cyadan Truku ciydan] tyaqung( ) 1. 烏 鴉.Qtaan klaali ka tyaqung bhege saya duri. 現 在 也 經 常 看 到 白 烏 鴉 Uxe tanah ka uban hei na tyaqung. 鳥 鴉 身 上 的 羽 毛 不 是 紅 色 的 [ Toda tyaqung Truku ciyaqun] tyuun( ) 參 照 tiyu 1. 以 食 指 指.Ima ga su tyuun? Ye seediq ga mlukus tanah ga? 你 在 指 哪 一 位? 是 穿 著 紅 色 衣 服 的 人 嗎? [ Toda tyuun Truku ciyuun] da( ) 1. 語 尾 助 詞.Baka da, ma na ka uxe qdeun mekan di. 夠 了, 他 會 吃 不 完 的 耶 daan( ) 參 照 oda 1. 經 由.Daan daha gmbabo de paru hari ka sama. 當 菜 苗 稍 長 時, 要 施 以 疏 苗 [ Toda daan Truku daan] daani( ) 參 照 oda 1. 經 過 ( 祈 使 ).Daani snais tikuh bubu mu ka trasi nii. 請 把 這 把 傘 交 給 我 媽 媽 [ Toda daani Truku daani] dadan( ) 1. 親 戚.Ini psterung ka dadan cbeyo. 過 去 禁 止 親 戚 結 婚 dadan lale( ) 1. 南 澳 杜 鵑.Mntena lale bale ka dadan lale nii duri ma, malu qtaan phepah na duri. 南 澳 杜 鵑 也 與 杜 鵑 類 似, 它 開 的 花 也 好 看 dadan sama bale( ) 1. 苦 滇 菜.Ye ado ka so sama bale qtaun, kii kesun daha dadan sama bale. 因 苦 滇 菜 看 起 來 很 像 山 萵 苣, 所 以 稱 它 為 山 萵 苣 的 親 戚 (dadan) dadan srkunux( ) 1. 蠍 子 草.Qmiyuc waso na dadan srkunux nii duri, kii kesun daha dadan srkunux. 蠍 子 草 的 葉 子 也 會 刺 ( 咬 ) 人, 所 以 他 們 稱 它 為 " 咬 人 貓 的 親 戚 ( 直 譯 )" dadan suro( ) 1. 佩 羅 特 木.So naq hari suro qtaun ka dadan suro nii, kika asi daha kesi dadan suro di. 佩 羅 特 木 看 起 來 像 阿 里 山 千 斤 榆, 所 以 他 們 就 稱 它 為 阿 里 山 千 斤 榆 (suro) 的 親 戚 (dadan) Page 122 of 393

123 dadan trumo( ) 1. 台 灣 赤 楠.Mntena trumo qtaan ka dadan trumo nii, ani si mhenuk hari ka haya. 台 灣 赤 楠 看 起 來 像 楠 木, 但 它 的 木 質 較 軟 dae( ) 參 照 oda 1. 經 過.Dae mu tmatak yaku ka nngari namu nii di. 你 們 剩 下 ( 沒 砍 完 ) 的 我 來 砍 daha kbeuy( ) 1. 兩 百.Daha kbekuy pila saya de so hari daha pila klabu cbeyo, uka bale de sliqun. 今 日 的 兩 百 元 猶 如 以 前 的 兩 塊 錢, 花 起 來 很 快 就 沒 有 了 daha1( ) 1. 二 ( 數 詞 ).Daha ba pusu pnhmaan na tgibu tama mu. 我 爸 爸 只 種 了 兩 棵 楊 梅 Maxan daha ka mtswai mu. 我 有 十 二 位 兄 弟 姐 妹 daha2( ) 1. 他 們 ( 代 名 詞 ).Ye ku ado bsiyaq meniq ngerac di, kika ini ku daha klai di. 或 許 我 在 外 面 太 久 了, 所 以 他 們 已 不 認 得 我 了 dahur( ) 參 照 huur 1. 以 杓 汲 水.Dahur duma qsiya ribo ga Awi; scuqi egu riyung di. Awi, 把 鍋 子 裡 的 水 以 杓 汲 出 ;( 水 ) 太 多 了 [ Toda cahu Truku sahur] dai( ) 參 照 oda 1. 經 過 某 處 做 某 事 ( 祈 使 ).Dai tikuh mege pila laqi mu moda su gako na. 經 過 我 孩 子 的 學 校 時, 拿 錢 給 我 的 孩 子 dakil( ) 1. 攀 爬 ; 成 長.Dakil qhuni baro de su na sdrapun huling. 你 被 狗 追 的 話 就 爬 到 樹 上 Dakis( ) 1. 名 字 ( 男 性 ).Dakis ku, Dakis ku Pawan. 我 是 Dakis, 我 是 Dakis Pawan [ 本 族 人 的 名 字, 係 採 子 父 或 子 母 連 名 之 形 式, 沒 有 姓 氏 例 如 :Dakis Pawan 全 名 中,Dakis 是 名 字,Pawan 則 是 父 親 的 名 字 平 日 裡, 族 人 會 以 Dakis 相 稱, 必 要 時 才 會 直 呼 全 名 Dakis Pawan ] daling( ) 1. 近.Moda eluw qtelun de, daling ba mosa Paran. 若 走 捷 徑 的 話, 到 霧 社 是 很 近 的 damac( ) 1. 菜 餚.Maanu damac namu di? 你 們 要 ( 配 ) 什 麼 菜 了 呢? damux( ) 1. 蓋 屋 頂.Damux nhari ka dnamux behing qhuni ga han; hriqun quyux qhuni de qmuyux. 先 趕 快 把 屋 頂 蓋 起 來 ; 不 然 下 雨 的 話 柴 火 會 被 淋 濕 danga( ) 1. 撫 養.Danga su maanu ka laqi de, so nii su ini qeepah. 像 你 這 樣 不 工 作 的 話, 要 如 何 撫 養 小 孩 dangal( ) 1. 石 壓 式 陷 阱.Qapi daha boyak ka dangal nii, ani si ini na kmkeli de boyak paru. 這 類 的 石 壓 式 陷 阱 是 陷 夾 野 豬 用 的, 但 大 的 野 豬 它 就 無 法 陷 住 Page 123 of 393

124 dangi( ) 1. 朋 友.Dangi naq mkmalu bale we mbbege naq camac. 好 朋 友 之 間 會 分 享 獵 物 Dangi mu bale kndalax cbeyo ka heya. 他 是 我 的 老 朋 友 Dangi na swai mu ga mlukus qalux ga. 那 個 穿 黑 衣 服 的 是 我 弟 弟 的 朋 友 dapa( ) 1. 牛.Dapa ka dmayo ita tmabun yqeyaq cbeyo. 以 前, 牛 幫 我 們 犁 田 [ 牛 軛 通 常 木 製 或 竹 製, 弧 形 以 配 合 牛 肩, 兩 端 削 刻 防 止 絞 繩 脫 落 供 畜 牛 置 於 牛 肩 曳 引 犁 耙 等 器 具 使 用 ] daping( ) 1. 腳 印.Nima daping papak nii? 這 是 誰 的 腳 印? daquc( ) 1. 鉤 子 ; 鉤 住.Dqutun daha daquc so nii denu. 他 們 會 用 這 種 鉤 子 勾 住 dara( ) 1. 楓 香 樹.Egu hneru na ngiro mngaya ka qhuni dara ma, mcbici hari. 種 植 在 楓 香 樹 上 的 香 菇, 剛 開 始 長 得 很 多, 但 長 的 小 一 點 2. 血 液.Ini pntena kanna dara knkingal seediq. 人 的 血 型 並 非 全 都 相 同 daruk( ) 1. 油 脂.Sricuh daha daruk boyak ka hlama tnekan. 他 們 把 糯 米 糕 沾 上 野 豬 的 油 脂 dasan( ) 參 照 idas 1. 月 夜 ( 有 月 光 的 夜 晚 ).Kiya naq dasan ba paru keeman ciida. 還 好 那 天 晚 上 月 光 明 朗 [ Toda dasan Truku dasan] daun( ) 參 照 oda 1. 經 過 某 處 做 某 事.Daun mu mita ka tama mu han; ga sapah ising. 我 會 先 去 看 我 爸 爸 ; 他 在 診 所 裡 daus( ) 1. 精 削.Isu daus qwarux nii di Abu ha; pknama ku tminun bruru ka yaku. Abu, 這 些 黃 藤 由 你 來 精 削 ; 我 要 先 編 女 用 揹 籃 2. 紡 紗.Daus isu ka nuqah qnqihan ga Temi. 那 捻 好 的 麻 線 妳 來 紡 紗 [ 精 削 後 即 進 行 編 籃 編 簍 或 編 圓 箕 (btuku), 閩 南 語 稱 bitang( 米 篩 ) ] dayang( ) 1. 闢 防 火 線.Dayang ssiyo na tntakan su han; mhedu su de yahun ta hmudur denu. 先 把 你 砍 伐 耕 地 的 周 圍 開 闢 防 火 線 ; 完 成 後 我 們 就 來 燒 墾 daygakse( ) 1. 大 學 生.Riso ga muuyas gako paru ka kesun daha daygakse. 他 們 稱 在 大 學 校 讀 書 的 青 年 ( 男 女 ) 為 大 學 生 [ 日 ] daykong tanah( ) 1. 胡 蘿 蔔.Uxe qmnita daykong so nii ka rudan ta ita Seediq, kika asi ta uyu kari Tanah Tunux mesa "ninjing" ma "daykong tanah" di. 我 們 賽 德 克 的 先 祖 沒 見 過 這 種 蘿 蔔, 所 以 我 們 就 模 仿 日 本 人 說 "ninjing( 紅 蘿 蔔 )" 或 daykong tanah( 紅 蘿 蔔 ) dayo( ) 1. 幫 忙.Dayo hari seediq, uxe wano lmngelung nnisu. 多 幫 忙 別 人, 不 要 只 想 到 自 己 的 Page 124 of 393

125 dayuc( ) 1. 冇 骨 消.Ddooyan seediq msapuh ka dayuc nii duri. 冇 骨 消 也 是 治 病 巫 醫 所 要 用 到 的 工 具 ( 之 一 ) ddaan( ) 參 照 oda 1. 經 過.Nii eluw ddaan daha mosa Hori. 這 是 他 們 要 往 埔 里 所 要 走 的 路 [ Toda ddaan Truku ddaan] ddaha( ) 參 照 daha1 1. 兩 個 人.Ddaha nami naq mnosa tmlenga ciida, yami ka Abu Piling. 當 時 去 放 置 陷 阱 的 只 有 我 們 兩 個 人, 我 和 Abu Piling. ddanga( ) 參 照 danga 1. 養 育.Maanu ka ddanga namu laqi, so nii namu mgduru klaali di? 像 你 們 每 天 這 樣 閒 晃 不 做 事, 那 你 們 拿 什 麼 養 育 子 女? ddangi( ) 參 照 dangi 1. 朋 友 ( 複 數 ).Tiwas, smmesun ta de, adis kanna ka so ddangi namu ma, so gnxalan namu muuyas. Tiwas, 我 們 過 年 的 時 候, 邀 請 你 們 的 朋 友 以 及 你 們 的 同 學 ddara( ) 參 照 dara 1. 楓 樹 ( 複 數 ).Egu riyung qhuni dara lmiqu kii, kiya kesun daha ddara. 那 座 山 林 很 多 楓 樹, 所 以 本 族 人 稱 之 為 多 楓 樹 之 地 2. 血 液.Ye nnima kanna ddara so ceka dheran na hiya? 他 客 廳 的 那 些 血 跡 不 知 道 是 誰 的? ddaun( ) 參 照 oda 1. 經 常 經 過.Mosa sapah pyasan laqi su de, hako nii ka ddaun na. 你 的 孩 子 去 學 校 時, 會 經 過 這 一 座 橋 [ Toda ddaun Truku ddaun] ddgese( ) 參 照 dgese 1. 理 經 法.Mesa ka bubu mu, ttinun kesun gmsunguc ge mntena ttinun bale ka ddgese na. 我 母 親 說 : 挑 織 或 浮 織 的 理 經 法 和 平 織 的 理 經 法 是 一 樣 的 ddhekan( ) 參 照 dehuk 1. 到 達.Uka ta ddhekan ka ndaan na Mona Rudo. 莫 那 魯 道 一 生 的 作 為 我 們 是 難 以 達 到 的 ddhekun( ) 參 照 dehuk 1. 達 到.Ddhekun namu maanu ka ga dgiyaq baro ma uka uleeluw kiya. 你 們 怎 麼 到 達 那 座 沒 有 路 的 高 山 上 的? ddooyan( ) 參 照 dooi 1. 握 把 ; 可 握 之 處.Niqan ddooyan basu truma cbeyo; ado mheyu ka seediq uka tloongan de, sdoi ddooyan na denu. 以 前 的 公 車 內 有 握 桿 ; 沒 位 子 坐 而 站 著 的 人 就 會 握 車 內 的 握 桿 ddooyun( ) 參 照 dooi 1. 拿 著 ; 拖 ( 留 人 ).Ddooyun su naq maanu ka seediq ga ini gdema. 人 家 正 在 忙, 你 怎 麼 留 得 下 來 Page 125 of 393

126 ddoriq( ) 參 照 doriq 1. 眼 睛 ( 複 數 ).Wada inu ddoriq namu; ani nii ka ruhu ini namu qtai. 你 們 的 眼 睛 ( 看 ) 到 哪 裡 去 了 ; 鑰 匙 在 這 裡 你 們 看 不 到 ddudul( ) 參 照 dudul 1. 照 護 ; 保 護 ; 呵 護.Ma su ddulun nana ka laqi su ani paru di. 你 孩 子 都 這 麼 大 了, 你 怎 麼 還 是 那 麼 呵 護 你 的 孩 子 Ddulun mu naq laqi mu, ado so mtduwa. 我 要 親 自 帶 我 的 子 女, 使 他 們 能 聽 話 ddulan( ) 參 照 dudul 1. 帶 領.Ga ddulan na deawi ka dapa upu ta. Awi 他 們 在 帶 著 ( 飼 養 ) 我 們 公 家 的 牛 隻 [ 在 以 牛 隻 耕 田 的 年 代 裡, 由 於 牛 隻 的 價 格 貴, 故 通 常 兩 戶 人 家 共 同 飼 養 一 頭 牛 ] dduli( ) 參 照 dudul 1. 帶 領 ( 祈 使 ).Dduli ka laqi su ma, bleyaq tmgesa duri. 引 導 你 的 孩 子, 也 好 好 教 導 他 ddyagun( ) 參 照 dayo 1. 幫 忙 ; 協 助.Ddyagun su so knuwan ka mosa mapa paye tama su di? 你 什 麼 時 候 才 要 去 幫 你 爸 爸 揹 稻 穀 呢? de( ) 1. 連 接 詞.So kiya de, gdrege ku saya yaku han denu. 這 樣 的 話, 我 今 天 暫 且 休 息 吧 de-( ) 1. 他 們.Iya angal na dedakis. 不 要 拿 Dakis 他 們 的 deeda( ) 1. 眺 望.Iya deeda ngahu hii Awi; hmuwa de sdheriq su? Awi, 不 要 在 崖 邊 眺 望 ; 你 滑 倒 的 話 怎 麼 辦? deeran( ) 參 照 deur 1. 苗 圃.Yqeyaq nii deeran na paye dhequy ka Pawan. 這 塊 是 Pawan 用 來 做 為 糯 米 苗 圃 的 水 田 deeri( ) 參 照 deur 1. 育 苗 ( 祈 使 ).Deeri so nii han, ini kdakin diida de mhiti namu dmeun. 趁 這 時 候 育 苗 吧, 你 們 拖 到 後 面 再 育 苗 的 話, 種 苗 生 長 地 慢 deerun( ) 參 照 deur 1. 育 苗.Deerun daha kssiyo tudu yqeyaq ka sari. 他 們 將 芋 頭 育 苗 在 稻 田 的 周 邊 dehuk( ) 1. 抵 達 ; 達 到.Kedu kntheya, maha knuwan dehuk ta sapah su? 好 遠 啊, 何 時 才 能 到 你 家? dehung( ) 1. 雞 絲 菇.Hmeru dheran ka dehung, malu riyung mahun ka begu na. 雞 絲 菇 是 長 在 地 上 的, 它 的 湯 非 常 喝 deka( ) 1. 破 成 兩 塊 ; 分 成 兩 半.Ma wada deka btunux nii di? 這 石 頭 怎 麼 破 成 兩 塊 了? Page 126 of 393

127 dekiru( ) 1. 可 以 ; 能 夠.Dekiru su naq mapa napa su nii? 你 可 以 自 己 揹 你 的 行 李 嗎? [ 日 ] deluc( ) 1. 黏 著 ; 附 著.Mosa psapuh peni na, asi ka dmeluc qapan baga na ka bunun na sa, ini dulec de, ini kmalu mnarux mesa. 據 說, 去 給 巫 醫 治 病 時, 巫 醫 的 法 器 一 定 要 黏 著 在 她 的 手 掌 上 ; 不 黏 著 的 話 病 就 不 會 好 demux( ) 1. 穀 粒 ; 米 粒.Rudan ta cbeyo, dkaun daha pure kingal demux macu mesa. 據 說, 我 們 的 祖 先 是 將 一 粒 小 米 切 一 半 來 煮 denci( ) 1. 乾 電 池.Uka denci tokei mu da, nii ini kkesa di. 我 的 手 錶 沒 有 電 池 了,( 我 的 手 錶 ) 已 經 不 動 了 [ 日 ] dengki( ) 1. 電 ; 電 燈.Uka dengki cbeyo han ge, hmiru miyan harung; bobo na ka hmiru kantera di. 以 前 還 沒 有 電 時 我 們 以 松 柴 當 照 明, 之 後 才 使 用 煤 油 燈 Ga hmuwa dengki nii, ma ini hiru di. 這 個 電 燈 怎 麼 了, 不 會 亮 了 [ 在 日 語 中 dengki 是 指 電 器 用 品, 但 在 賽 德 克 語 的 借 詞 dengki 是 指 電 流 及 電 器 用 品 ] dengu( ) 1. 曬 乾 ; 烘 烤.Ini dengu qelung dheya hii. Asi daha hngedi meluq. 他 們 不 會 將 木 耳 曬 乾 ; 他 們 直 接 煮 ( 來 吃 ) dengwa( ) 1. 電 話.Ququ paha dengwa ka sense su han peni. 先 試 試 看, 打 個 電 話 給 你 的 老 師 吧! deqo( ) 1. 欺 瞞.Iya deqo; asi rengo bale. 不 要 說 謊 ; 說 實 話 derang( ) 1. 綠 鳩.Mgaya ku mosa dmurang tkurih slaqi ku; asi lux derang ka moda tdiyan hiya. 我 小 時 候 首 次 去 放 陷 釣 竹 雞 的 陷 阱, 卻 陷 中 了 綠 鳩 ["dmurang" 屬 鳥 類 繩 吊 套 頸 式 陷 阱 ] deriq( ) 1. 墻 邊 ; 山 腳 下.Alang Deriq kesun daha ka alang ga meniq qdderiq lmiqu. 位 於 山 腳 下 的 部 落 族 人 們 管 叫 它 為 Deriq 部 落 derus( ) 1. 雄 性 動 物 的 生 殖 器.Asi ka derus rqenux ngalun daha rudan ta cbeyo; dngeun daha ma brigun daha Plmukan. 我 們 的 先 祖 們 會 取 下 來 的 是 鹿 鞭 經 乾 燥 處 理 後 賣 給 閩 南 人 [ 對 本 族 人 而 言,"derus" 一 般 是 指 鹿 鞭 ] desan( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...).Ini kmalu mnarux na Dakis meniq byoing Hori hiya, kika desan daha Taycyu di. Dakis 的 病 ( 情 ) 在 埔 里 沒 好 ( 轉 ), 所 以 他 們 把 他 帶 到 臺 中 去 了 dese( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...)( 祈 使 ).Dese ku daha wawa su rodux Takun ha? Kingal bubu ma kingal Page 127 of 393

128 tama, hao mu prana sapah. Takun, 我 帶 你 的 兩 隻 小 雞 好 嗎? 一 隻 母 的 和 一 隻 公 的, 我 帶 回 家 繁 殖 desi( ) 參 照 adis 1. 帶 來 ( 祈 使 ).Desi kanna lukus su, pheyun mu. 將 你 的 衣 服 全 部 帶 來, 我 來 洗 deso( ) 參 照 adis 1. 帶 走 ( 祈 使 ).Deso mu parih nii han. 我 先 把 這 個 鋤 頭 帶 ( 借 ) 走 desun( ) 參 照 adis 1. 帶 著.Desun su inu dapa sisu? 你 的 牛 要 帶 到 哪 裏? deur( ) 1. 種 苗.Ga msngari deur su horay Robo? Robo, 你 蓬 萊 米 的 種 苗 有 剩 下 嗎? Kuras, netun msngari deun su horay de krngii ku hii denu. Kuras, 如 果 你 的 蓬 萊 稻 苗 有 剩 時 留 給 我 dgehing( ) 1. 狹 窄.Dgehing ma egu hiqun eluw mmaha alang daha. 要 到 他 們 的 部 落 彎 路 多 又 狹 窄 dgese( ) 1. 理 經 ( 織 布 ).Dgese mu yaku ho, bubu? 媽! 我 來 理 經, 好 嗎? dgiyaq( ) 1. 崇 山 峻 嶺.Asi ka dgiyaq egu camac. 高 山 上 才 有 豐 富 的 獵 物 dgsayan( ) 參 照 dgese 1. 理 經 架.Wada sburo ka dgsayan na bubu su ruda di? 你 祖 母 的 理 經 架 已 腐 壞 了 嗎? dgsayun( ) 參 照 dgese 1. 理 經.Pai su rudan ga smnetur ware pncudan, ware kiya ka dgsayun daha tminun pala. 你 的 祖 母 在 收 拾 捲 線 球 紗, 以 備 理 經 織 布 之 用 dhdaha( ) 參 照 daha1 1. 一 兩 個 ; 一 兩 顆 ; 一 兩 隻.Ani naq dhdaha de mege peni. 即 使 給 我 一 兩 個 也 好 啊 dhekan( ) 參 照 dehuk 1. 到 達.Maha bale mkteru dhekan mu betaq hiya. 我 想 我 大 約 會 在 三 天 後 到 達 那 裏 dheki( ) 參 照 dehuk 1. 達 到 ( 祈 使 ).Ga baro dheran ga nana ini dheki qsiya yayung ga. 那 個 土 地 的 位 置 很 高, 水 位 還 沒 有 升 上 來 dhekun( ) 參 照 dehuk 1. 達 到.Dhekun mu pbleyaq smmalu. 我 一 定 會 將 它 做 到 好 dhenu( ) 1. 表 結 果 ; 就.Psaun su timu de, mremun dhenu. 你 放 鹽 巴, 就 會 鹹 dhequ( ) 1. 短 小.Dhequ hnyegan na mqedin kii. 那 女 子 的 身 高 矮 小 dhequy( ) 1. 糯 米.Niqan so ali qqrasan daha de, hmlama dhequy kanna seediq denu. 在 慶 典 的 時 候 Page 128 of 393

129 , 人 們 都 會 煮 糯 米 糕 來 慶 祝 [ 只 要 是 有 dhequy 的 穀 類, 都 可 以 製 成 糕 點, 並 在 節 慶 當 中 食 用 ] dheran( ) 1. 泥 土 ; 塵 土 ; 土 地.Ani naq knhenu ka dheran ta muudus han ge, uxe ta desun mhuqin. 我 們 活 著 的 時 候, 不 管 擁 有 多 少 的 地, 但 我 們 死 後 是 帶 不 走 的 So hari mskingal hari sapah kanna seediq bobo dheran nii saya di. 現 代 世 界 就 像 一 個 家 庭 Egu riyung dheran na ga alang Gluban ka Sapu. Sapu 有 很 多 土 地 在 清 流 部 落 Gheti dheran ga na phmaan brkawe dara ka Umin. Umin 有 很 多 種 植 紅 肉 李 的 地 [dheran 包 括 所 有 跟 土 有 關 的 物, 如 泥 土 灰 塵 土 地 等 等, 但 是 耕 種 的 工 地, 則 用 neepah ( 旱 田 ) 或 yqeyaq ( 水 田 ) 來 形 容 所 以 我 們 可 以 指 稱 那 些 都 是 我 們 的 土 地 ( 包 含 造 林 輪 耕 之 地 祖 先 的 土 地 家 族 的 土 地 ), 但 是 如 果 是 現 在 已 耕 種 的 土 地 則 是 指 neepah, 例 如 菜 園 果 園 等 等 ] dheriq( ) 1. 滑.Tasin dheriq ba paru kiya. Uka ddaan. 那 是 一 塊 很 大 的 光 滑 石 面, 是 無 法 通 行 的 dheya( ) 1. 他 們 ( 複 數 第 三 人 稱 主 格 ).Dheya ka dmnayo skadi dapa nami. 是 他 們 幫 我 們 找 牛 隻 的 dhuri( ) 1. 以 杓 汲 水 ( 祈 使 ).Dhuri huur ka langu na ga sbbuli baro ga hayan. 浮 在 上 面 的 雜 質 先 用 水 瓢 撈 起 來 dhurun( ) 參 照 huur 1. 以 容 器 汲 水.Dhurun ta maanu di? Uka huur wa. 我 們 要 用 什 麼 汲 水 了 呢? 沒 有 水 瓢 耶 [ Toda mchu ] di( ) 1. 語 尾 助 詞.Wada namu saun mita qsiya yqeyaq di? 你 們 有 去 巡 勘 水 田 的 水 了 嗎? didil( ) 1. 提 著 ; 抬 著.Didil isu gnbulan qriyan nii, phelo mu yaku ka gnbulan btakan nii. 葫 蘆 汲 水 筒 你 提 著, 麻 竹 汲 水 筒 我 來 扛 dige( ) 1. 接 續 詞.Paru namu dige knbeyax meepah, iya kbserux. 你 們 長 大 後 要 努 力 工 作, 不 要 懶 惰 diida( ) 參 照 ida 1. 馬 上.Naqah riyung kari na seediq kii, diida mu asi bbei peni. 那 個 人 講 話 很 壞 ( 傷 人 ); 我 很 想 馬 上 揍 他 耶 [ Toda naana ] dile( ) 參 照 didil 1. 提.Dile mu yaku ka sama ma paani isu ka srqemu ga. 菜 我 來 提 吧, 你 來 揹 那 玉 蜀 黍 dili( ) 參 照 didil 1. 提 ( 祈 使 ).Dili isu ka sama ga, maapa ku laqi ka yaku. 你 提 著 那 些 菜, 我 來 揹 小 孩 Page 129 of 393

130 dilun( ) 參 照 didil 1. 提 著 ; 抬 著.Dilun na ka laqi na ma haun na ptaqi qlapo. 她 抱 起 他 的 孩 子, 抱 他 到 床 上 睡 Gisu na dilun Umin ka qhuni mdengu di. Umin 把 那 些 乾 的 木 柴 抱 提 過 來 了 diyan( ) 1. 白 天 ; 晝 日.Wada diyan hari neepah saya ka dheya. 他 們 今 天 較 晚 才 去 耕 作 Diyan da! Tutuy kanna di. 天 亮 了! 起 床 吧! dkaan( ) 參 照 deka 1. 分 一 半.Dkaan daha, sugun pnkingan kana seediq. 分 一 半 以 使 所 有 人 都 有 一 塊 dkai( ) 參 照 deka 1. 分 為 一 半 ( 祈 使 ).Dkai yamu ka swai su ka kiya di. 那 些 就 由 你 跟 你 弟 弟 去 分 吧 dkaun( ) 參 照 deka 1. 分 一 半.Wada dkaun na Pawan daka Walis ka mnsngari na. 剩 下 的 由 Pawan 和 Walis 各 分 一 半 dmagun( ) 1. 長 葉 木 薑 子.Wahin naqah ka dmagun nii, qmeerung pnhuma. 長 葉 木 薑 子 是 不 好 的 藤 蔓, 會 妨 礙 種 植 物 dmahur( ) 參 照 huur 1. 以 器 皿 汲 水.Ga mangal huur qriyan ka Bakan ma, dmahur qsiya kndalax liwas. Bakan 拿 起 葫 蘆 瓜 ( 製 做 ) 的 水 瓢, 從 水 缸 汲 水 [ 賽 德 克 族 燒 墾 的 傳 統 耕 作 法, 一 直 延 續 至 今 燒 墾 時 難 免 有 失 火 而 造 成 森 林 大 火, 這 時 部 落 的 族 人 都 會 義 無 反 顧 的 全 體 動 員 去 滅 火, 苦 主 就 會 分 送 火 柴 及 鹽 巴 給 部 落 的 每 戶 人 家 這 是 賽 德 克 族 dmahur 的 傳 統 ] dmai( ) 1. 馬.Uxe mnita dmai rudan ta cbeyo, le daha qmiyuc seediq. 我 們 的 先 祖 沒 看 過 馬, 他 們 以 為 ( 馬 ) 會 咬 人 Mngungu dmai rudan ta cbeyo, ado uxe qntaan. 以 前 的 老 人 很 怕 馬, 因 為 沒 有 看 過 dmamac( ) 參 照 damac 1. 食 用.Ga dmamac qcurux nngari sbbiyan ciga ka Robo. Robo 在 食 用 昨 晚 剩 餘 的 魚 dmamux( ) 參 照 damux 1. 蓋 屋 頂.Wada dmamux behing na Lais ka deuwah. Uwah 他 們 去 鋪 蓋 Lais 工 寮 的 屋 頂 dmanga( ) 參 照 danga 1. 撫 養.Seediq ta ita na, netun so ini tuting laqi diida ka mnsterung de dmanga laqi seediq han denu. 我 們 的 族 人, 如 果 結 婚 後 一 時 沒 能 生 小 孩 就 會 先 領 養 別 人 的 小 孩 dmatan( ) 參 照 damac 1.( 菜 餚 ) 被 吃.Wada dmatan debakan mu damac kii ciga di. 那 些 菜 餚 昨 天 被 我 的 Bakan 她 們 吃 掉 了 dmati( ) 參 照 damac 1. 食 用 ( 祈 使 ).Dmati qcurux mremun bnege na Pidu nii, malu puqul wa. 吃 Pidu 送 的 這 條 鹹 魚 吧! 好 吃 耶! Page 130 of 393

131 dmatun( ) 參 照 damac 1. 要 食 用 的 菜.Dmatun mu ido rumu ka sama qnmasan nii. 我 要 以 這 醃 漬 的 菜 配 稀 飯 吃 dmaus( ) 參 照 daus 1. 紡 紗 ; 精 削 藤 皮.Ga dmaus nuqah qnqihan na ka bubu mu rudan. 我 祖 母 正 將 她 捻 好 的 麻 紗 進 行 紡 紗 dmayang( ) 參 照 dayang 1. 闢 防 火 線.Ga mosa dmayang tntakan na Pering ka kanna dheya kiya. 他 們 都 到 Pering 已 砍 伐 的 耕 地 開 闢 防 火 線 dmayo( ) 參 照 dayo 1. 幫 忙.Dmayo riyung rudan laqi ga. 那 個 小 孩 子 很 會 幫 忙 老 人 dmdamac( ) 參 照 damac 1. 菜 餚 ( 複 數 ).Ani ba dmdamac ini daha dheki maruy. 他 們 連 菜 都 買 不 起 dmeeda( ) 參 照 deeda 1. 眺 望.Saun su dmeeda kndalax ngahu gaga de, taun su alang kii denu. 妳 若 從 那 崖 邊 眺 望 就 可 以 看 到 那 部 落 dmeka( ) 參 照 deka 1. 切 成 半.Ima wada dmeka hlama nii di? 是 誰 將 這 個 米 糕 切 成 兩 半? dmengu( ) 參 照 dengu 1. 曬 乾 ; 烘 乾.Ga dmengu ngiro so behing qhuni ka tama na. 他 爸 爸 在 柴 火 屋 附 近 烘 烤 香 菇 dmeqo( ) 參 照 deqo 1. 欺 騙.Tai hari wa! Dmeqo hari laqi kiya wa. 要 謹 慎 喔! 那 小 孩 是 會 說 謊 的 dmeur( ) 參 照 deur 1. 育 苗.Wada dmeur deur dhequy detama mu rudan. 我 祖 父 他 們 去 育 糯 米 種 苗 dmgese( ) 參 照 dgese 1. 理 經.Ga dmayo dmgese pai na rudan ka Uma. Uma 在 幫 他 的 祖 母 理 經 dmgiyan( ) 1. 自 負 ; 好 強.Phlisan daha seediq dmgiyan, anu rmengo malu naq nheya. 自 負 的 會 被 人 笑, 因 為 他 只 會 說 自 己 的 好 dmidil( ) 參 照 didil 1. 抱 ; 提.Wada na haun dmidil ka qhuni mdengu Umin ga. Umin 把 那 些 乾 的 木 柴 抱 提 過 來 了 dmnahur( ) 參 照 huur 1. 斟 ( 酒 ; 液 體 ).Dmnahur namu yamu di? Ma ini dhuri ka na Ulo ga! 你 們 已 斟 過 ( 酒 ) 了 嗎? 怎 麼 沒 斟 上 Ulo 的 ( 酒 ) 呢! [ Toda dmnahur ] dmnanga( ) 參 照 danga 1. 撫 養.Ima dmnanga laqi Plmukan seediq alang ta hii di Utun? Utun, 我 們 部 落 的 哪 一 位 族 人 曾 撫 養 過 閩 南 人 的 小 孩? Page 131 of 393

132 dmnayo( ) 參 照 dayo 1. 幫 忙.Ima dmnayo isu paha rulu baro ka paye nii di? 是 誰 幫 你 將 這 些 稻 穀 搬 到 車 上 的? dmnidil( ) 參 照 didil 1. 搬 動.Isu dmnidil parih mu nii? 我 這 把 鋤 頭 是 你 帶 過 來 的 嗎? dmoi( ) 參 照 dooi 1. 拿 著 ; 使 用.Mkela dmoi halung kanna riso ta cbeyo. 我 們 以 前 的 青 年 族 人 都 會 使 用 槍 枝 dmtani( ) 參 照 damac 1. 食 用 ( 祈 使 ).Dmtani mekan namu ido ka qcurux mremun nii. 這 鹹 魚 你 們 吃 飯 時 食 用 dmtanun( ) 參 照 damac 1. 食 用.Wada daha dmtanun ciga ka rapi dnngeyan di. 燻 烤 的 飛 鼠 肉 昨 天 已 被 他 們 食 用 dmudul( ) 參 照 dudul 1. 帶 領.Puhuk Walis ka dmudul riso mosa phuling. Puhuk Walis 帶 領 著 青 年 去 狩 獵 ( 狗 獵 ) dmurang( ) 參 照 durang 1. 設 置 套 頸 式 繩 索 陷 阱.Desun ku na dmurang tkurih ssiyo neepah slaqi ku ka tama mu. 小 時 候 我 父 親 帶 我 去 放 置 套 頸 式 繩 索 陷 阱 捕 獵 竹 雞 [ 設 置 套 頸 式 繩 索 陷 阱 是 本 族 訓 練 少 年 族 人 設 陷 阱 獵 的 養 成 教 育 ] dmurun( ) 參 照 durun 1. 轉 達 ; 告 知.Dmurun seediq laqi mu, "pdesi ku pila si." 我 的 孩 子 託 人 轉 告 我 : 寄 錢 給 我 2. 祈 禱.Plaale miyan dmurun Tama Baro klaali mekan ido. 我 們 在 吃 飯 前 都 會 先 祈 禱 dmuxun( ) 參 照 damux 1. 蓋 屋 頂.Dmuxun namu knuwan ka tibu babuy ga di? 什 麼 時 候 你 們 才 要 把 那 豬 舍 的 屋 頂 蓋 上? dnamux( ) 1. 屋 頂.Ini baka moda mangal bgihur ka dnamux gmeya, kika dmamux tasin qalux cneexan ka rudan ta cbeyo duri. 由 於 以 白 茅 所 搭 的 屋 頂 易 被 ( 颶 ) 風 所 吹 毀, 所 以 我 們 的 先 祖 也 用 黑 色 的 頁 岩 做 屋 頂 dndilan( ) 參 照 didil 1. 搬 移.So hari dndilan utux qndriqan daha. 他 們 逃 得 無 影 無 蹤 dndulan( ) 參 照 dudul 1. 所 帶 領 的.Kingal dndulan supi Tanah Tunux wada daha thdeun ba cmebu ciida mesa. 聽 說 當 時 他 們 擊 潰 了 日 軍 所 率 領 的 一 個 ( 連 ) 隊 dndungus( ) 參 照 dungus 1. 沒 出 息.Uxe dndungus seediq kii, mbserux ma ini keepah. 那 個 人 真 是 沒 出 息, 懶 惰 不 工 作 Page 132 of 393

133 dneeran( ) 參 照 deur 1. 曾 育 苗 之 處.Dneeran miyan yqeyaq ruco hii ckawas, mrana phmaun deur dneeran hiya. 我 們 去 年 在 鹿 澤 田 裡 所 育 的 種 苗 很 茂 密 dneur( ) 參 照 deur 1. 育 苗.Dneun namu so sknuwan; ma ku ini klkela ka yaku. 你 們 是 什 麼 時 候 育 的 苗? 我 怎 麼 都 不 知 道 dngai( ) 參 照 danga 1. 餵 養 ; 養 育.Barux nami ini dngai, kndalax slaqi wada miyan blequn dmanga. 從 小 我 們 又 不 是 沒 有 養 育 他, 我 們 把 他 養 育 的 很 好 dngao( ) 參 照 danga 1. 撫 養.Dngao miyan yami ka Robo su nii di ho? ( 讓 ) 我 們 來 撫 養 你 的 Robo, 好 嗎? dngaun( ) 參 照 danga 1. 撫 養.So nii namu ini gdrumuc meepah ma ini osa sntuku pila, dngaun namu maanu ka laqi namu denu? 像 你 們 這 樣 不 認 真 工 作 又 不 去 賺 錢, 要 怎 樣 撫 養 你 們 的 子 女? dngdangi( ) 參 照 dangi 1. 朋 友 ( 複 數 ).Uka dngdangi seediq kii, ini naq skuxun theyaq seediq. 那 個 人 沒 什 麼 朋 友, 因 他 自 己 不 喜 歡 與 人 交 往 dngedang( ) 1. 滾 水.Tai hari wa! dngedang kiya, mtilux nana. 小 心 一 點! 那 是 滾 開 的 水, 還 很 燙 dngei( ) 參 照 dengu 1. 曬 乾 ; 烘 烤 ( 祈 使 ).Ani naq ini dngei ka trabus; malu puqun hngedun meluq duri. 花 生 不 一 定 要 曬 乾 ; 生 煮 也 好 吃 Dngei duma lexi namu; bsiyaq skuwan ka lexi dnngeyan. 曬 乾 你 們 的 竹 筍 ; 筍 乾 可 儲 存 久 些 dngeyan( ) 參 照 dengu 1. 曬 乾 ; 烘 乾 ; 燻 乾.Nganguc sapah miyan alang Gluban we, kii dngeyan nami paye. 我 們 清 流 部 落 住 家 的 院 子, 就 是 我 們 的 曬 穀 場 [ 因 過 去 的 庭 院 都 沒 鋪 上 水 泥, 故 於 曬 稻 穀 之 前 會 鋪 上 一 層 經 稀 釋 的 牛 糞, 待 乾 之 後 即 與 泥 層 隔 離, 而 成 為 一 個 曬 稻 穀 的 好 場 所 ] dngeyun( ) 參 照 dengu 1. 曬 乾 ; 烘 烤.Qmuyux de, psaun daha gigan ka macu han ma, dngeyun daha bobo bagah puniq. 若 遇 到 下 雨 天, 他 們 先 會 把 小 米 放 到 曬 簍 裡, 再 ( 把 整 個 ) 放 到 炭 火 上 烤 乾 dngusi( ) 參 照 dungus 1. 按 照 ( 祈 使 ).Dngusi naq lnglungan su ka mosa su meepah. 按 照 自 己 的 想 法 去 做 你 的 工 作 dngusun( ) 參 照 dungus 1. 計 畫 ; 目 標 ; 按 照.Kiya naq oda so dngusun su, iya so pquri icin. 確 立 了 你 的 計 畫 後, 就 不 要 走 偏 了 Kiya naq dngusun su, bleyaq naq so moda. 你 確 立 了 目 標 之 後, 就 好 好 的 達 成 它 dnhekan( ) 參 照 dehuk 1. 到 達.Mkteru dnhekan mu sapah di. 我 回 到 家 裡 已 經 三 天 了 Page 133 of 393

134 dnkaan( ) 參 照 deka 1. 分 一 半 之 物.Nii dnkaan ta siyang daka Watan, psugi dheya ga kiya hari denu. 這 是 我 們 和 Watan 平 分 的 豬 肉, 等 一 下 分 給 他 們 dnmatan( ) 參 照 damac 1. 食 用 過.Dnmatan na dekumu ka damac nii. Kumu 她 們 食 用 了 這 些 菜 dnngaan( ) 參 照 danga 1. 撫 養.Dnngaan maku maanu so nii namu mntgao ini thei. 我 撫 養 你 們 幹 嘛! 你 們 竟 然 都 一 樣 的 不 聽 話 dnngeyan( ) 參 照 dengu 1. 曬 乾 處 ; 曬 乾 物.Mqedin ta ita Seediq cbeyo, nuqah dnngeyan daha peni, gmaxan daha tnabus miriq. 以 前 我 們 賽 德 克 族 的 婦 女 們, 她 們 曬 乾 的 麻 紗 會 和 著 米 糠 粉 末 壓 揉 ( 用 腳 踩 ) 著 dnngusan( ) 參 照 dungus 1. 所 想 ; 所 設 計.Dnngusan su naq smmalu sapah su. 你 的 房 子 是 你 自 己 設 計 的 Dnngusan naq mege isu ka rudan su. 這 是 按 照 老 人 家 的 想 法 給 你 的 Nii naq dnngusan na mege isu; pndungus naq nisu. 這 是 按 照 他 的 想 法 給 你 的 ; 你 就 接 受 這 個 份 量 dnrangan( ) 參 照 durang 1. 陷 中 的 獵 物 ; 陷 中 獵 物 處.Dnrangan su inu glaqan nii Siyac? Uka riyung glaqan quri ita hini wa. Siyac, 這 隻 藍 腹 鷴 你 是 在 哪 裡 陷 中 的? 我 們 這 一 帶 藍 腹 鷴 很 少 耶 dnrunan( ) 參 照 durun 1. 囑 咐 ; 交 代.Kiya naq kari dnrunan na tama su. Iya ba chngii wa. 你 爸 爸 就 交 代 了 這 些 話 ; 你 千 萬 不 要 忘 了 dnsanan( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...).Dnsanan ku na qucun pnhmaan bubu na ka Temi. Temi 帶 給 我 她 媽 媽 種 的 蕗 蕎 dnurang( ) 參 照 durang 1. 放 置 套 頸 式 繩 索 陷 阱.Isu dnurang tkurih nii Pidu? Ma su mkela dmurang di peni. Pidu, 這 竹 雞 你 陷 到 的 嗎? 你 已 會 放 置 套 頸 式 陷 阱 了 呢 dnurun( ) 參 照 durun 1. 被 告 知.Dnurun ku daha meyah mimah sino rai. 我 被 告 知 來 喝 喜 酒 的 dnyagan( ) 參 照 dayo 1. 被 幫 忙.921 mrunu ciida, egu dnyagan seediq quri alang miyan. 921 大 地 震 那 時 候, 很 多 人 幫 助 我 們 的 部 落 dnyangan( ) 參 照 dayang 1. 闢 防 火 線.Ma glahang dnyangan na Siyac nii peni, ye na icuw qerac lmiqu. Siyac 開 的 闢 防 火 線 滿 寬 的 耶 他 可 能 怕 燒 到 山 林 2. 燻 過 的 獵 肉.Dnyangan su wawa rqenux nii Takun? Takun, 你 這 鹿 肉 是 燻 過 的 嗎? dodah( ) 1. 鞦 韆.Snyukan ware ka dodah nami yami cbeyo; qtehur snuyuk snyukan na. 我 們 以 前 的 鞦 韆 是 用 麻 線 抽 捻 的 ; 抽 捻 成 的 鞦 韆 繩 索 滿 粗 的 Page 134 of 393

135 doku( ) 1. 毒.Uka naq doku duma ka quyu duri, so ka quyu qpatun peni. 沒 有 毒 性 的 蛇 也 有, 像 水 蛇 就 是 [ 日 ] donburi( ) 1. 碗 公.Ga donburi hiya begu mtilux. 熱 湯 裝 在 大 碗 公 裡 面 dooi( ) 1. 拿 ; 握 著.Dooi tikuh han! 請 先 拿 著! doosan( ) 參 照 daus 1. 紡 紗.Doosan daha dosan ka nuqah qnqihan daha. 她 們 以 紡 錘 紡 她 們 已 紡 好 的 紗 doosi( ) 參 照 daus 1. 精 削.Doosi yamu ka qwarux; mdaus miyan oro nii ka yami. 你 們 來 精 削 黃 藤 皮 ; 長 節 竹 我 們 來 用 doosun( ) 參 照 daus 1. 精 削.Asi ka yayu mhungun malu doosun, kika thngelun daha lmepax yayu daha de mdaus. 精 削 ( 黃 藤 皮 ) 用 的 刀 具 一 定 要 鋒 利, 所 以 他 們 要 ( 進 行 ) 精 削 時 會 將 刀 具 磨 利 2. 紡 紗.Ga doosun na Temi ka dnaus na Iwan. Temi 在 紡 Iwan 捻 好 的 紗 dooyan( ) 參 照 dooi 1. 握 把 ; 把 手.Ma ka uka dooyan na keruc nii, huwa kesun kmeruc di? 這 把 鋸 子 沒 把 手, 要 怎 麼 鋸 呢? dooyun( ) 參 照 dooi 1. 拿 著 ; 握 著.Ye na kndamac yaku ka Temu, kii naq qntaan ku na de, dooyung ku na baga ma tlusun ku na sapah na truma. 或 許 是 Temu 太 思 念 我 了, 一 見 到 我 就 握 住 我 的 手 並 拉 我 往 他 屋 內 去 Ini huwa, plaxi! Dooyun mu. 沒 有 關 係 放 掉 它! 我 會 握 著 doriq( ) 1. 眼 睛.Mbudu icin doriq na baki na. 他 祖 父 瞎 了 一 隻 眼 睛 dosun( ) 參 照 daus 1. 要 紡 紗.Dosun su knuwan ka mnsngari na nii di? 這 剩 下 的 妳 什 麼 時 候 要 紡 紗? doyobi( ) 1. 星 期 六.Wada mgrebu doyobi Hori ka dheya ga, uka hini. 他 們 在 星 期 六 的 早 上 到 埔 里 去 了, 不 在 這 裡 [ 日 ] dqagan( ) 參 照 deqo 1. 欺 騙.Dqagan na kari ka tama bubu na ma, wada gmruus plaling qcurux ka heya. 他 對 他 父 母 說 謊 話, 偷 偷 地 去 釣 魚 dqagi( ) 參 照 deqo 1. 說 謊 ( 祈 使 ).Dqagi rmengo! Iya tgsai bale! 敷 衍 他 幾 句, 不 要 跟 他 說 事 實 dqagun( ) 參 照 deqo 1. 欺 瞞.Ma ani sense dqagun su Dakis, naqah so kiya wa. Dakis, 你 怎 麼 連 老 師 都 要 騙, 那 樣 是 不 好 的 耶 dqeras( ) 1. 臉.Ma naq mntena riyung bubu na dqeras na laqi ga. 那 個 小 孩 子 的 臉 長 的 非 常 像 他 媽 Page 135 of 393

136 媽 2. 面 子.Thei hari kari rudan, kii si ini seeliq dqeras tnsapah. 遵 從 老 人 家 的 教 導, 這 樣 才 不 會 丟 家 人 的 面 子 dqutan( ) 參 照 daquc 1. 勾 上.Dqutan pako qwarux ka lukus na tama mu. 我 爸 爸 的 衣 服 被 黃 藤 的 勾 刺 勾 住 dquti( ) 參 照 daquc 1. 勾 住 ( 祈 使 ).Dquti tikuh kagun su trasi mu ga tuting truma ga Bagah. Bagah, 你 用 你 的 砍 草 刀 將 我 掉 在 底 下 的 帽 子 勾 上 來 ( 勾 住 ) dqutun( ) 參 照 daquc 1. 勾 住.Dqutun mu daquc nii wa; ye ini huwa? 我 用 這 鉤 子 勾 住 喔 ; 有 沒 有 關 係? drangi( ) 參 照 durang 1. 放 置 套 頸 式 繩 索 陷 阱 ( 祈 使 ).Drangi papak na tama rodux ga Umin; pnhqilun su de drangun su nduyung na. Umin, 你 要 陷 套 那 隻 公 雞 的 腳 部, 你 若 陷 套 牠 的 脖 子 會 把 牠 弄 死 的 drangun( ) 參 照 durang 1. 以 繩 索 陷 阱 捕 獵.Drangun daha qnawan ka qolic weewe ma rqebux de niqan qnawan. 若 有 鋼 絲 線 時, 族 人 們 會 以 鋼 絲 線 來 陷 獵 野 兔 和 狐 狸 [ 本 族 的 獵 具 樣 式, 隨 著 與 外 來 族 群 的 交 流 互 動 就 有 了 較 先 進 的 狩 獵 器 具, 當 然 很 受 族 人 們 的 喜 用 ] draqun( ) 1. 雌 性 的 野 鹿.Gipu kesun ta rqenux tnbugan ma; draqun kesun ta rqenux lmiqu. 飼 養 的 ( 母 ) 鹿 我 們 稱 gipu; 野 生 的 ( 母 ) 鹿 則 稱 draqun dremus( ) 1. 露 水.Asi ka mgrebu niqan dremus waso sudu. 清 晨 期 間 花 草 葉 才 有 露 水 Ye mnkdalax inu peni dremus nii, mgrebu de mdremus kanna ka speriq ma waso qhuni. 也 不 知 露 水 是 怎 麼 來 的, 晨 間 的 雜 草 以 及 樹 葉 上 都 沾 滿 著 露 水 dresiq( ) 1. 山 漆 樹.Rudan qhuni na dresiq ge niqan yxeyux ma mgceyas cceka na. 老 漆 樹 的 中 間 會 長 出 黃 色 木 心 drumuc( ) 1. 勤 勞.Kedu naq drumuc na meepah ka Ape! Hmnuwa su naq isu? Ape 是 那 麼 地 勤 奮 工 作! 那 你 是 怎 麼 回 事? druni( ) 參 照 durun 1. 交 代 ; 轉 達 ( 祈 使 ).Druni tama mu, pdesi ku pila kesa. 轉 告 我 父 親, 寄 錢 給 我 2. 代 轉 ; 轉 求.Druni Tama Baro qnquwan ndaan ta bobo dheran. 我 們 為 在 世 上 的 罪 惡 祈 求 天 主 dsanan( ) 參 照 adis 1. 帶 來 ( 送 來 ).Dsanan na kingal tama rodux ma, kingal bubu rodux tama mu rudan ka Tado; irih mu so sqrasan rudan mesa hiya. Tado 為 我 祖 父 帶 了 一 隻 公 雞 和 一 隻 母 雞 ; 他 說 是 要 讓 老 人 家 高 興 的 dsane( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 給 回...).Dsane ta tama bubu ta ka wawa rnbruban nii. 我 們 將 這 燻 烤 過 的 獵 肉 帶 給 我 們 的 父 母 親 Page 136 of 393

137 dsani( ) 參 照 adis 1. 為 某 人 帶 ( 祈 使 ).Dsani dheya kanna nngari na da! 把 剩 下 的 東 西 全 部 帶 去 給 他 們 吧! dsanun( ) 參 照 adis 1. 為 某 人 準 備 ; 為 某 人 帶.Ye su dsanun hlama laqi na? 你 要 帶 糖 果 給 他 的 孩 子 嗎? dsdesan( ) 參 照 adis 1. 帶 著.Dsdesan ku na prigo alang seediq Toda hii ka Kumu; moda miyan ptgesa kari rudan alang ntoda hii. Kumu 帶 領 我 逛 Toda 族 人 的 部 落 ; 我 們 逕 向 Toda 的 耆 老 們 請 益 dsdesi( ) 參 照 adis 1. 帶 著 ( 祈 使 ).Dsdesi ba laqi nii Pawan ha; iya plaxi wa; ini kela rmigo alang Taycyu ka heya. Pawan, 你 一 定 要 帶 著 這 小 孩 ; 不 要 放 掉 他 ; 他 不 會 逛 台 中 市 喔 dsdesun( ) 參 照 adis 1. 帶 著.Tiwas, dsdesun saku naq inu wa? Asi ta bleyaq theyaq sapah na Umin nii hayan. Tiwas, 妳 究 竟 要 帶 我 到 哪 裡? 我 們 乾 脆 好 好 地 先 在 Umin 的 家 玩 dudensya( ) 1. 腳 踏 車.Uka hari seediq taapa dudensya, anu mrkala hari elu nami. 以 前 的 人 很 少 騎 腳 踏 車, 因 為 我 們 的 路 多 上 坡 dudul( ) 1. 帶 領.Dudul naq dapa su Walis! Iya pduli seediq. Walis, 你 帶 著 你 的 牛 吧! 不 要 給 別 人 帶 duduy( ) 1. 懸 吊 著.Ye hmnuwa naq seediq ta cbeyo; nii duduy biqir daha nduyng duma naq mesa. 不 知 我 們 以 前 的 族 人 是 怎 麼 回 事 ; 據 說 他 們 有 的 脖 子 上 懸 吊 著 這 麼 大 的 甲 狀 腺 瘤 duhi( ) 參 照 uduh 1. 烤.Duhi kiya bbiyan da; trae ta ka laqi han. 傍 晚 再 烤 ; 我 們 先 等 孩 子 們 回 來 [ Toda duhi ] duhun( ) 參 照 uduh 1. 烤.Duhun ta maanu qcurux nii di? 我 們 要 用 什 麼 來 烤 這 條 ( 些 ) 魚 呢? [ Toda duhun ] duhung( ) 1. 臼.Meyah kmbarux duhung mu tama su kusun. 明 天 你 爸 爸 會 來 借 我 的 搗 米 臼 duma( ) 參 照 duhung 1. 一 些.Gaga mu desun duma ma gaga sapah duma. 有 一 些 我 會 帶 著, 有 一 些 放 在 家 裡 dungan( ) 1. 又 ; 再 ; 還 要.Gaga mseyan dungan bubu su? 你 媽 媽 還 在 生 氣 嗎? dungus( ) 1. 目 標 ; 意 義.Wada ku so mnbahang. Ani si ini ku bleyaq mbahang ciida, kii ini ku hari kela dungus na. 我 有 聽 過 只 是 當 時 我 沒 有 仔 細 去 聽, 所 以 我 不 太 知 道 它 的 意 義 Maanu dungus na yahun su hini dungan? 你 再 回 到 這 裡 還 想 做 什 麼 呢? 2. 範 圍.Kii naq Page 137 of 393

138 dungus na dheran nnisu. Iya mmhemuc sndayak na seediq. 你 的 土 地 範 圍 就 到 這 裡, 不 要 隨 便 侵 占 別 人 的 土 地 3. 達 到 某 狀 況.Uka dungus na so rseno ini qeepah, maha uka brahan dmanga tnsapah na di. 不 工 作 的 男 人 是 沒 有 辦 法 達 到 養 家 的 目 的 dunuq( ) 參 照 duhung 1. 凶.Sapah so wada haan cghuur seediq ge sapah dunuq kesun daha. 他 們 會 稱 有 人 上 吊 自 殺 的 房 子 叫 凶 屋 dupan( ) 參 照 aduk 1. 趕 走.Wada dupan na Ukan da riso mnimah sino hini. 在 這 裡 喝 酒 的 年 輕 人 已 被 Ukan 趕 走 了 dupi( ) 參 照 aduk 1. 趕 走 ( 祈 使 ).Dupi bibi ga mekan paye gaga wa. 把 ( 那 些 ) 正 在 吃 稻 穀 的 鴨 子 趕 走 dupun( ) 參 照 aduk 1. 趕 走.Dupun ta inu di dapa nii? 我 們 要 把 這 ( 群 ) 牛 趕 到 哪 裡 了? [1. Truku dupun 2.dupun 可 以 指 傳 統 的 獵 場 ] durang( ) 1. 套 頸 式 繩 索 陷 阱.Durang nii ge snyukan ware, saanun daha dmurang qbheni, so ka tkurih ramang ma glaqan. 套 頸 式 繩 索 陷 阱 是 將 苧 麻 線 抽 成 的 繩 索 為 套 繩 ; 族 人 們 用 來 套 陷 鳥 類, 如 竹 雞 和 綠 鳩 以 及 藍 腹 鷴 等 等 duri( ) 1. 也.Maha su dmayo meepah duri? 你 也 要 上 山 幫 忙 工 作 嗎? Mnekan ku ido ka yaku di, ma tama mu duri. 我 吃 過 飯 了, 我 爸 爸 也 吃 過 了 Snkuhun ku mosa muyas ma sokiya heya uri. 我 喜 歡 唱 歌, 他 也 是 duruk( ) 1. 大 葉 石 櫟.Qhuni mkere ka duruk nii, ngalan daka riduy perih ma riduy kawin. 大 葉 石 櫟 屬 硬 質 的 樹 木, 他 們 會 拿 來 製 作 鋤 頭 及 掃 刀 的 柄 durun( ) 1. 交 代.Ma su ini durun han, naka su krngiyan. 你 怎 麼 沒 有 先 交 代, 否 則 會 先 預 留 給 你 2. 祈 禱.Durun isu han! 請 你 祈 禱 吧! -duwa-( ) 1.. duxin( ) 1. 里 肌 肉.Tnugiyo wawa ka duxin, uka siyang. 里 肌 肉 只 有 瘦 肉, 沒 有 肥 肉 dyagan( ) 參 照 dayo 1. 幫 助.Dyagan ta daha seediq de, asi ta ka dyagun seediq duri. 我 們 受 人 幫 助 之 後, 我 們 也 要 幫 助 人 家 dyagi( ) 參 照 dayo 1. 幫 助 ( 祈 使 ).Dyagi tikuh dmidil, chedil napa na laqi ga. 幫 那 個 小 孩 子 提 一 下 行 李, 他 的 東 西 很 重 Page 138 of 393

139 dyago( ) 參 照 dayo 1. 幫 忙 ; 協 助.Dyago ta hmaqul paye ka Takun ga han, uxe na qdeyun diida di. 我 們 幫 Takun 搬 稻 穀 吧,( 否 則 ) 他 會 很 慢 才 搬 完 dyagun( ) 參 照 dayo 1. 幫 助.Dyagun daha mheyan eruc ka seediq mksmalu sapah cbeyo. 他 們 會 幫 忙 搬 運 樑 柱 給 要 蓋 傳 統 房 子 的 人 dyangi( ) 參 照 dayang 1. 闢 防 火 線.Iya asi hduri ka tntakan su, dyangi han. 你 砍 伐 的 耕 地 不 要 馬 上 燒 墾, 要 先 開 闢 防 火 線 dyangun( ) 參 照 dayang 1. 闢 防 火 線.Ani naq biciq ma, ani naq paru ka tntakan namu, asi namu ka dyangun de hdurun namu. 不 論 你 們 所 砍 伐 的 耕 地 是 大 是 小, 在 燒 墾 之 前 一 定 要 開 闢 防 火 線 ka( ) 1. 格 位 標 記.Pawan Dakis ka tama su, ma ima ka bubu su, Dakis? Dakis, 你 爸 爸 是 Pawan Dakis, 那 你 媽 媽 是 哪 一 位? [ Toda ka Truku ka] kaalang( ) 參 照 alang 1. 他 族 人 ; 他 國 人.Hwaun miicuw kaalang, asi naq kncykani hii. 別 族 的 人 有 什 麼 好 怕 的, 照 樣 予 以 反 擊 kabang( ) 1. 書 包 ; 背 包.Mapa ku kabang mosa gako. 我 揹 書 包 上 學 [ Toda kabang Truku qabang] kacidento( ) 1. 手 電 筒.Hrui kacidento su han; ini tai elu di. 打 開 你 的 手 電 筒, 看 不 到 路 了 [ 日 ] kaciya( ) 1. 尼 龍 提 袋.Ngali; gaga kaciya hii kanna suke. 自 己 拿, 豆 子 都 在 尼 龍 提 袋 內 [1. Toda kaciya Truku kaciya 2. 日 ] kacuy( ) 1. 鏟.Kacuy isu deun ga ha, hao ku kraman meelih qsiya yqeyaq ka yaku. 你 來 鏟 秧 苗, 我 去 把 田 裡 的 水 放 掉 [ Toda kcuy Truku kacuy] kacuy ido( ) 1. 鍋 巴.Smkuxun miyan riyung mekan kacuy ido slaqi nami. 我 們 小 時 候 很 喜 歡 吃 鍋 巴 kadang( ) 1. 臼 齒.Kadang rupun ka mpsekan mekan puqun. 臼 齒 用 來 咀 嚼 我 們 所 吃 的 東 西 [ Toda kadang Truku kadang] kadi( ) 1. 網 子.Ye su niqan kadi qcurux? 你 有 魚 網 嗎? [1. Toda kadi Truku kaji Page 139 of 393

140 2. 過 去 本 族 群 是 以 狩 獵 所 獵 獲 的 獵 物 為 主 要 的 蛋 白 質 來 源, 故 本 族 群 的 男 子 幾 乎 個 個 善 獵, 他 們 平 時 極 少 捕 魚, 僅 於 大 雨 後 河 / 溪 水 暴 漲 以 及 舉 行 捕 魚 祭 時 才 捕 魚, 故 他 們 還 是 備 有 魚 網 及 捕 蝦 籠 ] kadu( ) 1. 雞 寮 ; 雞 舍.Tbugi tikuh rodux ga kadu ga de bbiyan. 傍 晚 的 時 候 餵 一 下 在 雞 寮 裡 的 雞 仔 [ Toda kadu Truku kadu] kagami( ) 1. 鏡 子.Nima kagami nii? Ma plaxan hini di. 這 是 誰 的 鏡 子? 怎 麼 留 置 在 這 裡 [ 日 ] kagi( ) 1. 鑰 匙.Ye nisu kagi nii? Wada mu psaun inu ka naku di. 這 是 你 的 鑰 匙 嗎? 我 的 放 到 哪 裡 了 [ 日 ] kaguh( ) 1. 搔 癢.Iya kaguh tunux, asi rengo de klaun su. 不 要 搔 頭, 你 知 道 的 話 就 說 出 來 [ Toda kawah Truku kaguh] Kahabu( ) 1. 平 埔 族.Egu Kahabu ssiyo alang nami cbeyo; ma saya de uka hari qtaan di. 以 前 住 我 們 部 落 旁 邊 的 平 埔 族 很 多 ; 現 在 已 經 很 少 了 kahan( ) 1. 犁 耙.Umin, kbrexi ku tiuh kahan su han, wada gerung kahan mu wa. Umin, 你 的 犁 耙 借 我 一 下, 我 的 犁 耙 斷 了 [ Toda kahar Truku kahan] kahar( ) 1. 較 細 的 樹 稈.Ga kanna kahar qhuni, dao ta mapa kiya di. 那 兒 有 很 多 的 乾 樹 桿, 我 們 等 一 下 再 揹 回 去 [ Toda rawraw Truku kahaw] Kako( ) 1. 中 正 村.Alang Mktina ka Kako gaga. 中 正 村 是 布 農 族 的 部 落 [ 日 ] kama( ) 1. 煮 飯 鍋.Kenu kama su hprayun ido, Tado? Tado, 你 煮 飯 用 的 鍋 子 是 哪 一 個? [ 日 ] kanggohu( ) 1. 護 士.Kanggohu ka qbsuran mqedin na Umin. Umin 的 姊 姊 是 護 士 [1. Toda mqlahang Truku mqlahang 2. 日 ] kanna( ) 1. 全 部.Aguh hini kanna namu. 你 們 全 部 都 過 來 這 裡 [ Toda kana Truku kana] kanso( ) 1. 乾 燥.Asi naq kanso ka ngiro ma qelung, ki brigun mukan. 香 菇 和 木 耳 一 定 要 先 乾 燥, 平 地 人 才 會 買 [ 日 ] Page 140 of 393

141 kansoki( ) 1. 乾 燥 機.Hai posa kansoki hiya kana ngiro ga han. 將 香 菇 全 部 放 到 乾 燥 機 裏 頭 [ 日 ] kanteng( ) 1. 愛 玉 子.Nima kanna kanteng gaga phdagun ga? Ma egu nngalan na! 那 些 曬 著 的 愛 玉 子 是 誰 的? 採 集 的 不 少 哦! [1. Toda kanteng Truku kanteyng 2. 日 ] kantera( ) 1. 煤 油 燈.Slaqi ku han we hniru miyan kantera han ma, ye ku wada yongnense de niqan dengki di. 小 時 候 我 們 是 以 煤 油 燈 當 照 明, 約 在 我 讀 四 年 級 時 就 有 電 了 [1. Toda kantera Truku kantera 2. 日 ] kanzume( ) 1. 罐 頭 製 品.Uka hari ppuqul ka cbeyo, maruy hari kanzume ka seediq ciida. 以 前 比 較 沒 有 東 西 可 以 吃, 常 會 買 罐 頭 製 品 ( 食 用 ) [ 日 ] kapa( ) 1. 膠 質 雨 布.Uka ta kapa ka ita Seediq cbeyo, kika muyu ta kari Tanah Tunux mesa kapa di. 我 們 賽 德 克 人 以 前 沒 有 雨 布 這 個 名 詞, 所 以 我 們 就 以 日 語 的 kapa 來 稱 呼 雨 布 [1. Toda kapa Truku kapa 2. 日 ] karac( ) 1. 天 空 ; 天 候.Iya osa de naqah karac. 天 氣 不 好 的 話 就 不 要 去 [ Toda karac Truku karac] karang( ) 1. 螃 蟹.Ma so hari karang ndaan na seediq ga. 那 人 的 行 徑 怎 麼 像 螃 蟹 一 樣? [1. Toda krarang Truku kmarang 2. 喻 夜 郎 自 大, 目 中 無 人, 橫 行 霸 道 ] Karengko( ) 1. 花 蓮.Wada naq ciga Karengko ka tama mu. 我 爸 爸 昨 天 就 去 了 花 蓮 [1. Toda Karengko 2. 日 ] kari1( ) 1. 語 言 ; 話 語 ; 故 事.Kari su maanu kiya? 你 那 是 什 麼 話 ( 語 )? [ Toda kari Truku kari] kari2( ) 1. 挖 掘.Kari ta maanu di? Ini ta adis parih. 我 們 要 用 什 麼 挖 了 呢? 我 們 沒 帶 鋤 頭 Page 141 of 393

142 karic( ) 1. 因 用 力 而 爆 筋.Asi lux so karic snkribu bubu na laqi kii, ado ini desi na bubu na. 那 小 孩 要 跟 著 媽 媽 去 而 死 命 的 纏 著 她 媽 媽, 因 她 媽 媽 沒 帶 她 去 karo( ) 1. 整 理.Ini karo sapah mqedin kii, ado ka mbserux. 那 位 婦 女 不 整 理 家 務, 因 她 懶 惰 [ Toda karaw Truku karaw] kasing( ) 1. 芒 萁.Saun tmrudu boyak ka kasing nii, kika ddngaun daha kayko laqi han. 野 豬 會 在 芒 萁 叢 中 做 窩, 就 是 小 朋 友 常 拿 來 養 蠶 的 啊 [ Toda kerang Truku egan] kati( ) 1. 惹 ( 人 家 ).Iya kati seediq mbeyax de su naq ini kbeyax wa. 你 打 不 過 人 家 就 不 要 惹 人 家 [ Toda thri Truku kati] kawas( ) 1. 年 ; 明 年.Kawas kawas na mosa rmigo Tanah Tunux deawi Takun. Awi Takun 他 們 每 年 都 會 到 日 本 旅 遊 [ Toda kawas Truku kawas] kawing( ) 1. 鐮 刀.Asi naq kawing moda tmaatak neepah cbeyo. 以 前 砍 草 做 工 非 得 要 用 鐮 刀 不 可 [ Toda soki ] kayak( ) 1. 切.Isu kayak siyang nii Uma; sae ku smino sama ka yaku. Uma, 妳 來 切 豬 肉, 我 去 洗 菜 kaydang( ) 1. 階 梯 ; 樓 梯.Qtai hari moda su kaydang ga. 你 走 樓 梯 要 小 心 [1. Toda kaydang Truku kaydang 2. 日 ] kayobi( ) 1. 星 期 二.Qdeun mu mhuma kayobi ka ucik mu. 我 會 在 星 期 二 ( 之 前 ) 把 我 的 辣 椒 種 完 [1. Toda tudha diyax iyax sngayan Truku tgdha jiyax iyax sngayan 2. 日 ] kayu( ) 1. 小 罈 子.Sqrugun daha kayu ka qucun ma, gmaxun daha ucik. 他 們 將 蕗 蕎 或 著 辣 椒 醃 在 小 罈 子 裡 kazari( ) 1. 裝 飾 品.Mnlamu naq kazari riso ma weewa saya da; ani muhing dnguxun daha duri. 現 在 Page 142 of 393

143 青 年 男 女 的 裝 飾 品 可 說 是 五 花 八 門, 連 鼻 子 也 穿 起 飾 物 [1. Toda kazari Truku kazari 2. 日 ] kbarux( ) 1. 借.Iya hari kbarux pila seediq; prihun su maanu bobo na de egu knbrexan su. 不 要 一 直 向 別 人 借 錢 ; 借 多 了 之 後, 你 拿 什 麼 還 人 家 [ Toda kbarux Truku kbarux] kbbegax( ) 1. 水 冬 瓜.Mkela tmngayan ssudu ma qqhuni ka rudan ta cbeyo, kbbegax kesun daha ka nii. 我 們 先 祖 有 為 花 草 樹 木 命 名 的 智 慧, 他 們 稱 水 冬 瓜 為 如 睪 丸 似 的 瓜 (kbbegax) kbberih( ) 1. 後 退 ; 折 返.Tminun doriq ge ttinun kbberih kesun daha. 菱 形 織 紋 的 織 法 被 稱 做 反 織 法 [ Toda kbbrih Truku kbberih] kbbobo( ) 參 照 bobo 1. 沿 著 某 物 之 上.Ga kbbobo harac mkkesa ka laqi. 孩 童 們 沿 著 石 牆 上 走 ( 孩 子 們 走 在 石 牆 上 ) kbbungu( ) 1. 沿 著 山 巒.Kbbungu miyan mkkesa; ma uka cmcamac lmiqu kii. 我 們 延 著 山 巒 走 ; 但 那 座 山 林 沒 有 獵 物 [ Toda kbbungu Truku kbbungu] kbekuy( ) 1. 一 百 ; 百.Niqan si kari ta mesa kbekuy; ani si ini ta bleyaq smepu dehuk kbekuy ka ita seediq. 我 們 是 有 一 百 這 樣 的 語 彙, 但 我 們 賽 德 克 的 族 人 不 會 由 一 地 數 到 一 百 kbhege( ) 參 照 bhege 1. 使 變 白.Uka ta kesun kbhege de asi kbhege ka seediq, heun naq ini pntena hei kkingal seediq. 我 們 沒 辦 法 說 讓 人 變 白 就 會 變 白, 因 每 個 人 的 身 體 髮 膚 本 來 就 不 一 樣 kbhingan( ) 參 照 behing 1. 搭 工 寮 之 處.Asi ka malu kbhingan haun daha smmalu behing. 族 人 會 選 擇 適 宜 搭 建 工 寮 的 地 方 蓋 工 寮 kbkii( ) 參 照 biki 1. 彎 曲.Kbkii tikuh quri hini, ga msbaang quri icin. ( 將 它 ) 向 這 裡 彎 過 來 一 點, 它 在 向 一 邊 傾 斜 kbkiyan( ) 參 照 biki 1. 彎 曲.Wada kbkiyan na Utun da kawin mu; ye na snipaq maanu peni. 我 的 砍 草 刀 被 Utun 砍 ( 用 ) 彎 了 ; 不 知 他 拿 去 砍 了 什 麼 東 西 kbkiyun( ) 參 照 biki 1. 彎 曲.Ma su kbkiyun qnawan nii? Hwaun su? 你 怎 麼 要 把 這 金 屬 線 彎 折? 你 要 做 什 麼 用? kbnuhan( ) 參 照 bunuh 1. 戴 帽 子.Ga kbnuhan laqi mqedin na Takun ga ka bunuh tanah na laqi mu. Takun 的 女 兒 戴 著 的 是 我 孩 子 的 紅 帽 子 Page 143 of 393

144 kbnuhi( ) 參 照 bunuh 1. 戴 帽 子 ( 祈 使 ).Kbnuhi bunuh su nii wa; chngiyun su kiya hari denu. 把 你 的 帽 子 戴 上 ;( 不 然 ) 等 一 下 你 會 把 它 給 忘 了 kbnuhun( ) 參 照 bunuh 1. 戴 帽 子.Wada kbnuhun na Bagah ta bunuh su Ukan; so hari mesa maha ku Hori. Ukan, 你 的 帽 子 被 我 們 的 Bagah 戴 著 ; 他 好 像 說 他 要 去 埔 里 kbragan( ) 參 照 baro 1. 加 長 處.Kbragan daha hari riduy kagun de, mseqic cida tlahi ga baro. 當 要 砍 除 柚 樹 較 高 的 枝 椏 時, 他 們 會 把 掃 刀 的 柄 加 長 kbragi( ) 參 照 baro 1. 加 長 一 點 ( 祈 使 ).Kbragi tikuh smeqic namu btakan; hmuwa de ini baka qndisan na? 你 們 切 竹 子 的 時 候 切 長 一 點 ; 不 夠 長 的 話 怎 麼 辦 ( 怕 到 時 候 長 度 不 夠 )? kbragun( ) 參 照 baro 1. 加 長.Ye ini huwa kbragun tikuh negul dapa nii? 把 這 牽 牛 的 繩 索 加 長 沒 關 係 嗎? kbrexan( ) 參 照 kbarux 1. 借.Uka kbrexan pila alang ta ita Seediq nii; ye hmuwa mesa knbarux pila ka alang Plmukan peni. 我 們 賽 德 克 的 部 落 是 沒 地 方 借 款 的 ; 不 知 漢 人 居 住 的 地 方 是 怎 麼 借 款 的 kbrexi( ) 參 照 kbarux 1. 借 ( 祈 使 ).Iya kbrexi seediq slmadac su kii Sapu; ini pntena ddoi ttaxa. Sapu, 你 的 獵 刀 不 要 借 給 別 人 ; 每 個 人 的 使 用 方 式 不 同 kbrexo( ) 參 照 kbarux 1. 借 ( 祈 使 ).Kbrexo ta tikuh bakic su nii han Pidu; ga gerung ddooyan na ka naku hii wa. Pidu, 我 跟 你 借 一 下 水 桶 ; 我 家 的 ( 水 桶 ) 手 把 斷 了 kbrexun( ) 參 照 kbarux 1. 借.Wada su kbrexun ima parih ta dapa mesa su tama? Naka mu saun smiling. 爸 爸, 你 說 你 把 我 們 的 牛 犁 借 給 誰? 我 去 問 ( 他 ) 看 看 kbudu( ) 參 照 budu 1. 眼 盲.Tglayan miyan texan tama rodux miyan yami ka Takun, wada bteran doriq ka naku; ani so kii we ini kbudu nana. 有 一 次 我 的 公 雞 和 Takun 的 公 雞 打 鬥 ; 我 的 被 踢 到 眼 睛, 即 使 那 樣 也 沒 有 瞎 掉 kbunuh( ) 參 照 bunuh 1. 戴 帽 子.Kbunuh mosa su ngerac, paru riyung hido saya. 妳 到 外 面 要 戴 帽 子, 今 天 太 陽 很 大 kbyaxi( ) 參 照 beyax 1. 用 力 ( 祈 使 ).Kbyaxi megun su negun dapa wa! 你 要 用 力 的 綁 好 牛 的 繩 子 哦! kchaya( ) 1. 那 樣 ( 的 方 式 動 作 等 ).Iya kchaya gmuulah laqi Pihu; greme su baga na. Pihu, 不 要 那 樣 與 小 孩 玩 耍 ; 你 會 弄 斷 他 的 手 Page 144 of 393

145 kcherus( ) 參 照 kchaya 1. 陡 峭 ; 斜 坡.Ini kcherus bale ka eluw ddaan miyan kiya. 我 們 經 常 要 經 過 的 路 沒 那 麼 陡 峭 kchungi( ) 參 照 chungi 1. 睡 得 很 沉.Ye ku wada kchungi na; ma ku ini qbahang ani tikuh kari namu skeeman. 我 可 能 是 睡 得 很 沉 ; 你 們 昨 晚 的 談 話 我 一 點 都 沒 聽 到 kcigi( ) 參 照 kacuy 1. 鏟.Tai hari ha! Iya kcigi ka rabu sama nii. 小 心 一 點 喔! 不 要 把 這 菜 苗 給 鏟 除 掉 [ Toda kciwiy Truku kcigi] kcigun( ) 參 照 kacuy 1. 鏟.Kcigun namu kanna rabu dhequy nii? 你 們 要 把 這 糯 米 稻 苗 全 部 鏟 起 來 嗎? [ Toda kciun Truku kcigun] kciyuk( ) 參 照 ciyuk 1. 反 抗 ; 反 擊.Ini kciyuk tama bubu na ka Iwan; laqi thei kari ka heya. Iwan 不 會 反 抗 她 的 父 母 親 ; 她 是 聽 話 的 孩 子 kclokah( ) 參 照 clokah 1. 輕.Kclokah hari lnglungan su; iya lngelung ani maanu. 你 心 理 放 輕 鬆 一 點, 不 要 想 太 多 kcugun( ) 參 照 icuw 1. 害 怕.Kcugun saku? Kedu su qnbsiyaq ini eyah sapah mu di. 你 會 怕 我 嗎? 你 怎 麼 很 久 沒 來 我 家 了 [ Truku kiisu] kdakan( ) 1. 袒 護.Iya hari kdakan laqi Dakis; uxe pthei bobo na denu. Dakis, 你 不 要 一 直 護 著 小 孩 ; 否 則 他 將 來 會 不 聽 話 [ Toda kdakan Truku kdakan] kdakil( ) 參 照 dakil 1. 攀 爬.Kdakil kesa Tumun ga wa; teta pnkela? 你 叫 Tumun 爬 看 看 啊 ; 看 她 爬 得 上 去 或 爬 不 上 去? kdengu( ) 參 照 dengu 1. 乾.Geegi mdengu na; iya ngali ka ini kdengu na nana. 挑 乾 的 ( 撿 起 來 ); 還 沒 乾 的 不 要 拿 ( 撿 起 來 ) kdere( ) 1. 懸 崖 峭 壁.Kdere paru ka tgiicin na, uka ddaan. 它 的 另 一 邊 是 大 峭 壁, 無 法 通 過 [ Toda katu Truku kdere] kdhai( ) 參 照 daha1 1. 兩 人 合 力 ( 祈 使 ).Kdhai mheyan de chedil peni. 如 果 重 的 話, 就 兩 人 合 力 扛 吧 kdhaun( ) 參 照 daha1 1. 二 人 合 力.Paru seediq kii, kika kdhaun daha di. 那 個 人 滿 高 大 的, 所 以 他 們 兩 個 合 起 來 攻 擊 他 kdhaye( ) 參 照 daha1 1. 讓 二 人 做 某 事.Kdhaye ta mheyan qhuni nii! 讓 我 們 兩 人 一 起 來 扛 這 木 頭 吧! Page 145 of 393

146 kdiida( ) 參 照 ida 1. 快 一 點.Kdiida hari mkkesa namu wa! uxe ta pskala basu denu. 你 們 要 走 快 一 點 喔! 不 然 我 們 會 趕 不 上 公 車 的 [ Toda llu Truku kdiida] kdira( ) 1. 記 取 教 訓.Ini su kdira mnnarux su paru nmahan su sino hndure dungan, Dakis? Dakis, 你 上 回 因 喝 酒 而 生 了 一 場 大 病, 你 不 記 取 教 訓? kdiyan( ) 參 照 kadi 1. 網.Kdiyan bolung na skmangis Tado ka hini. 這 裡 是 已 往 生 的 Mangis Tado 的 網 蝦 場 [ Toda kdiyan Truku djiyan] kdiye( ) 1. 蟬.Egu klegan kesun kdiye nii, niqan naq paru na ma, niqan naq biciq na duri. 蟬 有 很 多 種, 有 大 的 也 有 小 的 [ Toda kdiyac Truku kjiyay] kdiyun( ) 參 照 kadi 1. 網.Kadi so nii kdiyun daha qcurux ka dheya. 他 們 是 以 這 種 網 子 來 捕 魚 的 [ Toda kdiyun Truku kaji] kdkilan( ) 參 照 dakil 1. 攀 爬.Pnheyu daha kdkilan riso alalng ka eruc ga. 他 們 立 樁 是 要 讓 部 落 的 青 年 人 攀 爬 用 的 kdkili( ) 參 照 dakil 1. 攀 爬 ( 祈 使 ).Uka ta kesun kdkili ka wahil, uxe seediq ka dheya. 我 們 無 法 叫 藤 子 爬 上 去, 因 它 們 不 是 人 類 kdkilun( ) 參 照 dakil 1. 攀 爬.Kdkilun na beluh pnhmaan daha ka btakan ga daha sgeqi gaga. 他 們 插 著 的 那 ( 些 ) 竹 竿 是 要 讓 豆 子 攀 爬 用 的 kdmatun( ) 參 照 damac 1. 思 念.Kdmatun su mu riyung si tama su rudan. 你 祖 父 說 他 很 想 念 你 kdongi( ) 參 照 kodung 1. 使 勾 住 ( 祈 使 ).Kdongi baro hari; ini baka nana. 在 往 上 勾 一 些 ; 還 不 夠 kdrai( ) 參 照 kdira 1. 痛 打 ( 祈 使 ).Puhuk, asi kdrai beebu texal han wa; ini thei ani tntikuh ka laqi uka luqi nii. Puhuk, 你 就 痛 打 他 一 頓 吧 ; 他 是 這 麼 不 會 著 想, 一 點 都 不 聽 話 的 孩 子 [ Toda kdrai Truku kdrai] kdraun( ) 參 照 kdira 1. 凌 虐 ; 痛 打.Ga kdraun pqeepah tama na ka Siyac, so sgaalu qtaan. Siyac 被 他 爸 爸 幾 近 凌 虐 地 ( 不 停 止 ) 工 作, 看 起 來 滿 可 憐 的 [ Toda kdraun Truku kdraun] kduku( ) 1. 低 下 頭.Iya kduku Pering, uxe na klaun smeung hnyegan su denu. Pering, 你 不 要 低 下 頭 ; 不 然 她 量 不 準 你 的 身 高 kduruk( ) 1. 額 頭.Kedu knparu kduruk na laqi ga! 那 個 小 孩 子 的 額 頭 好 大 喔! Glahang ka kduruk Page 146 of 393

147 su. 你 的 額 頭 很 寬 [ Toda kduruk Truku pnglux] kedang( ) 1. 茴 香 菖 蒲.Srugun daha nduyung daha kedang ka seediq msapuh. Srugun daha nduyung daha kedang ka seediq msapuh. kedix( ) 1.( 好 ) 痛.Kedix! Ga su trigun luqah mu da! ( 好 ) 痛! 你 碰 到 我 的 傷 口 啦! keegu( ) 參 照 egu 1. 多.Ini keegu bale ka paye miyan ciida duri, knbaka naq so ppuqun peni. 當 時 我 們 的 稻 穀 也 並 不 是 那 麼 地 多, 夠 吃 而 已 keeki( ) 1. 跳 舞.Keeki ta keeki na Tiwas Pawan, so nii kmeeki heya wa. 我 們 來 跳 Tiwas Pawan 的 舞, 她 是 這 麼 跳 的 [ Toda rmri Truku grig] keelih( ) 1. 退 潮.Ma ini keelih nana qsiya yayung ga. 那 個 河 水 怎 麼 還 沒 有 退 潮! keeman( ) 1. 晚 上 ; 夜 晚.Asi ka keeman mosa cmebu rapic, ini tai diyan ka rapic. 要 到 晚 上 才 去 打 飛 鼠, 白 天 是 看 不 到 飛 鼠 的 Ma ani keeman meepah namu? 你 們 怎 麼 連 晚 上 都 工 作? Keeman da! Osa di! 晚 上 了! 回 家 吧! [ Toda kman Truku keeman] keguy( ) 1. 苧 麻.Pnhuma su naq keguy nii? 這 個 苧 麻 是 妳 種 的 嗎? Nima keguy nii? 這 是 誰 的 苧 麻? Bubu mu rmnengo mesa keguy we niqan daha klegan. 我 媽 媽 說 苧 麻 有 兩 種 [ Toda keri Truku krig] kekong( ) 1. 結 婚.Kekong knuwan weewa na Padiq si, Mahung? Mahung,Padiq 的 女 兒 什 麼 時 候 結 婚? [1. Toda kekong Truku keykong 2. 日 ] kela( ) 1. 知 道 ; 會 ; 懂.Ini kela tmlenga ka Dakis Pawan. Dakis Pawan 不 會 設 置 套 足 吊 掛 式 的 陷 阱 [ Toda kla Truku kla] kemux( ) 1. 握 拳.Kemux baga su Pihu; teta so kenu knmexan na baga su. Pihu, 你 握 拳 ; 看 看 你 的 拳 頭 有 多 大 kenan( ) 1. 我 ( 代 名 詞 ).Qita kenan wa! teta namu dehuk so nii. ( 你 們 ) 看 我 吧! 你 們 做 得 到 這 樣 子 嗎? kenu( ) 1. 哪 一 個.Kenu ka lukus sisu? Tanah nii? Ye mbhege nii? 你 的 衣 服 是 哪 一 件? 是 這 紅 色 的 嗎? 還 是 這 白 色 的? 2. 如 何 地.So kenu ka knsliko tnlaman na Takun Takun 跑 得 有 多 快? [ Toda tuinu ] Page 147 of 393

148 keras( ) 1. 豌 豆.Malu puqun ka ludux keras ma lmuan daha beluh na duri. 碗 豆 苗 很 好 吃, 而 且 可 以 採 收 他 的 豆 子 [ Toda keras Truku kras] kere( ) 1. 大 型 的 網 袋.Apa paye, bunga, sari ma camac rseno ka kere nii. Ado egu pnsaan na. 這 大 型 網 袋, 是 男 人 用 來 揹 穀 物 和 甘 藷 和 芋 頭 以 及 獵 物 的 因 它 容 量 大 ( 可 以 裝 很 多 ) [kere 是 指 本 族 傳 統 的 大 型 網 袋, 是 以 麻 線 織 成 的 今 族 人 已 不 再 製 作 ] keruc( ) 1. 鋸 子.Nima keruc nii? Ma ini ekan. 這 是 誰 的 鋸 子? 怎 麼 鋸 不 下 ( 鈍 掉 了 ) 2. 鋸. Keruc btakan ga, scuqi qnedis. 把 那 竹 子 鋸 掉, 太 長 了 [ Toda kruc Truku kruc] kerung( ) 1. 縐 紋.Egu kerung dqeras na baki mu rudan, ado naq ka rudan di. 我 祖 父 的 臉 上 有 很 多 縐 紋, 因 他 年 紀 大 了 [ Truku krung] kerung puyaq( ) 1. 佛 手 柑.Malu phmaun ka kerung puyaq; ini beyo gmarang. 佛 手 柑 很 好 種 植, 很 容 易 蔓 延 開 來 [ Toda cangi kerung Truku kerung sulay] kesa( ) 1. 告 訴 某 人 這 樣.Phdagi lukus kesa Iwan ga. 叫 Iwan 曬 衣 服 2. 說.Kesa (kesi) tama mu, meyah ku kusun di kesi (kesa). 跟 我 爸 爸 講, 我 明 天 才 回 家 [ Toda kca Truku ksa] kesacu( ) 1. 警 察.Egu ba riso ta hndure ga mosa muuyas kesacu gako saya di. 如 今, 我 們 年 輕 一 輩 的 青 年 已 有 不 少 在 唸 警 察 學 校 [1. Toda kesacu Truku keysacu 2. 本 族 的 借 詞 中 要 以 借 自 日 語 者 最 多, 這 是 由 於 在 本 族 的 歷 史 上, 本 族 人 最 先 接 受 的 是 日 本 教 育 之 故 3. 日 ] kesan( ) 參 照 kesa 1. 如 此 做 ; 這 樣 做.Kesan na phepux nbuyas mu ising kii; ye ga mita mnarux mu. 那 位 醫 生 這 樣 按 我 的 腹 部 ; 他 可 能 在 為 我 看 病 kesi( ) 參 照 kesa 1. 這 樣 做 ; 按 這 方 法 做 ( 祈 使 ).Kesi! Tmulus qhuni nii. 按 照 這 樣 子! 拖 這 個 木 頭! [ Toda kchaya Truku ksi] keso( ) 參 照 kesa 1. 這 樣 做 ( 祈 使 ).Keso ta mhuma paye nii. 讓 我 們 用 這 樣 的 方 式 種 稻 子 [ Toda kchaya Truku ksaw] kesun( ) 參 照 kesa 1. 這 樣 做.Kesun smalu gakac nii. 這 個 椅 子 要 這 樣 子 製 作 2. 所 謂 的.Kesun sapac ge dheran nuupu kanna seediq tnaalang. 所 謂 的 sapac 是 部 落 人 所 共 有 的 土 地 Page 148 of 393

149 ketu( ) 1. 嚙 合.Ketu rupun su wa, teta mttuku hnreyan na. 把 你 的 牙 齒 嚙 合, 看 看 長 得 整 不 整 齊 [ Toda mqqic Truku ketu] ketuy( ) 1. 摘 取.Ketuy sama kudung ga Paras; mahun ta begu. Paras, 把 那 龍 葵 菜 摘 下 ; 我 們 把 它 煮 湯 來 喝 [ Toda ktuuy Truku ktuy] kexin( ) 1. 手 指.Kexin baga kana smalu ani maanu wa. 都 是 手 指 在 製 做 許 多 東 西 [ Toda wawa bawa Truku luling] kgahan( ) 參 照 kugah 1. 撥 開.Kgahan ising ka doriq mu ma, sricuh ku na iyu doriq. 醫 生 撥 開 我 的 眼 睛, 幫 我 差 擦 眼 藥 kgahi( ) 參 照 kugah 1. 撥 開 ( 祈 使 ).Kgahi ka lnglungan su, iya lngelung ani maanu. 你 要 放 開 心 胸, 不 要 想 太 多 [ Toda rwahi Truku kgahi] kgahun( ) 參 照 kugah 1. 撥 開.Kgahun qapan baga rseno ge, bale niqan so mgdara ka qapan na baga. 撥 開 男 人 的 手 掌 時, 他 的 掌 上 留 有 血 痕 [ Toda krihun Truku kgahun] kgcilung( ) 參 照 rcilung 1. 水 的 深 淺.Ini kgcilung ssiyo na, ani naq mosa lmanguy hiya ka laqi. 它 旁 邊 不 深, 小 孩 子 們 可 以 到 那 裡 游 泳 kgei( ) 參 照 egu 1. 使 多 ( 祈 使 ).Kgei tikuh ka na rudan ga, ini huwa ka nita. 讓 長 者 的 多 一 點, 我 們 的 ( 少 一 點 ) 沒 關 係 kgeli( ) 1. 白 耳 畫 眉 鳥.Qmneraq teru kgeli ka tama su. 你 爸 爸 抓 了 三 隻 白 耳 畫 眉 鳥 2. 太 陽 穴. Gisu mnarux kgeli ssiyo tunux mu. 我 頭 的 兩 側 的 太 陽 穴 正 在 痛 [ Toda kweli Truku kgeli] kgeun( ) 參 照 egu 1. 多 加 的.Kgeun ku na mege yaku ka Siyac. Siyac 多 給 了 我 一 些 kguhi( ) 1. 抓 癢.Ga mrkerak ka bukuy na Sapu ga, kii mesa kguhi tikuh. Sapu 的 大 腿 背 部 很 癢, 所 以 他 說 幫 他 抓 癢 khada( ) 1. 熟.Ma ini khada ido pnure laqi nii ha! Tsyusi dungan Robo. 這 孩 子 煮 的 飯 沒 煮 熟 耶!Robo, 妳 再 用 炒 的 khaya( ) 1. 如 此 大.Khaya knparu nngalan mu qcurux. 我 捕 到 這 麼 大 的 魚 [ Toda khaya Truku khaya] Page 149 of 393

150 khei( ) 參 照 hei 1. 結 果 實.Niqan tama daka bubu tgibu duri sa; ini khei ka tama na mesa. 聽 說, 楊 梅 有 公 的 也 有 母 的 ; 公 的 不 會 結 果 實 [ 本 族 的 族 老 常 將 自 然 界 的 植 物 ( 或 非 植 物 ) 分 為 雌 雄 兩 性 ] khekus( ) 1. 麻 絲 的 計 算 單 位.Maxal pungu de kingal khekus kesun daha denu. 有 十 個 被 捆 成 一 結 的 麻 紗 就 稱 作 一 個 khekus [1. Toda bnkiyan Truku khekus 2. 約 由 8~10 根 苧 麻 刮 下 的 麻 絲 / 麻 紗 捆 成 一 結, 稱 作 一 個 pungu ] khenuk( ) 參 照 henuk 1. 鬆 軟 的 程 度.Ini khenuk puqul hei dapa nii nana; srbuge ta tikuh han. 這 牛 肉 吃 起 來 還 硬 硬 的 ; 我 們 再 蒸 軟 ( 催 熟 ) 一 點 kheyu( ) 參 照 heyu 1. 站.Uka gakac di; kheyu han! 沒 有 椅 子 了 ; 先 用 站 的 吧! [ Truku khiyu] Khilang( ) 1. 客 家 人.Mdrumuc riyung mqedin khilang. 客 家 的 女 人 很 勤 勞 Ye ta ado ini suupu meniq Khilang, kika ini ta kela mbahang kari daha. 或 許 我 們 沒 與 客 家 人 混 居 之 故, 所 以 我 們 聽 不 懂 他 們 的 言 語 khneki( ) 參 照 henuk 1. 用 力.Khneki ku na beebu bubu mu texan. 有 一 次, 我 被 我 媽 媽 打 的 很 慘 [ Toda riqan Truku knbyaxan] khngeras( ) 1. 膩.Ini su khngeras tmkaxa mita terebi sapah hini? 你 整 天 在 家 裡 看 電 視 不 會 看 膩 嗎? khrehun( ) 1. 掉 落 ( 植 物 的 果 實 ).Misa ini khrehun hei quti rodux dungan? 番 石 榴 的 果 實 可 能 還 沒 掉 落 吧? khrenang( ) 參 照 hrenang 1. 發 出 聲 響.Ngaba kiya Awi, ma ini khrenang ani ttingun? Awi, 那 是 鐵 皮 嗎? 怎 麼 敲 起 來 也 發 不 出 聲 響? khungul( ) 1. 鋒 利.Ini khungul da slmadac nii lpaxi tikuh. 這 把 開 山 刀 不 利 了 ; 要 磨 一 磨 了 [ Toda khungul ] kii( ) 1. 因 此 ; 所 以 ; 那 個.Wada mu malan pila na, kii wada mqaras. 我 增 加 了 他 的 錢, 所 以 他 很 高 興 [ Toda ee Truku kleelug] kiiyo( ) 1. 睜 眼.Kiiyo doriq su si ising nii; rcuhur su na iyu doriq. 醫 生 叫 你 睜 開 眼 睛 ; 他 要 ( 幫 你 ) 點 眼 藥 kika( ) 1. 所 以.Ye daha ado ga hliyan ka heya, kika ga mseyang riyung. 因 他 被 他 們 誣 告, 所 以 Page 150 of 393

151 ( 他 ) 很 生 氣 kikuc( ) 1. 固 定 布 軸.Seediq mtinun ge niqan qyqeya daha kesun kikuc. 織 布 的 人 有 固 定 布 軸 的 器 具 [ Toda kikuc Truku kikuc] kingal( ) 1. 一 ( 數 詞 ).Kingal huling ga na tbugan swai mu rseno. 我 弟 弟 在 養 一 隻 狗 Smnalu maxal kingal gukuc rulu ka tama mu. 我 的 爸 爸 製 作 十 一 部 車 的 車 輪 [ Toda kingal Truku kingal] kingal kbekuy( ) 1. 一 百.Ini nami qita pila kingal kbekuy ka yami cbeyo. 我 們 以 前 沒 見 過 一 百 元 的 錢 財 kira( ) 1. 新 收 成 的 稻 米.Paye snbetan hndure kesun daha paye kira ma; paye ncuuxan we; paye nbaki kesun daha ka kiya. 新 收 成 的 稻 穀 他 們 稱 做 新 稻 米 (paye kira); 上 一 期 所 收 成 的 稻 穀 則 稱 舊 稻 米 (paye nbaki) [ Truku kira] kisya( ) 1. 火 車.Uka kisya alang miyan cbeyo. 我 們 以 前 的 部 落 沒 有 火 車 [ Toda kisya Truku kisya] kiya( ) 1. 那 個 ; 就 是 那 樣.Ye nisu lukus kiya? 那 是 你 的 衣 服 嗎? [ Toda kiya Truku kiya] kiya hari( ) 1. 待 會 兒 ; 等 一 下.Asuw kiya hari da, trai duma seediq han. 等 一 下 再 分, 等 一 下 其 他 的 人 kkarang( ) 參 照 karang 1. 使 爬 行.Ye nami wada ini thei texan meniq miyan gako cbeyo, mseyang ka sense ma, kkarang kesun nami na. 以 前 有 一 次, 我 們 在 學 校 時 可 能 不 聽 話, 老 師 生 氣 叫 我 們 爬 行 著 kkaro( ) 1. 攀 爬 上.Iya kkaro harac kesa laqi ga Subung; hmuwa de mtuting? Sabung, 叫 那 小 孩 不 要 爬 牆 ; 掉 下 來 的 話 怎 麼 辦? [ Toda kkaraw Truku kkaraw] kkcui( ) 參 照 kucu 1. 穿 鞋 ( 祈 使 ).Kkcui kucu Lawa; dao su naq tdiyan pako eluw. Lawa, 穿 鞋 子 ; 不 要 在 路 上 被 刺 到 腳 [ Toda kkcui Truku kkcui] kkcuun( ) 參 照 kucu 1. 穿 鞋 子.Kkcuun su so knuwan kucu su nii di Bakan; ma su krwahun riyung. Bakan, 妳 什 麼 時 候 才 要 穿 妳 這 雙 鞋 子 ; 妳 怎 麼 那 麼 疼 惜 它 [ Toda kkcuun Truku kkcuun] kkcuwan( ) 參 照 kucu 1. 穿 著 鞋 子.Maanu na tama mu kiya wa! Ma na wada kkcuwan ka kucu mu di! Ye ga gmuuqu mita na. 我 爸 爸 是 怎 麼 回 事 啊! 他 怎 麼 把 我 的 鞋 子 給 穿 走 了! 他 可 能 是 看 錯 Page 151 of 393

152 了 吧 [ Toda kcuwan Truku kkcuwan] kkeguy( ) 參 照 keguy 1. 苧 麻 ( 複 數 ).Ga smkeguy kkeguy truma ga bubu su. 妳 媽 媽 在 苧 麻 園 中 刮 採 苧 麻 [ Toda snkeri Truku kkrig] kkere( ) 1. 堅 實.Ini kkere ka bnrigan na Dakis. Dakis 賣 的 不 貴 ( 價 錢 不 硬 ) kkesa( ) 1. 走 路.Kkesa naq kesa wa, ma kii uka papak di. 叫 他 自 己 走 路, 又 不 是 沒 有 腳 [ Toda kksa Truku kksa] kkkingal( ) 參 照 kingal 1. 任 何 一 個.Uka kkkingal seediq ga meniq sapah na. 沒 有 任 何 一 個 人 住 在 他 家 kklaan( ) 參 照 kela 1. 辦 清 ; 分 辦.Iwan, spegi qnqihan su, kklaan su mesa piya pungu kanna. Iwan, 你 要 算 妳 所 捻 過 的 紗,( 算 過 之 後 ) 妳 才 知 道 全 部 捻 了 多 少 結 [ pungu 是 計 算 麻 線 的 基 本 單 位 一 般 來 說, 在 刮 麻 ( 絲 ) 時 依 苧 麻 樹 的 大 小, 約 8~10 棵 的 麻 絲 捆 為 kingal pungu 一 個 結 ] kklai( ) 參 照 kela 1. 知 道.Ado ka so mntena lukus na laqi muuyas, kika ini mu kklai kenu si laqi na Sama Tado di. 由 於 學 生 的 服 裝 都 一 樣, 所 以 我 不 知 道 哪 一 個 是 Sama Tado 的 小 孩 kklaun( ) 參 照 kela 1. 知 道.Qtai ha; so ba cnhngiyan bubu mu ga wa; uxe na kklaun mesa ima ka wada knbarux wahu na. 你 看 著 ( 好 了 ); 我 媽 媽 是 個 很 健 忘 的 人 ; 她 會 忘 ( 不 知 道 ) 了 是 誰 向 她 借 了 揹 帶 的 kkngalun( ) 參 照 kingal 1. 逐 一.Daan daha nanaq kkngalun lmamu bobo na dhenu. 之 後 他 們 會 再 繼 續 逐 一 的 去 撿 起 [ Toda kkngalun Truku kkngalun] kkretan( ) 參 照 keruc 1. 鋸.Bbuyu nii kkretan daha cakus cbeyo. 他 們 以 前 採 ( 鋸 ) 樟 樹 的 地 方 就 是 這 片 森 林 [ Toda kkretan Truku kkrtan] kksaan( ) 參 照 kkesa 1. 常 走 的 路.Moda quri gaga kksaan daha klaali. 他 們 每 次 都 是 從 那 個 方 向 走 的 [ Toda kksaan Truku kksaan] kksai( ) 參 照 kkesa 1. 走 路 ( 祈 使 ).Kksai naq kesa laqi ga chedil riyung paanun. 叫 那 個 孩 子 自 己 走 路 吧, 他 背 起 來 很 重 [ Toda pksai Truku kksai] kksaun( ) 參 照 kkesa 1. 走 路.Theya riyung kksaun kndalax alang betaq Paran. 從 部 落 走 路 走 到 霧 社 很 遠 [ Toda kksaun Truku kksaun] kkucu( ) 參 照 kucu 1. 穿 鞋 子.Iya kkucu Ape; maha ta yqeyaq wa. Ape, 不 要 穿 鞋 子 ; 我 們 要 到 水 田 裏 耶 Page 152 of 393

153 [ Toda kkucu Truku kkucu] kkuni( ) 參 照 kuni 1. 發 飆.Iya kkuni wa! Nii kanna dadan ta. 不 要 發 飆 喔! 我 們 的 親 戚 都 在 這 裡 [ Toda kutux Truku kkuni] klaali( ) 參 照 ali 1. 每 日 ; 經 常.Seediq meepah klaali ka Tado Walis. Tado Walis 是 日 日 工 作 的 人 klaan( ) 參 照 kela 1. 知 道 ; 熟 悉.Klaan daha riyung cmebu rapic kana laqi rseno. 年 輕 的 男 孩 子 都 知 道 怎 麼 打 飛 鼠 [ Toda klaan Truku klaan] klabi( ) 1. 眼 皮.Heyung naq sduduy klabi doriq rudan. 老 人 的 眼 皮 下 垂 是 正 常 的 [ Toda rhiq dowriq Truku klabi] klabuy( ) 參 照 klabi 1. 紙 張.Rima pila klabuy bnrigan kingal dapa tanah cbeyo. 以 前 一 頭 黃 牛 可 以 五 圓 紙 幣 ( 當 時 的 日 圓 ) 交 易 [1. Toda klabuy Truku klabuy 2." 以 物 易 物 " 是 本 族 一 直 以 來 的 交 易 的 方 式, 以 貨 幣 交 易 屬 近 代 的 事, 牛 隻 原 來 也 是 以 族 人 所 獵 獲 的 鹿 茸 來 交 易, 後 來 亦 可 用 貨 幣 來 購 買 ] klai( ) 參 照 kela 1. 知 道 ; 認 知 ; 了 解 ( 祈 使 ).Klai hari lnglungan na tama su. 請 了 解 你 爸 爸 的 心 意 Ini daha klai gaga tgleing inu seediq kiya. 他 們 不 知 道 那 個 人 躲 藏 在 哪 裡 [ Toda klai Truku klai] klaun( ) 參 照 kela 1. 知 道.Klaun su ngayan na qedin Takun? 你 知 道 Takun 太 太 的 名 字 嗎? Klaun mu wa. Iya rengo di. 我 知 道 了 別 再 說 了 [ Toda klaun Truku klaun] kleeluw( ) 參 照 eluw 1. 沿 著 道 路.Asi kleeluw paru, iya oda rmaro lmiqu. 沿 著 大 路 走, 不 要 在 叢 林 裡 尋 捷 徑 klegan( ) 1. 種 類.Niqan daha klegan ka keguy nii mesa bubu mu. 我 母 親 說 : 苧 麻 有 兩 個 種 類 [ Toda klawan Truku klgan] klgelu( ) 1. 晃 動.Phyegan miyan na mseru ka sense nami ma ani ima ini klgelu. 我 們 站 著 被 老 師 訓 戒, 沒 人 敢 動 Iya klgelu hini ha, uxe sumu slaun kiya hari denu. ( 你 ) 在 這 裡 不 要 走 動, 不 然 等 一 下 我 會 找 不 到 你 [ Toda klelu Truku klglu] klmei( ) 參 照 malu 1. 使 好.Klmei ka mnarux su han ma, osa meepah. 你 先 把 病 治 好 再 去 工 作 klmelux( ) 參 照 melux 1. 不 自 主 地 ; 無 中 生 有.Ini klmelux meniq ka paye, asi ta ka knbeyax meepah. 稻 米 是 不 會 無 中 生 有 的, 我 們 必 須 努 力 耕 作 ( 才 有 ) Page 153 of 393

154 klmeyan( ) 參 照 malu 1. 被 某 物 弄 好 的.Wada klmeyan Iyu nngalan mu byoing nii ka mnarux mu cuuxan. 我 上 回 的 病, 是 被 我 從 這 家 醫 院 拿 的 藥 所 治 好 的 klmeyun( ) 參 照 malu 1. 被 某 人 弄 好.Wada klmeyun na ising Mukan Hori ka mnarux na tama mu. 我 爸 爸 的 病 ( 痛 ) 是 被 埔 里 的 漢 人 醫 師 治 好 的 kmacuy( ) 參 照 kacuy 1. 鏟.Ga su kmacuy maanu Tapas? Tapas, 妳 在 鏟 什 麼? [ Toda kmaci Truku kmari] kmadi( ) 參 照 kadi 1. 網.Maha miyan kmadi qcurux yayung ka kusun. 我 們 明 天 要 到 河 流 網 魚 [ Toda kmadi Truku kmaji] kmaguh( ) 參 照 kaguh 1. 抓 癢.Ga mdresiq ka qbsuran mu rseno, kii ini gdema kmaguh hei na. 我 哥 哥 因 漆 樹 過 敏, 所 以 他 不 停 地 往 自 己 身 上 抓 癢 [ Toda kmawah Truku kmaguh] kmalu( ) 參 照 malu 1.( 治 ) 好.Iya osa lmanguy isu Takun; ini kmalu mnarux su dungan. Takun, 你 不 要 去 游 泳 ; 你 的 病 還 沒 好 kmari( ) 參 照 kari2 1. 挖 掘.Wada kmari bunga qhuni detama mu. 我 爸 爸 他 們 去 挖 木 薯 [1. Toda kmari 2. 木 薯 曾 是 清 流 及 中 原 眉 原 等 部 落 的 經 濟 作 物 ] kmaro( ) 參 照 karo 1. 整 理.Ga kmaro qnalang sama uyung hii ka tama mu. 我 爸 爸 在 後 院 的 菜 園 整 地 [ Toda kmaraw Truku kmaraw] kmayak( ) 參 照 kayak 1. 切.Ga kmayak siyang ka Tiwas ma, ga mtahu puniq ka Umin. Tiwas 在 切 豬 肉,Umin 在 生 火 kmbagah( ) 1. 驅 蟲 巫 術.Tama mu rudan mkela kmbagah; mnita ku slaqi ku knbagah na macu. 我 祖 父 會 施 驅 蟲 巫 術 ; 我 小 時 候 曾 看 過 他 對 小 米 施 驅 蟲 術 kmbarux( ) 參 照 kbarux 1. 借.Osa kmbarux tikuh parih urung na Ukan han Awi. Awi, 你 去 向 Uka 借 一 下 他 的 十 字 鎬 kmbegax( ) 1. 剝 ( 花 生 豆 類 ).Ga kmbegax trabus so behing qhuni hiya ka debubu mu. 我 媽 媽 她 們 在 柴 火 屋 那 裡 剝 花 生 kmberah( ) 參 照 berah 1. 側 臥.Smkuxun riyung kmberah mtaqi ka Dakis. Dakis 很 喜 歡 側 臥 著 睡 覺 Page 154 of 393

155 kmbeyax( ) 參 照 beyax 1. 努 力 ; 用 力.Uka naq mpdayo heya, heya naq kmbeyax meepah neepah na. 沒 有 人 幫 助 他, 他 自 己 努 力 墾 殖 他 的 耕 地 kmbgurah( ) 參 照 bgurah 1. 開 闢 新 耕 地.Mesa ka rudan ta, knkingal nsaan daha theruy we, asi ka psbarah kmbgurah qqpahan daha dungan ka rudan ta cbeyo mesa. 我 們 的 族 老 們 說, 我 們 的 先 祖 每 次 遷 徙 時, 他 們 都 要 從 新 開 闢 新 耕 地 來 耕 作 kmbobo( ) 參 照 bobo 1. 在 某 物 之 上.Maanu daun su kmbobo harac baro, naqah moda eluw bale peni? 你 幹 嘛 走 在 石 牆 上, 走 在 道 路 上 不 好 嗎? kmbukuy( ) 1. 背 向 走 路.Maanu na seediq ga wa? Ma knbukuy mkkesa. 那 個 人 是 怎 麼 搞 的? 怎 麼 背 向 走 路 [ Toda kmbukuy Truku kmbukuy] kmburux( ) 參 照 burux 1. 單 獨 一 人.Ga naq kmburux taqi so muxi ka Utun. Utun 獨 自 在 牆 角 睡 覺 kmciyuk( ) 參 照 ciyuk 1. 反 抗 ; 反 擊.Wada scqiyan psqrinuc Tanah Tunux qnlahang hini cbeyo ka rudan ta, kika spooda daha gaya ta kmciyuk de, wada ani knkana ndaan kiya di. 日 本 人 在 此 管 理 我 們 的 時 候, 對 我 先 祖 採 取 過 份 的 奴 役, 所 以 我 先 祖 透 過 本 族 的 律 法 予 以 激 烈 反 擊 kmdakan( ) 參 照 kdakan 1. 護 衛 著.Kmdakan riyung laqi na ka Robo Walis. Robo Walis 很 護 著 她 的 子 女 [ Toda kmdakaw Truku kmdakan] kmdangi( ) 參 照 dangi 1. 想 與 某 人 做 朋 友.Kmdangi riyung yaku ka kingal seediq mneyah alang Byoricu. 有 一 位 來 自 苗 栗 的 原 住 民 很 認 我 是 他 的 朋 友 kmeeki( ) 參 照 keeki 1. 跳 舞.Suupu kmeeki qnrasan daha smmesun ka dheya gaga. 他 們 因 過 年 而 一 起 歡 樂 跳 舞 [ Toda mri Truku rmgrig] kmekul( ) 1. 能 夠.Ini kmekul mapa kingal rubuy paye ka Temu nana. Temu 還 揹 不 動 一 包 麻 袋 的 稻 穀 [ Truku kmekul] kmeruc( ) 參 照 keruc 1. 鋸 ; 切 ( 蔬 果 ).Ga mosa kmeruc qhuni pthuun ka tama mu. 我 爸 爸 去 鋸 當 柴 火 用 的 木 頭 [ Toda kmeruc Truku kmruc] Page 155 of 393

156 kmetuy( ) 參 照 ketuy 1. 徒 手 摘 取.Ado tmukuy macu ka rudan ta cbeyo; kika mhada macu de daun daha kmetuy denu. 我 們 的 先 祖 播 種 小 米 ; 小 米 成 熟 時 就 以 徒 手 摘 取 的 方 式 採 收 [ Toda kmtuy Truku kmtuy] kmhako( ) 參 照 hako 1. 使 用 梯 子.Kmhako miyan mosa dmamux repun na Yako Pingo. 我 們 搭 建 Yako Pingo 的 屋 頂 時 要 用 梯 子 [ Toda kmhakaw Truku kmkakaw] kmhemuc( ) 參 照 mhemuc 1. 隨 便 ; 隨 意.Ini kmhemuc mimah sino riso cbeyo. 以 前 的 青 年 人 不 會 隨 意 喝 酒 [ Toda kmhmuc Truku kmhmuc] kmhetan( ) 參 照 hemuc 1. 隨 便.Ga na kmhetan gmarang qlapo ka lukus na. 他 把 他 的 衣 物 隨 便 散 置 在 床 上 kmheti( ) 參 照 hemuc 1. 隨 便 ( 祈 使 ).Iya kmheti paha ka qyqeya su; bleqi smeku. 你 的 東 西 ( 工 具 ) 不 要 隨 便 亂 放 ; 要 收 拾 好 kmhetun( ) 參 照 hemuc 1. 隨 便.Ma su kmhetun mqada ka patis daha kiya di? 你 怎 麼 把 他 們 的 書 ( 籍 ) 隨 便 丟 了 呢? kmkelan( ) 參 照 kmekul 1. 能 夠.Uka kmkelan rmengo seediq kii. Saadux riyung lnglungan na. 那 個 人 很 難 溝 通 ; 他 的 心 思 很 堅 硬 [ Truku kmkelan] kmkeli( ) 參 照 kmekul 1. 能 夠.Ani nii ini su kmkeli, Sudu; ma su so hari uxe mnekan ido. Sudu, 就 連 這 ( 件 事 ) 你 都 沒 辦 法 做 ; 你 怎 麼 好 像 沒 吃 飯 似 的 [ Truku kmkeli] kmkelun( ) 參 照 kmekul 1. 能 夠.Kmkelun su mheyan kingal lubuy paye nii, Tado? Tado, 這 包 稻 穀 你 扛 的 起 來 嗎? [ Truku kmkelun] kmkucu( ) 參 照 kucu 1. 穿 鞋 子.Bale kmkucu bgurah ka Tihung; ini kela mesa mmaha miyan tmremux qcurux yayung biciq. Tihung 還 穿 著 新 鞋 子 呢 ;( 因 ) 他 不 知 道 我 們 是 要 去 小 溪 流 徒 手 抓 魚 [ Toda kmkucu Truku kmkucu] kmnaro( ) 參 照 karo 1. 整 理 ; 清 理.Ima kmnaro habun na tama mu nii ha? Ye deawi mu na. 我 爸 爸 的 墓 是 誰 整 理 的 呢? 可 能 是 我 的 Awi 他 們 吧 kmneruc( ) 參 照 keruc 1. 鋸 了.Ima kmneruc qulic pnhmaan mu nii? 是 誰 把 我 種 的 杉 木 給 鋸 了? [ Toda kmneruc Truku kmnruc] kmnugah( ) 參 照 kugah 1. 睜 開 著 眼.Kmnugah doriq na soni hari han; wada mqemi saya bale. 剛 才 他 的 眼 睛 還 睜 開 著 ; 剛 剛 才 閉 上 的 [ Toda mnneyyaw Truku kmnugah] Page 156 of 393

157 kmodung( ) 參 照 kodung 1. 勾 住.Ga su kmodung maanu Tapas? Tapas, 妳 在 勾 什 麼 東 西? kmraguh( ) 參 照 kraguh 1. 珍 惜.Hwaun su kmraguh ka kucu naqah kiya? Asi baruy kingal bgurah na. 你 幹 嘛 捨 不 得 那 雙 爛 鞋 子? 乾 脆 再 買 一 雙 新 的 [ Toda kmrawan ] kmraki( ) 參 照 kraki 1. 誘 騙 ; 誘 使 ; 勸 誘.Ga kmraki ptkuhun nedan na ricah ga. 正 在 勸 誘 使 梅 子 降 價 kmrawah( ) 1. 可 惜 ; 小 氣.Kmrawah riyung pila na seediq ga. 那 個 人 很 小 氣 kmremux( ) 1. 闖 入 ; 侵 入.Asi osa kmremux sapah seediq ka pais. 敵 人 會 直 接 侵 入 人 家 的 家 裡 面 kmrete( ) 參 照 keruc 1. 鋸 ( 祈 使 ).Tai hari wa! Kmrete su baga laqi. 小 心 一 點! 不 要 把 小 孩 的 手 給 鋸 到 ( 傷 ) 了 [ Toda kreti Truku krtai] kmrobo( ) 參 照 robo 1. 結 網.Ma uka inu ini na hai kmrobo ka kui probo nii; heya kanna bebe nii ma sapah truma. 怎 麼 蛛 蜘 結 網 的 地 方 無 所 不 在 ; 屋 簷 下 及 屋 內 都 是 ( 蜘 蛛 網 ) kmtrasi( ) 參 照 trasi 1. 戴 斗 笠.Iyung, ga kmtrasi kanna seediq ga meepah yqeyaq ga; ma wano isu ka sqquyux? Iyung, 在 田 裡 工 作 的 人 都 在 戴 著 斗 笠 ; 怎 麼 只 有 你 一 個 人 冒 著 雨 ( 工 作 )? [ Toda kmtrasi Truku kmtrasi] kmulu( ) 參 照 kulu 1. 召 集.Hwaun su kmulu kana laqi nii, Pawan. Pawan, 你 邀 集 這 些 小 朋 友 幹 嘛? [ Toda psli Truku kmulu] kmumax( ) 參 照 kumax 1. 沒 擊 中 ; 漏 擊.Sdrexi tikuh halung mu nii Takun, kmumax scebu wa. Takun, 把 我 的 槍 校 正 一 下,( 常 常 ) 打 不 中 knama( ) 1. 事 先.Ini sange tminun ka laqi ta mqedin ita Seediq cbeyo, knama tminun egu pala so ddesun daha de mosa seno. 以 前 我 們 賽 德 克 族 的 女 孩 會 不 停 的 織 布, 事 先 織 好 很 多 的 布 疋, 於 結 婚 嫁 人 時 當 做 嫁 妝 [ Toda klama Truku knama] knari( ) 參 照 kari2 1. 某 人 已 挖.Knari na ima kana beling biciq nii. 這 些 小 洞 都 是 誰 挖 的 knarux( ) 1. 痛.Ye malu hari baga su di? Ini knarux di? 你 的 手 好 多 了 吧, 不 再 痛 了 嗎? [ Toda knarux Truku knarux] knbaka( ) 參 照 baka 1. 合 適.Knbaka na bale lukus bnari na bubu na. 他 媽 媽 幫 他 買 的 衣 服 穿 起 來 很 合 適 Page 157 of 393

158 knbarux( ) 參 照 kbarux 1. 借.Knbarux naq qburung paye na Umin ka Dakis. Dakis 自 己 向 Umin 借 了 割 稻 用 的 鐮 刀 [ Toda knbarux Truku knbarux] knbbaro( ) 1. 高 ; 長.Kedu knbbaro, ma ta asi ka tkhako mosa baro ga. 怎 麼 那 麼 高, 我 們 必 須 踩 著 梯 子 才 能 到 那 上 面 去 knbbiyan( ) 參 照 bbiyan 1. 很 晚.Kedu su bale knbbiyan dehuk sapah. 你 這 麼 晚 到 家! knbbkuy( ) 參 照 bukuy 1 1. 倒 著 走.Knbbkuy mkkesa laqi ga. 那 個 小 孩 子 倒 著 走 knbbungu( ) 參 照 bungu 1. 沿 著 山 頭.Asi ka knbbungu dgiyaq baro mosa lmiqu. 上 山 狩 獵 就 得 行 過 崇 山 峻 嶺 knbeeba( ) 參 照 beeba 1. 這 麼 腫 ; 如 此 腫.Hai pqita isin papak su kii. Kedu bale knbeeba na. 去 給 醫 生 看 你 的 腳, 怎 麼 那 麼 腫! knbeyax( ) 參 照 beyax 1. 用 力 ; 加 油.Knbeyax naq meepah ma angal mqedin. 自 己 認 真 工 作 再 娶 太 太 knbguun( ) 1. 江 某.Qhuni mhenuk kesun knbguun, ini daha slmei sapah. 江 某 屬 於 軟 質 木 種, 不 會 用 來 蓋 房 子 [ Toda kndurung Truku drisiq] knbhege( ) 參 照 bhege 1. 那 麼 地 白.Kedu knbhege ka pala nii? 這 張 布 疋 怎 麼 這 樣 白? knbiki( ) 參 照 biki 1. 彎 曲.Kedu knbiki, huwa kesun psderux ka so nii di? 怎 麼 這 麼 彎 曲, 這 怎 能 使 它 變 直? knbkeyan( ) 參 照 bekuy 1.( 一 ) 綑.Kesun kingal knbkeyan we, yaani maha kesun ta icimang saya. 所 謂 的 一 綑 ( 紙 幣 ), 可 能 相 當 於 我 們 今 日 所 謂 的 一 萬 [ 在 本 族 的 族 語 裡,"kingal knbkeyan" 原 指 被 綁 成 一 綑 之 物 過 去 百 元 紙 幣 綑 為 一 綑 是 壹 萬 元, 本 族 人 稱 "kingal knbkeyan" ] knbrawan( ) 參 照 baro 1. 長 度.Akedu knbrawan di; btuli han ma seengi qndisan na. 怎 麼 那 麼 長 ; 先 切 掉 再 量 它 的 長 度 knbrexan( ) 參 照 kbarux 1. 曾 借 給.Knbrexan na Paras texal ka paga mu nii; saun na mapa bnaquy. 我 這 只 負 薪 架 曾 借 給 Paras; 他 拿 去 揹 砂 土 knbsiyaq( ) 參 照 bsiyaq 1. 過 了 多 久.Kedu knbsiyaq traun kiya, wada inu di? 等 了 那 麼 久 了, 到 底 去 哪 裡 了? knbsukan( ) 參 照 bsukan 1. 酒 醉.Kedu su knbsukan ciga Dakis, mnimah su inu? Dakis, 你 昨 天 那 麼 醉, 是 在 哪 裡 喝 的 酒? Page 158 of 393

159 knbunuh( ) 參 照 bunuh 1. 戴 帽 子.Ga knbunuh bunuh tanah ga ka bubu na Sapu. 那 戴 著 紅 色 帽 子 的 是 Sapu 的 媽 媽 knbyaxi( ) 參 照 beyax 1. 用 力 ( 祈 使 ).Knbyaxi blebin, uxe psetuq. 用 力 拉, 不 會 斷 掉 的 knbyaxun( ) 參 照 beyax 1. 用 力.Knbyaxun daha miriq, kika maha mtkerang denu mesa. 他 們 會 用 力 壓 緊, 他 們 說 這 樣 才 會 結 實 knceecu( ) 參 照 ceecu 1. 嫌 惡.Knceecu ku ini skesik ma rutiq sapah na. 我 嫌 他 不 會 打 掃 以 及 房 子 很 髒 亂 knchdilan( ) 參 照 chedil 1. 重.Teyan knchdilan srqemu nii wa. 這 ( 包 ) 玉 蜀 黍 怎 麼 這 麼 重 knchedil( ) 參 照 chedil 1. 多 重 ; 好 重.Kedu su knchedil di. Paru su di na. 你 怎 麼 這 麼 重 了 你 已 長 大 了 耶 Maha knhenu knchedil paye desun su? 你 要 帶 多 少 重 量 的 稻 米? knciya( ) 1. 糖.Knciya kesun daha sato ka rudan ta; ani si kari Mukan ka knciya ma kari Tanah Tunux ka sato. 我 們 的 族 老 稱 糖 為 knciya, 但 knciya 是 閩 南 語, 而 sato 卻 是 日 語 [1. Toda knciya Truku knciya 2. 糖 對 本 族 人 而 言 屬 外 來 的 物 品 因 此, 日 治 之 前 稱 糖 為 knciya 是, 借 自 閩 南 語 的 kam-cya; 而 sato 是 借 詞 於 日 語 由 這 語 言 的 現 象, 可 知 本 族 人 食 用 糖 是 在 日 治 之 前 3. 閩 ] knciyuk( ) 1. 抵 抗.Alang Seediq Tgdaya ka Gluban nii; seediq ga meniq alang nii ka knciyuk Tanah Tunux cbeyo. Gluban 是 賽 德 克 族 德 固 達 雅 的 部 落 ; 住 在 該 部 落 的 人 是 以 前 曾 抵 抗 日 本 政 府 的 人 knclokah( ) 參 照 clokah 1. 輕 ( 重 量 ).Kedu knclokah de, mdengu ngiro nii. 這 香 菇 ( 曬 ) 乾 後, 就 這 麼 輕 了 kncykani( ) 參 照 knciyuk 1. 反 抗 ; 反 擊.Kncykani naq duri wa; maanu kcugun su. ( 你 ) 也 反 擊 啊 ; 你 怕 什 麼 Asi kncykani kari na, kii si ini prana kari. 直 接 ( 口 語 ) 反 擊 他, 這 樣 這 些 話 才 不 會 蔓 延 kncyuki( ) 參 照 knciyuk 1. 反 抗 ; 反 擊 ( 祈 使 ).Kncyuki naq duri wa! Ga pkuuro tikuh maanu ka heya? 你 也 反 抗 啊! 他 在 驕 傲 什 麼? [ Truku knsyuki] kndalax( ) 1. 從 某 處.Kndalax miyan alang mkkesa betaq Pico hii mosa miyan Hori cbeyo. 我 們 以 前 到 埔 里 是 從 部 落 走 到 小 埔 社 [ Toda kndalax Truku kdalax] Page 159 of 393

160 kndaling( ) 參 照 daling 1. 很 近.Teyan ba kndaling moda hini na. 原 來 從 這 裡 ( 走 ) 是 這 麼 地 近 kndamac( ) 參 照 damac 1. 欣 喜 ; 歡 迎.Te peni Abis! Ga kndamac nyahan su kanna huling mu nii. Abis, 你 看 啊! 我 的 狗 都 因 你 的 到 來 而 欣 喜 knddesi( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 祈 使 ).Mntalang texal Umin daka Dakis ma, ini na knddesi ani tikuh ka Dakis. 有 一 次 Umin 和 Dakis 摔 角,Dakis 根 本 不 是 Umin 的 對 手 ( 摔 角 時,Dakis 無 法 拉 扯 帶 贏 過 Umin ) kndesan( ) 參 照 muudus 1. 生 命.Kesun kndesan ta ita seediq ga muudus bobo dheran nii geuxe ita ga mgseediq nii ka mpkela sneengan kndusan na kiya. 我 們 人 類 的 生 命, 不 是 生 為 人 身 我 們 可 以 量 測 的 [ Toda kndusan Truku kndesan] kndkilan( ) 參 照 dakil 1. 成 長.Kedu kndkilan na laqi su nii Walis; ma so hari wada lux paru. Walis 你 這 孩 子 長 的 那 麼 快 ; 怎 麼 好 像 一 下 子 就 長 這 麼 高 大 kndlaxi( ) 參 照 kndalax 1. 從 某 處.Kndlaxi theya hari pkkesa laqi kii wa; teta dehuk inu knksaan na. 你 讓 那 小 孩 從 較 遠 的 地 方 走 ; 看 他 能 走 到 哪 裡 [ Toda plaxi Truku kndlaxi] kndongan( ) 參 照 kodung 1. 勾.Kndongan mu kodung nii han, wada tlqeluq dungan. 我 本 來 用 這 鉤 子 勾 住, 但 又 鬆 脫 了 [ Toda dnaun Truku kndongan] kndudul( ) 參 照 dudul 1. 漸 漸 地.Kndudul paru ka laqi de, asi ka ddulun tmgesa oda. 子 女 漸 漸 長 大 時 就 要 適 時 地 ( 帶 領 ) 教 導 他 / 她 們 kndudun( ) 1. 越 來 越.Ga kndudun paru kana pnhmaan mu di. 我 種 的 東 西 越 來 越 大 了 knduwa( ) 1. 照 樣 ; 依 舊.Ani asi rngagi Dakis ga wa; ini thei. Knduwa naq hii mimah sino nana. 你 就 是 跟 Dakis 勸 說, 他 也 不 會 聽 照 樣 在 那 裡 喝 酒 -knedux-( ) 1.. kneegu( ) 參 照 egu 1. 眾 多 貌.Kedu kneegu ka na Ape Tado di? Ape Tado 的 怎 麼 那 麼 多 呢? kneruc( ) 參 照 keruc 1. 鋸.Ima kneruc tqilung nii? hwaun daha kmeruc? 這 棵 松 樹 是 誰 鋸 的? 他 們 鋸 下 來 要 做 什 麼? knesa( ) 參 照 kesa 1. 對 某 人 說.Yahi mangal saya rehak sunguc knesa ku na ciga tama su. 你 爸 爸 昨 天 交 代 我, 今 天 來 拿 樹 豆 的 種 子 Page 160 of 393

161 kngaha( ) 1. 張 開.Kngaha quwaq su sa ising nii; mqita rupun su. 醫 生 要 你 嘴 巴 張 開 ; 他 要 看 你 的 牙 齒 kngahan( ) 參 照 kugah 1. 撥 開.Kngahan naq bubu na ka lukah na Takun ma, rcuhan na iyu. 是 Takun 自 己 的 媽 媽 把 Takun 的 傷 口 撥 開, 再 擦 藥 的 kngangah( ) 參 照 ngangah 1. 傻 ; 笨.Iya kngangah Batu; hawan ba brigun su seediq ka yqeyaq su untubung paru kiya. Batu, 你 不 要 ( 那 麼 ) 傻 ; 你 那 塊 大 的 水 田 賣 給 別 人 太 可 惜 了 [ 本 族 買 賣 田 地 是 近 年 來 的 事, 過 去 都 以 以 物 易 物 的 方 式 進 行 ] kngihun( ) 參 照 ngihun 1. 辣.Ucik maanu nii? Ma ini kngihun ani tikuh. 這 是 什 麼 辣 椒? 怎 麼 一 點 都 不 辣 kngungu( ) 參 照 ngungu 1. 害 怕.Ini ku kngungu kndalax naq sbiciq yaku. 我 從 小 就 不 害 怕 knguun( ) 參 照 ngungu 1. 害 怕.Knguun daha posa theyaq laqi daha cbeyo. 以 前 的 人 會 害 怕 將 孩 子 嫁 娶 到 遠 方 [ Toda kcuun Truku kenguun] knhbragan( ) 參 照 hbaro 1. 人 群.Akedu knhbragan seediq ga msseli berah sapah ptasan ga? 派 出 所 前 怎 麼 聚 集 那 麼 多 人? [ Toda knhbrawan Truku knhbragan] knhekan( ) 參 照 henuk 1. 用 力.Wada knhekan beebu tama na Dakis sa, ado ka mbrinah mosa gako. 聽 說 Dakis 被 他 爸 爸 打 的 很 兇, 因 為 他 中 途 逃 學 knheki( ) 參 照 henuk 1. 用 力 ( 祈 使 ).Knheki blebil wa. Teta hmuwa. 用 力 拉 ; 看 看 會 怎 樣 knhekun( ) 參 照 henuk 1. 用 力.Ani mu knhekun tmuting we, ini qperuq ka btakan kiya. 即 使 我 用 力 敲 打, 那 竹 子 也 不 會 破 knhenu( ) 參 照 henu 1. 多 ( 大 ); 多 ( 高 ); 多 ( 重 ).Knhenu nngalan namu qcurux ciga? 你 們 昨 天 撈 得 多 少 的 漁 獲 呢? Muudus ta han ge, ani naq knhenu hntiyan ta na dheran ka rudan ta, uxe ta ddesun mhuqil ka kiya. 我 們 活 著 的 時 候, 不 管 繼 承 多 少 父 母 留 給 我 們 的 土 地, 那 些 土 地 我 們 死 後 是 帶 不 走 的 [ Toda knhnu Truku knhnu] knhenuk( ) 參 照 henuk 1. 柔 軟 度 ; 全 力 地.Ima tnekan hlama nii? Kedu knhenuk puqul. 這 麻 糬 是 誰 衝 杵 的? 吃 起 來 怎 麼 那 麼 軟 [ Toda knhnuk Truku knhnuk] knhrenang( ) 參 照 hrenang 1. 聲 響.Hmuwa karac nii? Paru bale ka knhrenang na bruwa ma uka qquyux. 這 天 是 怎 麼 回 事? 雷 打 的 這 麼 響 卻 沒 下 雨 Page 161 of 393

162 knii( ) 1. 下 回 ; 接 下 來.Pgdema namu maanu knii ka yamu denu Pawan? Pawan, 接 下 來 你 們 要 忙 什 麼 呢? [ Toda enduray nii Truku snii] kniyan( ) 參 照 kuni 1. 因... 而 鬧 事.Asi sugi kana dheran da ki kniyan na. 就 將 土 地 分 了 吧! 那 是 他 鬧 事 的 原 因 kniyun( ) 參 照 kuni 1. 因 故 鬧 事.Maanu ga na kniyun ka riso ga? 那 位 年 輕 人 為 了 什 麼 而 鬧 事? [ Toda skutux Truku kniyun] knkawas( ) 參 照 kawas 1. 年 齡.Wada piya hari knkawas na Lubi Sama di? Lubi Sama 究 竟 多 少 歲 數 了 呢? Piya knkawas su saya di? 你 幾 歲 了? [ Toda knkawas Truku knkawas] knkeeman( ) 參 照 keeman 1. 夜 深 貌.Kedu knkeeman di! Sao ta sapah di ho! 已 經 那 麼 晚 了! 我 們 回 家 了 吧! [ Toda knkman Truku knkeeman] knkela( ) 參 照 kela 1. 會 ; 知 道 ; 懂 得.Inu tikuh knkela na, quwaq nanaq. 他 懂 得 ( 會 ) 什 麼, 只 會 耍 嘴 皮 [ Toda knkla Truku knkla] knkingal( ) 參 照 kingal 1. 每 一.Patis ltlutuc knkingal tnsapah alang miyan Gluban ka nii. 這 本 書 是 我 們 清 流 部 落 每 戶 人 家 的 系 譜 Ga mhuma keguy kanna ka knkingal sapah alang miyan. 我 們 全 部 落 的 每 一 戶 人 家 都 有 種 植 苧 麻 [ Truku knkingal] knklaan( ) 參 照 kela 1. 所 知 道 的.Inu bale knklaan namu, wano ba kari uka dndungus. Inu bale knklaan namu, wano ba kari uka dndungus. [ Toda knklaan Truku knklaan] knkniyan( ) 參 照 kuni 1. 發 飆.Hmnuwa Padiq ga? Kedu ba si knkniyan na. 那 Padiq 是 怎 麼 回 事? 發 飆 得 那 麼 利 害 [ Toda knnutux Truku knkniyan] knksaan( ) 參 照 kkesa 1. 走 過 的 路.Kedu bale knksaan miyan meniq supi ciida. 我 們 行 軍 的 時 候 走 了 好 長 的 路 [ Toda knksaan Truku knksaan] knkure( ) 參 照 kure 1. 瘦.Kedu su ba knkure di; hmnuwa su? 你 怎 麼 變 得 這 麼 瘦 ; 你 是 怎 麼 了? [ Toda lqlin Truku knkuray] knkuung( ) 參 照 kuung 1. 黑 暗 貌.Kedu knkuung, saano ta mangal harung han. 怎 麼 那 麼 暗, 我 們 先 去 拿 火 把 ( 再 來 ) [ Toda knkuung Truku knkuung] knledax( ) 參 照 ledax 1. 光 ; 光 亮.Teyan bale knledax idas keeman saya ha, ma so hari diyan. 今 夜 的 月 光 那 麼 亮, 怎 麼 像 白 天 一 天 [ Toda knrdax ] Page 162 of 393

163 knmalu( ) 參 照 malu 1. 那 麼 地 好.Kedu knmalu kingal sapah nii. 這 棟 房 子 好 漂 亮 Ani naq ini bleyaq psraman ssaun na pseung mskari Seediq ka laqi ga we, mosa ba de mangal snadu knmalu rnngagan na klaali. 那 個 孩 子 隨 意 參 加 族 語 比 賽 都 拿 到 好 的 名 次 [ Toda knmalu Truku knmalu] knnangi( ) 參 照 nangi 1. 假 裝 ( 祈 使 ).Iya knnangi wa! Klaun su daha. 別 假 裝 了! 大 家 都 知 道 妳 [ Toda tnnangi ] knngihun( ) 參 照 ngihun 1. 辣 ; 鹹 ; 苦.Ucik maanu nii Kuras? Kedu bale knngihun. Kuras, 這 是 什 麼 辣 椒? 怎 麼 那 麼 辣 [ Truku kengihur] knpahan( ) 參 照 qeepah 1. 耕 作 地.Nii knpahan na sktama mu. 這 是 我 先 父 所 耕 作 的 地 [ Truku qnpahan] knpahung( ) 參 照 pahung 1. 兇 悍.Teyan knpahung tama su rodux nii! Ma ani seediq gtukun na. 你 這 隻 公 雞 怎 麼 那 麼 兇! 連 人 都 要 啄 ( 攻 擊 ) [ Toda knpahung Truku knpahung] knparu( ) 參 照 paru 1. 那 麼 大 ; 如 此 大 ; 高 大.Akedu bale knparu hnyegan na laqi ga! 那 個 小 孩 子 的 身 材 這 麼 高 大! knpriyux( ) 參 照 riyux 1. 替 換 ; 換.Iya chungi, dai knpriyux rehak na beluh. 不 要 忘 記 換 豆 子 的 種 子 [ Toda knpriyux ] knpruwan( ) 參 照 paru 1. 如 此 的 大 ; 如 此 的 高.Akedu knpruwan! Huling maanu so hari wawa dapa nii? 怎 麼 這 麼 大! 這 是 什 麼 狗 像 小 牛 一 般 大? [ Toda knpruwan Truku knpruwan] knragan( ) 參 照 karo 1. 整 理 ; 清 理.Knragan mu ciga bale hayan, ma gisu rduwan dungan. 我 昨 天 剛 整 理 好 的, 怎 麼 又 被 弄 亂 了 knrbuwan( ) 1. 早 安.Knrbuwan namu! kanna rsriso ma uweewa. 各 位 女 士 先 生, 大 家 早! [ Toda mrbuwan Truku krbuan] knretan( ) 參 照 keruc 1. 被 鋸 之 物.Nii qhuni dara knretan na tama mu rudan. 這 一 棵 楓 樹 就 是 我 祖 父 所 鋸 的 [ Toda knretan Truku knrtan] knriyan( ) 參 照 kari2 1. 已 挖.Knriyan daha snknuwan kana elu nii? 這 些 路 都 是 何 時 挖 的? knrkerak( ) 參 照 krkerak 1. 癢.Kedu knrkerak puqun tarux hprayan su nii Umin! Umin, 你 煮 的 這 芋 頭 莖 吃 起 來 怎 麼 那 麼 癢! Page 163 of 393

164 knrngiyan( ) 參 照 -ngari- 1. 剩 下.Desi! Nii knrngiyan daha, nadis daha dgiyaq hii. 帶 回 去 吧! 這 是 他 們 去 山 上 帶 回 來 剩 下 的 knrudan( ) 參 照 rudan 1. 老 的 模 樣.Knrudan na tama mu rudan di, ini riyung qbahang ka birac na di. 我 祖 父 年 紀 已 大, 他 的 耳 朵 已 不 怎 麼 聽 得 到 了 knsaadux( ) 參 照 saadux 1. 硬 的.Kedu knsaadux; maanu nii? 怎 麼 那 麼 硬? 這 是 什 麼 東 西? [ Toda knkrayan Truku knkray] knseengan( ) 參 照 seyang 1. 被 某 人 罵.Knseengan na tama na ka laqi ga. 那 個 孩 子 被 他 的 爸 爸 罵 knseung( ) 1. 忍 耐.Knseung tikuh han; maha ini knarux de su mnekan iyu. 你 先 忍 耐 一 下 ; 你 吃 過 藥 後 就 不 痛 了 [ Toda knrmung Truku krmul] knseyang( ) 參 照 seyang 1. 發 多 大 的 脾 氣.Tai knseyang na rudan ga, Iya thei nana. 看 那 老 人 發 了 多 大 的 脾 氣, 你 們 再 不 聽 話 看 看 kntaani( ) 參 照 knteetu 1. 經 常 ( 祈 使 ).Kntaani mekan ka iyu su, ado su so ini beyo malu. 你 要 經 常 ( 按 時 ) 吃 藥, 這 樣 你 很 快 就 會 好 起 來 的 [ Toda kntaani Truku kntaani] kntaanun( ) 參 照 knteetu 1. 經 常.Kntaanun ku na meyah mita mmaha phuling ka Pering Mahung. Pering Mahung 經 常 來 邀 我 一 起 去 狩 獵 [1. Toda kntaanun Truku kntaanun 2. 本 族 狩 獵 的 方 式 很 多 種,phuling 為 其 中 之 一 phuling 是 以 狗 追 逐 獵 物 為 主 的 狩 獵 方 式 ] kntama( ) 1. 認 某 人 為 父.Kntama riyung yaku ka Tiwas na Dakis Pwan wa. Dakis Pawan 的 女 兒 Tiwas 把 我 當 爸 爸 看 待 [ Toda kntama Truku kntama] knteetu( ) 1. 經 常.Hwaun su knteetu mosa smqeya seediq. 你 幹 嘛 常 常 去 打 擾 人 家? [ Toda knttu Truku knteetu] kntheya( ) 參 照 theya 1. 遠.Kedu ba kntheya ga namu niqun nii wa. 你 們 怎 麼 住 得 這 麼 遠! [ Toda knthiyaq Truku knthiyaq] kntilux( ) 參 照 -tilux- 1. 燙 ; 熱.Keyan ba kntilux alang hini wa! 這 地 區 ( 部 落 ) 怎 麼 那 麼 熱 啊! [ Truku kntalux] kntlexan( ) 參 照 -tilux- 1. 熱 ; 燙.Kedu ba kntlexan ali saya ha! 今 天 天 氣 怎 麼 那 麼 熱 啊! [ Truku kntlxan] Page 164 of 393

165 kntruwan( ) 1. 大 後 天.Uxe nicyobi kntruwan di? 大 後 天 不 是 禮 拜 天 了 嗎? [ Toda pntruwan Truku kntruwan] knttanun( ) 參 照 knteetu 1. 經 常.Knttaanun na mosa cmuwaq iyu ka sama na, ma asi lux wada huqil di ka sama na kiya. 他 所 種 植 的 蔬 菜 經 常 灑 農 藥, 卻 把 蔬 菜 給 灑 得 枯 死 了 [ Toda knttanun Truku knttanun] knttei( ) 參 照 knteetu 1. 經 常 ( 祈 使 ).Knttei rmebu dnngedang, kndudun naq malu denu. 你 要 不 時 地 熱 敷, 就 會 漸 漸 地 好 起 來 [ Toda knttuy Truku knttei] kntteun( ) 參 照 knteetu 1. 經 常.Kntteun na mseang ka weewa na, inu naq pthei ka so kiya di. 他 經 常 責 罵 他 的 女 兒, 那 樣 ( 女 兒 ) 怎 麼 會 聽 話 呢? [ Toda knttun Truku kntteun] knugeyan( ) 參 照 egu 1. 多 給 的 部 分.Nii ka knugeyan namu na mege Sapu Pawan. 這 是 Sapu Pawan 多 給 你 們 的 knuruh( ) 1. 主 樑.Qmnita ku qmada hlama pheyu sapah bgurah cbeyo, asi ka mhedu paha knuruh na ma, ini dmuxi dungan. 我 看 過 以 前 蓋 新 房 子 時, 一 定 要 在 主 樑 安 置 後, 還 沒 蓋 上 屋 頂 之 前 灑 糖 果 knuwan( ) 1. 何 時.Haun namu hmudur knuwan tntakan namu di, Walis? Walis, 你 們 什 麼 時 候 要 去 燒 墾 你 們 已 砍 伐 的 耕 地? Maha su knuwan Holi ka isu? 你 什 麼 時 候 到 埔 里 去? [ Toda knuwan Truku knuwan] knwana( ) 1. 那 麼 快.Knwana naq da. Ini na. 沒 那 麼 快 了 還 沒 ( 好 ; 到...) [ Toda knwana ] kobu( ) 1. 以 籠 捕 魚 蝦.Iya kobu eluw qsiya nii; osa kmobu yayung. 不 要 在 水 圳 放 蝦 籠 ; 去 溪 流 放 置 [ Toda kobu Truku kobu] koco( ) 1. 校 長.Koco sapah pyasan alang miyan ka Umin ga. Umin 是 我 們 部 落 國 小 ( 學 校 ) 的 校 長 [1. Toda kocyo Truku bukung ptasan 2. 日 ] Page 165 of 393

166 kodung( ) 1. 鉤 子.Mosa skadi prihuc ka ssalu daha kodung, qyaanun daha wawa mnsngari pnuqan. 他 們 會 採 集 鹽 膚 木 製 作 鉤 子, 用 來 吊 掛 他 們 吃 剩 的 野 肉 [ Toda downgun Truku kodung] kopu( ) 1. 杯 子.Nima kopu bgurah nii? 這 是 誰 的 新 杯 子? [ Toda kopu Truku kopu] kori( ) 1. 冰.Oda mari kori de su mosa Hori. 你 去 埔 里 的 時 候, 買 冰 回 來 [ Toda huda Truku kori] kosuy( ) 1. 香 茅 草.Ado ka niqan pila iyu kosuy cbeyo, kika mhuma kosuy kanna seediq alang miyan ciida. 以 前 因 香 茅 油 ( 很 ) 值 錢, 所 以 當 時 我 們 部 落 的 族 人 都 種 植 香 茅 草 [ Toda kosugaya Truku kosuy] koto( ) 1. 厚 外 套.Ini mu klai wada mu pniqun ini koto mu di? 我 不 知 道 我 的 厚 外 套 放 在 哪 裡 了? [ Toda koto Truku koto] koyomi( ) 1. 日 曆.Uka su koyomi? Ali piya ka saya di? 你 沒 有 日 曆 嗎? 現 在 幾 號 了? [ Toda koyomi Truku koyomi] kparu( ) 參 照 paru 1. 放 大.Kparu hari kari su; ini miyan bhangi. 你 ( 講 ) 大 聲 一 點 ; 我 們 聽 不 到 kpika( ) 參 照 pika 1. 跛 腳.Ini kpika Dakis wa; ye su ga gmuuqu qmita. Dakis 沒 有 跛 腳 耶 ; 可 能 你 看 錯 人 了 kpiya( ) 參 照 piya 1. 多 少.Ini miyan kpiya mnosa saya; ye ga ini gdema lmamu ricah ka dheya. 我 們 今 天 沒 幾 個 人 去 ; 他 們 可 能 在 忙 著 採 收 梅 子 罷 kprui( ) 參 照 paru 1. 使 某 物 變 大 ( 祈 使 ).Kprui hari hrenang na trebi ga. Ini bhangi. 把 電 視 的 音 量 放 大 聲 一 點 聽 不 到 [ Toda kprui Truku kprui] kpruun( ) 參 照 paru 1. 放 大 ; 加 大.Kpruun su hrenang na de, pkseyang seediq ssiyo sapah nii denu. 你 如 果 把 聲 響 放 大, 左 右 鄰 居 的 住 戶 會 生 氣 的 [ Toda kpruun Truku kpruun] kraani( ) 參 照 kruwa 1. 像 某 物 一 樣 ; 當 做.Dakis, kraani naq so klaali; thuwe ma iya ptaaguh. Dakis, 就 像 平 常 一 樣 ; 慢 慢 來 不 要 急 kraanun( ) 參 照 kruwa 1. 像 某 物 一 樣 ; 當 做.Kraanun nami na dapa pqeepah ka seediq tndheran kiya mesa Pawan. Pawan 說 : 那 地 主 要 我 們 當 牛 般 的 工 作 Page 166 of 393

167 krabi( ) 參 照 rabi 1. 過 夜.Maha namu krabi mosa namu Hori kusun? 你 們 明 天 去 埔 里 要 過 夜 嗎? [ Toda em Truku krabi] kragan( ) 參 照 karo 1. 整 理 ; 清 理.Wada kragan na bubu su ka sudu mneniq eluw ga di. 在 路 上 的 垃 圾 被 你 媽 媽 清 理 掉 了 kragi( ) 參 照 karo 1. 整 理 ; 清 理.Kragi ma sksiki sapah kiya hari yamu Pawan. 你 和 Pawan 等 一 下 整 理 和 清 掃 房 子 krago( ) 參 照 karo 1. 整 理 ; 清 理.Krago ta saya ka ttqiyan namu nii hayan ho? 我 們 今 天 先 整 理 你 們 的 房 間 ( 要 睡 的 地 方 ), 好 嗎? kraguh( ) 1. 珍 惜.Kraguh hari ppuqun; ini asi klmelux meniq hii ka ppuqun. 要 珍 惜 食 物, 食 物 不 會 無 中 生 有 的 [ Toda krauh Truku kraguh] kragun( ) 參 照 karo 1. 清 理 ; 整 理.Kragun su knuwan ka repun ta di Takun? Takun, 你 什 麼 時 候 要 清 理 我 們 的 穀 倉? kraki( ) 1. 誘 騙.Iya hari kraki hlama puqul laqi wa; ma su mgrabu. 不 要 再 誘 騙 小 孩 子 要 吃 的 糖 果 了 ; 你 怎 麼 像 小 孩 子 一 樣 krako( ) 1. 攀 越.Iya krako qhuni kiya wa, mgipuh de pgerung denu. 不 要 攀 越 那 棵 樹 喔,( 它 ) 木 質 軟 的 話 會 斷 裂 的 kraman( ) 1. 先.Heya kraman mkela na. 是 他 先 知 道 的 [ Toda klama Truku kraman] krao( ) 1. 涉 水 而 過.Nii ddaan miyan krao mmaha lmiqu klaali. 這 裡 是 我 們 上 山 狩 獵 經 常 涉 溪 而 過 之 處 [ Toda mkraw Truku kraw] kraqan( ) 參 照 karo 1. 清 理 ; 整 理.Ga kragan na Dakis ka ooda qsiya ssiyo sapah. Dakis 在 清 理 房 子 四 周 的 排 水 道 krbuni( ) 參 照 rbuni 1. 耳 聾.Ani naq ini qita doriq na pai mu rudan we; ini krbuni ka birac na. 我 的 祖 母 雖 然 眼 睛 看 不 到 ; 但 沒 有 耳 聾 krebu( ) 1. 埋 染.Rudan ta cbeyo peni na, haun daha krebu yqeyaq qalux ka ware de mqalux denu. 我 們 的 先 祖 們 是, 將 素 麻 線 埋 染 在 黑 泥 沼 裡, 就 可 以 得 到 黑 麻 線 [ Toda rmbu Truku krumu] Page 167 of 393

168 kretan( ) 1. 貨 幣 單 位.Maxal pila kretan ga skkulan na Habo. Habo 身 上 ( 口 袋 裡 ) 有 十 錢 鎳 幣 2. 野 生 菇.Malu riyung mahun begu na ka kretan, mntena begu rodux. 野 生 菇 的 湯 很 好 喝, 喝 起 來 像 雞 湯 [1. Toda kretan Truku krtan 2. 當 時 的 日 幣 單 位, 一 錢 等 於 目 前 台 灣 貨 幣 單 位 的 一 分 錢, 十 錢 等 於 一 角 ( 毛 ) 錢 ] kreti( ) 參 照 keruc 1. 切 ( 菜 )( 祈 使 ).Kreti isu sama nii Obing; mkayak siyang ka heya. Obing, 妳 來 切 菜 ; 他 要 切 豬 肉 kretun( ) 參 照 keruc 1. 鋸.Kretun su qhuni nii de, maha uka hhaun ta tsaso denu. 你 若 把 那 棵 樹 給 鋸 了, 我 們 就 沒 有 可 供 避 陽 光 的 地 方 了 [ Toda kretun Truku krtun] krhngasan( ) 參 照 khngeras 1. 已 感 到 厭 煩 ; 膩 了.Nii mu krhngasan bale mekan hndayu nii da; kiya naq klaali ka damac na. 我 對 吃 便 當 已 感 到 非 常 的 厭 膩 了 ; 它 的 菜 色 每 天 都 那 樣 ( 都 一 樣 ) krhngasi( ) 參 照 khngeras 1. 已 感 到 厭 煩 ; 膩 了.Ini na bale krhngasi ka eekan na tmaku klaali. 他 對 自 己 每 天 抽 煙 ( 的 行 為 ) 從 不 感 到 厭 膩 krhngasun( ) 參 照 khngeras 1. 已 感 到 厭 煩 ; 膩 了.Ga na krhngasun omocya na gaga da, kika ini na thiqi di. 他 對 他 的 那 些 玩 具 已 ( 玩 ) 膩 了 ; 所 以 他 不 玩 了 krii( ) 參 照 kari2 1. 挖 ( 祈 使 ).Iya kari baga, krii parih ini beyo. 不 要 用 手 挖, 用 鋤 頭 挖 比 較 快 [ Toda krii Truku kriyi] kriyun( ) 參 照 kari2 1. 挖.Kriyun ta maanu di beling arung nii? Ye ba ga truma hini wa. 我 們 用 什 麼 挖 這 穿 山 甲 的 洞 穴? 牠 很 可 能 在 裡 頭 耶 [ Toda kriyun Truku kriyun] krkerak( ) 1. 癢.Ini kkerak puqun hnanguc su tarux nii? 你 煮 的 這 ( 鍋 ) 芋 頭 莖 吃 了 會 不 會 癢? [ Toda kkrak Truku kkrak] krkii( ) 參 照 kraki 1. 引 誘 ; 欺 騙 ( 祈 使 ).Puyasi han krkii ta tikuh wawa na. 我 們 先 唱 著 歌 來 引 誘 他 拿 山 肉 出 來 krkio( ) 參 照 kraki 1. 引 誘 ; 誘 拐 ; 騙 ( 祈 使 ).Iling hari pila su wa krkio su daha. 藏 好 你 的 錢 會 被 人 騙 了 krmani( ) 參 照 kraman 1. 先 做 某 事 ( 祈 使 ).Uma, krmani tikuh dmngedang kesi Awe mu de su qtaun. Uma, 若 妳 見 到 我 的 Awe 時, 請 妳 跟 她 說 先 煮 開 水 Krmani mekan ka iyu su han ma, puqi ido. So kiya kari ising. 先 把 妳 的 藥 吃 了 再 吃 飯 ; 醫 生 是 這 麼 說 ( 交 代 ) 的 [ Toda knmai Truku krmani] Page 168 of 393

169 krmari( ) 參 照 mmari 1. 頑 皮.Tai hari; iya krmari. 注 意 一 點 ; 不 要 頑 皮 了 krngii( ) 參 照 -ngari- 1. 留 下 ( 祈 使 ).Iya asi qdei mekan wa; krngii ka yahun mekan laqi duri. 不 要 全 部 吃 光 ; 也 要 留 下 孩 子 們 要 來 吃 的 [ Truku krngii] krruru( ) 參 照 ruru 1. 小 溪 流.Krruru nami mkkesa mosa mita kesun daha alang Kriro cbeyo. 我 們 沿 著 小 溪 流 走 到 從 前 的 Kriro 部 落 [ Toda krruru Truku krruru] kruma( ) 1. 車 子.Egu gaga tmalang eluw ka kruma ga nana. 在 馬 路 上 疾 駛 的 車 子 還 很 多 [ Toda rulu Truku kruma] kruwa( ) 1. 當 做.Kruwa ku na ba bubu na gmaalu yaku ka Tiwas. Tiwas 是 把 我 當 做 她 自 己 的 媽 媽 照 顧 krwahun( ) 參 照 kraguh 1. 珍 惜.Krwahun na riyung lukus na kiya qedin mu. 我 太 太 很 珍 惜 她 那 件 衣 服 [ Toda krwahun Truku krwahun] ksaadux( ) 參 照 saadux 1. 硬.Mhenuk puqun ka aring nii. Ini ksaadux puqun. 這 桃 子 吃 起 來 軟 軟 的 吃 起 來 不 很 硬 [ Toda kkray Truku ksaadux] ksange( ) 參 照 sange 1. 休 息 ; 停 止.Ksange han de su mnarux, qlahang hari hei su. 你 生 病 的 話 就 休 息 吧, 要 保 重 自 己 的 身 體 [ Toda ksangay Truku ksangay] ksaro( ) 1. 躺.Iya ksaro taqi hini Sapu, asi osa taqi qlapo. Sapu, 不 要 躺 在 這 裡 睡, 乾 脆 到 床 上 睡 [ Toda ksaraw Truku ksaraw] ksedan( ) 1. 一 雙 ; 一 對.Daha ksedan kucu bnaruy ku na bubu mu. 我 媽 媽 給 我 買 了 兩 雙 鞋 子 [ Toda ksdan Truku ksedan] kseedan( ) 1. 一 雙 ; 一 對.Asi naq niqan kingan ciyuk na ma, so mddaha peni, kii kesun kseedan. 一 定 要 有 另 一 個 可 以 成 雙 ( 成 對 ) 的 才 稱 之 為 kseedan [ Toda kingan knsdan Truku kseedan] kseengan( ) 參 照 seyang 1. 被 某 人 罵.Wada tmalang lmingis nganguc, kseengan na tama na. 她 被 爸 爸 罵 她 哭 著 跑 出 去 kseengi( ) 參 照 seyang 1. 訓 誡.Kseengi tikuh laqi ga hayan wa! Ini thei ani tikuh. 罵 一 罵 那 小 孩 吧! 他 一 點 都 不 聽 話 [ Toda ksngi Truku kseengi] Page 169 of 393

170 kseengun( ) 參 照 seyang 1. 罵.Laqi mqedin Seediq cbeyo na, dehuk mpitu mmsepac ka knkawas daha ma, ini slluhe tminun de kseengun bubu daha denu. 從 前, 賽 德 克 族 人 的 女 孩 約 七 歲 或 八 歲 時, 如 果 不 學 習 織 布, 會 被 她 的 母 親 責 罵 的 [ Toda ksngun Truku kseengun] ksengi( ) 參 照 seyang 1. 罵 某 人 ( 祈 使 ).Asi ksengi wa kiisi mbahang kari denu. 直 接 罵 下 去 這 樣 他 才 會 聽 話 ksepi( ) 參 照 sepi 1. 做 夢.Iya ksepi! Inu tikuh ka ndaan su isu. 不 要 做 夢! 你 自 己 究 竟 做 了 多 少 事! [ Toda kspi Truku ksepi] kseyang( ) 1. 生 氣.Iya kseyang, Lubi. Uxe mnnangi ka Dakis uri han. Lubi, 不 要 生 氣 啦 Dakis 也 不 是 故 意 的 啊! [ Toda ksang Truku ksaang] ksibus( ) 參 照 sibus 1. 甜.Ima mnadis sibus nii, ma ka ini ksibus. 這 是 誰 帶 來 的 甘 蔗, 怎 麼 不 甜? [ Toda ksibus Truku ksibus] kskenux( ) 參 照 skenux 1. 臭.Rwahi kanna bais sapah kii, ini kskenux denu. 把 家 裡 的 窗 戶 都 打 開, 家 就 不 會 有 臭 味 [ Toda kskenux ] ksnawan( ) 參 照 sino 1. 宿 醉.Nii ku sknawan nana wa, kedu ba nmahan miyan ciga. 我 還 在 宿 醉, 我 們 昨 天 喝 過 頭 了 [ Toda ksnawan Truku ksnawan] kssiyo( ) 參 照 siyo 1. 沿 著 某 物.Kssiyo miyan yayung skadi dapa wada setuq nulan kii. 我 們 沿 著 河 邊 尋 找 那 斷 了 繩 的 牛 隻 [ Toda kssiyaw Truku kssiyaw] ksuwak( ) 1. 打 哈 欠.Iya hari ksuwak, sntqeran su naq seediq. 你 不 要 一 直 打 哈 欠, 會 讓 人 想 睡 覺 [ Toda ksurak Truku msurak] kteetu( ) 1. 上 坡.Kndalax strengan hii de, kteetu miyan di. 從 合 流 點 ( 溪 流 會 合 處 ) 那 兒 我 們 就 開 始 走 上 坡 路 段 [ Toda sttu Truku kteetu] ktei( ) 參 照 ketuy 1. 摘 收 ( 祈 使 ).Ktei ka macu pnllayan tmkuy ga da; mhada kii di. 把 先 播 種 下 的 小 米 摘 收 啦 ; 那 些 已 成 熟 了 [ Toda ktii Truku ktiyi] ktengi( ) 1. 飽 食.Ktengi naq mekan namu wa; iya qsiqa. 你 們 要 吃 飽 耶 ; 不 要 客 氣 kteyun( ) 參 照 ketu 1. 咬 斷 ; 採 ; 摘.Satang na so kteyun ka buuc pada kii ma; ini na kmkeli. 他 想 要 咬 斷 山 羌 的 骨 頭 ;( 但 ) 他 無 法 咬 斷 Page 170 of 393

171 ktilux( ) 參 照 -tilux- 1. 熱 ; 燙.Ini ktilux wa. Tlengi naq kini. 不 會 燙 啦!( 你 ) 自 己 摸 看 看 ktngii( ) 參 照 ktengi 1. 飽 食 ( 祈 使 ).Iya ktngii peekan laqi ga wa; hmuwa de pberih. 不 要 讓 那 小 孩 吃 得 太 飽 ; 吐 了 怎 麼 辦 ktngiyun( ) 參 照 ktengi 1. 飽 食.Ye wada ktngiyun tmabu na bubu mu ka huling nii, maku ini osa phlingan di. 我 媽 媽 可 能 把 這 隻 狗 餵 得 太 飽, 所 以 牠 不 追 獵 物 了 ktrasi( ) 參 照 trasi 1. 撐 傘 ( 祈 使 ).Ktrasi Pucaq! So puniq hido ngerac; mttilux riyung wa. Pucaq, 要 撐 傘! 外 面 的 陽 光 像 火 一 樣 ; 非 常 地 炎 熱 [ Toda ktrasi Truku ktrasi] ktruma( ) 參 照 truma 1. 再 深 一 些.Ktruma hari knriyan namu; ini baka na. 你 們 再 挖 深 一 點 ; 挖 的 還 不 夠 深 [ Toda ktruma Truku ktruma] ktruun( ) 參 照 teru 1. 三 個 同 時.Chedil qhuni kii; asi ka ktruun mheyan. 那 木 頭 ( 很 ) 重 ; 必 需 由 三 人 一 起 扛 [ Toda ktruun Truku ktruun] ktteun( ) 1. 走 上 坡 路 段.Dehuk namu ktteun pusu hako hii de daling di. 當 你 們 抵 達 橋 頭 的 上 坡 路 段 時 就 接 近 了 [ Toda msstu Truku ktteun] ku( ) 1. 我.Wada ku scuqi mseyan ciida. 那 時 候 我 太 生 氣 了 [ Toda ku Truku kunedis] kubuy( ) 1. 佈 滿 藤 蔓 貌.Iya osa mgleing kubuy hii wa. Tai hari quyu. 不 要 躲 到 佈 滿 藤 蔓 之 處 喔! 小 心 有 蛇 [ Toda kubuy Truku kubuy] kucu( ) 1. 鞋 子.Bnaruy na bubu mu kucu tanah nii. 這 雙 紅 色 的 鞋 子 是 我 媽 媽 買 的 [ Toda kucu Truku kucu] kucusta( ) 1. 襪 子.Naqah bale sknexan ka kucusta na. 他 的 襪 子 真 難 聞 kudamono( ) 1. 水 果.Egu pnhmaan su kudamono Walis? Walis, 你 種 很 多 水 果 嗎? [ 日 ] kugah( ) 1. 睜 開.Kugah doriq su, iya qemi si ising. 醫 生 要 你 的 眼 睛 睜 開, 不 要 閉 著 [ Toda kuwah Truku kugah] kugus( ) 1. 收 集.Kugus tikuh paye ga phdagan nganguc ga Temi. Temi, 曬 在 外 面 的 稻 穀 收 集 起 來 [ Toda kuus Truku kugus] Page 171 of 393

172 kui( ) 1. 蟲.Kui kanna hei na huling ga. 那 隻 狗 身 上 都 是 蟲 [ Toda kui Truku kuwi] kui tatac( ) 1. 大 白 蟻.Neluk sapah na Umin ga, wada puqul kui tatac, kika wada sburo di. Umin 家 的 大 門 被 大 白 蟻 啃 蝕, 所 以 腐 爛 掉 了 [ Toda uyah Truku kuwi tatac] kukuh( ) 1. 指 甲.Uka atak kukuh cbeyo; sqriyun daha yayu ka kukuh daha de qnedis. 以 前 沒 有 指 甲 剪 ; 他 們 的 指 甲 長 了, 就 用 刀 子 削 kukul( ) 1. 振 動.Ini kukul beebu laling ani gmatuk qcurux nii sa. 聽 說 這 種 魚 在 咬 餌 時 釣 桿 也 不 會 振 動 [ Toda kllu Truku kukul] kukun( ) 1. 振 動 ; 振 盪.Ma ini kukun nana, uxe uka qcurux? ( 吊 桿 ) 怎 麼 還 沒 振 動, 是 不 是 沒 有 魚? kulo( ) 1. 竹 節.Bbaro kulo sibus tanah pnhmaan na Kuras ma, msibus puqul. Kuras 種 的 甘 蔗, 它 的 節 長 而 且 吃 起 來 滿 甜 的 Sepac kulo qoran qtehur duma gbulan daha qsiya seediq cbeyo. 以 前 的 人 汲 水 用 的 竹 筒, 有 以 四 個 節 的 粗 麻 竹 製 成 的 2. 前 ( 一 節 ) 手 臂. Bbaro kulo baga na runge, ini so ita seediq ge puto hari. 猴 子 的 前 手 臂 是 長 的, 不 像 人 類 的 比 較 短 kulu( ) 1. 召 集.Iya hari kulu seediq miimah sino. 不 要 經 常 邀 集 要 喝 酒 的 人 2. 箱 子 ; 盒 子. Hwaun kulu kii Takun? Mtabu su qolic weewe? Takun, 你 那 箱 子 要 做 什 麼? 你 要 飼 養 兔 子 嗎? [ Toda pssli Truku kulu] kuluk( ) 1. 烏 龜.Thuwe riyung na kkesa ka kuluk. 烏 龜 走 的 很 慢 2. 蚌 ; 蛤 蠣.Ini traguh kuluk na nana, ga ini khada na. 它 的 蚌 殼 還 未 開, 它 還 沒 熟 [ Toda kuluk Truku kuluk] kulung( ) 1. 眼 皮 浮 腫 貌.Niqan naq so kulung ka klabi doriq daha duma seediq. 有 人 的 眼 皮 是 像 浮 腫 了 似 的 kulux( ) 1. 燙.A kulux! Kedu kntilux. 啊! 好 燙! 怎 麼 那 麼 燙 [ Truku akilix] kumax( ) 1. 沒 擊 中.So hari mesa Ini kumax mnexan cmebu rapic ka seediq kiya. 據 說, 那 個 人 射 飛 鼠 從 不 曾 失 手 過 kuni( ) 1. 鬧 事 ; 惹 事 生 非.Ani kanna kuni na riso kiya, ani asi psrui tama na ge ini thei. 那 年 輕 人 很 會 鬧 事, 他 爸 爸 教 訓 他 也 不 聽 Page 172 of 393

173 kunu( ) 1. 踵.Puting bukuy ta papak kesun kunu, kiya kesun ta kunu papak. 我 們 ( 人 的 ) 腳 後 跟 叫 做 踵, 就 是 我 們 所 說 的 kunu papak( 腳 踵 ) kunuy( ) 1. 土 石 ; 土 堆.So hari mesa wada tbneyan kunuy sunu ka alang kiya mesa kari daha. 聽 他 們 說, 那 座 部 落 好 像 被 坍 塌 的 土 石 所 掩 埋 kurang( ) 1. 繭.Kedu kneegu kurang su baga. 你 手 上 的 繭 怎 麼 那 麼 多 2. 硬 顎.Saadux riyung kurang camac. 山 豬 的 顎 很 硬 [ Toda pulas Truku kurang] kure( ) 1. 瘦.Bale so kure qtaan ka weewa kesun daha mado. 被 稱 為 模 特 兒 的 女 性 看 起 來 瘦 瘦 的 [ Toda mliwan Truku mliwang] kusuc( ) 1. 線 綜 絖 棒.Kusuc ka dmayo brexuu mosa truma ma mosa baro. 協 助 經 線 上 上 下 下 織 布 的 是 線 綜 絖 棒 kusun( ) 1. 明 天.Maha su inu kusun? 你 明 天 要 去 哪 裡? [ Toda kusun Truku kusun] kuudus( ) 1. 使 活 著.Uka ta bbrahan kesun kuudus ka seediq wada mgedang. 我 們 無 法 叫 已 死 的 人 再 活 著 Kuudus han! Iya lngelung ani maanu. 先 活 著! 什 麼 都 不 要 去 想 [ Toda kuudus Truku kuudus] kuung( ) 1. 黑 暗 ; 沒 有 夜 光 的 夜 晚.Uka idas keeman ciida ma, kuung riyung. 那 是 沒 有 月 亮 的 晚 上 很 暗 [ Toda kuung Truku kuung] kuure( ) 參 照 ure 1. 餓.Ini su kuure isu peni? 你 難 道 不 餓 嗎? [ Toda kuuray Truku kuuray] kuxun( ) 1. 喜 愛.Kuxun hari sense laqi mgedin, anu ini hari krmari han. 老 師 比 較 喜 愛 女 生, 因 為 不 那 麼 頑 皮 Kuxul riyung mekan pada ka rabu waso qhuni ma sudu. 山 羌 很 喜 歡 吃 嫩 的 樹 葉 及 嫩 草 [ Toda kuxun Truku kuxun] kyokay( ) 1. 教 會.Mdrumuc riyung mosa kyokay ka bubu mu rudan; snhii riyung Utux Baro. 我 祖 母 勤 於 去 教 會 ; 她 很 信 上 帝 Mosa ku kyokay klaali niciyobi. 我 每 個 星 期 天 都 去 教 堂 [ Toda kyokay Truku kyokay] kyyayung( ) 參 照 yayu 1. 沿 著 河 邊.So bobo snqsiya paru de, kyyayung mosa mangal ruting ka seediq alang denu. 洪 水 之 後, 部 落 的 族 人 會 沿 著 河 邊 採 集 漂 流 木 [ Toda kyyayung Truku kyyayung] gaalu( ) 1. 疼 愛 ; 愛 護.Gaalu hari laqi su ga Iwan. 伊 婉 多 疼 愛 你 的 小 孩 一 些? [ Toda puwalu ] Page 173 of 393

174 gaaluk( ) 1. 竹 製 拱 形 吊 橋.Gaaluk kesun daha hako snalu btakan cbeyo, so hari mbukung qtaan. 以 前 的 竹 製 吊 橋 他 們 稱 做 gaaluk, 看 起 來 如 駝 背 般 ( 拱 形 ) gabil( ) 1. 拔 除.Gabil sudu pusu na mudu ga, ma uxe pkdakil di. 把 橘 子 樹 根 部 的 雜 草 拔 除,( 不 拔 除 ) 怎 麼 會 成 長 呢 [ Toda bali ] gabul( ) 1. 整 裝 ; 收 拾.Gabul qyqeya ddesun namu han. 先 將 你 們 要 帶 的 東 西 整 裝 好 [ Toda ubuli ] gaciyo( ) 1. 鵝.Ma chedin gacyo su nii di! 你 的 鵝 已 經 很 重 了 耶 [ 日 ] gaga( ) 1. 在 某 處.Gaga inu sapah na Iwan? Iwan 的 家 在 哪 裡? 2. 那 個.Ga mlukus lukus qalux ga ka tama mu ma, bubu na Takun ka ga mheyu ssiyo na. ( 那 位 ) 穿 著 黑 色 衣 服 的 是 我 爸 爸, 站 在 他 旁 邊 的 是 Takun 的 媽 媽 3. 正 在 ( 進 行 某 個 動 作 ).Wada mahu lukus ruru hii ka bubu mu ma, ga cmeyax qhuni gaga ka tama mu. 我 媽 媽 到 溪 裡 洗 衣 服, 我 爸 爸 正 在 那 裡 劈 柴 [ Toda wawa Truku gaga] gagi( ) 1. 玻 璃 ; 鏡 子.Osa theyaq hngali hari mqqada namu boru laqi nii; mcebu namu gagi bais nii di. 小 朋 友 們 到 遠 一 點 地 方 玩 球!( 在 這 裡 ) 你 們 會 丟 到 窗 戶 的 玻 璃 gagi doriq( ) 1. 眼 鏡.Bnari kingal gagi doriq ka Takun, malu qtaan mesa. Takun 買 了 一 付 眼 鏡, 他 說 好 看 gakac( ) 1. 椅 子.Malu tloongun gakac snalu na qbsuran mu rseno. 我 哥 哥 做 的 椅 子 很 好 坐 [ Toda wakac ] gako( ) 1. 學 校.Gaga siyo elu ka gako miyan. 我 們 的 學 校 在 馬 路 旁 邊 [ Toda gako ] galiq( ) 1. 破 掉.Ga galiq lukus su di. 你 的 衣 服 破 掉 了 2. 抹 布.Sresi galiq ka gakac nii han. 先 用 抹 布 擦 這 個 椅 子 [ Toda mhliq ] galiq putung( ) 1. 秋 鼠 麴 草.Ngalan daha srading rana puniq ka galiq putung nii. 秋 鼠 麴 草 是 他 們 拿 來 點 火 用 的 引 信 ( 引 子 ) [ Toda waliq putung Truku galiq putung] galu( ) 1. 血 藤.Mita mphepah galu nii de psratuc rudan ta cbeyo. 我 們 的 祖 先 是 循 ( 看 ) 血 藤 開 花 之 際 舉 行 播 種 祭 [1. Toda qnahul Truku wahil qnahol 2. 農 獵 時 代, 播 種 祭 (smratuc) 是 本 族 重 點 祭 儀 之 一, 族 人 會 循 血 藤 開 花 的 時 節 舉 行 但 因 遷 徙 擴 散 之 故, 不 同 的 地 區, 就 有 可 能 會 循 不 同 植 物 的 開 花 時 機 舉 行 ] Page 174 of 393

175 galuk( ) 1. 銜 接.Pheyu ta sapah we, asi ita ka mosa pggaluk eruc; uka ta kesun galuk naq ka eruc. 蓋 房 屋 時, 我 們 要 把 樑 柱 銜 接 起 來 ; 我 們 無 法 叫 樑 柱 自 己 銜 接 gamin( ) 1. 根.Bbili kanna gamin na. 要 連 根 都 拔 起 來 [ Toda wamil ] gamin tanah( ) 1. 紅 藤 子 草.Tanah gamin na sudu nii, kii kesun daha gamin tanah. 這 紅 藤 子 草 的 根 是 紅 色 的, 所 以 他 們 稱 之 為 根 是 紅 色 的 草 gao( ) 1. 挑 選.Iya gao. Mntena kanna. 不 要 挑, 全 部 都 一 樣 [ Toda aw ] garang( ) 1. 散 撒.Garang mhido namu macu ga; iya gtui hii. 你 們 曬 小 米 要 散 開 ; 不 要 堆 積 著 gasu( ) 1. 瓦 斯.Uka gasu su di wa. 你 的 瓦 斯 用 完 了 喔! [1. Toda gasu 2. 臺 灣 於 日 本 殖 民 時 期, 本 族 人 首 次 遭 受 到 外 來 文 化 的 重 大 衝 擊, 因 此 語 言 上 出 現 了 以 日 語 為 主 要 的 借 用 語 之 現 象 3. 日 ] gatuk( ) 1. 啄.Ini gatuk ka qcurux ssaan plaling hii, ye hani tnbugan na tnqcurux. 釣 魚 場 的 魚 不 啄 餌, 可 能 是 魚 場 主 人 剛 餵 食 過 吧 [ Toda watuk ] gaya( ) 1. 文 化 ; 律 法 ; 規 範.Spooda daha gaya kanna ooda daha ka rudan ta cbeyo. 我 們 的 祖 先 凡 事 都 要 透 過 一 定 的 律 法 行 事 [ Toda waya Truku gaya] gbili( ) 參 照 blebil 1. 拉 ; 拔 ( 祈 使 ).Gbili duma paru na da, ado so mrana. 把 大 的 拔 掉, 它 才 會 繁 殖 gbilun( ) 參 照 gabil 1. 拔 除.Gbilun mu pusu tlahi kii ma; ini mu kmkeli. 我 要 拔 除 那 棵 柚 子 樹 ; 但 我 拔 不 起 來 [ Toda ukalun ] gblingan( ) 參 照 beling 1. 打 洞 ; 挖 洞.Dngeyun daha surun dapa han, mdengu de bglingan daha cceka na denu. 他 們 會 先 將 牛 髂 骨 曬 乾, 曬 乾 後 他 們 才 在 牛 髂 骨 的 中 間 打 洞 gbulan( ) 參 照 gabul 1. 汲 水 處 ; 把 ( 水 ) 裝 好 之 處.Gaga ayu tgrahuc ga ka gbulan nami qsiya. 我 們 的 汲 水 處 在 那 山 溝 底 下 [ Toda bbulan ] gbuli( ) 1. 收 拾 ; 整 理 ( 祈 使 ).Gbuli ka ddesun su han, chngiyun su kiya hari di. 你 要 帶 的 東 西 先 整 理 好, 等 一 下 你 會 忘 了 東 西 [ Toda ubuli ] Page 175 of 393

176 gbulun( ) 參 照 gabul 1. 收 拾.Ye ta gbulun kanna ka biciq na nii duri? 連 ( 它 ) 這 小 的 我 們 也 要 收 拾 嗎? [ Toda ubulun ] gcahu( ) 參 照 -cahu- 1. 毒 性.Mbeyax riyung ka gcahu na bngehun tnbugan mqedin Puuma mesa. 傳 說 中 Puuma 女 人 所 飼 養 的 土 蜂 毒 性 很 強 gdema( ) 1. 閒 著 ( 靜 下 來 ).Heung naq ini gdema ka laqi. Hwaun su mseyang. 小 孩 子 本 來 就 頑 皮 ( 沒 空 閒 ), 你 幹 嘛 罵 ( 他 ) [ Toda udma ] gdraan( ) 參 照 dara 1. 使 流 血.Wada gdraan na Bagah ka quyux bbuyu di, ma wada na spiimah dangi na. 錦 蛇 被 Bagah 宰 殺 取 血, 並 將 蛇 血 給 他 的 朋 友 喝 gdrai( ) 參 照 dara 1. 殺 牲 畜 ( 祈 使 ).Gdrai yamu ka rodux ga, sao ku dmngedang qsiya ka yaku. 雞 你 們 來 殺 ; 我 去 煮 開 水 gdraun( ) 參 照 dara 1. 使 流 血.Gdraun daha tuya nii Mukan wa! Ma mahun daha dara na; skbeyax hei mesa hii. 漢 人 他 們 會 取 ( 放 出 ) 鱸 鰻 的 血 喔! 而 且 會 生 喝 牠 的 血 ; 聽 他 們 說 有 助 於 強 健 體 魄 gdrege( ) 參 照 gduru 1. 休 假.Gdrege ta ali saya ho? 我 們 今 天 休 息 好 嗎? [ Toda uduru ] gduru( ) 1. 休 假 ; 休 息.Iya hari gduru, psdiyan su qnpahan maanu ka so kiya di. 不 要 經 常 休 息, 不 然 怎 麼 會 有 收 穫 呢 [ Toda nduru ] ge( ) 1. 是.Nii ge na tama mu, gaga ka naku. 這 是 我 爸 爸 的, 那 才 是 我 的 [ Toda ka ] gebuh( ) 1. 碎 粒.Laxi gebuh na paye tnkanan namu kiya da; tbugi rodux di. 你 們 搗 過 已 粉 碎 的 米 粒 不 要 了 ;( 拿 去 ) 餵 雞 吧 gecyobi( ) 1. 星 期 一.Psterung ta gecyobi denu mesa ka deheya ga. 他 們 說 : 那 我 們 在 星 期 一 見 面 吧 [ 日 ] gedang( ) 1. 遺 失 ; 死 亡.Wada gedang inu di ka ruhu naqah kii? 那 把 爛 鑰 匙 掉 到 哪 裡 去 了? [ Toda mrdang ] geegi( ) 參 照 gao 1. 挑 ; 選 ( 祈 使 ).Geegi nhari hari ga tmara kanna seediq. 趕 快 挑, 那 些 人 都 在 那 裏 等 你 了 geegun( ) 參 照 gao 1. 挑 ; 選.Geegun kana suke nii? 這 些 豆 子 都 是 要 挑 的 嗎? Page 176 of 393

177 geeguy( ) 1. 偷 竊.Ani naq so kenu ndaan su, iya ba geeguy nseediq. 不 論 你 處 在 什 麼 狀 況, 絕 對 不 可 偷 別 人 的 東 西 [ Toda wowuy ] geela( ) 1. 先.Geela yamu; phiti nami bukuy ka yami. 你 們 先 走 ; 我 們 跟 在 後 面 Geela isu han; meeyah ku bukuy. 你 先 回 去 ; 我 跟 著 後 面 來 geeluk( ) 1. 搶 奪.Geeluk naq nhari isu duri; uxe su maangal di. 你 自 己 也 趕 快 搶 吧 ; 不 然 你 會 拿 不 到 [ Toda ueluk ] gelang( ) 1. 串 ; 把.Mhei doriq huling de, hei mnsuupu kingal gutu cida ludux kesun daha kingal gelang. 當 龍 眼 結 果 時, 長 在 同 一 枝 椏 梢 頭 的 果 實 叫 做 kinga gelang(" 一 把 " 龍 眼 果 ) gelu( ) 1. 喉 嚨.Scuqi bsiyaq muuyas uyas ciga keeman ka Temu, kika ka ga mnarux gelu na saya di Temu. 昨 天 晚 上 唱 歌 唱 太 久 了, 所 以 他 的 喉 嚨 現 在 正 在 痛 [ Toda welu Truku glu] geluq( ) 1. 樹 脂.Mosa mangal geluq dresiq ka seediq alang miyan ciida, ma brigun daha. 那 時 候, 我 們 部 落 的 族 人 會 採 集 漆 樹 的 油 脂 拿 去 賣 [ Toda weluq ] gemuk( ) 1. 蓋 住 ; 蓋 子.Gemuk ido ga, saun rngedi di. 把 飯 蓋 起 來, 不 然 會 引 來 蒼 蠅 的 Wada namu psaun inu gemuk ribo nii di? 你 們 把 這 鍋 子 的 蓋 子 放 到 哪 裡 去 了? [ Toda umuk ] gepuk( ) 1. 藤 製 便 當 盒.Gepuk ka irih daha bentobako rudan ta cbeyo. Gepuk 就 是 我 們 先 祖 的 便 當 盒 [ Toda tpuk ] geqi( ) 1. 插.Wada geqi eruc truma raqic budi na; ini knkeli blebil di. 他 的 箭 射 入 柱 子 裡 ; 他 無 法 拔 出 [ Toda mqi ] gerung( ) 1. 斷 裂.Wada gerung riduy na ahuc mu urung di. 我 十 字 鎬 的 握 把 斷 了 [ Toda marung ] gesak( ) 1. 刮 麻 具 ( 竹 製 的 ).Ga dmoi gesak ka Tapas smkeguy. Tapas 用 刮 麻 具 來 刮 取 苧 麻 絲 [ Toda qataq Truku gisak] geyu( ) 1. 砍 伐.Geyu kingal pusu ricah nii da. Qmeerung pphmaan sama. 將 這 一 棵 梅 子 樹 砍 掉 它 妨 礙 ( 我 們 ) 種 菜 [ Toda uqraqi ] ggeegan( ) 參 照 gao 1. 挑 ; 選.Ggeegan daha malu puqul kanna gaga supih ga. 他 們 選 最 好 吃 的 放 在 鍋 子 裡 Page 177 of 393

178 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 ggeegun( ) 參 照 gao 1. 挑 選.Ggeegun su maanu ka hei mudu nii, uxe mntena naq knpruwan na kanna peni? 這 些 橘 子 你 有 什 麼 可 挑 的, 不 是 都 一 樣 大 嗎? ggui( ) 參 照 geeguy 1. 偷 竊.Ggui qyqeyaq seediq kesi tama su wa; Teta su na hwaun. 你 叫 你 爸 爸 偷 別 人 的 東 西 看 看 ; 看 他 怎 麼 對 待 你 gguun( ) 參 照 geeguy 1. 偷.Ini su bleqi paha de gguun seediq di wa. 你 沒 有 放 好 會 被 別 人 偷 走 喔 gguyan( ) 參 照 geeguy 1. 偷 竊.So hari mesa wada gguyan na Dakis ka pila na Takun. 聽 說 Takun 的 錢 好 像 被 Dakis 偷 走 了 gguyo( ) 參 照 geeguy 1. 將 ( 會 ) 被 偷.Bleqi smeku qqeya namu, gguyo daha. 你 們 的 東 西 好 好 收 著, 免 得 被 人 偷 了 gguyun( ) 參 照 geeguy 1. 偷 竊.Ma ani hlama puqul laqi gguyun namu mekan. 你 們 怎 麼 連 小 孩 子 吃 的 糖 果 也 要 偷 吃? gheguh( ) 1. 皮 膚 病 ; 癬.Mkkerak riyung gheguh nii. 這 個 皮 膚 病 非 常 癢 [ Toda bkiluh ] gheti( ) 1. 廣 闊.Gheti riyung tgibu pnhmaan na Pawan Nawi. Pawan Nawi 所 種 植 楊 梅 樹 園 很 廣 闊 [ Toda uhti ] ghriqi( ) 參 照 huriq 1. 弄 溼.Iya ghriqi lukus namu wa! Uka lukus riyux namu. 你 們 的 衣 服 不 要 弄 溼 喔! 你 們 沒 衣 服 可 以 換 ghriqun( ) 參 照 huriq 1. 弄 溼.Ma su wada grhiqun ka klabuy hatang mu sepuy qbulic halung nii di. 你 怎 麼 把 我 本 來 要 塞 獵 槍 火 藥 的 紙 給 弄 溼 了? ghuriq( ) 參 照 huriq 1. 弄 溼.Iya hari ghuriq sapah laqi nii! Osa theyaq nganguc. 小 朋 友 們 不 要 把 屋 子 弄 溼 了! 你 們 到 院 子 裡 玩 gicang( ) 1. 紫 豆.Gicang daka sunguc ka ini daha ba plaxi mhuma seediq cbeyo; saya de ini riyung tai ka gicang di. 紫 豆 和 樹 豆 是 以 前 的 人 從 不 間 斷 種 植 的 ( 食 物 ); 但 現 在 卻 很 少 看 到 紫 豆 了 gidi( ) 1. 頭 飾.Daha psaun daha gidi tunux mqedin cbeyo. 從 前, 女 人 們 都 在 頭 上 戴 著 兩 條 頭 飾 [ Toda widi ] Page 178 of 393

179 gigan( ) 1. 穀 物 乾 燥 簍.Qmuyux de psaun daha gigan ka macu ma, phdagun daha puniq. 下 雨 的 話, 他 們 會 必 把 小 米 放 在 乾 燥 簍 裡 用 火 曬 乾 [ Toda wiwan Truku gigan] gigi( ) 1. 矮 小.Mneyah inu kingal seediq gigi nii Takun? Takun, 這 矮 小 的 人 是 哪 裡 來 的? [ Toda llbu ] gihu( ) 1. 補 種 植.Gihu pnhmaan namu aring ga Uwe; egu ga mdengu. Uwe, 你 們 種 植 的 桃 樹 要 補 種 ; 有 很 多 枯 掉 了 gikus( ) 1. 編 網 針 ; 梭 子. Niqan naq ka gikis ttinun pala ma, niqan naq ka gikus ttinunu tokan bale duri, ini pntena. 有 織 布 的 梭 子, 也 有 編 網 袋 的 網 針,( 兩 者 ) 不 一 樣 [ Toda wikus Truku gikus] gilang( ) 1. 碾 ( 米 ).Gilang isu dhequy nii Mona ha; hlmaun daha kusun. Mona, 這 糯 米 你 來 碾 吧 ; 這 是 他 們 明 天 要 蒸 煮 的 giman( ) 參 照 igin 1. 找 尋.Giman daha kanna ka so cenga qlapo ma, toma qlapo, ini daha slai. 他 們 找 遍 了 床 舖 的 間 隙 和 床 底 下, 都 沒 找 到 gimax( ) 1. 混 以 某 物.Gimax ta maanu tmsiyus lexi nii di bubu? 媽! 我 們 要 用 什 麼 跟 這 竹 筍 一 起 炒 呢? [ Toda prmaxun ] gimi( ) 參 照 igin 1. 找 尋 ( 祈 使 ).Ani mu asi gimi ka ruhu mu kiya de, ini mu slai di. 不 論 我 如 何 找 我 那 把 鑰 匙, 我 就 是 找 到 了 gimun( ) 參 照 igin 1. 尋 找.Gimun su naq inu dungan; ye su wada daun ptuting ndaan su. 你 還 要 怎 麼 找 ; 你 可 能 把 它 遺 失 在 你 所 經 過 的 地 方 gino( ) 1. 只 有.Gino isu so kiya mseyang seediq Lubi; Naka su smeung hari rmengo. Lubi, 就 只 有 妳 會 那 麼 罵 人 ; 妳 罵 人 應 衡 量 一 下 gipu( ) 1. 雌 性.Ngale ku gipu na ka yaku, saun mu prana. 我 拿 母 的, 帶 回 去 繁 殖 [ Toda wipu ] -gipuh-( ) 1.. girang( ) 1. 污 垢.Hmnuwa naq laqi cbeyo ha? Ye ado ka ini riyung trima hei, asi lux girang kanna bukuy daha birac. 以 前 的 小 孩 不 知 怎 麼 回 事? 可 能 太 少 洗 澡 的 關 係, 他 們 的 耳 候 根 都 沾 滿 著 污 垢 Page 179 of 393

180 girin( ) 1. 全 緣 卷 柏.Tanah Tunux snkuxun mekan girin. 日 本 人 喜 歡 吃 全 緣 卷 柏 [ Toda wirin ] gisu( ) 1. 來.Gisu di bubu su? Kedu knbbiyan yahun na. 你 媽 媽 到 了 嗎? 她 怎 麼 那 麼 晚 才 到 [ Toda wisu Truku wisu] gita( ) 1. 吉 他.Wada mosa smluhe tmubu gita kanna ka riso alang. 部 落 所 有 的 男 年 青 都 去 學 習 彈 吉 他 [ 日 ] gitu( ) 1. 山 枇 杷.Ini uqi seediq ka hei gitu nii, qbeheni ka meekan. 人 不 會 吃 山 枇 杷 的 果 實, 鳥 類 會 吃 [ Toda witu Truku gitu] giyas( ) 1. 未 成 熟 的 ; 未 長 成 的.Keguy giyas we niqan rako mgsama ka qmuru na. 尚 未 長 成 苧 麻 的 莖 部 會 有 綠 色 的 條 紋 [ Toda wiyas ] glaalu( ) 參 照 gaalu 1. 愛 護 ; 疼 愛.Glaalu naq tnsapah su isu. 你 自 己 要 愛 護 你 的 家 人 [ Toda swalu ] glaani( ) 參 照 gaalu 1. 疼 愛 ; 愛 護 ( 祈 使 ).Anaq laqi seediq duri glaani kana. 即 便 是 別 人 家 的 孩 子 我 們 也 要 愛 護 他 [ Toda ulani ] glaanun( ) 1. 疼 愛.Glaanun tama bubu na kndalax sbiciq ka heya. 她 從 小 就 受 到 父 母 親 的 疼 愛 glahang( ) 1. 寬 敞.Ga pheyu sapah paru ka detemu Bae sa, glahang kanna ttqiyan na sapah kiya mesa. 聽 說 Temu Bae 他 們 在 蓋 一 間 豪 宅 ( 大 房 子 ), 那 間 豪 宅 的 房 間 很 寬 敞 [ Toda llabang ] glahi( ) 參 照 guulah 1. 逗 著 玩.Glahi laqi ga Temi, ado so ini lingis. Temi, 妳 逗 那 小 孩 玩, 他 就 不 會 哭 了 glahun( ) 參 照 guulah 1. 逗 著 玩.Ani naq ini kela kari ka laqi nii nana we, mhulis de glahun su. 這 小 孩 雖 然 還 不 會 說 話, 你 逗 他 的 話 他 會 笑 glangan( ) 參 照 gilang 1. 碾 米 器.Nyahan tmgesa Khilang smmalu glangan alang ta hini cbeyo sa. 聽 說 我 們 以 前 部 落 裡 的 碾 米 器 是 客 家 人 教 我 們 做 的 glangi( ) 參 照 gilang 1. 碾 米 ( 祈 使 ).Glangi kesa dheya ga peni; Ye uxe maha unuinu saya ka dheya nii? 叫 他 們 碾 米 啊 ; 他 們 今 天 不 是 不 出 去? Page 180 of 393

181 glangun( ) 參 照 gilang 1. 碾 米.Glangun mu kiya hari paye nii ha; maha ku mita qsiya yqeyaq han. 等 一 下 我 會 把 米 碾 好 ; 我 先 去 看 水 田 的 水 glaqan( ) 1. 藍 腹 鷴.Daha ba ngungu na bhege ka knkingal tama glaqan. 每 隻 公 藍 腹 鷴 的 尾 巴 都 只 有 兩 根 白 羽 毛 glekan( ) 參 照 geeluk 1. 搶 奪.Wada glekan laqi na Dakis ka na laqi su di, seung naq ini thei laqi na kiya. 你 小 孩 的 被 Dakis 的 小 孩 搶 走 了, 他 那 小 孩 本 來 就 不 聽 話 gleki( ) 參 照 geeluk 1. 搶 奪 ( 祈 使 ).Iya gleki hlama laqi kiya wa; mplings di wa. 不 要 搶 那 小 孩 的 糖 果 ; 他 會 哭 喔 Iya gleki ka na laqi kiya, osa naq mangal ka isu. 那 小 朋 友 的 你 不 要 搶, 你 自 己 去 拿 [ Toda ulki ] glekun( ) 參 照 geeluk 1. 搶 奪.Iya pqtai qbsuran su pila kii wa! Glekun su na hiya denu. 你 那 錢 不 要 讓 你 哥 哥 看 到 喔! 他 會 搶 了 你 的 錢 [ Toda ulkun ] glganan( ) 參 照 lgelu 1. 移 動 ; 搖 動.Wada daha glganan btunux pnsaayus ta hiya di. 我 們 做 為 界 線 ( 用 ) 的 石 頭 已 被 他 們 移 動 了 glgani( ) 參 照 lgelu 1. 搖 動 ( 祈 使 ).Iya glgani qhuni kii; qtaun ta seediq di. 不 要 搖 動 那 顆 樹 ; 別 人 會 發 現 我 們 的 Glgani pusu bubu na aring ga Pering; teta mhrehun hei na? Pering, 搖 動 那 顆 桃 樹 的 主 幹 ; 看 看 它 的 果 實 會 不 會 散 落 下 來? [ Toda lwani ] glganun( ) 參 照 lgelu 1. 搖 動.Iya glgani qhuni kii Takun, ga tmrudu qhuni baro ga tdiyung; glganun su de, ima naq qyutun na kiya hari denu. Takun, 不 要 搖 動 那 顆 樹, 虎 頭 蜂 在 那 樹 上 築 窩 ; 誰 也 不 願 待 會 兒 被 螫 到 [ Toda plwanun ] Gluban( ) 1. 清 流 部 落.Mkela ku mneyah su alang Gluban ka isu ciga. 我 知 道 你 昨 天 來 過 清 流 部 落 了 Alang Seediq Tgdaya ka Gluban nii; seediq ga meniq alang nii ka knciyuk Tanah Tunux cbeyo. Gluban 是 賽 德 克 族 德 固 達 雅 群 的 部 落 ; 住 在 該 部 落 的 人 是 以 前 曾 抵 抗 日 本 政 府 的 人 [ Toda uluban ] glui( ) 參 照 gaalu 1. 疼 愛 ; 疼 惜 ( 祈 使 ).Uka hini tama su glui kana suwai su. 你 爸 爸 不 在 這 兒 ; 你 要 好 好 疼 愛 你 的 妹 妹 [ Toda ului ] gluun( ) 參 照 gaalu 1. 疼 愛.Gluun ta kanna ka laqi. 我 們 要 疼 愛 所 有 的 孩 子 [ Toda uluun ] gluwan( ) 參 照 gaalu 1. 疼 愛.Heyung ta naq gluwan kana ka laqi. 我 們 當 然 要 疼 愛 小 孩 子 [ Toda uluwan ] Page 181 of 393

182 gmaalu( ) 參 照 gaalu 1. 同 情.Gmaalu riyung seediq lnglungan na. 他 很 有 同 情 心 gmabil( ) 參 照 gabil 1. 拔 除.Ga su gmabil maanu Walis? Walis, 你 在 拔 什 麼? [ Toda umakan ] gmabul( ) 參 照 gabul 1. 收 拾 ( 衣 物 行 李 等 ).Nii gmabul qyqeya ddesun na ka Robo Walis mosa ku sapah na. 我 到 Robo Walis 的 家 時 她 正 在 收 拾 行 李 [ Toda umabul ] gmao( ) 參 照 gao 1. 挑 選.Asi naq gmao malu na sbege seediq. 一 定 要 挑 好 的 才 能 送 人 家 [ Toda umaw ] gmarang( ) 參 照 garang 1. 散 撒.Dao ta gmarang kusun ka tayhi ga yqeyaq ta hiya di. 明 天 我 們 把 我 們 稻 田 裡 的 堆 肥 撒 開 來 gmatuk( ) 參 照 gatuk 1. 啄.Tai hari tama rodux ga, gmatuk seediq wa. 要 小 心 那 隻 公 雞 ; 牠 會 啄 人 喔 [ Toda umatuk ] gmaxan( ) 參 照 gimax 1. 混 以.Ttinun bale we gmaxan daha rako ani mmaanu, ani si niqan naq eluw ka rako tnunan daha. 平 織 紋 路 可 以 調 配 各 種 色 彩, 但 它 的 紋 路 是 有 規 律 的 [ Toda rmaxan ] gmaxi( ) 參 照 gimax 1. 混 合 ( 祈 使 ).Gmaxi hmanguc lexi ka siyang nii si bubu su. 妳 媽 媽 說, 把 這 豬 肉 和 著 竹 筍 煮 gmaxun( ) 參 照 gimax 1. 混 合.Gmaxun daha bunga ka pure ido rumu cbeyo, ado uka riyung paye ka ciida. 他 們 以 前 煮 稀 飯 和 著 甘 藷, 因 那 時 候 稻 米 稀 少 gmbaang( ) 參 照 baang 1. 阻 擋 對 付.Msseli kanna ka seediq alang miyan, ma mpprengo mesa huwa ta kesun gmbaang ka pais ta mesa. 我 們 全 部 落 的 人 都 聚 集 在 一 起, 討 論 該 如 何 對 付 我 們 的 敵 人 gmbabo( ) 1. 疏 耕.Ga gmbabo macu tnkuyan daha ka seediq alang. 部 落 的 人 將 播 種 好 的 小 米 疏 耕 [ Toda mbabaw Truku gmbabaw] gmbaro( ) 參 照 baro 1. 欺 壓.Qsiqa hari isu Dakis! Maanu sun su haya gmbaro rudan. Dakis, 你 放 尊 重 一 點! 你 幹 嘛 這 樣 欺 壓 長 輩 gmbeling( ) 參 照 beling 1. 鑽 洞.Hwaun su gmbeling qtinuh kii Mona? Mona, 你 把 那 板 子 鑽 洞 要 做 什 麼? gmdara( ) 參 照 dara 1. 殺 牲.Ga gmdara rodux ppuqun seediq meyah theyaq ka Padan. Padan 在 殺 雞 要 招 待 來 造 訪 的 客 人 Page 182 of 393

183 gmeeguy( ) 參 照 geeguy 1. 偷.Wada daha yahun gmeeguy skeeman ka kingal bubu mu rodux. 他 們 昨 ( 晚 ) 偷 走 了 我 的 一 隻 母 雞 gmeeluk( ) 參 照 geeluk 1. 搶 奪.Ma naku rudan ka yahun su gmeeluk, naka su mosa gmeeluk na riso ga. 你 怎 麼 來 搶 我 老 人 家 的, 你 應 該 去 搶 那 些 年 輕 人 的 [ Toda umluk ] gmegang( ) 1. 粥.Uka miruku cbeyo, gmegang sqdiyan daha laqi rabu. 以 前 沒 有 牛 奶, 他 們 用 粥 餵 食 嬰 孩 gmemuk( ) 參 照 gemuk 1. 蓋 住.Ga mosa gmemuk maanu Watan ga, kedu qnbsiyaq? Watan 去 蓋 ( 住 ) 什 麼 東 西, 怎 麼 那 麼 久? [ Toda umluk ] gmeqi( ) 參 照 geqi 1. 插 著.Wada gmeqi btakan kkrawan kyuri yqeyaq ka dheya. 他 們 到 田 裡 插 胡 瓜 藤 要 攀 爬 的 竹 竿 [ Toda umqi ] gmerung( ) 參 照 gerung 1. 折 斷.Ima wada gmerung rabu mu doriq huling nii di? 是 誰 把 我 這 龍 眼 苗 給 折 斷 了? [ Toda urmung ] gmeya( ) 1. 白 茅.Daha klegan ka dnamux sapah seediq ta cbeyo. Kingal ge gmeya ma, kingal ge tasil cneexan. 我 們 以 前 族 人 的 屋 頂 有 兩 種 ( 型 式 ); 一 是 白 茅, 一 是 鑿 切 下 來 的 頁 岩 [ Toda umiya Truku gumiya] gmeyu( ) 參 照 geyu 1. 伐 木.Ima wada gmeyu tgebin pusu qsiay hii di? 是 誰 砍 伐 了 水 源 地 的 櫸 木? [ Toda smipaq ] gmhei( ) 參 照 hei 1. 挑 瘦 肉 部 份.Qtai laqi ga te! ga gmhei mekan, laxan na ka siyang na. 你 看! 那 小 孩 挑 瘦 肉 吃,( 他 ) 把 肥 肉 丟 掉 gmihu( ) 參 照 gihu 1. 補 種 植.Wada gmihu paye na saya ka Bakan. Bakan 今 天 去 補 種 她 的 稻 子 [ 插 秧 過 後, 數 日 內 要 經 常 巡 勘, 補 植 種 壞 了 的 稻 苗 ] gmilang( ) 參 照 gilang 1. 碾 ( 米 ).Ga gmilang paye detama mu; maha ku dmayo hiya. 我 爸 爸 他 們 在 碾 米 ; 我 要 到 那 邊 幫 忙 gmnaalu( ) 參 照 gaalu 1. 疼 愛 過.Bubu mu rudan gmnaalu yami kndalax sbiciq. 我 們 是 從 小 就 被 祖 母 疼 愛 的 gmnabil( ) 參 照 gabil 1. 拔 除.Isu gmnabil yumo yqeyaq nii Awi? Awi, 這 稻 田 裡 的 稗 子 是 你 拔 除 的 嗎? [ Toda mnbil ] Page 183 of 393

184 gmruus( ) 參 照 gruus 1. 偷 偷 地.Gmruus miyan moda milo bais na; ini kkela tnsapah na. 我 們 偷 偷 地 從 他 窗 口 跳 出 去 ; 他 家 裡 的 人 沒 發 現 gmsegus( ) 參 照 gsegus 1. 刷 洗.Ga ini gdema gmsegus qatun bagah sule supih na ka Cili. Cili 忙 著 刷 洗 他 炒 菜 鍋 底 的 灰 垢 層 gmtange( ) 1. 依 賴.Wano ba isu gmtange riyung tama bubu. 就 只 有 你 最 會 依 賴 父 母 親 [ Toda mnrabu ] gmteguc( ) 參 照 gteguc 1. 搓 揉.Ga qnheqin gmteguc lukus na ka Habo; ye na ndaan treeru inu ka rutiq ini tkaangal kii. Habo 拼 命 地 搓 揉 著 她 的 衣 服 ; 不 知 她 哪 裡 沾 染 洗 不 掉 的 污 ( 漬 ) 物 gmuicin( ) 參 照 icin 1. 往 別 處 看.Kseengun de gmuicin mita ka laqi ini thei nii. 這 不 聽 話 的 孩 子, 教 訓 他 的 時 候 臉 就 往 別 處 看 [ Toda umuicin ] gmukan( ) 參 照 gemuk 1. 蓋 著.Ga hmanguc buuc boyak ka Sapu daka Pawa ma, gmukan daha ka ribo ga daha shanguc kiya. Sapu 和 Pawa 在 煮 山 豬 的 骨 頭, 他 們 將 煮 鍋 的 蓋 子 蓋 上 [ Toda mukan ] gmuki( ) 參 照 gemuk 1. 蓋 上 ( 祈 使 ).Gmuki gemuk na ribo ga de, namu dmngedng qsiya; uxe pkdiida mbuwa denu. 你 們 煮 開 水 的 時 候, 要 把 鍋 蓋 蓋 起 來 ; 不 然 水 會 滾 的 很 慢 [ Toda umuki ] gmukun( ) 參 照 gemuk 1. 蓋 起 來.Gmukun daha btuku de, kddamac rodux si ma, thwayun daha tmuting ka btuku de, mtkela rodux dungan mesa. 他 們 用 圓 箕 蓋 住 昏 厥 掙 扎 的 雞, 在 圓 箕 上 慢 慢 敲 擊, 那 麼 昏 厥 的 雞 就 會 醒 過 來 [ Toda amukun ] gmutu( ) 參 照 gutu 1. 堆 積.Ima ga gmutu wara yqeyaq su ga, Umin? Umin, 是 誰 在 你 的 田 那 兒 堆 積 稻 草? [ Toda umutu ] gmuulah( ) 參 照 guulah 1. 逗 樂.Ga ku gmuulah dheya nii wa; naqah peni? 我 在 逗 他 們 玩 ; 不 好 嗎? [ Toda muulah ] gmuuqu( ) 1. 錯 認.Gmuuqu muwa mangal lukus seediq ka Baso, ado mntena kanna ka lukus laqi muuyas peni. Baso 拿 錯 了 別 人 的 衣 服, 因 學 生 的 衣 服 ( 制 服 ) 都 一 樣 [ Toda qnuqu ] gnaalu( ) 參 照 gaalu 1. 付 出 愛 心.Paru riyung gnaalu na quri ita Seediq ka kingal qbsran kiya. 那 位 長 官 對 我 們 原 住 民 付 出 了 很 大 的 愛 心 Page 184 of 393

185 gnabul( ) 參 照 gabul 1. 已 收 妥.Gnabul namu yamu di? maha ta di wa 你 們 收 拾 好 了 嗎? 我 們 要 出 發 了 耶! [ Toda nabul ] gnao( ) 參 照 gao 1. 挑 選.Tai lukus gnao ku na bubu mu nii, malu plkusun. 你 看 我 媽 媽 幫 我 挑 的 衣 服, 很 好 穿 [ Toda gnaw ] gnbegax( ) 參 照 begax 1. 閹 割.Ini ta kela gnbegax tnbugan ka ita Seediq; mukan mkela. 我 們 賽 德 克 人 不 會 閹 割 家 畜 家 禽 ; 閩 南 人 才 會 gnbeling( ) 參 照 beling 1. 鑽 洞.Ima gnbeling qnabin nii ha? 是 誰 將 牆 壁 鑽 了 ( 一 個 ) 洞? gnbgaxan( ) 參 照 begax 1. 被 閹 割 的.Ini naq kneeru so ini kbeyax ka dapa gnbgaxan. 相 形 之 下 被 閹 割 的 牛 隻 比 較 弱 一 點 gnbulan( ) 參 照 gabul 1. 已 整 理 好 的 行 李.Ma nii ka gnbulan na peni, asi ka wada inu di laqi nii? 他 的 行 李 在 這 裡 呀, 這 孩 子 究 竟 到 哪 裡 了 呢? [ Toda nbulan ] gncahu( ) 參 照 -cahu- 1. 毒 性.Mbeyax riyung ka gncahu na quyu qbequq. 眼 鏡 蛇 所 施 放 的 毒 性 很 強 gndara( ) 1. 殺 牲 畜.Gndara namu rodux di? Uxe beyo dehuk ka dheya ga di. 雞 你 們 殺 了 嗎? 他 們 就 快 要 到 了 [ Toda undran ] gndraan( ) 參 照 dara 1. 已 宰 殺.Gndraan Qapah kanna rodux nii; ini beyo ka baga na heya. 這 些 雞 隻 都 是 Qapah 宰 殺 的 ; 他 的 手 法 俐 落 gndregan( ) 參 照 gduru 1. 休 假 天 數.Sepu naq ka ali gndregan su ma ptasi hii; kii si maha su naq klaun sntkeyan su. 將 你 休 假 的 天 數 算 好 且 記 下 來 ; 那 麼 你 就 會 知 道 你 可 以 賺 到 多 少 [ Toda emdruwan ] gneegan( ) 參 照 gao 1. 挑 選 過 的.Nii ka gneegan na bubu su. Desi kiya hari di. 這 些 是 妳 媽 媽 挑 選 出 來 的 ; 等 一 下 帶 走 [ Toda nwewan ] gneeguy( ) 參 照 geeguy 1. 偷.Gneeguy daha sknuwan sapah ga so rudu nii. 他 們 是 什 麼 時 候 到 家 裡 偷 東 西 的? 把 家 裡 弄 成 這 麼 亂 gneeluk( ) 參 照 geeluk 1. 搶 奪.Gneeluk mu na Mona lukus nii. Egu pnsugan na heya mosa miyan kyokay. 這 件 衣 服 是 我 從 Mona 那 裡 搶 來 的 ; 我 們 去 教 會 時 他 分 到 很 多 ( 衣 服 ) [ Toda uneluk ] gneyu( ) 參 照 geyu 1. 砍 伐.Ima gneyu pusu bluqun siyo behing mu hii ha? 我 那 工 寮 旁 邊 的 柿 子 樹 是 誰 砍 的 Page 185 of 393

186 ? [ Toda snipaq ] gnkela( ) 參 照 kela 1. 得 知.Uxe mu gnkela naq yaku ka nii; tnugsaan ku na rudan. 這 些 並 非 我 原 本 就 知 道 的, 是 族 老 們 教 導 我 的 [ Toda gnkla ] gnklaan( ) 參 照 kela 1. 知 道.Ye na gnklaan inu kanna kari uxe bnhangan kii peni. 那 些 ( 我 們 ) 沒 聽 過 的 事 情, 不 知 他 是 哪 裡 聽 來 的 [ Toda gnklaan Truku kla] gnlaanan( ) 參 照 gaalu 1. 疼 愛 ; 眷 顧.Ye gnlaanan utux ka laqi kiya, ani qluli yayung we muudus nana. 那 小 孩 可 能 是 受 神 靈 眷 顧, 即 使 被 河 流 流 走 依 然 活 著 ( 回 來 ) gnlekan( ) 參 照 geeluk 1. 搶 奪.Gnlekan mu pgeeluk miyan theyaq ka bunuh nii. 這 頂 帽 子 是 我 在 搶 奪 遊 戲 中 搶 到 的 gnlekuh( ) 參 照 lekuh 1. 支 撐 架.Irih so plekuh puurung dnamux sapah ka gnlekuh nii; paru naq sapah de, egu naq gnlekuh na. 支 撐 架 是 用 來 支 撐 房 屋 橫 樑 的 ; 房 子 越 大, 其 支 撐 架 就 越 多 gnlganan( ) 1. 被 ( 搖 ) 動 的.Uxe yaku gnlgelu wa! Gnlganan na dheya ga. 不 是 我 ( 搖 ) 動 的 喔! 是 他 們 ( 搖 ) 動 的 gnlgelu( ) 1. 搖 動.Ima gnlgelu bubu aring ga? Kedu hei na ga tuting dheran. 是 誰 搖 動 了 那 顆 桃 樹? 那 麼 多 的 果 實 掉 落 在 地 上 gnmaxan( ) 參 照 gimax 1. 已 混 合 過 的.Ina na Iwan, wada madis ware gnmaxan daha beyuq waso sero ma, wada na haun krebu rumu yqeyaq qalux ka ware. Iwan 的 媳 婦 帶 著 已 沾 染 九 芎 樹 葉 汁 的 苧 麻 線, 到 黑 泥 沼 裡 埋 染 gnmukan( ) 參 照 gemuk 1. 曾 蓋 住.Gnmukan mu mhedu ku mekan ido ka gemuk na kama ido han wa; ima ka rmnaguh di? 我 吃 過 飯 後 我 有 用 鍋 蓋 蓋 住 飯 鍋 的 ; 那 是 誰 打 開 的 呢? [ Toda unmukan Truku gmuk] gnreman( ) 參 照 gerung 1. 折 斷.Nii ahuc gnreman na qmheruy btunux paru ka tama mu. 這 把 鋤 頭 就 是 我 爸 爸 撬 開 大 石 頭 時 用 斷 的 [ Toda emrman Truku gmi] gnruus( ) 參 照 gruus 1. 偷 偷 地.Ima gnruus moda hmaduc bruru mesa su wada gedang nii di, bubu? 媽! 妳 說 已 遺 失 的 這 背 簍, 是 誰 偷 偷 地 送 ( 還 ) 回 來 了? gnsunguc( ) 參 照 sunguc 1. 挑 織.Lukus gnsunguc na swai su mqedin ka gaga. 那 件 衣 服 是 你 妹 妹 挑 織 成 的 [ Toda unsunguc Truku gnsunguc] Page 186 of 393

187 gnteguc( ) 參 照 gteguc 1. 搓 揉.Robo ka gnteguc pala nii, kiya ka wada tkaangal rutiq na. 這 布 匹 是 Robo 搓 揉 的, 所 以 它 的 污 垢 才 被 洗 掉 gntukan( ) 參 照 gatuk 1. 已 被 啄.Gntukan maanu dqeras su kii Basi? Basi, 你 的 臉 是 被 什 麼 啄 到 的 [ Toda mntukan Truku gntukan] gnyean( ) 參 照 geyu 1. 已 被 砍 伐 的.Nii qhuni gnyean na tama mu daka qbsuran mu. 這 ( 些 ) 就 是 我 爸 爸 和 我 哥 哥 所 砍 伐 的 樹 [ Toda enpapan Truku gnyean] gogacu( ) 1. 五 月.Yaani gogacu hari ka kesun daha quyux bngerux. 族 人 所 謂 的 " 五 節 芒 發 芽 " 之 雨, 大 約 指 的 是 五 月 天 的 雨 [ Toda qnquway Truku gogacu] Gokang( ) 1. 合 歡 山.Mnosa qmita huda Gokang ciga ka dheya ga. 他 昨 天 去 合 歡 山 賞 雪 gomu( ) 1. 橡 皮 ; 橡 皮 筋.Bkei tikuh gomu snuunux na laqi ga. 把 那 小 孩 的 頭 髮 綁 上 橡 皮 筋 goro( ) 1. 流 氓.Egu riyung goro wa saya. 現 在 很 多 流 氓 呢 gqii( ) 參 照 geqi 1. 插 著 ( 祈 使 ).Asi gqii siyo eluw ga, kiya si leexan. 就 插 在 那 路 邊, 那 裡 容 易 看 得 到 [ Toda uqii Truku gqi] gqiyan( ) 參 照 geqi 1. 插 ( 入 ).Mangal yxeyux bruling gqiyan daha qumi ka rudan ta cbeyo. 我 們 的 先 祖 會 拿 蓪 草 心 當 作 針 氈 gqiyun( ) 參 照 geqi 1. 插 著.Gqii hiya ka nisu, ma gqiyun mu hini ka naku ho? 你 的 插 在 那 裡, 我 的 插 在 這 裡, 好 嗎? [ Toda uqiyun Truku gqi] gquwo( ) 1. 誤 認.Tai hari bubu bluqun msibus hani pnhmaan ha; gquwo namu tmatak di. 你 們 砍 草 時, 小 心 剛 種 的 甜 柿 苗 ; 不 要 砍 掉 了 [ Truku gquwaw] grangi( ) 參 照 garang 1. 散 亂 ( 祈 使 ).Iya grangi lukus hani snteran na bubu su kii wa. 不 要 把 妳 媽 媽 剛 整 理 過 的 衣 物 弄 亂 了 grbui( ) 參 照 grebu 1. 使 更 早 ( 祈 使 ).Qrbui hari tutuy namu kusun, uxe namu pskela rulu di. 明 天 你 們 要 更 早 一 點 起 床, 你 們 會 趕 不 上 車 子 grebu( ) 1.( 更 ) 早 上.Grebu ta hari mosa neepah kusun ho; ini beyo mtilux de diyan ka rbagan. 我 們 明 天 早 上 早 一 點 去 耕 作 地,( 因 ) 夏 天 的 白 晝 很 快 就 會 熱 起 來 Page 187 of 393

188 greman( ) 參 照 gerung 1. 折 斷.Wada greman maanu bubu bunga mu qhuni nii? 我 這 木 藷 的 枝 幹 是 被 什 麼 給 折 斷 的? gremi( ) 參 照 gerung 1. 折 斷.Asi gremi baga cida qhuni ga, Ulo; qmeerung oda. Ulo, 就 用 手 把 那 樹 枝 折 斷,( 用 來 ) 擋 通 路 [ Toda urmi Truku grung] gremo( ) 1. 折 斷.Gremo su kawin mu kii wa! Iya pqani qhuni saadux. 你 別 把 我 那 把 刀 用 斷 喔! 不 要 用 它 砍 硬 質 的 木 頭 [ Toda urmay Truku grmaw] gremun( ) 參 照 gerung 1. 折 斷.Wada gremun na Kuras slmadac mu da. Tnteyan na buuc dapa mesa. 我 的 獵 刀 被 Kuras 用 斷 了, 他 說 他 是 在 砍 牛 骨 時 折 斷 的 [ Toda urmun Truku grung] gruus( ) 1. 偷 偷 地.Iya gruus mosa plaling ike na Roro hiya si Duya, mnoda rrmengo hini soni ka Roro. Duya,Roro 剛 才 經 過 到 ( 我 們 ) 這 裡 說, 不 要 偷 偷 地 到 他 的 魚 池 釣 魚 gruusan( ) 參 照 gruus 1. 偷 偷 地.Rima wawa rodux bnege ku na Kumu han ma, wada gruusan meyah mangal seno na daha dung; klaun ini sruwa mbege egu peni. Kumu 本 來 送 給 我 五 隻 小 雞, 後 來 她 先 生 又 把 兩 隻 偷 偷 地 抓 回 去 ; 可 能 是 不 願 意 給 多 吧! [ 賽 德 克 族 有 mddahur( 饗 宴 回 饋 賠 補 ) 的 傳 統, 因 此 親 友 之 間 常 會 互 相 饋 贈 物 品, 包 括 家 禽 家 畜 等 ] gruusun( ) 參 照 gruus 1. 偷 偷 地.Wada gruusun dmidil laqi na Pawan mneyah hini soni ka kingal wawa su rodux mneniq hini di. 你 在 這 裡 的 小 雞, 被 剛 才 到 這 裡 來 的 Pawan 的 孩 子 偷 偷 地 帶 ( 抓 ) 走 了 gseesu( ) 1. 安 靜 下 來.Gseesu hari yamu duri wa; ma namu so ba laqi duri. 你 們 也 安 靜 下 來 ; 你 們 怎 麼 像 小 孩 子 一 樣 Gseesu hari lnglungan su; iya prmari di. 讓 你 的 心 情 安 靜 下 來 ; 不 要 再 去 想 了 gsegus( ) 1. 刷 除.Gsegus tikuh girang bukuy su birac. 你 把 你 耳 朵 背 後 的 污 垢 刷 除 [ Toda usgus Truku gsgus] gsgesi( ) 參 照 gsegus 1. 刷 洗 ( 祈 使 ).Gsgesi nhari hari uxe ta qdeun di. 趕 快 刷 ; 我 們 快 刷 不 完 了 Gsgesi nhari hari wa; maha ta sapah di. 趕 快 刷 吧 ; 我 們 要 回 家 了 [ Toda ususi ] gsgesun( ) 參 照 gsegus 1. 刷 洗.Gsgesun su knuwan di? Kedu qnrutiq na lukus su! 什 麼 時 候 要 刷 洗? 你 的 衣 服 這 麼 髒! [ Toda ussun ] gtange( ) 1. 依 賴.Iya gtange rudan Dakis. Knbeyax naq meepah isu duri. Dakis, 不 要 依 賴 父 母 親, 你 自 己 也 要 努 力 工 作 [ Toda snnangi Truku gtangay] Page 188 of 393

189 gteguc( ) 1. 搓 揉.Gteguc girang bukuy su birac ga duri. 你 耳 背 的 污 垢 也 搓 洗 掉 [ Toda mtruc Truku gtguc] gtgeti( ) 參 照 gteguc 1. 搓 洗 ( 祈 使 ).Gtgeti girang bukuy birac su de su trima; rutiq qtaan. 你 洗 澡 的 時 候 把 你 耳 後 的 污 垢 搓 洗 ; 看 起 來 髒 兮 兮 的 gtgetun( ) 參 照 gteguc 1. 搓 洗.Ma su ga gtgetun papak ka tawasi ssino pngerah kiya di? 你 怎 麼 把 洗 碗 用 的 絲 瓜 布 拿 去 搓 洗 你 的 腳 了 呢? gtngayan( ) 參 照 gtange 1. 依 賴.Uxe wano tama bubu ka gtngayan kiya di. Naka naq kmbeyax si bale ba. 不 能 一 直 依 賴 著 父 母 親, 自 己 也 應 該 努 力 才 是 真 的 gtngayun( ) 參 照 gtange 1. 依 賴.Uka ba gtngayun ka laqi ini thei. 不 聽 話 的 孩 子 是 無 法 依 賴 的 [ Toda stmaun Truku gtangay] gtui( ) 參 照 gutu 1. 堆 放 ( 祈 使 ).Gtui hini napa namu bnaquy ma, gutu hiya ka napa namu qperas. 你 們 揹 的 砂 土 堆 在 這 裡, 揹 的 水 泥 堆 在 那 裡 [ Toda utui ] gtukan( ) 參 照 gatuk 1. 啄.Gtukan ku na papak ka bibi naqah nii. 這 隻 討 厭 的 鴨 啄 我 的 腳 [ Toda wntukan Truku gtukan] gtuki( ) 參 照 gatuk 1. 啄 ( 祈 使 ).Mkela maanu kari ka rodux kesun su gtuki di. 你 叫 雞 啄, 雞 怎 麼 會 聽 得 懂 人 的 語 言 呢? [ Toda utiki Truku gtuki] gtukun( ) 參 照 gatuk 1. 啄.Iya sdlingi tama ququq kii, gtukun su na denu. 不 要 靠 近 那 隻 公 鵝, 牠 會 啄 你 的 [ Toda utukun Truku gtukun] gtuun( ) 參 照 gutu 1. 堆 放.Ga daha gtuun repun ka macu knteyan daha. 他 們 把 收 割 的 小 米 堆 放 在 穀 倉 裡 [ Toda utuun ] gtuwan( ) 參 照 gutu 1. 堆 放.Gtuwan miyan behing ka qhuni mreemux pthuun ma; cneexan ka duma. 我 們 將 柴 火 用 的 原 木 堆 積 在 柴 房 ; 有 的 已 劈 過 [ Toda utuwan ] guguc( ) 1. 小 腿 肚.Paru guguc seediq kii, kiya mbeyax mapa chedil. 那 個 人 的 小 腿 肚 很 粗 壯, 所 以 能 揹 重 物 gukuc( ) 1. 輪 胎 ; 輪 子.Mpneyah inu kari ta mesa "gukuc" nii ha? Niqan gukuc cbeyo peni? 有 關 本 族 " 輪 胎 " 這 個 詞 彙 是 怎 麼 來 的 呢? 以 前 有 輪 胎 這 種 物 品 嗎? [ Toda duruy Truku dduruy] Page 189 of 393

190 gutu( ) 1. 堆 積.Gutu hini ka qhuni snbrexan namu. 把 你 們 截 斷 的 段 木 堆 在 這 裡 [ Toda mutu Truku gutu] guulah( ) 1. 逗 樂.Iya guulah laqi; nleelu hari mosa. 不 要 逗 小 孩 ; 趕 快 去 [ Toda umulah Truku guulah] guuqu( ) 參 照 uqu 1. 認 做.Huwa guuqu mosa remux tqiyan seediq ka Paras. Paras 怎 麼 差 一 點 誤 走 進 別 人 的 房 間 [ Toda tuuqu Truku guqu] guyuq( ) 1. 削 成 尖 銳 之 物.So ka btakan tnhngelan ma qhuni tnhngelan, sreus daha dheran kesun guyuq. 如 削 尖 的 竹 子 或 木 棍, 將 其 埋 設 在 地 面 ( 他 們 ) 稱 做 陷 器 2. 設 陷 阱.Iya guyuq eluw ddaun seediq; uxe de moda tdiyan hii ka seediq. 不 要 在 人 要 走 的 路 上 設 陷 阱 ; 陷 中 路 人 就 糟 糕 了 gyean( ) 參 照 geyu 1. 砍 伐.Wada daha gyean da pusu brkawe hiya, ga daha phmaan ocya di. 他 們 已 將 那 裡 的 李 子 園 給 廢 掉, 用 來 種 茶 了 [ Toda uqraran Truku gyean] gyei( ) 參 照 geyu 1. 砍 伐 ( 祈 使 ).Ima mesa gyei btakan nii? 誰 說 把 這 竹 子 給 砍 了? [ Toda krti Truku gyei] gyeun( ) 參 照 geyu 1. 砍 伐.Wada naq gyeun Temu ka rbuqin mneniq siyo neepah na hii di. Temu 將 他 耕 地 旁 的 梧 桐 樹 砍 掉 了 [ Toda uqraqun Truku gyeun] gyusi( ) 參 照 ayus 1. 劃 界 線 ( 祈 使 ).Gyusi de namu mhuma sama daka suke. 你 們 若 要 種 菜 和 豆 子, 就 劃 界 線 qada( ) 1. 丟 棄.Qada ta inu ka rusuq nii di? 這 瓶 子 我 們 要 丟 哪 裡? [ Toda qada Truku qada] qahi( ) 1. 踩 踏 ; 踹.Seediq cbeyo ge asi daha qahi papak knbegax sunguc, so kiya mahu pacang duri. 我 們 過 去 的 族 人 是 以 腳 踩 踏 的 方 式 剝 樹 豆, 洗 大 被 褥 時 也 一 樣 [ Toda qahi Truku qahi] qahun( ) 1. 指 多 石 之 地.Qahun dheran kii wa; uxe pkmalu phmaun ani maanu. 那 是 多 石 之 地 ; 種 什 麼 都 不 適 宜 [ Toda qahur Truku qahur] qalang( ) 1. 搭 建 圍 籬.Qalang tikuh isu ssiyo na peni Watan. Watan, 它 的 周 圍 你 來 搭 建 圍 籬 吧 [ Toda qlangi Truku qalang] qalux( ) 1. 黑 色.Ware daha mgqalux we, nsaan daha krebu yqeyaq qalux. 黑 色 的 麻 線 是 她 們 拿 到 Page 190 of 393

191 黑 色 的 泥 沼 裡 埋 染 而 得 的 [ Toda qalux Truku qalux] qamas( ) 1. 醃 漬 ( 祈 使 ).Qamas isu ricah nii di Buha; mkela su qmamas? Buha, 這 些 梅 子 你 拿 去 醃 ; 妳 會 醃 嗎? [1. Toda qmasi Truku qamas 2.Buha 是 賽 德 克 女 性 的 綽 號, 並 非 傳 統 名 字 ] qango( ) 1. 一 步 的 大 小.Maha piya qango papak dehuk hiya? 到 那 邊 要 幾 個 步 伐? 2. 跨 ( 步 ). Qango hini papak su, sdheriq ka btunux gaga. 你 的 腳 要 跨 到 這 裡, 那 塊 石 頭 是 滑 的 [ Toda qangaw Truku qangaw] qapah( ) 1. 黏 貼.Qapah ta inu ka kingal nii di? 這 一 張 我 們 要 貼 在 哪 裡? [1. Toda qpahun Truku qapah 2.Qapah 也 可 以 是 男 性 人 名 ] qapan( ) 1. 腳 掌.Niqan naq seediq mtbale qapan daha papak sa. 聽 說 有 人 的 腳 掌 是 扁 平 的 ( 扁 平 足 ) [ Toda qapan Truku qapan] qapi( ) 1. 捕 獸 陷 阱 的 一 種.Wada paha qapi boyak ka Takun. Takun 去 放 置 捕 獵 野 豬 的 陷 阱 [1. Toda turuk Truku qapi 2. 賽 德 克 族 有 多 種 的 狩 獵 方 法, 設 置 陷 阱 是 其 中 之 一, 這 也 豐 富 了 該 族 狩 獵 文 化 的 內 涵 qapi 有 最 原 始 的 石 壓 式 陷 阱 以 及 後 來 發 展 的 鐵 鋏 器 陷 阱 兩 種, 而 兩 種 陷 阱 捕 獵 的 獵 物 也 不 盡 相 同 前 者 頂 多 可 陷 得 大 田 鼠 或 松 鼠 類, 而 後 者 依 其 型 式 大 小, 可 陷 得 山 羊 或 山 豬 等 ] qaras( ) 1. 高 興.Kedu qaras na Dakis ga? Dakis 怎 麼 那 麼 高 興? [ Toda qaras Truku qaras] qatan( ) 1. 夾 子.Niqan ka qatan qtapun daha qmapi qapi xiluy. Pdayo qmatan tubu na de paha qapi. 他 們 ( 本 先 祖 ) 有 一 種 夾 子 是 獵 者 放 置 金 屬 陷 阱 的 輔 助 器 具, 該 夾 子 可 讓 獵 者 順 利 放 置 金 屬 陷 阱 So ba atak ka ngungu na qbheni qatan ngungu. 燕 子 尾 巴 的 模 樣 很 像 剪 刀 [1. Toda daquc Truku qatan 2.qatan 原 為 夾 子 之 意, 只 因 燕 子 尾 巴 的 尾 端 狀 似 夾 子 而 得 名 ] qataq( ) 1. 夾 ; 夾 子.Qataq su maanu qataq su kiya Tiwas? Tiwas, 妳 那 夾 子 要 夾 什 麼 ( 東 西 )? qataqqataq( ) 1. 鍬 形 蟲.Mekan beyuq qhuni ka qataqqataq. 鍬 形 蟲 吸 食 樹 汁 [ Toda pungaw Truku saqic] Page 191 of 393

192 qatul( ) 1. 污 垢.Niqan qatul dqeras su Sabung, sai smino han. Sabung, 你 臉 上 有 污 垢, 先 去 洗 一 下 qawan( ) 1. 豆 芽.Mekan ta qawan layan ita Seediq duri bubu? 媽, 我 們 賽 德 克 族 人 也 會 吃 綠 豆 芽 嗎? qayu( ) 1. 跨 過.Iya qayu seediq ga mtaqi Cili; kseengun su daha di wa. Cili, 不 要 跨 過 在 睡 覺 的 人 ; 你 會 被 他 們 罵 哦 qbahang( ) 1. 聽.Qbahang laqi nii, iya osa lmanguy yayung si sense namu. 小 朋 友 們 聽 著, 你 們 老 師 說 不 要 到 河 流 游 泳 [ Toda qbahang Truku qbahang] qbciciq( ) 參 照 biciq 1. 小 ; 少.Qbciciq hari tneetu su; nii scuqi paru di. 你 剁 小 一 點 ; 你 剁 的 太 大 了 qbciqan( ) 參 照 biciq 1. 使 少 ( 小 ).Qbciqan daha kmayak ka lexi ma, spuun daha tmsiyus siyang. 他 們 將 竹 筍 切 得 小 一 點, 再 與 豬 肉 一 起 炒 qbciqi( ) 參 照 biciq 1. 使 變 小 ( 祈 使 ).Qbciqi hari hrenang terebi namu kesa dheya ga. 跟 他 們 說 將 電 視 的 聲 音 關 小 一 點 Qbciqi hari tneetu su; nii scuqi paru di. 你 剁 小 一 點 ; 你 剁 的 太 大 了 qbciqun( ) 參 照 biciq 1. 使 變 小.Qbciqun daha quwaq na, kii ini asi keegu ka cnwaqan na qsiya denu. 他 們 會 把 它 的 出 水 口 用 小, 這 樣 就 不 會 一 下 子 倒 出 很 多 的 水 qberiq( ) 1. 說 謊 ; 欺 瞞.Asi rengo bale; iya qberiq. 誠 實 地 講 ; 不 要 說 謊 [ Toda qbling Truku qbling] qbhangan( ) 參 照 qbahang 1. 聽 過.Mprengo ku ka kari qbhangan mu pneeru ku na tama mu. 我 要 講 的 故 事 是 我 聽 我 爸 爸 告 訴 我 的 qbhangi( ) 參 照 qbahang 1. 聽 ( 祈 使 ).Qbhangi wa! Ye uyas pada ka nii? ( 你 ) 聽 聽 看! 這 是 山 羌 的 叫 聲 嗎? Qbhangi tikuh lingis laqi mu, lmingis de plaani ku denu. 幫 忙 聽 我 孩 子 的 哭 聲, 若 哭 了 就 叫 我 一 下 [ Toda qbhangi Truku qbhangi] qbhangun( ) 參 照 qbahang 1. 聽.Kparu hari kari su, uxe daha qbhangun di. 你 講 話 大 聲 一 點, 不 然 他 們 會 聽 不 到 的 [ Toda qbhangun Truku qbhangun] qbheni( ) 1. 鳥.Mkela skiya ka qbheni. 鳥 會 飛 [ Toda qbhni Truku qbhni] qbiciq( ) 參 照 biciq 1. 小 ; 少.Qbiciq hari kari namu wa; ini ptaqi seediq. 你 們 說 話 的 聲 音 小 一 點 ; 不 然 會 讓 Page 192 of 393

193 人 睡 不 著 覺 ( 會 吵 到 別 人 ) qbilun( ) 參 照 qnabil 1. 築 牆.Qbilun daha btakan ma, sekuy ka sapah daha cbeyo. 他 們 是 以 竹 子 和 箭 竹 築 為 家 屋 的 牆 壁 qbnhangan( ) 參 照 qbahang 1. 聽 過 的.Qbnhangan mu kari rudan kanna nii; uxe mu naq gnkela yaku. 這 些 都 是 我 聽 族 老 說 的 ; 不 是 我 自 己 所 知 道 的 [ Toda bnhangan Truku bnhangan] qbriqan( ) 參 照 qberiq 1. 欺 騙.Qbriqan muwa ka rudan di. Uxe so kiya da. 怎 麼 騙 老 人 家 呢! 那 是 不 行 的 啦! [ Toda qblingan Truku qblingan] qbriqi( ) 參 照 qberiq 1. 欺 騙.Qbriqi ku ha; teta su mu hwaun dhenu. 你 騙 我 試 試 看 ; 看 我 怎 麼 對 你 [ Toda qblingi Truku qblingi] qbriqun( ) 參 照 qberiq 1. 欺 騙.Ani bubu na qbriqun na ka laqi kii. Laqi uxe dndungus. 那 孩 子 就 連 他 的 媽 媽 也 騙 ( 他 ) 是 個 要 不 得 的 孩 子 [ Toda qblingun Truku qblingun] qbsiyaq( ) 參 照 bsiyaq 1. 久.Ini ku qbsiyaq tmara de, dehuk hii ka kanna dheya ga di. 我 在 那 裡 沒 等 多 久, 他 們 就 全 部 都 到 齊 了 qbsiyaqi( ) 參 照 bsiyaq 1. 使 久 一 點.Qbsiyaqi hari pure, kii si maha mrubu pugun. 煮 久 一 點, 這 樣 吃 起 來 會 很 軟 qbsuran( ) 1. 兄 長.Qbsuran mu rseno ka Takun ma, swai mu mqedin ka Kumu. Takun 是 我 的 哥 哥, 而 Kumu 是 我 的 妹 妹 Uka qbsuran rseno daka mqedin ka sapah na Pawan. Pawan 的 家 裏 沒 有 兄 長 [ Toda qbsuran ] qbubun( ) 1. 大 體 ; 遺 體.Ga psaun sapah qbubun na tama mu na. 我 爸 爸 的 遺 體 還 放 在 家 裡 [ Toda qbubun Truku qbubun] qbulic( ) 1. 石 朴.Ado daha slmeun qbulic halung ka bagah na qhuni nii, kika asi daha kesi qbulic di. 因 他 們 用 石 朴 的 炭 來 製 作 槍 枝 火 藥, 所 以 他 們 就 稱 它 為 " 火 藥 樹 "( 石 朴 ) Saangal daha qbulic rngeung gimax daha pure ware ka mqedin alang nami, kika bhege ware pnrayan daha denu. 我 們 部 落 的 婦 女 們 會 用 山 麻 黃 的 木 灰 和 麻 線 一 起 煮, 麻 線 會 煮 成 白 色 2. 火 藥.Mbeyax riyung qbulic pnrayan na Ibuq Pawan. Ibuq Pawan 所 煮 的 火 藥 很 強 Madis miyan qbulic mosa lmiqu. 我 們 帶 火 藥 到 獵 場 去 Ini so qbulic halung saya ka qbulic halung snalu ta naq ita Seddiq, ini kbeyax ka nita. 我 們 賽 德 克 人 所 製 作 的 火 藥 不 像 現 代 的 火 藥, 我 們 的 比 較 弱 3. 灰 ; 灰 燼.Netun ta mnarux, meniq ka seediq psapuh mangal qbulic pkmalu hei seediq mnarux. 當 人 們 生 病 了, 治 病 儀 式 的 施 行 者 會 使 用 灰 來 治 病 So hari mesa kcugun quyu ka qbulic pnthuwan nii, ye so kiya? 據 說, 蛇 類 會 怕 火 堆 的 灰 燼, 是 這 樣 嗎? [ Toda qbulic Truku qbulic] Page 193 of 393

194 qburang( ) 1. 守 候.Qburang hiya yamu ma pqburang ku hini ka yaku. Iya ba rhuqi qmeraq rodux ga. 你 們 守 在 那 裡, 我 在 這 麼 守 著 ; 不 要 捉 漏 了 那 隻 雞 [ Toda qburang Truku qburang] qburung( ) 1. 割.Qburung duma nira ga da; scuqi mknedux. 把 那 韭 菜 收 割 一 些 ; 長 的 太 密 了 2. 小 鐮 刀.Qburung biciq ge daun daha qmburung sudu ma waso bunga. 小 鐮 刀 是 用 來 割 草 和 地 瓜 葉 的 [ Toda smaqic Truku qburung] qbusun( ) 1. 大 口 吃 東 西 的 樣 子.Piya blebun wada na qbusun mekan di. 他 已 大 口 大 口 地 吃 下 幾 根 香 蕉 了? [ Toda qbusun Truku qbulun] qbuwe( ) 1. 西 番 蓮 ; 百 香 果 ; 四 季 果.Skadi nami hei qbuwe, brigun nami. 我 們 找 百 香 果 的 果 實, 要 拿 去 賣 [ Toda tokeso Truku tokeso] qcahul( ) 1. 心 裡 ; 心 靈.Psai ba qcahul namu ka kari nii ma, thwai naq mosa lmngelung. 一 定 要 把 這 些 話 放 在 你 們 心 裡, 自 己 慢 慢 去 領 悟 qceli( ) 參 照 qecul 1. 掐 ; 擰 ( 祈 使 ).Asi qceli laqi ini tehei ga. 掐 那 個 不 聽 話 的 孩 子 [ Toda qcli Truku qsli] qcelun( ) 參 照 qecul 1. 掐 ; 擰.Qcelun su mu di wa! Iya thei na. 再 不 聽 話, 我 就 掐 你 喔! [ Toda qclun Truku qslun] qcurux( ) 1. 魚.Egu klegan ka qcurux yayung. 河 裡 魚 的 種 類 很 多 [ Toda qcurux Truku qsurux] qdaani( ) 參 照 qada 1. 丟 掉 ; 拋 棄 ( 祈 使 ).Qdaani ka rodux mnhuqil ga sburo kesun ku na bubu mu. 我 媽 媽 叫 我 把 那 已 死 且 腐 爛 了 的 雞 丟 掉 [ Toda qdanun Truku qdaani] qdaanun( ) 參 照 qada 1. 丟 棄.Qdaanun su knuwan ka sudu knrawan sapah ga di? 你 什 麼 時 候 要 把 整 理 家 裡 掃 出 來 的 垃 圾 丟 掉? Wada na qdaanun theya riyung ka kingal sbrangan. 他 把 一 隻 長 矛 丟 擲 的 很 遠 [ Toda qdaanun Truku qdaanun] qdali( ) 參 照 uqul 1. 使 吃 ( 祈 使 ).Qdali ido hulimg su, ga muure riyung di. 你 要 餵 你 的 狗, 牠 實 在 很 餓 了 qdalun( ) 參 照 uqul 1. 吃.Qdalun su maanu laqi so nii su ini qeepah Walis? Walis, 你 這 樣 不 工 作, 你 要 給 你 的 孩 子 吃 什 麼? qdderiq( ) 參 照 deriq 1. 沿 牆 山 邊...Iicu daha qtaun seediq. Kika qdderiq lmiqu meyah alang. 他 們 怕 被 別 Page 194 of 393

195 人 發 現, 他 們 就 沿 著 山 邊 回 部 落 qdei( ) 參 照 qhedu 1. 完 成 ( 祈 使 ).Qdei mekan isu ka mnsngari na. 剩 下 的 你 把 它 吃 完 [ Toda qdui Truku qdui] qdeun( ) 參 照 qhedu 1. 完 成.Qdeun su knuwan matis patis su di? 你 何 時 會 寫 完 成 你 的 書? [ Toda qduun ] qdeyan( ) 參 照 qhedu 1. 完 成 ; 了 結.Wada qdeyan mekan na Kuras ka damac nngari namu ceka na ali di. 你 們 中 午 剩 下 的 菜 餚 已 被 Kuras 吃 完 了 qdeyo( ) 參 照 qhedu 1. 將 完 成 ( 祈 使 ).Qdeyo ta saya hayan ho; ado ta so mosa na Temu ga kusun denu. 我 們 今 天 就 把 它 完 成 吧 ; 明 天 我 們 就 可 以 去 做 Temu 的 ( 工 作 ) [ Toda qduuy Truku qduway] qdeyun( ) 參 照 qhedu 1. 完 成.Wada namu qdeyun tmatak ratuc ini ta qdei di? 我 們 沒 砍 完 的 部 分 你 們 已 經 砍 完 了 嗎? qdgiyaq( ) 1. 奔 走 山 嶺.Asi ka qdgiyaq smdurak camac de mosa phuling. 狗 獵 時 得 奔 跑 於 山 領 間 [ Toda qdduyaq Truku qdgiyaq] qdhequ( ) 1. 短.Qdhequ hari kari su; iya rengo egu riyung. 你 ( 的 話 ) 說 短 一 點 ; 不 要 講 太 多 [ Toda qcikoh Truku qputuh] qdiro( ) 1. 老 鷹.Qmerac rodux ka qdiro. 老 鷹 會 抓 雞 [ Toda kdiraw Truku qjiraw] qdqudi( ) 參 照 quduq 1. 搔 別 人 的 胳 肢 窩 ( 祈 使 ).Qdqudi Robo ga wa; teta hmuwa. 你 搔 Robo 的 胳 肢 窩 ; 看 她 會 怎 樣 qdqudun( ) 參 照 quduq 1. 搔 別 人 的 胳 肢 窩.Ani qdqudun ka Pihu we, ini ku krkerak mesa. 即 使 你 搔 Pihu 的 胳 肢 窩, 他 說 他 不 會 癢 qdriqan( ) 參 照 qduriq 1. 躲 開 ; 閃 開 ; 逃 開.Mita so quyu de qdriqan daha, kcugun daha. 看 到 像 是 蛇 的 東 西, 他 們 會 害 怕 所 以 會 躲 開 [ Toda qdriqan ] qdriqi( ) 參 照 qduriq 1. 使 逃 ; 使 躲 開 ( 祈 使 ).Iya rengo da! Qdriqi hii, ga bsukan. 躲 開 吧! 不 要 跟 他 說 了, 他 喝 醉 了 qdriqun( ) 參 照 qduriq 1. 逃 開 ; 躲 開 ; 閃 開.Qdriqun hari ka seediq bsukan ma uka rngagan. 喝 酒 醉 而 無 法 溝 通 的 人 最 好 是 躲 開 他 [ Toda qdriqun ] Page 195 of 393

196 Qdura( ) 1. 男 性 名.Ngayan rseno ka Qdura nii, niqan kesun Qdura ka seediq mneyah Paran. Qdura 是 男 性 的 名 字,Paran 部 落 有 叫 Qdura 的 人 [ Toda tuday qalux Truku tuday qalux] qduriq( ) 1. 逃 跑.Mosa metaq rudu tdiyung delaqi riso hari, gisu ka bubu tdiyung ma so utux qduriq kanna ka laqi. 有 一 群 青 少 年 去 戳 虎 頭 蜂 的 窩, 虎 頭 蜂 群 飛 出 來, 他 們 如 無 魂 地 逃 跑 [ Toda qduriq Truku qduriq] qduwan( ) 1. 腋 窩.Mrkerak riyung toma qduwan mu. 我 的 腋 下 很 癢 [ Toda qbuwan Truku qduwan] qecul( ) 1. 掐 ; 擰.Qecul gelu na! 掐 他 的 脖 子! [ Toda qcul Truku qsli] qedin( ) 1. 配 偶.Qedin mu ka Lubi gaga. 那 位 Lubi 是 我 太 太 [ Toda qridin Truku qrijil] qeepah( ) 1. 工 作.Qeepah naq neepah namu; iya kbrexi seediq. 你 們 的 耕 地 自 己 耕 作 ; 不 要 租 給 別 人 Qeepah hari sa. Iya so heya mbserux. 要 常 常 工 作, 不 要 像 他 一 樣 懶 惰 [ Toda qpahi Truku qeepah] qeere( ) 1. 阻 撓.Iya qeere qqtaan seediq. 不 要 擋 住 別 人 的 視 線 [ Toda qrin Truku qrung] qeerung( ) 1. 擋 住.Iya qeerung hiya wa, ini tai. 不 要 擋 在 那 兒, 看 不 到 [ Toda qrung Truku qrung] qehur( ) 1. 壓 制.Qehur ku na Tado de, ini ku kweko di. 我 被 Tado 壓 制 時, 就 無 法 動 彈 了 qelus( ) 1. 巒 大 秋 海 棠.Uka qhuni qelus ka alang na dheya. 他 的 部 落 沒 有 巒 大 秋 海 棠 的 樹 種 qemi( ) 1. 閉.Qemi doriq su, taqi di. 將 你 的 眼 睛 閉 起 來, 睡 覺 吧 [ Toda qmi Truku qmi] qemul( ) 1. 餵 食.Qemul kesi bubu na. Mlingis de qmulun ta ita. 叫 他 媽 媽 自 己 餵 他 若 是 我 們 來 餵, 他 會 哭 的 [ Toda qmuli Truku qmuli] qemun( ) 1. 徒 手 餵 食.Qemun isu laqi nii han Pawan, sao ku mahu lukus han. Pawan, 你 來 餵 食 這 孩 子 吧, 我 先 去 洗 衣 服 [ 過 去 本 族 是 徒 手 使 用 食 物 的,qemun 即 以 手 指 餵 食 嬰 孩 因 是 直 接 用 手 餵 食, 所 以 摔 倒 時, 面 部 直 接 著 地 稱 為 tqemun ] Page 196 of 393

197 qen( ) 1. 活 該.Ken! Kii si ini su thei kari. 活 該! 你 就 是 這 麼 不 聽 話 [ Toda qeyc Truku qeyn] qepi( ) 1. 扁 的.Ma wada qepi bakic ta ga di? Ima qmnepi? 我 們 的 水 桶 怎 麼 扁 掉 了? 是 誰 把 它 壓 扁 的? [ Toda mqpi Truku qpi] qepu( ) 1. 濾 酒.Qepu sino macu ga Dakis; maho ta. Dakis, 把 那 小 米 酒 濾 出 ; 我 們 來 喝 [ Toda qpi Truku qpii] qerac( ) 1. 抓 ; 捉.Qerac kingal tama rodux ga kiya bbiyan di, sliqun ta si bubu su. 傍 晚 把 那 隻 公 雞 抓 起 來, 你 媽 媽 說 我 們 要 宰 來 吃 qeraq( ) 1. 捕 抓.Qeraq, wada moda berah su qbheni ga. 有 隻 鳥 往 你 前 面 過 去, 抓 住 牠 Qeraq ququq ga Pinang; maha qduriq di. Pinang, 抓 住 那 隻 鵝 ; 牠 要 逃 走 了 [ Toda qraq Truku qraq] qerul( ) 1. 燒 焦 ; 烤 焦 ; 焦 狀 物.Angal ka qerul na. Malu puqun ka truma na nana. 把 燒 焦 的 部 份 拿 掉, 它 的 內 層 還 可 以 吃 的 [ Toda qrul Truku sqrul] qeya( ) 1. 吊 掛.Qeya mu hini naku, qyaanun su inu ka nisu? 我 的 要 掛 在 這 裡, 你 的 要 掛 哪 裡? [ Toda qiya Truku pqyanun] qeyaq( ) 1. 泥 濘.Ye mnosa theyaq inu peni ka laqi nii! Qeyaq kanna lukus na dehuk sapah hini. 這 孩 子 不 知 到 哪 裡 玩! 回 到 家 時 衣 服 都 沾 滿 了 泥 巴 [ Toda claq Truku qiyaq] qgeri( ) 1. 栓 皮 櫟.Malu riyung sphuma ngiro ka qgeri nii, ani si ini eniq tqrehaq peni. 栓 皮 櫟 是 種 香 菇 的 好 樹 種, 只 是 皮 很 容 易 裂 掉 [ Toda qgeri Truku qgri] qheding( ) 1. 溫 泉.Malu riyung seediq mneniq alang miyan Mhebu hii cbeyo sa; trima qsiya qheding klaali si. 聽 說 我 們 以 前 居 住 在 馬 赫 坡 部 落 的 族 人 很 好 ; 他 們 天 天 都 以 溫 泉 水 洗 澡 [ Toda qhding Truku qhjing] qhedu( ) 1. 完 成.Qhedu nisu han ma, dae ta bobo ka naku denu. 先 把 你 們 的 做 完 之 後 再 去 做 我 的 Qhedu han! Kisi uxe ta selaq ali kusun. 我 們 做 完 它 吧! 這 樣 就 不 會 浪 費 到 明 天 的 時 間 了 [ Toda qhdu Truku qhdu] qheruy( ) 1. 撬 開.Qheruy tikuh pusu qhuni nii, Bagah. Bagah, 把 這 棵 樹 頭 撬 開 2.( 向 賣 主 ) 喊 價.Qheruy tikuh Umin; kedu ba knkere bnrigan na. Umin,( 跟 他 / 老 闆 ) 殺 個 價 ;( 他 ) 怎 麼 賣 的 那 麼 貴 [ Toda qhruy Truku qhri] Page 197 of 393

198 qhqeni( ) 1. 渴.Uka ta kesun iya qhqeni ka seediq; mhqeni de heung naq mimah qsiya denu. 我 們 沒 辦 法 叫 人 不 要 口 渴 ;( 人 ) 口 渴 的 話 當 然 就 會 喝 水 qhruyun( ) 參 照 qheruy 1. 撬 開.Uxe pkmekun qhruyun qhuni kii; saani mangal baru. 用 那 木 頭 是 撬 不 開 的 ; 去 拿 鐵 撬 來 [ Toda dulaun Truku qhriyun] qhuni( ) 1. 樹 ; 木 柴.Egu riyun qhuni paru dgiyaq cbeyo. 以 前 的 森 林 有 許 多 的 大 樹 Malu slungu ka qhuni mdengu mesa tama mu. 我 父 親 說, 乾 的 木 柴 很 好 燒 [ Toda qhuni Truku qhuni] qhuni maung( ) 1. 大 青.Hwaun daha qhuni maung nii cbeyo, mkela su? 以 前 大 青 是 用 來 做 什 麼 的, 你 知 道 嗎? qhuni pako( ) 1. 小 花 鼠 刺.Ini kparu ka qhuni pako nii, ani si egu riyung ka pako na. 小 花 鼠 刺 的 樹 木 不 大, 但 ( 長 滿 著 ) 很 多 刺 qhuni qmiyuc( ) 1. 咬 人 狗.Paru waso na ka qhuni qmiyuc nii; iya tlengi. 這 個 咬 人 狗 的 葉 子 很 大 ; 不 要 摸 它 qhuqil( ) 1. 死 亡.Ma ini qhuqil diida ani cwaqan iyu sudu nii ha? 這 些 草 怎 麼 噴 藥 ( 除 草 劑 ) 也 不 會 ( 枯 ) 死 的 那 麼 快? [ Truku qhuqil] qilic( ) 1. 削.Qilic sibus ga Mahung, pqdali laqi. Mahung, 把 那 甘 蔗 削 給 小 孩 們 吃 吧 [ Truku qlisi] qilo( ) 1. 煮 豬 食 料.Qilo daha babuy kanna bunga, waso bunga, tmurak, kerung ma so nngari pnuqan. 地 瓜 和 地 瓜 葉 和 南 瓜 和 佛 手 瓜 以 及 廚 餘 都 是 它 們 餵 豬 的 食 料 qilu( ) 1. 頸 子.Ptahu ta puniq di ho, msekuy kana qilu mu di. 我 們 來 烤 火 吧! 我 的 頸 子 都 冷 冷 的 了 [ Toda hudun waru Truku qeylu] qiri( ) 1. 彎 路.Mkala su strengan hii de, niqan kingal qiri paru ka mmaha so baro na. 當 你 越 過 合 流 點 時, 有 一 處 向 上 的 大 轉 彎 Qiri papak na, ini kbeyax papak na. 用 小 內 割 摔 他, 他 的 腳 沒 力 量 [ Toda tqiri Truku qiri] qita( ) 1. 看.Qita berah, iya qita uciicin. 看 前 面, 不 要 四 處 張 望 [ Toda qita Truku qita] qiti( ) 1. 啃.Qiti kana urac buuc na, mrubu hnpure na di. 骨 頭 上 的 筋 都 可 以 啃 了, 他 煮 的 很 軟 Page 198 of 393

199 qiyuc( ) 1. 咬.Ini qiyuc seediq huling mu nii. Iya kiicu. 我 這 隻 狗 不 會 咬 人 不 要 怕 [ Toda qiyuc Truku qiyuc] qlahang( ) 1. 照 顧 ; 看 護.Qlahang naq hari hei su. Iya sriyung mimah sino. 你 要 多 照 顧 自 己, 少 喝 點 酒 [ Toda qlahang Truku qlahang] qlangun( ) 參 照 qalang 1. 築 圍 籬.Qlangun namu so knuwan ka qnalang sama ga di? 你 們 什 麼 時 候 才 要 把 菜 園 的 圍 籬 做 好? [ Toda qlangun Truku qlangun] qlapan( ) 1. 指 不 能 生 育 的 女 性.Mqedin ini tuting laqi kesun daha qlapan. 他 們 稱 不 能 生 育 的 女 性 為 "qlapan" qlapo( ) 1. 床 舖.Qlapo cbeyo ge, sniisan daha qmuru bngerux. 他 們 以 前 的 床 舖, 是 用 五 節 芒 的 梗 枝 編 成 的 qlbingun( ) 參 照 qnabil 1. 築 牆 璧.Qlbingun namu maanu qnabil sapah namu cbeyo? 你 們 以 前 房 屋 的 牆 璧 是 用 什 麼 築 成 的? qlebang( ) 1. 蜥 蜴.Ini range qlebang ka laqi mqedin, kcugun daha. 女 孩 子 不 拿 蜥 蜴 來 玩 耍, 她 們 會 怕 [ Toda cleybang Truku qleybang] qlengi( ) 1. 一 定 要.Qlengi ba ppuuyas ka laqi namu mesa hmiti kari bubu su. 你 媽 媽 留 下 遺 言 說, 一 定 要 讓 你 們 的 孩 子 讀 書 ( 受 教 育 ) [ Toda qlngi Truku qlngi] qlengun( ) 1. 一 定 ; 非 要 ; 達 到 ; 盡 ; 極.Anaq uka pila daha, qlengun daha wada mhedu smmalu sapah daha. 他 們 盡 力 蓋 好 他 們 的 家, 雖 然 他 們 沒 有 錢 [ Toda qulung ] qleqah( ) 1. 踏.Qleqah hini papak su, sdheriq hari wa. 你 的 腳 踏 這 裡, 有 點 滑 喔 [ Toda qlqah Truku qlqah] qlhangan( ) 參 照 qlahang 1. 照 顧.Bsiyaq qlhangan tnsapah na de, wada kndudun malu ka hei na Walis di. 經 過 他 家 人 一 段 時 間 的 照 料,Walis 漸 漸 恢 復 了 健 康 qlhangi( ) 參 照 qlahang 1. 使 照 顧 ; 使 看 著 ( 祈 使 ).Qlhangi kana laqi biciq ga. Iya pusai nganguc. 看 好 那 些 較 小 的 孩 子, 不 要 讓 他 們 出 去 了 Qlhangi tikuh laqi mu nii, maha ku maruy sama. 請 幫 我 照 顧 一 下 我 的 小 孩 子, 我 要 去 買 菜 [ Toda qlhangi Truku qlhangi] qlhangun( ) 參 照 qlahang 1. 照 顧 ; 看 護.Ini huwa. Qlhangun mu hini laqi nii. 不 要 緊 我 會 在 這 裡 照 顧 這 小 孩 的 [ Toda qlhangun Truku qlhangun] Page 199 of 393

200 qlitan( ) 1. 剝 ; 削.Ga qlitan na Pawan ka sibus nadis na Umin. Pawan 在 削 Umin 帶 回 來 的 甘 蔗 [ Toda qlitan Truku qlisan] qliti( ) 參 照 qilic 1. 剝 皮 ; 削 皮 ( 祈 使 ).Ini daha qliti rehaq tmurak de pure duma seediq. 有 的 人 煮 南 瓜 是 不 削 皮 的 [ Toda qliti Truku qlisi] qlitun( ) 參 照 qilic 1. 剝 皮 ; 削 皮.Qlitun ta maanu bunga nii di? Gimax daha pure ido. 我 們 要 用 什 麼 削 這 些 地 瓜 的 皮? 他 們 要 和 著 飯 煮 [ Toda qlitun Truku qlisun] qllii( ) 參 照 qluli 1. 流 走 ( 祈 使 ).Iya gllii gepuk kii wa, kseengun ta na tama mu denu. 不 要 把 那 便 當 盒 給 流 走 喔, 我 會 被 我 爸 爸 罵 qlmeluq( ) 參 照 meluq 1. 生 吃.Ye wada qlmeluq mekan ka uka putung daha puniq seediq cbeyo ha? 以 前 的 人 沒 有 點 火 的 火 柴 ; 是 生 吃 ( 食 物 ) 的 嗎? qlmiqu( ) 參 照 lmiqu 1. 叢 林 中.Qlmiqu miyan mosa mangal qwarux. 我 們 在 叢 林 中 採 黃 鱔 藤 [ Toda qlmiqu Truku qlmiqu] qlmuqan( ) 參 照 meluq 1. 生 吃.Ga na qlmuqan mekan ka bunga laqi kiya qtaan mu; ye ado ka ga muure. 我 看 到 那 小 孩 生 吃 著 甘 藷 ;( 他 ) 可 能 是 很 餓 的 關 係 qlmuqi( ) 參 照 meluq 1. 生 吃 ( 祈 使 ).Ini huwa ka bunga wa. Asi qlmuqi mekan. 甘 藷 是 沒 關 係 的 ; 直 接 生 吃 就 可 以 qlmuqun( ) 參 照 meluq 1. 生 吃.Ani tmurak qlmuqun daha mekan duri sa; uxe mpmepang qlmuqun peni? 聽 說 他 們 連 南 瓜 也 生 吃 ; 生 吃 ( 南 瓜 ) 不 是 澀 澀 的 嗎? qlqahan( ) 參 照 qleqah 1. 原 木 製 階 梯 ; 踩 踏 之 處.Ado ka mquri dheran truma kmari sapah cbeyo, truma knari na de teru sepac ka qlqahan na denu. 因 過 去 的 住 屋 是 向 地 下 開 挖 的, 挖 得 較 深 的 就 有 三 或 四 階 的 原 木 階 梯 qlqahi( ) 參 照 qleqah 1. 踩 踏 ( 祈 使 ).Qlqahi tikuh negul nii wa; seengun mu knhenu ka knbrawan na. 踩 一 下 這 條 線 ; 我 要 量 它 有 多 長 Seediq cbeyo ge asi daha qahi papak knbegax sunguc; so kiya mahu pacang duri. 我 們 過 去 的 族 人 是 以 腳 踩 踏 的 方 式 剝 樹 豆 ; 洗 大 被 褥 時 也 一 樣 qlqahun( ) 參 照 qleqah 1. 踩 踏.Qlqahun bsiyaq hari meniq rumu hiya malu ka nuqah mesa bubu mu. 我 媽 媽 說, 在 泥 中 踩 踏 久 一 點 對 苧 麻 更 好 Malux qlqahun ka lexi pnhdagan kiya di? 怎 麼 用 腳 踩 那 乾 筍 呢? qluli( ) 1. 漂 流 ; 流 走.Wada qluli moda miyan krao yayung ka rawa mu qcurux yaku di. 我 的 魚 簍 Page 200 of 393

201 在 我 們 徒 步 渡 河 時 被 河 水 流 走 了 qmada( ) 參 照 qada 1. 丟.Iya mhemuc qmada sudu nlaxan mesa ka koco. 校 長 說 : 不 要 隨 便 丟 垃 圾 qmagas( ) 1. 山 藥.So hari bubga qhuni qtaan ka qmagas, puqun seediq duri. 山 藥 看 起 來 像 木 薯, 人 也 可 以 食 用 qmalang( ) 參 照 qalang 1. 築 籬 笆.Wada qmalang pplaxan dapa daha desine Labah. Sine Labah 他 們 去 圍 築 要 放 牛 的 牧 地 [1. Toda qmalang Truku qmalang 2. 在 過 去, 本 族 會 擇 地 圍 築 野 放 牛 隻 的 草 原 ] qmamas( ) 參 照 qamas 1. 醃 製.Mkela qmamas ani maanu ka Robo ga, so ka qmamas sama, lexi, bunga wasi ma ricah. Robo 會 醃 製 各 種 醃 漬 物, 例 如 醃 菜 或 筍 子 或 蘿 蔔 以 及 梅 子 ( 等 ) qmango( ) 參 照 qango 1. 跨 步.Niqan gaya moda qmango puniq ka Plmukan. 漢 人 有 過 火 的 習 俗 [ Toda qmangaw Truku qmangaw] qmapi( ) 參 照 qapi 1. 放 陷 阱.Wada qmapi qolic Temu daka Utun. Temu 和 Utun 去 放 置 田 鼠 陷 阱 [1. Toda dungar Truku qmapi 2. 本 族 狩 獵 的 方 法 繁 多, 常 隨 獵 物 的 體 型 大 小 予 以 分 類, 獵 具 也 因 而 有 所 不 同 如 狗 逐 獵 槍 擊 獵 陷 阱 獵 夜 候 獵 燒 山 獵 等 等 ] qmasan( ) 參 照 qamas 1. 醃 漬 物.Kretun daha tikuh hari ka siyang qmasun daha ma, qmasan daha timu nanaq de baka di. 他 們 會 把 要 醃 漬 的 切 小 塊 一 點, 僅 用 鹽 巴 來 醃 漬 就 夠 了 qmasi( ) 參 照 qamas 1. 醃 漬 ( 祈 使 ).Qmasi duma bunga namu wasi nii kesa bubu su Awe; hmeri malu puqun ka qmasun. Awe, 叫 妳 媽 媽 將 妳 們 的 一 些 蘿 蔔 醃 起 來 ; 醃 過 的 反 而 好 吃 [ Toda qmasi Truku qmasi] qmasun( ) 參 照 qamas 1. 醃 漬.Qmasun mu sama nii si bubu su; iya hngedi mesa. 妳 媽 媽 說 這 些 菜 她 要 醃 起 來 ; 她 說 不 要 煮 掉 [ Toda qmasun Truku qmasun] qmatan( ) 參 照 qatan 1. 夾.Ga su qmatan maanu? Kmkelun na qmatan qapi daha tubu peni? 你 在 夾 什 麼? 它 可 以 用 來 夾 雙 彈 鈑 的 金 屬 陷 阱 嗎? [ Toda snbalay Truku qmasan] qmayu( ) 參 照 qayu 1. 跨 過.Naqah daha riyung moda qmayu berah ka rudan. 從 長 者 面 前 跨 過 是 他 們 最 不 喜 歡 的 事 qmbahang( ) 參 照 qbahang 1. 聽.Ga su qmbahang uyas na ima Watan? Watan, 你 在 聽 誰 唱 的 歌? Page 201 of 393

202 qmburang( ) 參 照 qburang 1. 守 候 ; 守 候 獵.Asi keeman mosa qmburang camac, saun daha qmburang so ppuqan na. 守 候 獵 是 在 晚 上 進 行 的, 他 們 會 到 獵 物 吃 ( 東 西 ) 的 地 方 守 候 qmburung( ) 參 照 qburung 1. 收 割.Wada qmburung paye nima tama su? 你 爸 爸 去 幫 誰 收 割 稻 子? [ Toda qmburung Truku qmburung] qmecun( ) 參 照 qecul 1. 擰 ; 掐.Smkuxun riyung qmecun laqi wa laqi ga. 那 個 小 孩 子 很 喜 歡 掐 其 他 的 孩 子 [ Toda qmcun Truku qmsun] qmeepah( ) 參 照 qeepah 1. 工 作.Seediq qmeepah klaali ka Dakis Pihu, ini seeliq ali. Dakis Pihu 是 天 天 工 作 的 人, 不 浪 費 時 日 [ Toda qmpah Truku gmeepah] qmeere( ) 參 照 qeere 1. 阻 礙.Ga su meyah qmeere ddaan seediq da. 你 在 阻 礙 人 家 的 通 道 囉 [ Toda qmrin Truku qmhruy] qmeerung( ) 參 照 qeerung 1. 擋 住.Gyei duma tlahi siyo sapa nii da; qmeerung phdagan paye. 把 一 些 家 屋 四 周 的 柚 子 樹 砍 了 吧 ; 它 阻 礙 了 曬 穀 場 的 陽 光 [ Toda qmring Truku qmrung] qmegi( ) 1. 老 荊 藤.Strima daha tunux ka gamin na qmegi nii cbeyo. 從 前, 老 荊 藤 的 根 是 用 來 洗 頭 ( 髮 ) 的 [ Toda qemuy Truku qmutux] qmemul( ) 參 照 qemul 1. 餵 食.Ga qmemul ido laqi na ka Ape kuras. Ape Kuras 正 在 餵 飯 給 她 的 小 孩 [ Toda qmmul Truku qmul] qmepu( ) 1. 扭 乾.Swai na mqedin ka wada qmepu lukus mhuriq ma, ga na phdagan bebe sapa. 是 她 妹 妹 把 濕 的 衣 服 扭 乾 後, 拿 到 屋 簷 下 晾 乾 [ Toda qmpi Truku qmpi] qmerac( ) 參 照 qerac 1. 抓.Ga qmerac mpgeeguy ka keysacu. 警 察 抓 小 偷 qmeya( ) 參 照 qeya 1. 掛.Wada daha daun qmeya ludux qhuni nuqah pntiting na mqedin ga di. 他 們 已 經 將 那 個 女 人 掉 了 的 苧 麻 線 掛 在 樹 枝 上 [ 這 是 有 關 織 布 的 傳 統, 女 人 掉 的 苧 麻 線, 不 可 以 占 為 己 有, 要 將 織 掛 在 鄰 近 的 樹 枝 上, 以 便 遺 失 苧 麻 線 的 女 人 回 來 著 尋 失 物 ] qmheruy( ) 參 照 qheruy 1. 撬 開.Ado paru ka btunux kii ma, ga daha kdhaun qmheruy. 因 那 塊 石 頭 滿 大 的, 所 以 他 倆 合 起 來 將 它 撬 開 [ Toda qmhruy Truku qmhruy] qmii( ) 參 照 qemi 1. 閉 眼 睛 ( 祈 使 ).Qmii doriq su narac wa; teta su mkela skkingal pqemi doriq. 你 閉 上 你 的 右 眼 ; 看 你 會 不 會 一 次 閉 上 一 隻 眼 睛 Page 202 of 393

203 qmilic( ) 1. 剝 皮 ; 削 皮.Ga qmilic lexi sekuy uyung sapah mu hiya debubu su. 妳 媽 媽 她 們 在 我 家 後 院 剝 竹 筍 ( 的 皮 ) [ Toda qmilic Truku qmilis] qmilo( ) 參 照 qilo 1. 煮 豬 食 料.Ga qmilo puqul babuy behing qhuni ka bubu mu ma; ga naq cmeyax qhuni hii ka tama mu duri. 我 媽 媽 在 柴 房 煮 豬 食 料 ; 我 爸 爸 也 在 那 裡 劈 柴 火 qmiri( ) 參 照 qiri 1. 繞.Ani qmiri nduyung na quyu we, ini kesa mmaanu ka seediq kii. 即 使 蛇 繞 在 他 脖 子 上, 那 個 人 也 不 覺 得 怎 樣 [ Toda qmiri Truku qmiri] qmita( ) 參 照 qita 1. 看.Ini ku kdrumuc riyung qmita patis ka yaku. 我 並 沒 有 很 認 真 的 看 書 qmiyuc( ) 參 照 qiyuc 1. 咬.Tai hari huling tanah ga. Qmiyuc wa. 要 注 意 那 隻 紅 色 的 狗 牠 會 咬 人 喔 [ Toda qmiyuc Truku qyuti] qmlahang( ) 參 照 qlahang 1. 照 顧 ; 管 理.Iwan ga meniq sapah, ga qmlahang tama na mnarux. Iwan 在 家 裏 照 顧 生 病 的 父 親 [ Toda qmlahang Truku qmlahang] qmleqah( ) 參 照 qleqah 1. 踩 踏.Ima wada moda qmleqah sama hani pnhuma nii? 是 誰 踩 了 這 個 剛 種 下 去 的 青 菜? qmnuqah( ) 參 照 nuqah 1. 捻 紗.Bobo qmnuqah de mangl bgiya ma tgyaun daha di. 捻 紗 之 後, 她 們 就 拿 捲 線 具 捲 捻 好 的 麻 線 [ Toda qmnuqah Truku qmnuqih] qmnuti( ) 參 照 quti 1. 上 大 號 ( 大 便 ).Ima qmnuti eluw nii? Ma ani kii si naqah daha. 誰 在 這 路 上 大 便 的? 他 們 怎 麼 那 麼 差 勁 [ Toda qmnuti Truku qmnuci] qmnuyux( ) 參 照 quyux 1. 下 過 雨.Ye qmnuyux soni keeman hini na; ma ka nii mhuriq dheran nii nana. 怎 麼 地 面 上 還 濕 濕 的 ; 這 裡 昨 晚 可 能 下 過 雨 [ Toda qmnuyux Truku qmnuyux] qmqemi( ) 參 照 qemi 1. 闔 眼 ( 閉 眼 睛 ).Ini qmqemi lmngelung laqi na ka Uma. Uma 因 想 念 她 的 孩 子 而 難 闔 眼 [ Toda qmqmi Truku qmqmi] qmquduq( ) 參 照 quduq 1. 胳 肢 癢.Gaga mhulis da laqi nii; ye smkuxun qmquduq. 這 個 小 孩 子 笑 了 ; 原 來 他 喜 歡 胳 肢 癢 [ Toda skrakan ] qmqugu( ) 1. 雞 鳴 聲.Mntexal qmqugu rodux de, tutuy ka tama mu dhenu. 一 聽 到 雞 鳴 聲, 我 父 親 就 會 醒 來 Qmqugu ka rodux mgrebu de, tutuuy kanna ka tnsapah mu di. 早 晨,( 公 ) 雞 鳴 叫 時 我 們 全 家 人 都 起 床 了 [ Toda qmquu Truku qmqugu] Page 203 of 393

204 qmrequr( ) 參 照 qrequr 1. 鑽 洞.Gaga qmrequr beling maanu seediq ga? 那 個 人 再 鑽 什 麼 洞 啊? qmteqic( ) 參 照 qteqic 1. 啃 食.Ini skuxun qmteqic buuc ka ngiyo. 貓 不 喜 歡 啃 骨 頭 [ Toda qmqic Truku tmqic] qmulah( ) 1. 鋤 草.Wada qmulah sudu pusu paye mdengu ka debubu mu rudan. 我 祖 母 她 們 去 鋤 除 旱 稻 根 部 周 邊 的 雜 草 Qhedu qmulah han, kii si maha ta ini ta beyo tmukuy macu. 我 們 趕 快 除 完 草, 這 樣 我 們 很 快 就 可 以 播 種 小 米 了 [ Toda qmiboh Truku qmbgulah] qmulan( ) 參 照 qemul 1. 餵 食.Qmulan ku na bunga klaali sbiciq ku mesa bubu mu. 我 媽 媽 說, 我 小 時 候 她 常 常 餵 食 我 甘 藷 [ Toda qmulan Truku qmulan] qmuli( ) 1. 餵 食.Asi daha qmuli tnqiyan na di, ini kkesa ma ini klgelu kanna baga na duri di. 他 們 直 接 在 床 上 餵 東 西 給 他 吃, 因 他 已 不 能 走 路 手 也 無 法 動 作 [ Toda qmuli Truku qmuli] qmulun( ) 參 照 qemul 1. 餵 食.Ga qmulun bunga na bubu na ka Pawan. Pawan 的 媽 媽 餵 食 甘 藷 給 Pawan qmuru( ) 1. 梗.Malu puqun qmuru na sari wa. 芋 頭 梗 很 好 吃 喔 [ Toda qmuru Truku qmuru] qmuti( ) 參 照 quti 1. 上 大 號 ( 大 便 ).Ini ta asi kesa maha ku qmuti ka ita Seediq; hae ku nganguc han mesa. 我 國 賽 德 克 人 不 會 直 接 說 我 去 大 便, 會 說 我 先 到 外 頭 一 下 [ Toda qmuti Truku qmuci] qmuyux( ) 參 照 quyux 1. 下 雨.Qmuyux riyung sa alang nii. 這 個 國 家 經 常 下 雨 [1. Toda qmuyux Truku qmuyux 2. 自 從 本 族 有 了 電 視 之 後, 世 界 各 國 有 關 風 災 地 震 的 消 息 常 會 出 現 在 電 視 畫 面 上, 長 輩 們 會 說 :alang inu nii? 這 是 哪 一 個 國 家?] qmyuxo( ) 參 照 quyux 1. 下 雨.Qmyuxo ba karac nii ha! Ma so msurung. 天 好 像 要 下 雨 耶! 天 陰 陰 的 [ Toda qmyuxay Truku qmyuxo] qnabil( ) 1. 牆 壁.Qhuni pntpaan daha gmutu ka qnabil sapah cbeyo. 從 前 家 屋 的 牆 壁 是 用 木 頭 堆 疊 而 成 的 [ Toda qnabil Truku qnabil] Qnahaqul( ) 1. 泰 雅 族 之 一 支.Ini miyan pntena yami daha ka Qnahaqul. 我 們 跟 泰 雅 族 不 一 樣 [ 今 仁 愛 鄉 境 內 的 泰 雅 族 至 少 有 三 個 語 群 一 為 居 住 於 力 行 發 祥 一 帶, 本 族 稱 之 為 Page 204 of 393

205 Qnahaqul( 今 稱 " 賽 考 列 克 " 語 群 ); 二 為 居 住 於 新 生 村 眉 原 部 落, 本 族 稱 Mbgala(" 澤 敖 利 " 語 群 ); 三 為 居 住 於 親 愛 村 的 萬 大 族 人, 本 族 稱 Plnawan, 亦 歸 類 於 " 澤 敖 利 " 萬 大 語 群 ] qnalang( ) 參 照 alang 1. 籬 笆 ; 圍 牆.Ga na qlangan btakan ka qnalang na Sapu. Sapu 用 竹 子 來 做 籬 笆 qnawan( ) 1. 金 屬 線 ; 電 話.Qnawan maanu kiya Takun? Takun, 那 是 那 一 種 金 屬 線? [1. Toda qnawan Truku qnawan 2. 由 於 電 話 線 是 由 金 屬 線 所 製 成, 所 以 本 族 稱 電 話 為 金 屬 線 (qnawan) ] qnbahang( ) 參 照 qbahang 1. 聽 過.Qnbahang su kari daha so nii Kuras? Kuras, 他 們 這 樣 的 說 法 你 聽 過 嗎? qnbhangan( ) 參 照 qbahang 1. 聽.Qnbhangan namu inu kari so kiya? Iya mkmhemuc rmengo. 那 樣 的 ( 閒 ) 話 你 們 是 哪 裡 聽 來 的? 不 要 亂 講 話 qnbiciq( ) 參 照 biciq 1. 小 ; 少.Huling maanu huling ga daha thiqun nii ha? Kedu ba qnbiciq. 與 他 們 玩 耍 的 這 隻 寵 物 狗 是 什 麼 狗? 怎 麼 那 麼 小 qnbriqan( ) 參 照 qberiq 1. 欺 騙.Qbriqan ku na Dakis naqah kii wa. Naka mesa rmeno ku duri. 我 是 被 Dakis 那 壞 傢 伙 給 騙 的 他 應 該 跟 我 說 他 是 開 玩 笑 的 qnbsiyaq( ) 1. 久.Mnosa namu inu di? Keyan namu qnbsiyaq. 你 們 去 哪 裡 了? 怎 麼 那 麼 久 [ Toda qnbsiyaq Truku qnbsiyaq] qnburung( ) 參 照 qburung 1. 割 ( 草 ).Ima qnburung gmeya nii? Ma daha ini hquli na. 這 些 白 茅 是 誰 割 下 來 的? 他 們 怎 麼 還 沒 搬 走! [ 白 茅 (gmeya) 和 頁 岩 (tasin) 是 賽 德 克 族 主 要 的 屋 頂 材 料 ] qncelan( ) 參 照 qecul 1. 擰 ; 掐.Ani biciq wa laqi nii, mnarux qncelan na. 這 個 小 孩 子 雖 然 還 小, 捏 人 也 很 痛 [ Toda qnclan Truku qnslan] qndhediq( ) 參 照 hediq 1. 不 受 干 擾 地 做 某 事.Ga naq qndhediq meepah kanna seediq, ma su tkseung mgduru hini ka isu. 人 家 都 在 拼 命 地 工 作, 而 你 卻 在 這 裡 毫 無 牽 掛 地 閒 混 著 [ Toda qndhdiq Truku qndhediq] qndheriq( ) 參 照 dheriq 1. 滑.Qndheriq tikuh de malun daha posa abura. 他 們 混 上 油 脂 後 就 非 常 地 滑 qndisan( ) 參 照 qnedis 1. 長 的 狀 態.Kedu qndisan na qwarux nii wa! 這 條 黃 藤 怎 麼 那 麼 長! [ Toda knbbaraw Truku qndusan] Page 205 of 393

206 qndriqan( ) 參 照 qduriq 1. 逃.Ani kanna qndriqan miyan qmita quyu qbequq. 我 們 看 到 眼 鏡 蛇 時, 我 們 死 命 地 逃 跑 [ Toda qndriqan Truku qndriqan] qnduriq( ) 參 照 qduriq 1. 逃 跑.So hari mesa qnduriq kndalax sapah kuung ka kingal Mukan, ga mgleing quri lmiqu alang ta si. 據 說, 有 一 個 漢 人 好 像 是 從 監 獄 逃 出 來 的, 在 我 們 部 落 的 山 林 裡 躲 著 qnedis( ) 1. 長 的 ( 條 狀 物 ).Scuqi qnedis ka habik na, kika wada na sqitun tikuh. 因 他 的 皮 帶 過 長, 所 以 他 把 它 剪 短 一 些 [ Toda bbaraw Truku qnudus] qneepah( ) 參 照 qeepah 1. 耕 作.Tado qneepah neepah ga na qpahun Awi ga saya. 今 天 Awi 正 在 工 作 的 耕 地 曾 是 Tado 開 墾 的 地 [ Toda qnpahan Truku qneepah] qnepu( ) 1. 酒.Ga hii qnepu mu dungan wa; uxe su mimah? 我 那 裡 還 有 酒 喔 ; 你 要 喝 嗎? [qnepu: 是 指 本 族 人 自 釀 的 小 米 酒 "qnepu" 原 為 擰 擠 之 意 ; 因 第 二 次 再 加 水 發 酵 後, 族 人 就 會 以 篩 簍 過 濾, 所 以 稱 擰 擠 之 酒 ] qnheqil( ) 1. 使 盡 全 力.Chedil riyung saapa Qedu ga; qnheqil ku ba mapa heya. Qedu 揹 起 來 很 重 ; 我 要 使 盡 全 力 地 揹 她 [ Toda qnheqil Truku qnhqil] qnhqeni( ) 參 照 qhqeni 1. 渴.Kedu ba qnhqeni suku; ma ini haduc tikuh qsiya ka dheya kii duri. 真 的 是 很 渴 ; 他 們 怎 麼 也 不 送 一 下 水 qnhqilan( ) 1. 辛 苦.Laqi na nii wada na qnhqilan ba ppuuyas ka Losi Temu. Malu peni, ga mgsense saya di. Losi Temu 很 辛 苦 地 讓 他 念 書 的 就 是 這 孩 子 好 的 是 他 如 今 已 當 老 師 了 [ Toda qnhqilan Truku qnhqilan] qnhqili( ) 參 照 qnheqil 1. 盡 力.Isu naq mesa phelun mu wa! Qnhqili naq mheyan denu. 是 你 自 己 說 要 扛 ( 回 去 ) 的 喔! 你 自 己 要 盡 力 扛 ( 回 去 ) [ Toda qnhqili Truku qnhqili] qnhqilun( ) 參 照 qnhqilan 1. 辛 苦.Ani tikuh nii qnhqilun su mapa? 就 這 一 點 點 你 就 揹 得 這 麼 辛 苦 [ Toda riqun Truku qnhqilun] qnilo( ) 參 照 qilo 1. 煮 豬 食 料.Iya qdaani nngari pnuqan ga psaan bakic ga wa; qnilo babuy kiya. 不 要 把 水 桶 裡 的 廚 餘 丟 棄 喔 ; 那 是 煮 豬 食 料 qniri( ) 參 照 qiri 1. 纏 繞.Qmnuqah ka mqedin ge betaq stenge qniri daha baga. 婦 女 們 捻 紗 時 直 到 ( 捻 線 ) 纏 繞 著 滿 滿 的 手 [ Toda qniri Truku qniri] qnlahang( ) 1. 照 顧.Ima qnlahang tama su mnarux hndure? 上 回 你 父 親 生 病 時 是 誰 照 顧 的? [ Toda qnlahang Truku qnlahang] Page 206 of 393

207 qnlaqi( ) 參 照 laqi 1. 只 因 年 紀 輕.Iya tgqui kari na! Qnlaqi na. 不 要 介 意 他 所 說 的 話! 他 太 年 輕 ( 不 懂 事 ) qnlhangan( ) 參 照 qlahang 1. 已 照 顧.Qnlhangan na bubu mu kana laqi ga. 那 些 小 孩 子 都 是 我 媽 媽 照 顧 的 [ Toda qnlhangan Truku qnlhangan] qnlitan( ) 參 照 qilic 1. 剝 皮 ; 削 皮.Gaga lubuy ga sunguc qnlitan na Habo. Stkuhi naq hmanguc denu. Habu 剝 好 的 樹 豆 在 那 袋 子 裡 你 就 一 點 一 點 地 拿 來 煮 吧 [ Toda qnlitan Truku qnlisan] qnmasan( ) 參 照 qamas 1. 醃 漬 物.Nii sama qnmasan Padiq, meekan su Padiq, 這 是 醃 過 的 菜 ( 鹹 菜 ), 妳 要 吃 嗎? [ Toda qnmasan Truku qnmasan] qnmulan( ) 參 照 qemul 1. 餵 食.Qnmulan ku na sari sbiciq ku mesa bubu mu rudan. 你 祖 母 說, 我 小 時 候 她 曾 餵 過 我 芋 頭 [ Toda qnmulan Truku qnmulan] qnnaqah( ) 參 照 naqah 1. 有 多 壞.Qnnaqah na laqi ga mburung riyung, ini ba thei kari rudan. 這 個 小 孩 子 真 的 壞 到 耳 朵 像 聾 了 一 樣, 不 聽 老 人 的 話 Qnnaqah na seediq nii, uka tikuh lnglungan na dmayo rudan na. 這 個 人 壞 到 連 幫 忙 父 母 的 一 點 點 心 意 都 沒 有 [ Toda qnnaqah Truku qnnaqih] qnpahan( ) 參 照 qeepah 1. 曾 經 工 作 之 地.Qnpahan na tama mu kana dheran nii. 這 些 土 地 都 是 我 爸 爸 曾 經 工 作 的 地 方 [ Toda qnpahan Truku qnpahan] qnpiyan( ) 1. 陷 中 獵 物.Qnpiyan mu qapi btunux qtehur ngungu nii. 這 隻 大 田 鼠 是 我 用 石 壓 式 陷 阱 陷 中 的 [ Toda qnpiyan Truku qnpiyan] qnqihan( ) 參 照 nuqah 1. 捻 好 的 麻 線.Bobo qmnuqah bubu na de, egu bkuul ka qnqihan na ma, psaun na bruru di. 她 媽 媽 捻 紗 之 後, 等 捻 好 的 麻 線 夠 多 了, 就 放 在 女 用 的 背 籃 裏 [ Toda qnqihan Truku qnqihan] qnqihi( ) 參 照 nuqah 1. 捻 紗 ( 祈 使 ).Qnqihi isu duma nuqah nii Uma; uxe mu qdeun diida di. Uma, 這 些 麻 紗 有 的 妳 來 捻 吧 ;( 不 然 ) 我 沒 辦 法 很 快 完 成 qnqihun( ) 參 照 nuqah 1. 捻 紗.Niqan naq ssepu daha qmnuqah ka rudan ta cbeyo; kklaan daha mesa ye knhenu ka wada qnqihun di; sepac pnungu de kingan khekus kesun daha. 我 們 的 先 祖 在 捻 麻 紗 時 有 她 們 的 計 算 方 法 ; 這 樣 才 知 道 捻 了 多 少 麻 紗 ; 四 捆 綁 在 一 起, 稱 為 kingal khekus qnqugu( ) 參 照 qugu 1. 雞 鳴.Qnqugu soni mrebu tama rodux nii Sapu? Sapu, 這 隻 公 雞 早 上 鳴 叫 嗎? [ Truku qnqugu] Page 207 of 393

208 qnquwo( ) 1. 弄 錯 ; 錯 誤.Bleyaq mita Padan; qnquwo su mangal bruru seediq. Padan, 仔 細 看 ; 不 要 拿 錯 人 家 的 揹 籃 [ Toda qnpuway Truku qnquwaw] qnrasan( ) 參 照 qaras 1. 高 興.Qnrasan mu naq yaku ka so nii; iya psai lnglungan. 這 是 我 高 興 要 這 麼 做 的 ; 不 要 放 在 心 上 [ Toda qnrasan Truku qnrasan] qnreengan( ) 參 照 qeerung 1. 擋 住.Qnreengan wahin ka kingal pusu bluqun nii, kika ini kdakil diida, ado ini cbui hido. 這 棵 柿 子 曾 被 蔓 藤 擋 住, 所 以 長 得 較 慢, 因 照 不 到 太 陽 qnsingan( ) 參 照 qsingan 1. 醃 漬 物.Ga hini qnsingan qcurux na qedin mu; meekan su? 這 裡 有 我 太 太 醃 的 醃 魚 ; 你 要 吃 嗎? qnthuran( ) 參 照 qtehur 1. 粗 度 ; 粗 的 狀 態.Kedu qnthuran qhuni nii di tama, paqo ta duma cida na ho. 爸 爸, 這 棵 樹 怎 麼 那 麼 粗 了, 我 們 把 它 部 份 的 枝 椏 砍 掉 吧 [ Toda qnthuran Truku qnthran] qntiyan( ) 參 照 quti 1. 指 排 泄 物.Kedu qntiyan na camac nii; yaani maha malu mnangal daha wa. 野 獸 的 排 泄 物 很 多 ; 也 許 他 們 會 有 很 好 的 收 穫 qntqitan( ) 參 照 qteqic 1. 啃 食.Angal buuc ga rngayun laqi ga wa; buuc qntqitan huling ka kiya. 那 小 孩 把 玩 的 骨 頭 拿 掉 ; 那 是 狗 啃 過 的 骨 頭 qnuuqu( ) 1. 犯 錯.Uka ta kesun ini qnuuqu ka ita seediq, ani si asi ta ka mkela kmpriyux lnglungan. 身 為 人 沒 有 不 犯 錯 的, 但 要 知 過 能 改 [ Toda qnuuqu Truku qnuuqu] qnyaanan( ) 參 照 qeya 1. 已 掛.Qnyaanan daha sknuwan kana hata nii? 他 們 是 在 什 麼 時 後 掛 上 這 些 旗 子 的? qnyexan( ) 參 照 quyux 1. 淋 過 雨.Qnyexan quyux ciga capang kii, ga ini kdengu nana. 那 被 褥 被 昨 天 的 雨 淋 過, 還 沒 有 乾 [ Toda qnyexan Truku qnyixan] qnyutan( ) 參 照 qiyuc 1. 被... 咬.Qnyutan maanu baga su nii, kedu knbeeba na. 你 的 手 是 被 什 麼 咬 的 這 麼 腫 qogun( ) 1. 分 隔 棒.Wada gerung ka qogun mu, kika mosa ku kmbarux na Tiwas. 我 的 分 隔 棒 斷 了, 所 以 我 向 Tiwas 借 [ 分 隔 棒 是 織 布 工 具 之 一 ] qolic( ) 1. 老 鼠 ( 統 稱 ).Ado niqan qolic ga mosa mekan pnhmaan na Umin, kika ga na haun qmapi. 有 老 鼠 在 吃 Umin 的 農 作 物, 所 以 他 設 陷 阱 捕 獵 [ Toda qolic Truku qowlic] Page 208 of 393

209 qoqo( ) 1. 口 簧 琴 ( 無 黃 銅 片 ).Mkela su tmubu tubu ququ? 你 會 吹 奏 單 竹 簧 的 口 簧 琴 嗎? [ Toda qwe qaw Truku qawqaw] qoran( ) 1. 麻 竹.Qmasun daha ma, dngeun daha ka lexi qoran nii duri. 他 們 會 把 麻 竹 筍 醃 漬, 也 會 將 它 曬 乾 [ Toda qowwan Truku qowwan] qpahun( ) 參 照 qeepah 1. 工 作.Jiday saya we, uxe psdiyan qpahun ka riso naq mbserux. 現 在 的 時 代, 懶 惰 的 年 輕 人 是 不 會 找 到 工 作 的 Wada qpahun na Iyung kanan ka sudu ssiyo sapah di. 家 四 周 的 雜 草 已 被 Iyung 鋤 除 了 [ Toda qpahun Truku qpahun] qpatun( ) 1. 青 蛙.Bbaro riyung hema na qpatun. 青 蛙 的 舌 頭 很 長 [ Toda qpatun Truku qpatur] qpei( ) 參 照 qepi 1. 擰 乾 ; 使 扁.Qpei lukus pnheyan namu, kii si ini beyo mgengu. 你 們 洗 過 的 衣 褲 要 擰 乾, 那 樣 才 會 乾 的 快 qperas( ) 1. 水 泥.Uka qperas cbeyo, ma ka niqan kari ta mesa qperas? 過 去 沒 有 水 泥, 我 們 怎 麼 有 水 泥 的 稱 呼 ( 族 語 ) 呢? [ Toda qpras Truku qperas] qperuq( ) 參 照 peruq 1. 破 裂.Ma mkere cuqi nii na; ini qperuq ani riqan. 這 竹 筒 滿 堅 硬 的 嘛 ; 壓 著 也 不 會 破 裂 qpiyun( ) 參 照 qapi 1. 陷 阱.Ga na qpiyun qapi xiluy kanna ssiyo neepah na ka Takun, icuw na eyah smeeliq pnhmaan ka runge. Takun 在 他 耕 作 地 的 周 圍 都 設 置 了 金 屬 陷 阱, 以 防 止 猴 群 來 破 壞 農 作 物 [ Toda qpiyun Truku qpiyun] qpudi( ) 1. 耳 屎.Seediq ini asi ciyuk kari we, ye ga spuwan qpudi birac su kesun daha rmengo. 不 會 馬 上 回 應 別 人 問 話 的 人, 他 們 會 揶 揄 說 他 耳 朵 可 能 被 耳 屎 塞 住 了 qpupu( ) 1. 獨 立 的 小 山 頭.Wada qmita qapi na qpupu gaga ka Takun. Takun 到 那 座 小 山 頭 巡 勘 他 的 陷 阱 qpuruh( ) 1. 塊 狀 物.Quti maanu qpuruh ga tama? Ye uxe rqenux? 爸 爸, 那 塊 狀 物 是 什 麼 ( 獵 物 ) 的 糞 便? 會 是 水 鹿 的 嗎? qqaras( ) 參 照 qaras 1. 高 興.Qqaras hari wa. Iya qnaqah kuxun. 高 興 一 點 嘛 不 要 難 過 Qqaras hari! 高 興 點 啊! [ Toda qqaras Truku qqaras] qqeman walu( ) 1. 排 香 草.Egu riyung ka phepah qhuni ma sudu qqeman walu nii, qhuni nii ka kingal. 蜜 蜂 採 蜜 的 花 草 很 多, 排 香 草 是 其 中 之 一 [ Toda qqeman walu Truku Page 209 of 393

210 qqeman walul] qqiti( ) 參 照 qiti 1. 咬 啃.Qqiti huling kana buuc mnsngari ga da, maha daha knbaka mekan. 剩 下 的 這 些 骨 頭 給 那 些 狗 正 好 夠 牠 們 吃 了 qquduq( ) 參 照 quduq 1. 搔 癢 ( 引 人 發 笑 ).Iya qquduq yaku Rabe; osa naq qmquduq bubu su wa. Rabe, 不 要 搔 我 的 癢 ; 妳 去 搔 妳 媽 媽 的 癢 吧 qqugu( ) 參 照 qugu 1. 雞 鳴 聲.Mbahang qqugu rodux tutuy rudan ta cbeyo. 我 們 的 先 祖 們 是 聽 雞 鳴 聲 而 起 床 的 [ Toda qnuu Truku qqugu] qqui( ) 1. 試 看 看 ( 祈 使 ).Qqui smipaq qhuni nii wa; teta mhungun yayu su? 你 試 著 砍 這 棵 樹 看 看 ; 看 你 的 刀 利 不 利? [ Toda qqui Truku qqui] qqusun( ) 1. 沉 迷 ; 只 貪 於 做 某 事.Wano ba kiya qqusun su isu; ani laqi su ini su dheki dmanga. 你 就 只 會 那 麼 混 ; 連 你 自 己 的 孩 子 都 養 不 起 Ma wano kii ka qqusun su, ini su qlahangi ka laqi su. 你 就 沉 迷 在 那 樣 的 事, 不 照 顧 你 的 孩 子 qquun( ) 參 照 ququ 1. 試 著.Qquun mu mekan ma ida naq meluq truma na dungan. 我 試 著 吃 ; 但 它 的 內 層 還 是 生 的 [ Toda qquun Truku qquun] qrapun( ) 參 照 qerac 1. 抓 住.Ga qrapun na Pawan ka papak na. Iya ba plaxi kesa. 牠 的 腳 被 Pawan 抓 住 了 ; 叫 他 不 要 放 掉 [ Truku qrapun] qraqin( ) 1. 皮.Saadux riyung qraqin camac wa. 獵 物 的 皮 很 硬 喔 [ Toda qraqin Truku qraqil] qrari( ) 1. 燧 石 ; 水 晶 石.Mosa skadi qrari bhege ptungan daha cbeyo; asi ka ini ba hriqi, kika sdhegan daha riyung. 他 們 以 前 會 去 找 白 燧 石 當 點 火 石 ; 絕 對 不 能 弄 濕, 所 以 他 們 會 妥 善 存 放 qrasan( ) 參 照 qaras 1. 高 興.Qrasan riyung tnsapah na ka Utun Tipiq. Utun Tipiq 的 家 人 很 為 他 高 興 [ Toda qrasan Truku qrasan] qrase( ) 參 照 qaras 1. 高 興 ( 祈 使 ).Qrase ta wada mangal snadu laqi mu. 讓 我 們 為 我 的 孩 子 得 獎 而 高 興 [ Toda qrasay Truku grasey] qrasi( ) 參 照 qaras 1. 高 興 ( 祈 使 ).Qrasi hari, kii naq oda seediq muudus. 高 興 一 點 吧! 人 生 就 是 這 樣 Qrasi ta kana psuupu mimah sino; wada mangal camac. 他 們 獵 捕 到 野 獸 了 ; 讓 我 們 一 起 高 興 喝 酒 吧 [ Toda qrasi Truku qrasi] Page 210 of 393

211 qraso( ) 參 照 qaras 1. 快 樂 ; 高 興 ( 祈 使 ).Qraso ta ali saya hayan, smqaras ta ga mangal mqedin ka riso mu. 我 們 今 天 要 快 樂, 我 們 為 我 兒 子 取 媳 婦 而 高 興 qrasun( ) 參 照 qaras 1. 喜 悅 ; 喜 歡.Qrasun mu riyung ka laqi thei kari. 我 最 喜 歡 聽 話 的 孩 子 [ Toda qrasun Truku qrasun] qreengan( ) 參 照 qeerung 1. 擋 ( 遮 ) 住.Ga qreengan na rulu ka eluw; uka nami ddaan. 路 被 車 子 擋 住 了 ; 我 們 無 法 通 過 [ Toda qrngan Truku qreengan] qreengi( ) 參 照 qeerung 1. 擋 住.Iya qreengi ka laqi ga, ye mqita trebi. 不 要 擋 住 那 小 孩, 他 要 看 電 視 qreengun( ) 參 照 qeerung 1. 擋 住.Iya heyu hiya wa; qreengun saku di. 不 要 站 在 那 邊 ; 你 會 擋 住 我 [ Toda empqrun Truku qreengun] qrengul( ) 1. 煙.Kedu bale qrengul puniq ga. 那 個 火 冒 出 來 的 煙 好 大 喔 Egu riyung qrengun na hmudur cbeyo. 以 前 燒 墾 時, 火 的 煙 霧 很 多 [ Toda qrngul Truku qrengul] qrequr( ) 1. 鑽 ( 入 ).Iya qrequr beling muhing sa; naqah taan. 他 們 說 不 要 挖 ( 鑽 ) 鼻 孔 ; 不 好 看 [ Toda qrqur Truku qrqur] qreti( ) 1. 泛 指 細 的 條 狀 物.Sbetun nami na qreti btakan de ini nami thei slaqi miyan bubu mu. 我 們 小 時 候 若 不 聽 話, 我 媽 媽 會 用 細 竹 條 打 我 們 qrinuc( ) 1. 獨 身 者 ( 鰥 夫 寡 婦 ).Hmnuwa naq alang kiya ha? Egu riyung qrinuc mqedin. 那 個 部 落 不 知 怎 麼 回 事? 很 多 寡 婦 qriyan( ) 參 照 qiri 1. 圍 繞 在.Mqedin ta ita Seediq cbeyo we, niqan snuyuk rqeling ka qriyan daha nduyung daha. 以 前 賽 德 克 族 的 女 性, 有 些 婦 女 在 脖 子 上 繞 著 細 麻 繩 子 [ Toda qriyan Truku qriyan] qriyun( ) 參 照 qiri 1. 纏 繞.Ga na qriyun nduyung na ka ngungu rapic bhege nnglan na tama na. 他 把 他 爸 爸 獵 獲 的 白 鼯 鼠 尾 巴 纏 在 他 的 脖 子 上 [ Toda qriyun Truku qriyun] qrquri( ) 參 照 qrequr 1. 鑽 入 ( 祈 使 ).Iya qrquri baga beling kii. Hmuwa de niqan psirak. 不 要 用 手 去 鑽 那 個 洞 ; 若 洞 裡 有 蜈 蚣 的 話 怎 樣 辦 [ Toda qrquri Truku qrquri] qrqurun( ) 參 照 qrequr 1. 鑽 入.Qrqurun ta maanu di toruq nii? Yaani ga spuwan sudu. 我 們 要 用 什 麼 鑽 ( 通 ) 這 水 管? 可 能 被 雜 物 阻 塞 [ Toda qrqurun Truku qrqurun] Page 211 of 393

212 qrtibun( ) 1. 薏 苡. [ Toda qretibun Truku qrutibun] qrubi( ) 1. 蝌 蚪.Wawa qpatun ka qrubi; mgqalux han swawa. 蝌 蚪 是 青 蛙 的 雛 蛙 ; 雛 蛙 是 黑 色 的 qseyaq( ) 參 照 seyaq 1. 咳 嗽.Iya qseyaq hini Tanah. Osa mseyaq nganguc. Tanah, 不 要 在 這 裡 咳 嗽 到 ( 屋 ) 外 面 咳 qsingan( ) 1. 醃.Ani maanu qsingan daha dheya ga, so ka bolung, qcurux, hei rapic, hei pada ma miric. 他 們 什 麼 都 醃, 如 蝦 子 和 魚 和 飛 鼠 肉 和 山 羌 肉 以 及 山 羊 肉 qsiqa( ) 參 照 siqa 1. 客 氣.Qsiqa hari isu Walis; tnugiyo rudan ga hini. Walis, 你 客 氣 一 點 ; 在 座 的 都 是 長 者 [ Toda qsiqa Truku qsiqa] qsiya( ) 1. 水.Gaga ka qsiya tleetu ma; qsiya mtilux ka nii. 那 是 溫 水 ; 這 是 熱 ( 開 ) 水 So smiicu ka qsiya paru. 洪 水 很 可 怕 [ Toda qsiya Truku qsiya] qtaan( ) 參 照 qita 1. 看.Kedu qnrqeling qtaan ka nduyung na. 他 的 脖 子 看 起 來 怎 麼 那 麼 細 [ Toda qtaan Truku qtaan] qtaani( ) 參 照 qita 1. 看 ( 祈 使 ).Qtaani kndalax hini wa, teta namu qtaan. 從 這 裡 看 ( 過 去 ), 看 你 們 是 否 看 得 到 [ Toda qtaani Truku qtaani] qtahi( ) 1. 螞 蟻.Egu riyung klegan kesun qtahi duri. 螞 蟻 也 有 很 多 種 類 [ Toda uyah Truku qtahi] qtai( ) 1. 看 ( 祈 使 ).Qtai! gisu bubu mu di. 你 看! 我 媽 媽 來 了 [ Toda qtai Truku qtai] qtao( ) 參 照 qita 1. 看.Qtao su patis na Awi ga wa; yahun su na mseyang denu wa. 你 不 要 看 Awi 的 信 件 喔 ; 他 回 來 會 罵 你 的 [ Toda qtaw Truku qtaaw] qtapun( ) 參 照 qatan 1. 夾.Ma su ga qtapun papak rodux di? Mpkpika rodux ga di wa. 你 怎 麼 用 ( 它 ) 夾 雞 腳 呢? 那 隻 雞 會 ( 被 夾 ) 成 跛 腳 喔 [ Toda dmuran Truku gqugan] qtehur( ) 1. 胖 ( 人 ); 粗 ( 物 ).Qtehur riyung saya Sama Sine di wa. Sama Sine 現 在 變 得 很 胖 了 耶 [ Toda qthur Truku qthur] qteqic( ) 1. 啃 食.Qteqic isu buuc na nii Tanah; uka ku rupun wa. Tanah, 這 骨 頭 你 來 啃 吧 ; 我 沒 Page 212 of 393

213 牙 齒 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 qtii( ) 參 照 quti 1. 上 大 號 ( 祈 使 ).Qtii han kesa kisi ini skadi sapah qutiun moda elu. 叫 他 先 去 上 大 號 就 不 會 在 路 上 找 廁 所 了 qtinuh( ) 1. 板 材.Qtinuh ssalu sapah ga kretun Puhuk ga. Puhuk 在 鋸 的 板 材 是 蓋 房 子 要 用 的 [ Toda qtinuh Truku qcinuh] qtqeran( ) 參 照 taqi 1. 睏 ( 想 睡 覺 ).Iya qtqeran wa! Pscaman ta lmungu hlama paru nii keeman saya. 不 要 想 睡 覺 喔! 我 們 今 晚 要 整 夜 ( 熬 夜 ) 蒸 煮 這 年 糕 qtqitan( ) 參 照 qteqic 1. 啃 食.Ga qtqitan huling ga ka buuc ini su qdei qmteqic da. 你 還 沒 啃 完 的 骨 頭 被 那 隻 狗 啃 著 了 qtqiti( ) 參 照 qteqic 1. 啃 食 ( 祈 使 ).Qtqiti kesi Takun ga ka buuc kii peni; malu rupun na heya. 那 骨 頭 叫 ( 給 )Takun 啃 吧 ; 他 的 牙 齒 好 ( 可 以 啃 ) qtqitun( ) 參 照 qteqic 1. 啃 食.Maanu ga na qtqitun huling ga Tado? Tado, 那 隻 狗 在 啃 什 麼 東 西? qubus( ) 1. 大 口 吃 東 西.Ye wada muure ba ka laqi nii; teyan ba qubus na mekan ido peni. 這 孩 子 可 能 已 經 很 餓 了 ; 他 吃 飯 是 那 麼 樣 地 大 口 大 口 吃 [ Toda qubus Truku qubus] qucun( ) 1. 蕗 蕎.Daha klegan ka qucun nii; qucun tumun ma qucun ciwin. 蕗 蕎 有 兩 種, 其 球 莖 有 圓 形 和 長 形 的 [ Toda qucun Truku qusun] qudi( ) 1. 白 髮.Rudan ta de qudi kanna tunux ta denu. 我 們 老 的 時 候, 我 們 的 頭 髮 會 變 白 髮 [ Toda quti Truku quci] quduh( ) 1. 水 份 少 的 ; 乾.Ado ka saadux ka dheran na alang miyan, kii kesun daha alang Quduh. 由 於 我 們 部 落 的 基 地 很 硬, 所 以 被 稱 做 Quduh( 缺 水 的 ) 部 落 [ Toda quduh Truku quduh] quduq( ) 1. 腋 窩 ; 膝 窩 ; 胳 肢 癢.Iya quduq wa! Mnarux. 不 要 騷 胳 肢 癢! 很 痛 [ Toda skrak ] qugu( ) 1. 雞 鳴 聲.Kedu hrenang qugu rodux ga; ma kiya si maha asi ptutuy seediq. 那 隻 雞 的 鳴 叫 聲 是 那 麼 地 響 亮 ; 這 樣 的 鳴 叫 聲 會 讓 人 馬 上 醒 來 [ Toda quu Truku qugu] quhing( ) 1. 頭 蝨.Ye ado uka baciq trmaan tunux cbeyo, kika niqan quhing ka mqedin? 是 不 是 以 前 沒 Page 213 of 393

214 有 洗 頭 髮 的 肥 皂, 所 以 女 性 ( 們 ) 會 有 頭 蝨? qulah( ) 1. 鋤 草.Qulah ka sudu na pusu mudu ga. 把 橘 樹 根 部 的 草 鋤 掉 quli( ) 1. 佣 人.Tiwas, uxe ta uka quli ita Seediq peni? Mneyah inu ka kari ta mesa quli nii di? Tiwas, 我 們 賽 德 克 人 家 不 是 沒 佣 人 嗎? 那 我 們 佣 人 的 詞 彙 是 怎 麼 來 的 呢? [ Toda quli Truku quli] qulic( ) 1. 柳 杉.Slmeun daha eruc sapah ka qulic nii. 柳 杉 木 可 以 做 屋 樑 [ Toda qulic Truku qowlic] qulic runge( ) 1. 檜 木.Daha kegan ka qulic runge, tanah kingal ma bhege ka kingal. 檜 木 有 兩 種, 一 種 是 紅 檜 另 一 種 是 白 檜 quluh( ) 1. 剪 ; 理 ( 頭 髮 ).Quluh snuunux su di Cili; ga scuqi qnedis di. Cili, 理 掉 你 的 頭 髮 吧 ; 太 長 了 qulung( ) 1. 持 續 不 懈.Wada qulung dehuk mangal koco ka Umin. Umin 很 努 力 才 當 到 校 長 [ Toda qulung Truku qulung] qumi( ) 1. 針.Ngalun mu yaku ka qumi nii di wa. 這 支 針 我 拿 走 了 喔 [ Toda qumi Truku qumi] qungu( ) 1. 茅 瓜.Asi naq mtanah malu puqun ka qungu nii. 這 個 茅 瓜 一 定 要 紅 了 才 能 吃 [ Toda qengu Truku qawngu] ququ( ) 1. 試 試 看.Sai ququ mita peni; hmuwa de bale ba. 先 去 看 看 嘛 ; 也 許 是 真 的 [ Toda ququ Truku ququ] ququq( ) 1. 鵝.Bbaro riyung ka nduyung na ququq. 鵝 的 脖 子 很 長 [ Toda gacyo Truku ququq] quri( ) 1. 向 某 個 方 向 ( 地 區 ).Gisu nami so smmalu quri pdaun patis kana ka ndaan rudan cbeyo nii. Ado so ini chngiyun kanna lqlaqi nami. 現 在 我 們 將 要 透 過 書 寫 的 方 式 來 陳 明 過 去 祖 先 的 傳 統, 期 盼 後 代 子 孫 永 遠 不 會 忘 記 Mnosa ku alang kesun daha Paran, snpahan rudan ta cbeyo ka alang kii, ga quri so qdgiyaq Osan hii, uka sseediq saya di. 我 去 過 他 們 所 說 的 Paran 部 落, 那 是 我 們 先 祖 的 部 落 遺 址, 位 於 Osan 山 脈 一 帶, 現 在 已 沒 人 ( 居 住 ) 了 [ Toda quri Truku quri] quti( ) 1. 大 便 ; 上 大 號.Ini quti huling nii desun mu ngerac soni; ye ado ka uka ba pnuqan na. 剛 才 我 帶 這 隻 狗 出 去 溜 時 牠 沒 大 便 ; 可 能 是 牠 吃 得 少 吧 [ Toda quti Truku Page 214 of 393

215 quci] 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 quti rodux( ) 1. 番 石 榴.To prparu quti rodux ga brigun Mukan Hori hii, ini pntena quti rodux alang ta hini. 漢 人 在 埔 里 賣 的 番 石 榴 都 滿 大 粒 的, 跟 我 們 部 落 的 番 石 榴 不 一 樣 [1. Toda quti rodux Truku quti rowdux 2. 字 面 的 意 思 原 為 " 雞 糞 " ] quwa( ) 1. 水 鳥 之 泛 稱.Egu riyung klegan kesun quwa nii. 秧 雞 的 種 類 很 多 [1. Toda waru tonun Truku quwa 2. 形 容 其 叫 聲 ] quwaq( ) 1. 嘴 巴.Paru quwaq kesun seediq mnquwaq riyung. 愛 講 話 的 人 常 常 會 被 說 成 大 嘴 巴 [ Toda quwaq Truku quwaq] quyu( ) 1. 蛇.Mngungu ku riyun quyu ka yaku. 我 很 怕 蛇 Egu klegan quyu duri. 蛇 也 有 很 多 種 類 Meniq quyu mseyang mesa mheyu qmita seediq. 有 些 蛇 很 兇, 會 挺 起 來 盯 著 人 看 Kii bale snuyuk qtaan quyu ga. 那 條 蛇 看 起 來 像 繩 子 [ Toda quyu Truku quyu] quyux( ) 1. 雨.Teyan ba quyux skeeman ha, asi lux ini pqemi seediq. 昨 晚 下 那 麼 大 的 雨, 直 讓 人 難 以 入 睡 Meeyah dungan sa quyux paru ga. 可 能 又 會 下 大 雨 [1. Toda quyux Truku quyux 2. 部 落 時 期 的 賽 德 克 族, 若 遇 久 旱 不 雨 就 會 舉 行 祈 雨 祭 (lmawa quyux), 由 部 落 的 祈 雨 主 祭 者 帶 領 祈 雨 祭 團, 在 部 落 附 近 的 溪 流 舉 行 ; 主 要 是 祈 求 農 作 物 不 因 乾 旱 而 枯 萎, 導 致 族 人 缺 糧 而 危 及 族 群 命 脈 ] qwarux( ) 1. 黃 鱔 藤.Malu tunun qyqeya sapah ka qwarux. 用 黃 鱔 藤 來 編 織 家 庭 工 具 是 最 好 的 [1. Toda qwarux Truku qwarux 2. 賽 德 克 族 的 藤 編, 皆 用 作 屬 於 日 常 生 活 實 用 的 籐 製 物, 例 如 男 女 生 的 揹 籃 便 當 盒 刀 柄 米 桶 等 其 中 編 織 的 花 紋, 也 分 成 多 種 方 式, 各 依 實 用 的 方 式 來 選 擇, 例 如 女 生 揹 籃 是 用 八 角 型 鏤 空 的 織 紋 以 減 輕 重 量, 米 桶 則 用 緊 密 度 高 的 上 下 交 錯 的 平 行 紋 來 織 ] qyaani( ) 參 照 qeya 1. 掛 ( 祈 使 ).Qyaani baro hari lukus ga; kii si ini dai tmelung laqi. 將 衣 服 掛 高 一 點 ; 這 樣 才 不 會 被 小 孩 子 摸 到 qyaano( ) 參 照 qeya 1. 吊 掛.Qyaano mu hini ka hndayu mu, ado so ini thdagi hido. 我 把 我 得 便 當 吊 掛 在 這 裡, 這 樣 就 曬 不 到 太 陽 Page 215 of 393

216 qyaanun( ) 參 照 qeya 1. 掛.Qyaanun inu nuqah nii bubu? 媽! 這 個 苧 麻 線 要 掛 在 哪 裡? qyexi( ) 參 照 quyux 1. 雨 淋 ( 祈 使 ).Ini huwa! Qyexi naq hiya ka nuqah kii, kndudun mkere denu. 沒 關 係, 那 些 苧 麻 讓 它 在 那 裡 讓 雨 淋 著, 他 會 越 來 越 堅 韌 qyexun( ) 參 照 quyux 1. 將 被 雨 淋.Msurung di; hai mangal kanna ka pnhdagan, qyexun bale quyux di. 變 陰 天 了 ; 將 外 面 曬 的 東 西 都 拿 進 來, 會 被 雨 淋 到 了 Iya psai hiya, qyuxun na di. 不 要 放 在 那 裡, 會 被 雨 淋 到 qyqeya( ) 1. 工 具.Egu riyung ka qyqeya ddooyun de tminun. 織 布 時 所 要 使 用 的 工 具 很 多 2. 行 李.Gbuli qyqeya namu han, chngiyun namu duma denu. 你 們 先 把 行 李 整 理 好, 不 然 你 們 會 有 所 遺 漏 [ Toda qqiya Truku qqaya] qyuti( ) 1. 咬.Qyuti isu wa. Teta su kmkelun psetuq qnyutan su? 你 咬 看 看 呀 看 你 咬 得 斷 咬 不 斷 [ Toda qyuti Truku qyuci] qyutun( ) 參 照 qiyuc 1. 咬.Wada qyutun quyu pkagun skciyun mesa kari rudan ta alang hini. 聽 部 落 的 長 輩 說, 已 過 世 的 Ciyun 是 被 龜 殼 花 所 咬 死 的 [ Toda qyutun Truku qyutun] qyuxan( ) 參 照 quyux 1. 會 淋 到 雨 之 處.Qyuxan quyux hiya, phdagi hini. 那 裡 會 淋 到 雨, 把 它 曬 在 這 裡 [ Toda qyuxan Truku qyuxan] cadu( ) 1. 山 柿 子.Cadu de bluqun lmiqu kesun. 野 柿 子 我 們 稱 為 cadu -cahu-( ) 1.. caic( ) 1. 褲 子.Uxe uka caic rudan ta cbeyo peni, mneyah inu ka kari ta nii di? 我 們 的 祖 先 不 是 沒 有 褲 子 嘛, 那 這 褲 子 的 語 彙 是 哪 裡 來 的 呢? cakus( ) 1. 樟 樹.Cakus ka ngalun daha eruc sapah rudan ta cbeyo. 樟 樹 是 我 們 祖 先 的 築 屋 建 材 [Mukan pkaguh 係 指 採 樟 的 漢 人,Mukan 是 漢 人, pkaguh 指 刮 碎 的 動 作 日 治 時 期, 由 樟 樹 所 提 煉 出 的 樟 腦 油 是 多 用 途 的 貴 重 物 品, 因 此 日 人 將 採 樟 的 技 術 引 進 台 灣 後, 顧 用 漢 人 上 山 煉 樟, 而 提 煉 樟 腦 油 時 要 將 樟 樹 皮 與 樟 樹 的 木 質 部 分 別 刮 碎 再 蒸 餾 煉 油, 刮 碎 的 操 作 本 族 人 稱 kmaguh, 因 當 時 的 漢 人 是 受 顧 刮 碎 樟 樹, 故 稱 為 Mukan pkaguh ] camac( ) 1. 獵 物 ( 統 稱 ).Mhero camac seediq cbeyo ge, puyan ka scebu ma sbetaq daha camac. 以 前 的 人 追 逐 獵 物 時, 他 們 是 用 長 矛 來 射 殺 獵 物 的 caman( ) 1. 清 晨 天 未 亮 之 前.Wada naq mgrebu caman ka tama mu. 我 爸 爸 清 晨 天 未 亮 之 前 就 走 Page 216 of 393

217 ( 出 發 ) 了 came( ) 1. 水 麻.Egu klegan kesun came nii, came bhege waso ka qqtaan ta alang hini. 水 麻 有 很 多 種 類, 我 們 在 部 落 看 得 到 的 是 白 葉 水 麻 ["came" 是 蕁 麻 科 植 物 的 統 稱 ] came glahang( ) 1. 長 梗 紫 麻.Glahang ka waso na came nii, kii kesun daha came glahang. 由 於 長 梗 紫 麻 的 葉 子 較 寬, 所 以 他 們 稱 做 寬 葉 水 麻 came tanah( ) 1. 紅 果 野 牡 丹.Suuban ka qmuru na came uban. came uban( ) 1. 布 勒 德 藤.Suuban ka qmuru waso na came uban, kiya kesun daha came uban. 布 勒 德 藤 的 枝 節 及 葉 柄 長 滿 絨 毛 之 物, 所 以 他 們 稱 做 毛 水 麻 cangi( ) 1. 葫 蘆 瓜.Puqun ka cangi nii ma, slmeun daha gbulan qsiya ma huur duri. 葫 蘆 瓜 可 食 用, 也 拿 來 製 作 汲 水 容 器 和 水 瓢 capang( ) 1. 厚 布 疋.Capang ge pala mknedux. Hlagun daha ka kiya. Capang 是 厚 的 布 匹, 是 他 們 拿 來 蓋 的 capil( ) 1. 墊 著.Capil qhuni nii tmeetu su pusu btakan. 你 剁 竹 子 的 根 部 時, 用 這 木 頭 墊 著 caw-an( ) 1. 早 安.Caw-an! mesa ka kari Telu ma, uka ta kari so nii ka ita. 國 語 說 : 早 安!,( 但 ) 我 們 沒 有 這 類 的 用 語 cbeyo( ) 參 照 beyo 1. 以 前.Egu camac cbeyo dgiyaq ddupun ta hiya. 以 前 獵 場 有 很 多 野 獸 Mgaya hari seediq cbeyo. 過 去 的 人 比 較 遵 守 gaya 的 傳 統 Ini pntena ndaan cbeyo daha ka saya. 以 前 的 生 活 和 現 在 的 生 活 不 一 樣 cbqiran( ) 參 照 biqir 1. 長 出 甲 狀 腺 腫.Cbqiran kanna seediq mneniq Truwan hii cbeyo sa. 據 說 以 前 居 住 在 Truwan 的 族 人 都 會 長 甲 狀 腺 腫 cbui( ) 參 照 cebu 1. 叫 人 擊 射 ( 祈 使 ).Cbui toma qduwan na, kika ga mu pqpahan klabuy qalux ga peni. 射 牠 的 前 腳 近 處, 就 是 我 貼 上 黑 色 紙 張 的 地 方 cbuking( ) 1. 妓 女.Bale ba we uka ta kesun cbuking ka ita Seediq, bnarah daha hndure ka kari nii di. 事 實 上, 本 賽 德 克 族 是 沒 有 所 謂 的 妓 女 該 詞 是 近 代 所 創 出 的 新 詞 [1. 其 實 "cbuking" 一 詞 是 由 閩 南 語 的 " 查 某 間 (cabo king)" 轉 化 為 本 族 群 的 語 言 2. 閩 ] Page 217 of 393

218 cbuun( ) 參 照 cebu 1. 丟 擲 ; 擲 射.Cbuun ku na btunux ka Umin Pawan. Umin Pawan 用 石 頭 丟 我 cbuwan( ) 參 照 cebu 1. 被 擊 中.Ga cbuwan papak Ubus Nabu di sa, so hari mesa pklihu bteriq na bbali. 聽 說 Ubus Nabu 被 擊 中 腳 了 耶 ; 據 說 子 彈 貫 穿 他 的 腿 部 cceka( ) 1. 中 間 ; 之 間.Ga mheyu cceka na tama bubu na ka Iwan. Iwan 站 在 她 爸 爸 媽 媽 之 間 cebu( ) 1. 射 ; 擲 射 ; 擲 擊.Tai hari wa! Cebu quri hiya. 小 心 一 點!( 請 你 ) 往 那 邊 射 擊 ceecu( ) 1. 厭 惡 貌.Ceecu su naq bale! 你 真 的 很 噁 心 喔! ceexi( ) 參 照 ceyax 1. 劈 ( 祈 使 ).Ceexi qhuni kesi Walis de plaale dehuk sapah. 如 果 Walis 先 回 到 家 的 話, 叫 他 劈 木 材 ( 柴 火 ) ceexun( ) 參 照 ceyax 1. 劈.Malu ceexun qhuni baran nii sa; niqan naq eluw na mesa. 據 說 苦 柃 樹 很 好 劈 ; 它 有 它 ( 順 劈 ) 的 紋 路 cehaq( ) 1. 舔.Cehaq naq beyuq walu cnwaqan su. 你 自 己 弄 翻 的 蜂 蜜 自 己 舔 ceka( ) 1. 裂 開.Kedu knsaadux qhuni nii wa! ma ini ceka ani ceexan puru. 這 木 頭 怎 麼 那 麼 硬! 用 斧 頭 劈 也 劈 不 開 ceka rabi( ) 1. 半 夜.Taqi da! Ceka rabi di! Egu tlengun ta kusun na. 睡 吧! 半 夜 了! 明 天 還 有 很 多 事 呢! cenga( ) 1. 間 隙 ; 間 隔.Scuqi paru cenga qnlangan namu di, bleqi kiya hari denu. 你 們 圍 的 籬 笆 間 隙 太 大 了, 等 一 下 把 它 用 好 cequr( ) 1. 勒 脖 子.Iya cequr nduyung laqi wa. Hmuwa de kddamac! 不 要 掐 小 孩 的 脖 子 昏 厥 過 去 的 話 怎 麼 辦! ceyax( ) 1. 劈.Ceyax qhuni ga kiya hari Umin ha! Maha uka qhuni lungu ta denu. Umin, 等 一 下 你 來 劈 那 ( 些 ) 木 材 喔! 不 然 我 們 沒 柴 火 可 燒 cghurun( ) 參 照 cghuur 1. 吊 死.Wada mu cghurun huling mu qalux kii da. 我 把 我 那 隻 黑 色 的 狗 吊 死 了 cghuur( ) 1. 上 吊 ( 自 縊 ).Kmciyuk ta Tanah Tunux ciida si ge, egu riyung wada cghuur seediq ta mesa. 據 說, 我 們 起 義 抗 日 的 當 時, 有 很 多 族 人 上 吊 自 殺 Ini cghuur hari saya seediq di. 現 在 的 人 比 較 不 會 上 吊 自 殺 Wada cghuul ceka rabi cnkaxa ka baki rudan bnsiyaq Page 218 of 393

219 riyung mnarux kiya di. 那 個 生 病 很 久 的 老 人, 在 前 天 半 夜 已 經 上 吊 死 了 Egu wada cghuun seediq ciida pccebu daha ka Tanah Tunux. 賽 德 克 族 人 跟 日 本 人 打 仗 之 後, 很 多 人 上 吊 自 殺 chedil( ) 1. 重.Chedil paanun ka paye daka trabus. 稻 穀 揹 起 來 比 花 生 重 Knhenu chedin paye desun su? 你 要 帶 多 少 重 量 的 稻 米? chepi( ) 參 照 cehaq 1. 舔.Chepi nhari baga su, ga chrulas beyuq na di. 趕 快 舔 你 的 手, 它 的 汁 都 流 出 來 了 cheya( ) 1. 很 好 吃.Cheya puqul hlama nii wa; uxe su? 這 糖 果 很 好 吃 ; 妳 要 吃 嗎? chngiyan( ) 參 照 chungi 1. 已 忘 記.Wada mu chngiyan taapa rulu lukus mu di. 我 的 衣 服 被 我 忘 在 車 上 了 chngiyun( ) 參 照 chungi 1. 會 忘 記.Ga na chngiyun madis dungan. 他 又 忘 記 帶 了 chungi( ) 1. 忘 記 ( 祈 使 ).Iya chungi madis hndayu kusun wa. 明 天 不 要 忘 了 帶 便 當 喔 cida( ) 1. 樹 枝 ; 枝 幹.Paru bale ka qhuni nii, ani kanna cida na ga qtehur di. 這 棵 樹 很 大, 連 枝 幹 都 很 粗 cidang( ) 1. 魚 腥 草.Malu riyung sgimax pure sama ka waso cidang nii mesa duma rudan ma, qyqeya ssapuh daha mesa duma. 有 的 長 輩 說 魚 腥 草 很 好 配 菜 煮, 有 的 說 魚 腥 草 是 巫 醫 治 病 的 工 具 ciga( ) 1. 昨 天.Mnosa su inu ciga di? 你 昨 天 去 哪 裡 了? ciida( ) 1. 當 時.Wada namu cmebu rapic ciida di, Umin? Umin, 當 時 你 們 去 打 飛 鼠 了 嗎? cikau( ) 1. 使 用.Cikau parih qmulah neepah cbeyo. 以 前 的 人 使 用 鋤 頭 來 除 草 [ 日 ] cikul( ) 1. 推.Cikul texan isu han Puhuk, sngae ku tikuh hayan. Puhuk, 換 你 來 推, 我 先 休 息 一 下 cilaq( ) 1. 扯 斷.Wada cilaq snbhuran bgihur ka cida na qhuni paru uyung mu sapah hiya di. 我 家 後 面 大 樹 的 枝 幹 已 被 颶 風 所 扯 裂 cilu( ) 1. 壁 虎.Egu cilu sapah mu. 我 家 有 很 多 壁 虎 Page 219 of 393

220 cimo( ) 1. 綠 眼 畫 眉.Ini kparu ka hnyegan na cimo. 綠 眼 畫 眉 鳥 的 身 材 不 是 很 大 的 ciq( ) 1. 形 容 鳥 叫 聲.Wada mesa "ciq" ka sisin moda berah na Takun, kika kbberih miyan alang ma; ini miyan osa lmiqu ciida di. 繡 眼 畫 眉 "ciq" 地 一 聲 從 Takun 的 面 前 掠 過, 我 們 就 折 回 部 落 ; 那 一 次 後 我 們 就 沒 有 上 山 狩 獵 了 [ 繡 眼 畫 眉 (sisin) 是 本 族 的 " 靈 鳥 " 農 獵 時 代, 族 人 都 要 觀 視 " 祂 " 的 啟 示 例 句 中 所 陳 述 的 現 象 是 不 宜 上 山 狩 獵 ] ciqo( ) 1. 翻 白 眼.Hmuwa qtaqi na Dakis nii? Ma so ciqo doriq na. 這 Dakis 是 怎 麼 睡 的? 怎 麼 翻 著 白 眼 cirigami( ) 1. 衛 生 紙.Ita hini kingal kulu cirigami gaga wa. 請 把 那 一 盒 衛 生 紙 給 我 ciriq( ) 1. 噴 灑.Iya ciriq quri hini wa, hriqun su pnhdagan nii denu. 不 要 往 這 裡 噴 灑 喔, 你 會 把 曬 著 的 東 西 弄 溼 的 ciyak( ) 1. 胡 瓜.Ga ta muyu kari Tanah Tunux saya di, kyuri kesun ta ka ciyak. 我 們 ( 本 族 人 ) 今 天 已 仿 用 日 語, 將 "ciyak" 稱 做 "kyuri" ciyak rudu( ) 1. 絲 瓜.Rudan ka ciyak rudu de, mgrudu ka hei na truma denu, kika kesun daha ciyak rudu. 絲 瓜 的 瓜 果 老 化 之 後, 其 瓜 果 內 會 形 成 巢 類 樣, 所 以 他 們 稱 做 " 巢 瓜 "( 直 譯 ) [ 本 族 人 對 動 植 物 的 命 名 方 式 常 採 直 譯 方 式, 屬 傳 統 文 化 的 一 部 份, 解 讀 有 時 會 因 人 而 異 ] ciyuk( ) 1. 回 應.Isu ciyuk kari na sense kiya hari denu. 等 一 下 由 你 答 覆 老 師 的 ( 問 ) 話 ckai( ) 參 照 ceka 1. 劈 開 ; 剖 開.Ckai ka btakan hayan ma, thngeli ka icin na. 先 把 竹 子 剖 開, 再 將 它 的 一 端 削 尖 ckawas( ) 參 照 kawas 1. 去 年.Pnhmaan mu ckawas ka aring nii. 這 桃 子 樹 是 我 去 年 種 的 [ Toda ckawas Truku skaw] ckcakus( ) 參 照 cakus 1. 樟 樹 ( 複 數 ).Ado ka ga hreyan egu qhuni cakus lmiqu kii, kiya kesun daha ckcakus. 因 那 座 山 生 長 著 很 多 樟 樹, 所 以 被 稱 為 多 樟 樹 之 地 ckulan( ) 參 照 cikul 1. 推.Ckulan nami yami ka Umin ma; ini nami kmkeli. 我 和 Umin 推 著 ; 但 我 們 推 不 動 ckuli( ) 參 照 cikul 1. 推 ( 祈 使 ).Ckuli tikuh quri hini ka gakac kii Lulung. Lulung, 把 那 椅 子 推 向 這 裡 一 點 [ Truku skuli] Page 220 of 393

221 ckulun( ) 參 照 cikul 1. 推.Ckulun su quri inu hiya di, pqrii hini. 你 怎 麼 推 向 那 裡 了, 推 向 這 裡 claqi( ) 參 照 cilaq 1. 扯 裂 ( 祈 使 ).Asi claqi baga de, namu uka yayu. 若 你 們 沒 刀 子, 就 用 手 將 它 撕 裂 claqun( ) 參 照 cilaq 1. 扯 斷.Claqun su cida na de, mphuqil ka bubu ricah kiya denu. 你 若 把 它 的 枝 椏 扯 斷, 那 麼 那 棵 梅 樹 就 會 ( 枯 ) 死 的 clingi( ) 1. 燙 ( 祈 使 ).Clingi puniq kui uban nii, ma mqiyuc laqi di. 把 這 毛 毛 蟲 用 火 燙 ( 死 ), 不 然 會 咬 到 小 孩 clokah( ) 1. 輕 ( 重 量 ).Clokah phlanun ka btakan daka qhuni. 竹 子 扛 起 來 比 木 頭 輕 cmagan( ) 1. 燭 火 台 ; 柴 火 台.Ppsaan daha harung hiru keeman kesun cmagan nii. 燭 火 台 是 放 置 燃 燒 松 柴 的 架 台, 當 作 照 明 用 具 cmapang( ) 參 照 capang 1. 縫 補.Mkela su cmapang lukus, Bakan? Bakan, 妳 會 縫 補 衣 服 嗎? cmapil( ) 參 照 capil 1. 當 襯 墊.Cmapil qhuni mkere de, tmeetu so buuc camac ka dheya. 他 們 剁 切 獵 物 的 骨 頭 時, 會 以 硬 木 頭 當 襯 墊 cmebu( ) 參 照 cebu 1. 擲 射 ; 射 擊.Wada cmebu qcurux yayung depuhuk Nawi. Puhuk Nawi 他 們 去 河 流 射 魚 cmehaq( ) 參 照 cehaq 1. 舔.Ga cmehaq pngerah huling ga, ye ado ga muure di. 那 隻 狗 可 能 餓 了, 牠 正 在 舔 牠 的 盤 子 Cmehaq baga na mekan seediq ga, ye ado malu riyung ga na puqul. 那 個 人 連 手 指 頭 都 在 舔, 他 可 能 在 吃 很 好 吃 的 東 西 2. 交 配.Ga cmehaq tama rudux ga. 這 公 雞 正 在 交 配 cmeka( ) 參 照 ceka 1. 劈 開 ; 切 開.Hwaun su cmeka btunux kii Walis? Walis, 你 劈 開 那 石 頭 要 做 什 麼 ( 用 )? cmequr( ) 參 照 cequr 1. 勒 脖 子.Kiya na heya, smkuxun riyung cmequr nduyung laqi. 他 就 是 那 樣, 很 喜 歡 掐 小 孩 的 脖 子 cmeyax( ) 參 照 ceyax 1. 劈.Ga cmeyax qhuni ka Kuras ma, ga dmayo smnetur qhuni cneexan hii ka qedin na. Kuras 在 劈 木 材, 他 太 太 在 收 拾 劈 過 的 柴 火 cmhungi( ) 參 照 chungi 1. 忘 記.Cmhungi riyung pnsaan wa bubu mu rudan. 我 的 祖 母 常 常 忘 記 東 西 放 在 哪 裡 Wada ku cmhungi madis parih di. 我 忘 記 帶 鋤 頭 了 Cmhungi riyung pdesan kari ka Page 221 of 393

222 Iban. Iban 常 常 忘 記 交 代 好 的 話 cmikul( ) 參 照 cikul 1. 推.Sai dmayo cmikul ryaka tama su Duya; ye ado egu napa na qhuni ma, ga na ini kmkeli tmulus di. Duya, 你 去 幫 你 爸 爸 推 拖 拉 車 ; 因 他 拉 運 的 木 頭 多, 所 以 他 拉 不 動 了 cmilaq( ) 參 照 cilaq 1. 扯 斷.Hwaun su cmilaq cida na brkawe kii Awi? Awi, 你 扯 斷 那 李 樹 的 枝 椏 要 做 什 麼? cmiyuk( ) 參 照 ciyuk 1. 回 應.Cmiyuk kari na bubu na ka Piling, mesa"mpkbeyax ku naq meepah bobo na; iya ku lnglungi mesa." Piling 回 答 他 媽 媽 說 : 以 後 我 會 努 力 做 事, 不 要 為 我 擔 心 cmnebu( ) 參 照 cebu 1..Cmnebu rqebux bgilaq nii? 這 隻 白 鼻 心 是 誰 打 中 的? [ 台 灣 的 野 狐 狸 種 類 繁 多, 白 鼻 心 為 其 中 之 一 每 年 的 5~10 月 間 是 本 族 人 獵 白 鼻 心 的 時 機 ] cmoriq( ) 1. 公 蟋 蟀.Tama bsiyus kesun daha cmoriq, slau kesun daha ka bubu na. 它 們 稱 公 蟋 蟀 為 "cmoriq", 稱 母 公 蟋 蟀 為 "slau" cmucac( ) 1. 舊 的.Ye ado naq cmucac ka riduy parih nii di, kika ini eniq mgerung. 由 於 這 鋤 頭 的 把 手 已 陳 舊, 所 以 很 容 易 斷 裂 Cmucac ka sapah mu. 我 的 房 子 是 舊 的 cmuhing( ) 1. 地 鼠.Tama mu mesa mkela ba kmari beling dheran ka cmuhing. 地 鼠 很 會 挖 地 洞 是 我 爸 爸 說 的 cmula( ) 參 照 cula 1. 刨 切 ( 木 料 ).Mkela cmula Walis Utun ga; mnosa sluhe mgdayku ka heya, klaun na kanna cmula eruc ma qtinuh pheyu sapah. Walis Utun 曾 學 習 與 刨 切 技 術 ; 蓋 房 子 用 的 樑 柱 及 其 板 材 他 都 會 刨 製 cmuling( ) 參 照 culing 1. 燙.Kika qraqin pada ssalu daha so lubuy peni na, tnnesun daha cmuling qsiya mtilux han. 要 製 成 " 狩 獵 靈 包 " 的 羌 皮, 他 們 會 先 用 熱 水 燙 過 [" 狩 獵 靈 包 " 是 過 去 本 族 獵 人 出 獵 時, 隨 身 攜 帶 的 狩 獵 工 具 之 一 ] cmuwaq( ) 參 照 cuwaq 1. 倒 出 ( 溢 出 ); 灑 ( 噴 ) 水.Iya chngii cmuwaq qsiya ka sama ga de bbiyan ma mgrebu. 別 忘 了 那 些 菜 早 晚 要 澆 水 cnbuwan( ) 參 照 cebu 1. 被 擊 中 之 物 ; 曾 獵 過 獵 物 之 處.Cnbuwan na hini kingal miric ka Pihu Nara. Pihu Nara 在 這 裡 獵 過 一 隻 山 羊 cnebu( ) 參 照 cebu 1. 擲.Wada peruq kana gagi cnebu na btunux Pawan. Pawan 丟 石 頭 將 玻 璃 都 打 碎 了 cneka( ) 參 照 ceka 1. 打 破.Ima cneka rusuq siyo eluw ga? Ma ka ddaun tdiyan seediq di. 那 路 邊 的 瓶 子 是 誰 Page 222 of 393

223 打 破 的? 路 過 的 人 會 踩 到 ( 而 受 傷 ) cneyax( ) 參 照 ceyax 1. 劈.Ga qhuni cneyax na Puhuk; plaani ku naq de, ini baka mesa. Puhuk 劈 的 柴 火 在 那 兒 ; 他 說 不 夠 的 話 再 叫 他 cnghuran( ) 參 照 cghuur 1. 上 吊.Pusu qhuni nii cnghuran na skdakis sa. 聽 說 Dakis 是 在 這 棵 樹 上 吊 的 cngirus( ) 1. 裡 白 蔥 木.So hari mesa ini riyung qtaan hmeru ssiyo alang ka cngirus. 聽 說 在 部 落 附 近 比 較 看 不 到 裡 白 蔥 木 cnhepan( ) 參 照 cehaq 1. 舔 過.Cnhepan huling pngerah ga; iya ngali. 那 只 碗 被 狗 舔 過 ; 不 要 拿 cnhngiyan( ) 參 照 chungi 1. 已 忘 記.Cnhngiyan su hiya ka lukus su. 你 把 你 的 衣 服 忘 在 那 邊 了 cnilaq( ) 參 照 cilaq 1. 扯 斷 ; 扯 裂.Nii ka cida cnilaq na Temu. 這 是 Temu 扯 斷 的 枝 椏 cnkaan( ) 參 照 ceka 1. 劈 開 ; 剖 開.Ga kanna btakan qoran cnkaan daha ciga. 他 們 昨 天 剖 開 的 麻 竹 都 在 那 裡 cnkau( ) 參 照 cikau 1. 某 人 曾 使 用 過.Cnkau na Pawan parih nii. 這 是 Pawan 曾 經 使 用 過 的 鋤 頭 [ 日 ] cnkaxa( ) 1. 前 天.Mnosa su inu cnkaxa Pihu? Pihu, 你 前 天 去 哪 裡? cnkulan( ) 參 照 cikul 1. 推.Cnkulan ku na Dakis, kika mangal ku luqah. Ani si uxe mnnangi ka heya duri. 我 是 被 Dakis 推 才 受 傷 的 但 他 也 不 是 故 意 的 cnlaqan( ) 參 照 cilaq 1. 被 扯 斷 之 物.Cnlaqan na Paras ka cida aring nii. 這 桃 樹 的 枝 椏 是 Paras 扯 斷 的 cnpangan( ) 參 照 capang 1. 縫 補.Tnugiyo cnpangan lukus na seediq kii. Kedu ba si ulu na lukus. 那 個 人 的 衣 服 到 處 都 是 縫 補 過 的 他 是 那 麼 珍 惜 著 衣 物 cntruwan( ) 1. 大 前 天.Cntruwan ka mnosa Paran debubu mu. 我 媽 媽 她 們 是 大 前 天 去 霧 社 的 cnuru( ) 1. 斜 紋 織.Tminun su cnuru de, qtai naq kuxun su ma, pyagi ware rako kuxun su naq. 當 妳 織 斜 紋 布 時, 依 妳 個 人 的 喜 好 去 調 配 麻 線 的 顏 色 cnwaqan( ) 參 照 cuwaq 1. 倒 出 ( 溢 出 ); 灑 ( 噴 ) 水.Cnwaqan namu qsiya qhuni ngiro nii di? 這 些 香 菇 你 們 澆 過 水 了 嗎? Page 223 of 393

224 congtong( ) 1. 總 統.Ma-Ing-Cyo ka congtong ta saya. 我 們 現 在 的 總 統 是 馬 英 九 ( 先 生 ) [ 漢 ] cpangan( ) 參 照 capang 1. 縫 補.Wada cpangan na bubu mu ka usuk na lukus nii di. 這 件 衣 服 的 袖 子 已 被 我 媽 媽 縫 好 了 cpangi( ) 參 照 capang 1. 縫 補 ( 祈 使 ).Nii galiq pungu na caic mu nii, Kumu. Cpangi tikuh ho? Kumu, 我 褲 子 的 膝 蓋 部 位 破 了 ; 幫 我 縫 補 一 下 好 嗎? cpangun( ) 參 照 capang cpilan( ) 參 照 capil 1. 砧 板.Ga inu cpilan su Puhuk? Mpteetu ku buuc babuy nii. Puhuk, 你 的 砧 板 在 哪 裡? 我 要 剁 這 ( 些 ) 豬 骨 頭 cqeran( ) 參 照 cequr 1. 勒 脖 子.Mbeyax riyung baga na Ukan ga; cqeran ku na de ini ku kweko denu. Ukan 的 手 臂 很 有 力 量 ; 他 勒 住 我 的 脖 子 我 就 無 法 動 彈 cqeri( ) 參 照 cequr 1. 勒 脖 子.Cqeri nduyung na ma, qtapi papak na, uxe pkweko denu. 勒 住 他 的 脖 子, 再 挾 住 他 的 腳 ( 腿 ), 他 就 動 彈 不 得 了 cqerun( ) 參 照 cequr 1. 勒 脖 子.Cqerun ku na ma; mnnangi ku spaux, kika qrapun mu ka papak na di. 他 勒 住 我 的 脖 子 ; 我 假 裝 倒 下 去, 就 抓 住 他 的 腳 了 cqii( ) 參 照 cuqi 1. 以 某 物 充 塞 ( 塞 緊 ).Cqiyun daha cuqi halung de, tmquri qbulic ka halung baang. 他 們 裝 填 獵 槍 的 火 藥 時, 要 用 獵 槍 的 衝 稈 加 以 充 塞 ( 塞 緊 ) ["halung baang", 是 本 族 傳 統 的 獵 槍 裝 填 子 彈 與 火 藥 時, 必 須 由 槍 口 填 入 並 塞 緊 ] cqiran( ) 參 照 -cuqir- 1. 噎 到.Iya ptaaguh peekan su laqi, maha cqiran di. 餵 食 孩 子 不 要 太 快, 會 噎 到 的 cqiyun( ) 參 照 cuqi 1. 以 某 物 充 塞 ( 塞 緊 ).Cqiyun ta maanu di? Asi ka stlangun, tkaangal denu. 我 們 要 什 麼 充 緊? 一 定 要 塞 緊, 不 然 會 脫 落 cquru( ) 1. 巒 大 秋 海 棠.Qhuni mhenuk ka cquru nii duri, uka oda na. 巒 大 秋 海 棠 也 屬 於 軟 質 木 頭, 沒 什 麼 用 途 cruhing( ) 1. 山 蘇.Waso cruhing kuxun daha smalu behing lmiqu. 他 們 喜 歡 用 山 蘇 葉 來 做 獵 寮 cubu( ) 1. 氣 球.Egu klegan cubu nii wa! 氣 球 有 很 多 種 喔! cubu runge( ) 1. 王 瓜.Ye ba wada kuxun riyung mekan runge ka hei na qhuni nii, kii kesun daha cubu runge. 或 許 猴 子 很 喜 歡 吃 這 種 樹 的 果 實, 所 以 被 他 們 稱 之 為 " 猴 子 的 氣 球 ( 直 譯 即 王 瓜 Page 224 of 393

225 )" 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 cudu( ) 1. 魚 藤.Mangal gamin cudu mosa smcudu qcurux. 他 們 取 魚 藤 的 根 來 毒 魚 cudu gamin( ) 1. 蕗 藤.Scudu daha qcurux ka cudu gamin nii. 蕗 藤 是 他 們 用 來 毒 魚 的 Lmiqu nii skdiyan daha cudu gamin ka seediq alang miyan. 這 座 山 是 我 們 部 落 族 人 尋 找 蕗 藤 的 地 方 cudu rebu( ) 1. 揚 波.Mangal gamin qhuni nii mosa cmcudu de, mbuwa ma so hari rebu ka beyuq na, kii kesun daha cudu rebu. 用 這 種 樹 的 根 去 毒 魚 時, 它 的 汁 會 起 泡 像 尿 液, 所 以 他 們 稱 做 " 尿 毒 藤 ( 直 譯 即 揚 波 )" cuguk( ) 1. 咸 豐 草.Kuxun daha mimah begu duri waso cuguk nii. 他 們 也 喜 歡 用 咸 豐 草 來 煮 湯 喝 cuguk brahu( ) 1. 豨 薟.Ado ka asi qapun lukus cuguk na, kii kesun daha cuguk brahu. 因 豨 薟 會 黏 著 一 團 在 衣 服 上, 所 以 被 稱 做 團 黏 (brahu) 的 黏 著 草 (cuguk) cuguk dapa( ) 1. 野 棉 花.Ye ado cuguk paru ka cuguk dapa nii, kii kesun daha cuguk dapa. 因 野 棉 花 屬 較 大 的 沾 粘 草 (cuguk), 所 以 他 們 稱 之 為 " 牛 的 沾 粘 草 ( 直 譯 )" [cuguk: 泛 指 會 沾 粘 上 衣 物 的 草 ] cuguk qalux( ) 1. 小 白 花 鬼 針 草.Cuguk qalux nii seedan riyung lukus, asi qapun egu ma naqah lmuun. 小 白 花 鬼 針 草 最 會 沾 粘 到 衣 物, 沾 的 多 而 且 很 不 好 拿 掉 cuhe( ) 1.( 動 作 ) 緩 慢.Ado ka mcuhe Iban ga, kii asi daha kesi "cuhe". 因 為 Iban 的 動 作 緩 慢, 所 以 他 們 就 叫 他 緩 慢 者 cukuwe( ) 1. 桌 子 ; 書 桌.Gaga mu brigun cukuwe ka laqi mu, kii si mbeyax mita patis. 我 給 我 的 孩 子 買 了 書 桌, 這 樣 他 就 可 以 努 力 的 讀 書 cula( ) 1. 刨 木 器.Osa tikuh knbarux cula na Roro han Mona, mpcula qtinuh angal na neluk tama mu kesi. Mona, 你 去 向 Roro 借 他 的 刨 木 器 ; 跟 他 說 爸 爸 要 刨 切 門 用 的 板 材 2. 刨 切. Cula yamu ka qtinuh ga, mcula nami eruc ka yami. 那 木 板 由 你 們 刨 切, 我 們 來 刨 切 柱 子 [ 日 治 後 期, 日 警 曾 鼓 勵 本 族 人 學 習 木 工 技 藝, 所 以 有 很 多 族 人 擁 有 木 工 技 術 與 木 工 器 具 ] culing( ) 1. 燙 到.Culing namu di wa. Iya eniq hiya. 你 們 會 被 燙 到 喔, 不 要 待 在 那 兒 cumiq( ) 1. 蝨 子.Kui biciq ka meniq hei huling we, cumiq kesun daha duri. 狗 身 上 的 小 蟲, 他 們 也 叫 做 蝨 子 Page 225 of 393

226 cuqi( ) 1. 竹 杯 ; 竹 筒.Smalu cuqi btakan de, piimah seediq ka rudan ta cbeyo. 我 們 的 先 祖 們 宴 客 時, 會 製 作 竹 杯 2. 性 事.Kari na maanu mesa cuqi laqi ga ha? 那 孩 子 在 說 什 麼 肏 ( 操 ) 她? -cuqir-( ) 1.. curi( ) 1. 陰 莖.Ita Seediq ge, rmeno ta laqi rseno han we curi kesun ta ka laqi, mgriso de eyu kesun ta di. 我 們 賽 德 克 人 跟 男 孩 童 開 玩 笑 時 會 稱 陰 莖 為 "curi", 等 他 們 長 大 之 後, 我 們 就 說 "eyu" 2. 準 星.Uka curi halung ta cbeyo, asi naq qtai knkela cmebu knkingal seediq, ini so halung saya. 不 像 現 在 的 槍 枝, 我 們 以 前 的 獵 槍 沒 有 準 星, 完 全 看 ( 靠 ) 個 人 的 槍 法 curung( ) 1. 杜 英.Slmeyun daha rudu slmadac curung nii duri. 他 們 會 拿 杜 英 來 製 作 獵 刀 的 刀 鞘 cuuxan( ) 1. 較 久 的 過 去.Ma ka cuuxan mnoda su hini texan hayan. 你 那 一 次 經 過 這 裡 已 是 較 久 的 事 了 Mgkela nami naq cuuxan na. 我 們 以 前 就 相 識 Ma ka cuuxan mnosa ta texan han, bsiyaq ka kiya di. 我 們 是 上 回 去 過 一 次, 那 已 經 是 滿 久 的 事 了 cuwaq( ) 1. 倒 出 ( 溢 出 ); 灑 ( 噴 ) 水.Cuwaq qsiya tnrmaan papak laqi kii di. 把 小 孩 洗 過 腳 的 水 倒 掉 cuxun( ) 參 照 icux 1. 攪 拌.Niqan icux snalu daha qhuni ka rudan ta cbeyo; kii cuxun daha ido rumu. 我 們 先 祖 有 木 製 的 飯 匙 ; 他 們 用 來 攪 拌 稀 飯 [ Toda cuxun Truku suxun] cwaqani( ) 參 照 cuwaq 1. 倒 出 ( 溢 出 ); 灑 ( 噴 ) 水.Iya cwqani hiya sudu namu kii wa. Msepuy oda qsiya di. 你 們 的 垃 圾 不 要 到 在 那 裡 它 會 塞 住 水 的 通 道 cwaqi( ) 參 照 cuwaq 1. 倒 出 ( 溢 出 ); 灑 ( 噴 ) 水.Cwaqi qsiya han, ma sksiki, tqrengun denu. 先 灑 水, 再 掃 地, 不 然 會 有 灰 塵 cwaqun( ) 參 照 cuwaq 1. 倒 出 ( 溢 出 ); 灑 ( 噴 ) 水.Cwaqun su iyu knuwan ka sama ga di? 那 些 菜 你 什 麼 時 候 要 噴 農 藥? cyuki( ) 參 照 ciyuk 1. 回 應 ( 祈 使 ).Asi cyuki, iya kngungu rmengo. 直 接 回 話, 不 要 怕 講 他 jawang( ) 1. 飯 碗 ; 碗.Bnaruy mu Tanah Tunux jawang nii. 這 只 碗 是 我 在 日 本 買 的 [1. Toda jiawan Truku ciyawan 2. 日 ] Page 226 of 393

227 jikang( ) 1. 時 間.Niqan jikang su? Qtai tikuh laqi mu nii. 你 有 時 間 嗎? 幫 我 看 一 下 孩 子 [ 日 ] jipu( ) 1. 吉 普 車.Nima jipu qalux ga? 那 部 黑 色 的 吉 普 車 是 誰 的 呢? [1. Toda zipu 2. 日 ] joking( ) 1. 抹 布.Ga rutiq joking ga, riyuxi di. 那 個 抹 布 髒 了 ; 可 以 換 了 [1. Toda joking Truku joking 2. 日 ] jubong( ) 1. 男 長 褲.Jubong na qbsuran mu nii. 這 是 我 哥 哥 的 長 褲 [1. Toda jubong Truku jubong 2. 日 ] jujika( ) 1. 十 字 架.Egu riyung seediq smiru jujika nduyung. 很 多 人 脖 子 掛 著 十 字 架 [1. Toda jujika Truku jujika 2. 日 ] junsa( ) 1. 警 察.Junsa kenu ka mneyah sapah ta hini Temu? Temu, 是 哪 一 位 警 察 來 過 我 們 家? [1. Toda junsa Truku junsa 2. 日 ] jyabong( ) 1. 柚 子.Ini phuma jyabong bubu mu ma, mudu ka ga na phmaun. 我 媽 媽 沒 有 種 柚 子, 她 種 橘 子 [ 日 ] jyanba( ) 1. 大 衣.Desi jyanba su; msekuy keeman wa! 晚 上 會 冷 ; 帶 你 的 大 衣 去 吧! [ 日 ] sa( ) 1. 據 說 ; 聽 說.Pnsperuq Pusu Qhuni ga dgiyaq Bnuhun hii pusu ba rudan ta ita Seediq sa. 傳 說 中, 我 們 賽 德 克 族 的 始 祖 誕 生 於 Bnuhun 山 區 的 Pusu Qhuni saadis( ) 參 照 adis 1. 帶.Malu bale saadis saku texal hini, uxe ku mneyah ani tntexal. 你 帶 我 到 這 裡 非 常 好, 我 從 來 沒 來 過 saadux( ) 1. 很 硬 ; 很 緊.Saadux bbilun duma gamin sudu. 有 些 草 的 根 很 硬, 拔 不 起 來 [ Toda mkray Truku mkray] Page 227 of 393

228 saan( ) 參 照 osa 1. 經 常 去 的 地 方.Baki daka pai mu, qnpahan baro kii saan daha. 那 曾 經 耕 作 的 山 上 耕 地 是 我 祖 父 母 經 常 去 的 地 方 saangal( ) 參 照 angal 1. 為 某 人 取.Saangal na icin bteriq rodux Iyung mu ka Ukan Nape. Ukan Nape 為 我 的 Iyung 拿 了 一 隻 雞 腿 saapa( ) 參 照 apa 1. 揹.Malux muwa saapa dheran ka lubuy beras kii di? 那 米 袋 怎 麼 用 來 揹 泥 土 了 呢? saasuw( ) 參 照 asuw 2 1. 分 送.Wada mu saasuw ppai rudan ka qcurux nngalan. 我 將 捕 獲 的 魚 分 送 給 阿 婆 她 們 sabak( ) 1. 彈 殼.So hari gntuwan sabak bbari pncbuwan daha kmciyuk Tanah Tunux Paran hii ciida rudan ta. 當 時, 我 們 先 祖 於 霧 社 抵 抗 日 本 人 的 戰 役 中, 其 彈 殼 如 堆 積 般 的 多 sae( ) 參 照 osa 1. 去.Sae ta kusun Hori di kini ho, uxe ku pgdema saya na mesa Takun. 我 們 明 天 再 去 埔 里 好 了,Takun 說 他 今 天 還 要 忙 sai( ) 參 照 osa 1. 去 ( 祈 使 ).Sai mangal dapa de bbiyan si tama su ma, dai piimah qsiya mesa. 你 爸 爸 說 : 傍 晚 的 時 候 你 去 把 牛 牽 回 來, 並 讓 牠 喝 水 sais( ) 1. 縫.Sais tikuh lukus mu Temi, ga sgaliq lubuy na. Temi, 幫 我 縫 一 下 衣 服, 它 口 袋 的 部 位 破 了 [ Toda sais Truku sais] saji( ) 1. 湯 匙.Ini baka saji nii nana. 這 些 湯 匙 還 不 夠 [ 日 ] sakaki( ) 1. 月 橘.Kari Tanah Tunux ka sakaki, ado ta ka ini ngali smmalu mmaanu, kika ini klai ngayan na. Sakaki( 月 橘 ) 是 日 語, 因 我 們 賽 德 克 人 沒 拿 它 做 什 麼, 所 以 不 知 其 名 稱 [ Truku sakaki] saku( ) 1. 你... 我...( 代 名 詞 ).Uxe pkseyang bubu su de, sbege saku yaku? 你 送 給 我 的 話, 你 媽 媽 不 會 生 氣 嗎? salu( ) 1. 製 作 ; 修 繕.Salu tikuh neluk mu nii han Roro. Roro, 請 你 把 我 的 門 修 一 下 [ Toda salu Truku salu] sama( ) 1. 青 菜.Ani saya ini miyan alix mbbege sama nana. 一 直 到 現 在, 我 們 還 是 沒 有 放 棄 互 相 交 換 分 享 青 菜 [ Toda sama Truku sama] sama bale( ) 1. 山 萵 苣.Ye ado ka kuxun riyung mekan ita Seediq ka sama nii, kika kesun daha sama Page 228 of 393

229 bale. 由 於 山 萵 苣 是 我 們 賽 德 克 人 非 常 喜 歡 吃 菜, 所 以 叫 它 為 " 真 正 的 菜 "( 直 譯 ) [ 對 本 族 人 最 喜 歡 食 用 或 最 先 食 用 的 動 植 物, 於 稱 謂 上 本 族 人 會 以 "bale" 來 表 達 ; 如 sama bale qcurux bale(? 魚 ) 另 外, 對 原 生 種 的 動 植 物 或 對 本 族 最 有 幫 助 者 亦 同 ; 如 huling bale( 臺 灣 土 狗 ) dapa bale( 水 牛 ) ] sama boyak( ) 1. 阿 里 山 薊.Kuxun riying mekan boyak ka sudu nii, kika asi daha kesi sama boyak. 阿 里 山 薊 是 野 豬 非 常 喜 歡 吃 的 野 草, 所 以 他 們 就 乾 脆 叫 它 " 野 豬 菜 "( 直 譯 ) [1. Toda sama bowyak Truku sama bowyak 2. 這 般 對 植 物 的 命 名 方 式 ( 思 維 模 式 ), 在 本 族 的 狩 獵 文 化 裡 屢 見 不 鮮 ] sama kudung( ) 1. 光 果 龍 葵.Kuxun riyung mimah seediq nami yami ka begu sama kudung nii. 我 們 的 族 人 很 喜 歡 喝 光 果 龍 葵 的 湯 [ Toda sama qucun Truku sama kudung] sama qlebang( ) 1. 台 灣 麟 球 花.Puqun seediq sama qlebang nii ma, tbugun daha bibi ma ququq duri. 台 灣 麟 球 花 的 葉 子 人 可 以 食 用, 他 們 也 拿 來 餵 食 鴨 及 鵝 [ Toda sama qlebang Truku sama qlebang] sama robo( ) 1. 兔 仔 菜.Stabu daha bibi ka waso na sama robo nii duri. 他 們 也 會 把 兔 仔 菜 的 葉 子 ( 拿 ) 來 餵 鴨 sangas( ) 1. 刺 蔥.Sangas pspuun daha ka tarux hmanguc malu riyung pukun. 刺 蔥 和 芋 頭 梗 一 起 煮 很 好 吃 [ Toda sangas Truku sangas] sange( ) 1. 停 止 ; 休 息.Sange tikuh han! 先 休 息 一 下 吧! [ Toda sangay Truku sangay] sao( ) 參 照 osa 1. 去.Sao ta mangal kusun mgrebu kusun ka qyqeya ta han denu. 我 們 明 天 一 早 先 去 把 我 們 的 工 具 拿 回 來 sapac( ) 1. 公 有 地.Sapac deriso alang ka yqeyaq nii cuuxan han; pphmaan daha keguy. 以 前 這 塊 田 是 部 落 青 年 的 公 有 地 ; 他 們 用 來 種 植 苧 麻 [ Toda upu ] sapah( ) 1. 家.Sapah qnabil qhuni ka sapah miyan cbeyo han ma, bobo na de qmabil dheran, saya de sapah qperas di. 我 們 早 期 的 房 子 是 以 原 木 為 牆, 後 來 是 以 土 築 牆, 今 天 則 為 水 泥 蓋 的 房 子 Tnaapa ku sapah skiya mosa theyaq. 我 搭 過 飛 機 去 旅 行 Tnaapa ku sapah skiya mosa theyaq. 我 搭 過 飛 機 去 旅 行 [ Toda sapah ] sapah pyasan( ) 1. 學 校.Sapah pyasan ge ssaan muuyus laqi muuyas ka kiya ma, sapah ptasan we niqan junsa ka kiya. 學 校 是 學 生 唸 書 的 地 方, 而 派 出 所 是 有 警 察 的 地 方 Page 229 of 393

230 sapah skiya( ) 1. 飛 機.Ma so hari hrenang sapah skiya. 怎 麼 像 是 飛 機 的 聲 音 [ Toda hikoki Truku hikoki] sapic( ) 1. 鞋 子.Kucu snais daha benac miric ka sapic daha cbeyo. 從 前 的 sapic 是 他 們 以 羊 皮 縫 製 的 鞋 子 [1. Toda ramil Truku ramil 2."sapic" 是 以 羊 皮 或 羌 皮 縫 製 的 套 腳 鞋, 其 型 式 猶 如 以 往 的 草 鞋 ] sapo( ) 1. 鋪 床.Sapo capang paru ga de taqi namu. Msekuy keeman. 你 們 要 睡 覺 時 鋪 那 厚 的 被 褥 晚 上 會 冷 [1. Toda sapaw Truku sapaw 2.capang 屬 本 族 傳 統 厚 的 布 疋, 是 拿 來 當 被 褥 用 的 ] sapuh( ) 1. 施 術 ( 巫 醫 治 病 ).Sapuh kesa bubu su rudan; heya mkela smapuh. 請 你 祖 母 施 術 ; 她 會 施 治 病 的 巫 術 saqic( ) 1. 生 氣 時 說 話 尖 銳.Ini ku remux sapah na nana we, ga so saqic mseyang laqi na ka Tiwas. 我 還 沒 進 入 屋 裡 就 聽 到 Tiwas 尖 銳 地 在 罵 她 的 小 孩 sara( ) 1. 菜 盤 ; 盤 子.Wada na phengun sara mu di. 他 把 我 的 盤 子 打 破 了 [ Toda sara Truku sara] sari( ) 1. 芋 頭.Irih so ido na rudan ta cbeyo ka sari nii duri. 芋 頭 也 可 說 是 我 們 祖 先 的 米 飯 [1. Toda sari Truku sari 2. 甘 藷 芋 頭 是 賽 德 克 族 人 過 去 主 要 的 副 食, 主 食 為 小 米 ] -saro-( ) 1.. [ 無 解 釋 無 例 句 ] saruk( ) 1. 燒 ( 毛 ).Saruk uban na boyak ga han, byakun daha kiya hari di. 先 把 那 山 豬 的 毛 燒 除, 等 一 下 他 們 要 切 割 sasing( ) 1. 相 片.Ga su ngalun sasing su di? 你 拿 到 你 的 相 片 了 嗎? [ Toda sasing Truku sasing] Page 230 of 393

231 saso( ) 1. 影 子 ; 蔭 影.Paru saso na qhuni ga; osa tloong hiya. 那 棵 樹 的 樹 蔭 很 大 ; 去 那 邊 坐 吧! [ Toda sasaw Truku sasaw] sato( ) 1. 糖.Msibus hlama nii, ye egu sato wada daha psaun. 這 個 糕 點 很 甜, 可 能 糖 放 多 了 [ Toda sato ] saun( ) 參 照 osa 1. 去.Saun namu qmalang knuwa ka qnalang dapa di? 你 們 什 麼 時 候 要 去 圍 築 牛 隻 的 圍 欄? [ 在 過 去, 本 族 會 擇 地 圍 築 野 放 牛 隻 的 草 原 ] sawiq( ) 1. 剝 葉.Sawiq duma waso na Durah, ado so mdakil. Durah, 把 它 有 的 葉 子 剝 掉 ; 好 讓 它 成 長 [ Toda rhqi Truku swasun] saya( ) 1. 現 在 ; 今 天.So hari mesa saya mphuma ku paye ka Iyung Nawi. Iyung Nawi 好 像 說 是 今 天 要 插 秧 的 [ Toda saya Truku sayang] sayuk( ) 1. 交 配.Niqan su kesun iya sayuk isu ka huling di; ma so mkela kari ta ita seediq ka dheya di. 你 那 有 辦 法 叫 狗 不 要 交 配 呢 ; 牠 們 又 不 懂 我 們 人 類 的 語 言 sbaang( ) 1. 阻 攔.Yamu sbaang hiya, psbaang nami hini ka yami. 你 們 在 那 裡 攔 著, 這 裡 我 由 們 來 阻 攔 sbaangan( ) 參 照 sbaang 1. 攔 阻 處.Uxe mesa ga sbaangan na Kuras ka eluw ooda ta mosa neepah di peni? 不 是 說, 我 們 上 山 工 作 要 通 過 的 路 被 Kuras 攔 住 了 嗎? sbaangi( ) 參 照 sbaang 1. 攔 阻 ; 阻 擋 ( 祈 使 ).Sbaangi yamu ka rnhuqan nami; hai smbaang tgrahu ga. 我 們 所 遺 漏 的 你 們 來 阻 截 ; 到 底 下 那 裡 攔 阻 sbaangun( ) 參 照 sbaang 1. 攔 阻.Sbaangun nami na eluw eeyah alang miyan ka depihu Pawan. Pihu Pawan 他 們 在 我 們 回 部 落 的 路 上 攔 阻 我 們 sbaruy( ) 參 照 baruy 1. 買 賣.Ga na sbaruy kingal jidensya laqi mu ka Takun. Takun 為 我 的 小 孩 買 了 一 部 腳 踏 車 sbbaang( ) 參 照 baang 1. 側 著.Snkuxun sbbaang taqi ka tama mu; malu mu tqiyun ka so kiya mesa. 我 爸 爸 很 喜 歡 側 著 睡 ; 他 說 他 那 樣 睡 會 好 睡 sbbengux( ) 參 照 sbengux 1. 酸 味 ; 臭 酸.Wada ku mimah begu ga, Yaani sbbengux hari di, kii gisu ku mnarux hari nbuyas. 我 喝 了 那 個 湯, 可 能 有 點 酸 味 了, 所 以 我 現 在 肚 子 好 痛 [ Toda sbbngux ] Page 231 of 393

232 sbbirac( ) 參 照 birac 1. 喧 鬧.Iya hari sbbirac laqi nii, ini namu pqbahang kari. 小 朋 友 們, 你 們 不 要 喧 鬧, 我 們 會 聽 不 到 sbbiyan( ) 參 照 bbiyan 1. 傍 晚.Walis, mnoda ku sapah bbrigan parih hii sbbiyan ciga ma; ga meluk. 我 昨 天 傍 晚 有 經 過 鋤 頭 店 ; 但 沒 開 門 sbbugan( ) 1. 球 莖.Ma so hari sbbugan blebun qtaan? 那 看 起 來 怎 麼 很 像 香 蕉 的 球 莖? [ Toda qcarur Truku sbbugan] sbbuli( ) 參 照 sbuli 1. 漂 浮.Hmnuwa qcurux yayung nii Utun? Ma ga sbbui baro? Utun, 這 些 河 裡 的 魚 是 怎 麼 了, 怎 麼 漂 浮 在 上 面 ( 河 面 )? sbciqan( ) 參 照 biciq 1. 一 小 塊.Wada sbciqan kmayak na Takun ka wawa mneniq hini di. 在 這 裡 的 獵 肉 已 被 Takun 切 成 一 小 塊 一 小 塊 了 sbciqi( ) 參 照 biciq 1. 少 一 點.Sbciqi maasuw namu wa. Yaani uxe pbaka. 你 們 分 的 時 候 ( 分 ) 少 一 點 喔! 或 許 會 不 夠 ( 分 ) sbciqun( ) 參 照 biciq 1. 小 ; 少.Sbciqun daha kmayuk ka uciqapan ma gmaxun daha pure sama. 他 們 把 生 薑 切 成 薑 絲 ; 做 為 煮 菜 時 的 配 料 sbeebu( ) 參 照 beebu 1. 打.Ye su pnkuuro beyax su, kii sbeebu su seediq. 你 要 炫 耀 你 很 有 力 量, 所 以 你 打 人 家 sbege( ) 參 照 bege 1. 給.Ma su wada sbege seediq ka uruk na Pawan nii di? 你 怎 麼 把 Pawan 的 小 狗 送 給 別 人 了 呢? sbekuy( ) 參 照 bekuy 1. 綁.Sbekuy su muwa hiya ka huling ga di? 你 怎 麼 把 狗 綁 在 那 兒 呢? sbengux( ) 1. 酸 臭.Ye gaga sbengux di ha, sama ga? Ma so skenux hari sknexun? 那 些 菜 已 經 酸 臭 了 嗎? 怎 麼 聞 起 來 臭 臭 的 [ Toda sknux ] sberih( ) 1. 解 開 ; 解 咒.Sberih isu tninun na nii Umin, ini ku kela smberih. Umin, 你 把 他 織 的 解 開, 我 不 會 解 sbetaq( ) 參 照 betaq 1. 刺.Sbetaq ku na qumi mnarux teeran ka ising, kika nii ku so malu hari di. 醫 生 為 我 打 了 肺 結 核 的 藥 物 ; 所 以 我 好 多 了 sbetun( ) 參 照 sebuc 1.( 以 條 狀 物 ) 打.Wada sbetun na tama mu ka huling huwa ba qiyuc laqi ga. 那 隻 差 一 點 Page 232 of 393

233 要 咬 小 孩 的 狗 被 我 爸 爸 打 [ Toda sbtun Truku sbtun] sbeyuk( ) 1. 台 灣 赤 楊 木.Qbilun daha sapah ka sbeyuk, ado msderux riyung. 台 灣 赤 楊 木 形 體 很 直, 所 以 常 用 來 建 造 房 子 的 牆 [ Toda sbiyuk Truku sbiyuk] sbgebil( ) 1. 水 暴 漲.Niqan kari pnsltudan daha mesa wada sbgebil qsiya ka rudan nami cbeyo. 我 們 的 祖 先 流 傳 著 洪 水 的 故 事 sbgihur( ) 參 照 bgihur 1. 刮 風.Sbgihur ba paru de ini na baka rmehaq ka dnamux gmeya. 真 的 刮 起 大 風 時, 用 白 茅 搭 建 的 屋 頂 會 被 刮 走 sbgihur paru( ) 1. 颱 風.Sbgihur paru riyung ciida, wada na daun mangal kanna dnamux sapah. 當 時 刮 強 烈 颱 風, 屋 頂 都 被 它 掀 掉 sbhuran( ) 參 照 bgihur 1. 風 ( 吹 ).Naqah sbhuran bgihur de tmmering nii; kanbo dhenu. 流 汗 被 風 吹 著 是 不 好 的 ; 會 ( 著 涼 ) 感 冒 sbhurun( ) 參 照 bgihur 1. 風 ( 吹 ).Sbhurun riyung sapah miyan mneniq Mhebu hii cbeyo sa. 據 說 我 們 以 前 在 馬 赫 坡 的 住 屋 很 多 風 sbiciq( ) 參 照 biciq 1. 小 時 候.Mnkari ku riyung sbiciq ku si bubu mu. 我 媽 媽 說 我 小 時 候 很 多 話 sbirac( ) 參 照 birac 1. 吵.Iya sbirac sapah hini laqi nii, osa theyaq nganguc denu kini. 小 朋 友 們, 不 要 在 屋 裡 吵 鬧, 不 然 ( 你 們 ) 到 院 子 裡 玩 sbleqi( ) 1. 使 好 ( 祈 使 ).Sbleqi tmgesa oda ka laqi su si tama ta rudan. 我 們 的 阿 公 說 你 要 盡 力 把 你 的 小 孩 教 育 好 [ Toda sbliqi Truku sbliqi] sbragun( ) 參 照 buro 1. 腐 爛.Wada sbragun quyux hndure nii ka hei na aring mu. 我 家 的 桃 子 被 這 次 的 雨 水 所 腐 壞 sbrako( ) 參 照 krako 1. 墊 高 ; 跳 著 走.Mqaras ma sbrako mkkesa laqi ga. 那 個 小 孩 子 高 興 得 跳 著 走 [ Toda sqqu Truku sbrakaw] sbratan( ) 參 照 birac 1. 被 吵.Ado ga sbratan desama ga ka laqi, kii ini qtaqi. 因 小 孩 被 Sama 她 們 所 吵, 所 以 不 睡 覺 sbrati( ) 參 照 birac 1. 吵 嚷 ( 祈 使 ).Iya miyan sbrati wa, maha nami meepah kusun. 請 不 要 吵 我 們, 我 們 明 天 要 去 工 作 Page 233 of 393

234 sbratun( ) 參 照 birac 1. 吵.Ini nami bleyaq taqi skeeman ciga; sbratun miyan na seediq muuyas kara-oke. 昨 晚 我 們 沒 能 好 好 睡 ; 我 們 被 唱 卡 拉 OK 的 人 吵 sbrinah( ) 1. 照 顧.Ini sbrinah laqi kingal mqedin kiya; heya naq tdheriq de baka na di. 那 個 女 人 是 不 照 顧 孩 子 的 ; 她 自 己 打 扮 得 光 鮮 亮 麗 就 好 sbrnexan( ) 參 照 breenux 1. 填 平.Sbrnexan namu hini de, ma psrcilung rnecux ka uyung sapah de qmuyux. 你 們 若 將 這 裡 填 平, 下 雨 的 話 家 屋 後 面 會 積 水 的 sbrnexi( ) 1. 整 平.Sbrnexi tikuh ooda daha nii han wa. 人 們 要 通 行 的 這 通 道 先 整 平 吧 [ Toda sbrnxi Truku sbrnxi] sbrnexun( ) 參 照 breenux 1. 整 平.Sbrnexun su knuwan qnalang sama nii di? 你 什 麼 時 候 要 把 菜 園 給 整 平? Sbsawan( ) 參 照 bgihur 1. 多 風 之 地.Ado ka sbhuran riyung bgihur ka dgiyaq kiya, kii kesun daha Sbsawan. 由 於 那 山 巒 是 個 多 風 之 地, 所 以 被 稱 Sbsawan( 風 多 之 所 ) sbsukun( ) 1. 哭 到 哭 不 出 聲 來.Pgluwe laqi nii ha; ma asi lux sbsukun lnngisan na. 這 小 孩 好 可 憐 啊 ; 怎 麼 哭 到 哭 不 出 聲 來 sbukuy( ) 參 照 bukuy 1 1. 之 後.Mnoda ku sbukuy namu ka yaka di, kika ini ta pgnetun. 我 是 在 你 們 之 後 經 過 ( 那 裡 ) 的, 所 以 我 們 沒 相 遇 sbuli( ) 1. 漂 浮.Osa sbuli bobo qsiya yayung ga Pawan. Teta su dehuk inu? Pawan, 你 到 那 河 面 上 漂 浮 著, 看 你 ( 漂 ) 到 哪 裡 sburo( ) 參 照 buro 1. 腐 壞.Skenux de sburo camac. 獸 肉 腐 敗 就 會 很 臭 sburux( ) 1. 截 斷 成 小 段.Takun, isu sburux btakan ga ma; yaku ka psburux qhuni ga. Takun, 那 竹 子 你 來 截 斷 ; 我 來 截 斷 那 木 頭 sccakus( ) 參 照 cakus 1. 有 樟 腦 味.Ma sccakus, ga namu rmicuh iyu cakus? 怎 麼 有 樟 腦 味, 你 們 在 使 用 樟 腦 油 嗎? scebu( ) 參 照 cebu 1. 射 ; 擲.Ma su ga scebu rodux ka halung kiya di? 你 怎 麼 用 那 支 槍 射 雞 呢? scudu( ) 參 照 cudu 1. 以 某 物 毒 魚.Cudu gamin nii scudu daha qcurux. 他 們 是 以 魚 藤 來 毒 魚 的 scugi( ) 1. 嚇.Iya scugi laqi ga. Maha mngungu di. 別 嚇 那 個 孩 子, 他 會 害 怕 Page 234 of 393

235 scuqi( ) 1. 太 ( 過 份 ).Ye naq wada scuqi ba pnsqrinuc na rudan nami cbeyo ka Tanah Tunux, kika skciyuk daha. 以 前 ( 日 治 時 期 ), 或 許 日 本 人 對 我 們 先 祖 壓 迫 的 太 利 害, 所 以 他 們 起 而 抗 暴 sdage( ) 1. 大 型 的 爬 岩 鰍.Daha klegan ka qtapi; qtapi paru hari ka sdage nii. 爬 岩 鰍 有 兩 種 ; 其 中 sdage 屬 較 大 型 的 爬 岩 鰍 sdahar( ) 1. 靠 著.Ga sdahar ahing bubu na taqi ka Tapas. Tapas 靠 在 她 媽 媽 的 肩 上 睡 [ Toda sdahar Truku sdahar] sdanga( ) 1. 養 育.Ye kii sdanga namu laqi; ssaun namu hmgeluq pila. 這 就 是 你 們 養 育 子 女 的 目 的 ; 一 直 向 孩 子 們 索 取 錢 財 [ Toda sdanga Truku sdanga] sdangi( ) 參 照 dangi 1. 搭 臂 ( 祈 使 ).Sdangi Ukan ga wa; maanu ka sdngiyung saku yaku di. 你 跟 Ukan 搭 著 臂 啦 ; 你 幹 嘛 要 搭 我 的 臂 sdara( ) 1. 流 血.Ma ga sdara baga su Pering. Hmnuwa su? Pering, 你 的 手 在 流 血 ; 怎 麼 回 事? [ Toda sdara Truku sdara] sdaring( ) 1. 呻 吟.Kedu ba sdaring na Pawan kiya wa; ye wada paru ba ka luqah nngalan na. Pawan 呻 吟 的 利 害 ; 可 能 他 的 傷 勢 很 嚴 重 sdaus( ) 參 照 daus 1. 精 削.Ma su sdaus qhuni yayu mu kii di Ukan? Ukan, 你 怎 麼 把 我 那 把 刀 拿 來 精 削 木 頭 了 呢? sdayak( ) 1. 侵 佔.Iya sdayak dheran seediq qmeepah namu, asi naq bleyaq meepah qnpahan namu. 你 們 耕 作 時 不 要 侵 佔 別 人 的 地, 好 好 把 自 己 的 耕 地 做 好 就 好 sdayo( ) 參 照 dayo 1. 去 幫 忙.Wada madis sama ma beras dheya sdayo daha seediq uka sapah. 他 們 帶 了 蔬 菜 和 米 要 去 幫 忙 失 去 家 園 的 人 sddaha( ) 參 照 daha1 1. 兩 個 兩 個.Sddaha dmidil namu, iya pteeux. 你 們 兩 個 兩 個 抬, 不 要 急 sddema( ) 1. 做 惡 夢.Sddema ku skeeman; tama, bhragun ku na smdurak seediq; uxe mu gnklaan ma, mtuting ku kdere mliwas de, mtkela ku di. 爸 爸, 我 昨 晚 做 了 ( 一 場 惡 夢 ); 我 被 一 群 不 相 識 人 追 逐, 當 我 掉 落 懸 崖 時 就 醒 過 來 了 sddui( ) 參 照 sduduy 1. 懸 掛 ( 祈 使 ).Sddui saso toma qhuni ga hndayu namu; kii si tssagan. 把 你 們 的 便 當 懸 掛 有 樹 蔭 的 樹 下 ; 那 裡 可 以 遮 陽 [ Truku sqyayi(pqyani)] Page 235 of 393

236 sdduyun( ) 參 照 sduduy 1. 懸 掛.Sdduyun daha ssiyo rqeda baro ka wawa nngari pnuqal daha seediq ta cbeyo. 我 們 從 前 的 族 人, 將 吃 剩 的 臘 肉 懸 掛 在 三 腳 爐 灶 旁 的 上 方 [1. Truku swilun 2. 因 家 裡 的 三 腳 爐 灶 常 常 要 生 火, 食 物 可 由 火 溫 得 到 保 存, 不 致 很 快 腐 敗 ] sdehu( ) 1. 保 管.Sdehu isu slmadac nii Takun, iya ba kbrxani seediq. Takun, 這 把 獵 刀 你 來 保 管, 千 萬 不 要 借 給 別 人 sdeka( ) 參 照 deka 1. 使 成 半.Wada mu sdeka laqi ka hlama nii. 我 將 糯 米 糕 切 成 半 給 孩 子 sderux( ) 1. 直.Tuting su ttingan basu Hori hii de, asi sderux eluw paru mquri hunac, ga hiya ka bbrigan sama. 當 你 在 埔 里 的 下 車 站 下 車 時, 你 順 著 大 馬 路 往 下 走, 菜 市 場 就 在 那 裡 sdgese( ) 參 照 dgese 1. 為 理 經 之 用.Netun so gnsunguc ma miri tminun bubu mu de, asi ka qtehur hari ware sdgese na denu. 若 我 媽 媽 要 織 出 浮 織 及 花 織 時, 會 用 比 較 粗 的 麻 線 來 理 經 sdharan( ) 參 照 sdahar 1. 身 體 靠 著 某 物.Eruc nii sdharan na Kuras de meyah hini. Kuras 來 到 這 裡 的 話, 就 會 靠 著 這 根 柱 子 [ Truku sdharan] sdhari( ) 參 照 sdahar 1. 靠 在 ; 靠 著 ( 祈 使 ).Iya ku sdhari han wa; nii ku muuwic. 不 要 靠 著 我 ; 我 很 累 sdharun( ) 參 照 sdahar 1. 靠 在 ; 靠 著.Sdharun su muwa ka tqilung kiya di? Niqan geluq wa. 你 幹 嘛 靠 在 那 棵 松 樹?( 松 樹 ) 有 松 脂 耶 sdheriq( ) 參 照 dheriq 1. 使 滑 倒 ; 滑.Tai hari! Mdae namu sdheriq. 小 心, 不 要 滑 倒 sdiyal( ) 1. 找 到.Ini sdiyal dedakis sa, ye daha wada chngiyun ka eluw oosa lhengo kii di. 聽 說 Dakis 他 們 沒 找 到, 他 們 可 能 已 忘 了 走 向 那 岩 窟 的 路 了 sdlingi( ) 參 照 daling 1. 靠 近 ( 祈 使 ).Iya sdlingi riyung cmebu su, pqduriq denu. 你 不 要 太 靠 近 射 牠 ; 不 然 牠 會 逃 走 sdlingun( ) 參 照 daling 1. 靠 近.Naqah sdlingun ka camac; malu muhing daha; ma ini beyo qduri. 獵 物 不 好 靠 近 ; 牠 們 的 鼻 子 很 靈 ; 很 快 就 會 跑 掉 的 sdoi( ) 參 照 dooi 1. 抓 住 ( 祈 使 ).Sdoi baga su. Sa su mtakun. 手 要 抓 好 可 別 跌 倒 了 sdoyan( ) 參 照 dooi 1. 抓 住 ; 勾 住.Kedu bale sudu pako ka sdoyan lukus na. 那 麼 多 的 鬼 針 草 沾 黏 在 她 的 衣 Page 236 of 393

237 服 上 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 sdoyun( ) 參 照 dooi 1. 抓 住 ; 勾 住.Ga sdoyun bgihul laqi ga, ki lmingis riyung. 那 個 小 孩 子 被 風 抓 住 了 ( 被 祖 靈 所 驚 嚇 ), 所 以 不 停 的 哭 [ 風 有 時 候 會 被 比 喻 成 祖 靈, 因 此 sdoyun bgihul 在 字 面 上 雖 然 是 說 被 風 抓 住 了, 但 實 際 的 意 義 是 指 被 祖 靈 所 驚 嚇 了, 因 此 要 去 占 卜 收 驚 ] sdrapan( ) 參 照 sdurak 1. 被 追.Ga sdrapan huling ka ngiyo ga. 那 隻 貓 被 狗 追 sdrapi( ) 參 照 sdurak 1. 追 逐.Sdrapi isu wa. Teta su sklaun. 你 去 追 看 看 看 你 追 得 到 追 不 到 [ Toda mhraw Truku bhraqi] sdrapun( ) 參 照 sdurak 1. 被 某 人 追.Ini thei kari Sapu ga; kii ga sdrapun bubu na mseyang. Sapu 不 聽 話 ; 所 以 被 媽 媽 追 著 罵 sdrexi( ) 參 照 sderux 1. 使 直 ( 祈 使 ).Sdrexi tikuh riduy parih mu nii han Pawan; ini tduwa dooyun wa. Pawan, 幫 我 將 這 鋤 柄 校 直 一 下 ; 用 起 來 很 不 順 手 sdrexun( ) 參 照 sderux 1. 校 直 ( 正 ).Sekuy malu sdrexun, kika kuxun daha smalu bubu raqic budi. 箭 竹 容 易 校 直 ( 正 ), 所 以 他 們 喜 歡 拿 來 製 作 箭 矢 sduduy( ) 1. 懸 吊.Iya sai sduduy hligan ga kesi laqi ga Bakun; ma ka pgerung di. Bakun, 叫 那 小 朋 友 們 不 要 在 曬 衣 竿 上 懸 吊 著 ;( 曬 衣 竿 ) 會 被 弄 斷 的 [ Truku sduduy] sdurak( ) 1. 追.Sdurak isu ka bubu na ma; qlahange mu ka wawa na. 你 去 追 捕 牠 的 媽 媽 ; 我 來 看 著 牠 的 小 孩 [ Toda mhraw Truku aduk] sdurun( ) 參 照 durun 1. 使 告 知 ; 使 轉 告.Wada mu sdurun tama mu maha mneru kari. 我 已 經 交 代 傳 話 給 我 父 親 去 轉 告 seban( ) 1. 揹 小 孩 的 背 帶.Wada inu seban laqi hini di Robo? Paane mu laqi nii han. Robo, 揹 小 孩 的 背 帶 在 哪 裡 了? 我 先 把 小 孩 揹 著 sebiro( ) 1. 西 裝.Gaga mlukus sebiro ka riso; maha smrai weewa. 他 穿 著 西 裝, 青 年 人 要 去 跟 小 姐 提 親 了 [ Toda sebiro Truku sebiro] sebuc( ) 1. 用 條 狀 物 打.Sebuc tikuh laqi ga hayan Pawan; ini thei ani ttikuh. Pawan, 你 教 訓 ( 打 ) 那 孩 子 一 下 ;( 他 ) 一 點 都 不 聽 話 [ Toda sbuc Truku shuc] seedan( ) 1. 黏 住.Ga hmuwa ini seedan? Ani asi pqpahi? 為 何 怎 麼 黏 也 黏 不 著? 是 怎 麼 回 事? Page 237 of 393

238 [ Toda sqapah Truku sedan] seediq( ) 1. 人 ; 人 類 ; 本 族 的 自 稱 用 語.Hbaro riyung seediq ga msseli nganguc na Takun hii. 很 多 人 聚 集 在 Takun 的 庭 院 裡 [1. Toda sediq Truku seejiq 2.seediq 當 普 通 名 詞 時 為 " 人 ; 人 眾 ; 人 類 " 之 意 當 專 有 名 詞 時, 需 大 寫 Seediq, 為 本 族 的 " 自 稱 用 語 ", 但 僅 及 於 本 賽 德 克 族 的 三 語 群 例 如 :Seediq Toda 都 達 人,Seediq Truku 德 路 固 人 以 及 Seediq Tgdaya 德 固 達 雅 人 等 等 絕 不 會 稱 閩 南 人 為 Seediq Klmukan 或 稱 客 家 人 為 Seediq Khilang, 其 他 族 群 亦 同 ] seegul( ) 參 照 egul 1. 繫 在...Mnuqah ka mqedin de, seegun daha nduyung nuqah qqihun daha. 婦 女 們 捻 紗 時, 會 把 要 捻 的 麻 紗 繫 在 脖 子 上 seekan( ) 參 照 ekan 1. 為 某 事 而 吃.Maanu ba seekan namu tmaku? Mtengi mekan tmaku peni? 你 們 抽 煙 究 竟 是 為 了 什 麼? 抽 煙 能 吃 得 飽 嗎? seelih( ) 參 照 Elah 1. 水 ( 逐 漸 ) 減 少.Seelih qsiya ribo ga de, hbugi dungan denu. 當 鍋 裡 的 水 逐 漸 減 少 後, 再 加 水 seeliq( ) 1. 浪 費 ; 破 壞.Iya seeliq ppuqun. Ini barah meniq ka ppuqun. 不 要 浪 費 食 物 食 物 的 獲 得 不 是 無 中 生 有 而 得 [ Toda mmliq Truku seeliq] seeluk( ) 參 照 eluk 1. 關 ( 起 來 ).Maanu su kiya Kuras! Ma su seeluk kadu su rodux ka huling seediq di. Kuras, 你 怎 麼 那 樣! 把 別 人 的 狗 關 你 的 雞 舍 裡 seengi( ) 參 照 seung 1. 量 測 ( 祈 使 ).Seengi lukus nii Takun; teta su baka. Takun, 這 件 衣 服 你 試 穿 看 看 合 不 合 身 [ Toda sngi Truku seengi] seengun( ) 參 照 seung 1. 測 量.Seengun daha toting kanna ppuqun de, mbbari ka Mukan. 漢 人 在 交 易 食 物 用 品 時, 都 要 使 用 度 量 器 具 [ Toda sngun Truku seengun] seeru( ) 參 照 eru 1. 分 食.Seeru daha dadan kana camac cbeyo. 我 們 以 前 會 將 獸 肉 分 食 給 親 戚 們 [ 在 這 裡 seeru 和 saasuw ( 分 配 ; 分 送 ) 的 意 義 是 一 樣 的 有 分 食 或 分 享 的 文 化 意 義 ] seexan( ) 1. 尿 急 或 急 著 想 上 大 號.Maha ku smrebu inu di? Nii ku seexan rebu. 我 要 到 哪 裡 尿 尿 了 呢? 我 尿 急 seeyah( ) 參 照 eyah 1. 為... 而 來.Ye kiya seeyah su, ye su meyah mita tama bubu su? 你 來 這 裡 是 為 了 探 望 你 的 父 母 親, 是 嗎? sekeng( ) 1. 肥 皂.Sekeng ge kari Tanah Tunux ka kiya; baciq mesa tita. Sekeng 是 肥 皂 的 日 本 話 Page 238 of 393

239 ; 我 們 說 baciq [ Toda sekeng Truku sekeng] seku( ) 1. 存 放 ; 收 藏.Seku isu ruhu nii Rabe, cmhungi ku hari wa. Rabe, 這 把 鑰 匙 妳 收 著 吧, 我 常 常 會 忘 東 忘 西 的 [ Toda sku Truku seku] sekur( ) 1. 摺 疊.Sekur naq pacang tnqiyan namu. 你 們 蓋 ( 使 用 ) 過 的 被 褥 自 己 摺 好 [ Toda skur Truku sekur] sekuy( ) 1. 箭 竹.Egu riyung ooda na ka sekuy nii; slmeun daha raqic budi, ngalun daha bheniq durang ma, ssais daha saro qlapo, puqul daha ka lexi na duri. 箭 竹 有 很 多 用 途, 他 們 用 來 製 作 箭 矢, 用 作 陷 阱 的 吊 桿, 拿 來 編 織 床 舖, 它 的 筍 子 也 可 食 用 seli( ) 1. 將 某 物 集 中.Seli hini kanna buuc, haan mu tmabu huling mu. 把 骨 頭 都 集 中 在 這 裡, 我 要 拿 去 餵 我 的 狗 [ Toda sli Truku sli] selung( ) 1. 毛 線.Heya snalu selung qalux nii. 他 做 了 黑 色 毛 線 [ Toda slung Truku qugun] semento( ) 1. 水 泥.Snalu semento kanna sapah saya di. 現 在 的 房 子 都 是 水 泥 蓋 的 了 -semun-( ) 1.. seno( ) 1. 丈 夫.Seediq mneyah inu seno na Uma ga? Ma mu so hari uxe qntaan. Uma 的 丈 夫 是 哪 裡 人? 我 怎 麼 好 像 沒 見 過 sense( ) 1. 老 師.Malu riyung sense miyan gako hiya. 我 們 學 校 的 老 師 真 的 很 好 [ Toda sense Truku seynsey] sepac( ) 1. 四 ( 數 詞 ).Sepac miyan seediq ka tnsapah mu, tama bubu mu ma kingal qbsran mu, kii ka yaku di. 我 家 有 四 人, 我 爸 爸 媽 媽 和 我 一 個 哥 哥, 還 有 我 [ Toda spac ] sepi( ) 1. 夢.Yaani maha Gaya ta ita Seediq ka kesun mita sepi nii. 以 夢 中 啟 示 做 為 行 事 的 參 考 可 視 為 我 們 賽 德 克 族 族 律 (gaya) 的 一 環 [ Toda spi Truku spi] sepu( ) 1. 數 ; 算.Sepu pngerah ga Dakis; teta baka. Dakis, 算 一 算 那 些 碗, 看 夠 不 夠 Sepu pila ga su dooyun han. 算 一 算 你 手 上 拿 的 錢 [ Truku spa] sepuy( ) 1. 堵 住 ; 塞 住.Sepuy galiq ka icin na, ado so asi pskingan moda hini. 它 的 另 一 端 用 破 布 堵 住, 就 會 集 中 流 往 這 一 端 [ Toda spuy Truku spuy] Page 239 of 393

240 seqic( ) 1. 砍 掉.Seqic ludux na daka pusu na sibus nii. 把 這 根 甘 蔗 的 尾 端 及 根 部 砍 掉 [ Toda sqil Truku sqic] seri( ) 1. 芹 菜.Pkmalu hei mekan egu seri mesa seediq. 聽 人 家 說 多 吃 芹 菜 對 身 體 很 好 [ Toda seri Truku sri] seriq( ) 1. 遷 怒 ; 怪 別 人.Iya seriq seediq Siyac; isu naq ga qnuuqu. Siyac, 你 不 要 怪 別 人 ; 是 你 自 己 的 不 對 sero( ) 1. 九 芎.Sreeru daha beyuq waso sero ka ware duri, pskere rako na ware. 她 們 將 麻 線 搓 揉 在 九 芎 葉 汁 中, 使 它 ( 麻 線 ) 不 易 退 色 [ Toda suraw Truku suraw] seru( ) 1. 杵.Na Dakis ka seru nii, hai hmaduc sapa na kiya hari denu. 這 是 Dakis 的 杵 具, 等 一 下 送 ( 還 ) 到 他 家 裡 serus( ) 1. 擦 拭.Serus tikuh dqeras na Temu ga Rabe. Rabe, 把 Temu 的 臉 擦 一 下 Serus isu gagi ga di Uma; mhedu ku smkesik sapah ka yaku di. Uma, 窗 戶 由 妳 來 擦 了 哦 ; 家 我 已 掃 好 了 [ Toda srus Truku srus] sese( ) 1. 伸 展 雙 臂 之 長 ( 計 算 單 位 ).Maha piya sese qndisan na negun kii? 那 條 繩 子 約 有 幾 個 臂 長? [1. Toda sesay Truku sese 2. 本 族 計 算 長 度 的 方 法 約 有 :1. 以 人 一 步 跨 出 之 大 小 (kingal qango papak) 計 2. 以 姆 指 與 食 指 張 開 之 距 離 (kingal qango baga) 計 3. 以 一 個 人 伸 展 雙 臂 之 大 小 (kingal sese) 計 4. 以 數 人 環 抱 樹 圍 (tmamux qhuni) 計 等 ] -sesung-( ) setuq( ) 1. 斷 裂.Ma ini eniq setuq negul nii ha? 這 繩 子 怎 麼 那 麼 容 易 斷 裂? [ Toda stuq Truku stuq] setur( ) 1. 整 理.Ini setur sapah sa mqedin kiya. 聽 說 那 個 婦 女 不 整 理 家 務 [ Toda stur Truku setur] seung( ) 1. 量 測.Seung qndisan na negul ga wa; teta pbaka qndisan na. 量 一 量 那 條 繩 子 的 長 度 ; 看 它 的 長 度 夠 不 夠 [ Toda smung Truku seung] seyang( ) 1. 生 氣 ; 氣 憤.Kedu seyang na tama su rudan. 你 祖 父 怎 麼 生 那 麼 大 的 氣 [ Toda saang Truku saang] seyaq( ) 1. 痰 ; 濃 痰.Iya kmhemuc tmruq dheran ka seyaq su. 不 要 隨 地 吐 痰 [ Toda Page 240 of 393

241 siyaq 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 Truku seyaq] seyung( ) 1. 一 定.Seyung naq maha so kiya duri ka laqi ga; so kiya naq bubu na duri. 那 個 孩 子 一 定 也 會 這 樣 ; 他 媽 媽 也 是 那 樣 的 sgaalu( ) 參 照 gaalu 1. 疼 愛 ; 愛 護.Scuqi daha sgaalu laqi ga, kii ini thei rngagun. 他 們 太 溺 愛 那 個 孩 子 了, 所 以 他 都 不 聽 勸 [ Toda swalu Truku sgaalu] sgaani( ) 參 照 asuw 2 1. 分 送 ( 祈 使 ).Sgaani laqi ga duma peni! Hwaun su naq kanna? 有 的 分 給 那 些 小 孩 們 吧! 你 要 那 麼 多 幹 嘛? sgabil( ) 參 照 gabil 1. 拔 除.Sgabil ku na rima pusu sama ka Uma, ma pdesan ku na. Uma 為 我 拔 了 五 顆 菜, 並 讓 我 帶 回 家 [ Toda umakal Truku sgabil] sgaliq( ) 參 照 galiq 1. 已 破 ; 破 了.Ga sgaliq lukus su. Ma ini siisi? 你 的 衣 服 破 了 ; 怎 麼 不 縫 一 縫? [ Toda mhliq Truku sgaliq] sgao( ) 參 照 gao 1. 挑 ; 選.Sgao daha qreti ka pako ga tgimax demux paye. 他 們 用 細 木 條 挑 出 混 在 穀 子 裡 的 荊 棘 sgaya( ) 參 照 gaya 1. 破 壞 規 矩.Iya sgaya seediq wa, naqah so kiya. 不 要 破 壞 人 家 的 規 矩, 那 樣 不 好 sgbeling( ) 參 照 beling 1. 用 來 鑽 孔.Sgbeling daha xiluy sntlexan so mttanah qtinuh ka rudan ta cbeyo. 我 們 的 先 祖 是 以 加 熱 泛 紅 的 鐵 器 來 鑽 孔 sgeeru( ) 1. 改 嫁 ; 續 絃.Wada sgeeru alang icin ka Maya Puhuk di. Maya Puhuk 已 改 嫁 到 別 的 部 落 了 [ Toda mseru Truku sgeeru] sgemin( ) 1. 咬 人 蟻.Niqan sgemin hini wa; qtai hari. 這 裡 有 咬 人 蟻 喔 ; 要 小 心 一 點 sgeqi( ) 參 照 geqi 1. 插.Ma daha sgeqi ckceka eluw ka btakan nii ha? 他 們 怎 麼 把 竹 竿 插 在 路 中 間 呢? [ Toda swqi Truku sgeqi] sgeyu( ) 參 照 geyu 1. 為 某 目 的 而 砍 樹 / 伐 木.Maanu ba sgeyu na btakan pnhmaan na ka Sapu Bagah? Sapu Bagah 為 什 麼 要 砍 伐 他 所 種 植 的 桂 竹? [ Toda eqraqu Truku sgeyu] sgidi( ) 1. 黃 鱔 魚.Qtehur hari sgidi nngalan na qbsuran mu rseno. 我 哥 哥 捕 撈 到 的 黃 鱔 魚 還 滿 粗 的 sgila( ) 1. 耽 擱 別 人.Iya sgila seediq Pidu. Ga ini gdema dheya ga. Pidu, 不 要 去 耽 誤 別 人 ( 的 時 Page 241 of 393

242 間 ) 他 們 正 在 忙 著 [ Toda swila Truku sgila] sgimax( ) 參 照 gimax 1. 以... 混 合.Wada na sgimax ajimoto ka timu nii bubu mu, ini na klai qmita. 我 媽 媽 把 這 鹽 巴 混 入 了 味 精, 她 分 ( 看 ) 不 清 楚 sglaan( ) 參 照 sgila 1. 耽 誤 ; 耽 擱.Ga ta na sglaan malu nii da, naka ta mhedu hari di. 我 們 被 這 傢 伙 給 耽 誤 了, 我 們 差 不 多 該 做 完 了 sglai( ) 參 照 sgila 1. 耽 擱 ; 耽 誤.Iya sglai ka dheya nii hayan, ga ini gdema. 不 要 耽 誤 他 們, 他 們 很 忙 sglaun( ) 參 照 sgila 1. 耽 誤 ; 耽 擱.Ga sglaun na Dakis ka Takun, ye kari maanu peni, ga srengo na Dakis ga. Takun 被 Dakis 耽 誤 了, 不 曉 得 Dakis 在 講 什 麼 事 情 sgliqan( ) 參 照 galiq 1. 撕 破.Wada sgliqan na Iyung ka usuk lukus mu, mssdurak miyan mtheyaq ciida. 我 的 衣 袖 被 Iyung 撕 裂, 當 時 我 們 互 相 追 逐 玩 耍 sgliqi( ) 參 照 galiq 1. 撕 掉 ( 祈 使 ).Naqah lukus su da, asi sgliqi. 你 的 衣 服 壞 了, 乾 脆 撕 掉 了 吧! [ Toda huliqi Truku sgliqi] sgliqun( ) 參 照 galiq 1. 撕 破.Ye ga matis maanu peni Watan ga; matis ma sgliqun na. Watan 不 知 在 寫 什 麼 ; 寫 了 又 把 它 撕 掉 sgluun( ) 參 照 gaalu 1. 某 人 憐 惜 ; 憐 愛.So sgluun laqi ga, uka tama bubu. 那 個 孩 子 沒 有 爸 爸 媽 媽, 實 在 惹 人 憐 愛 [ Toda splun Truku sgluun] sgrangan( ) 參 照 girang 1. 生 鏽.Wada sgrangan puyan mu da, ado mu ka bnsiyaq snkuwan. 我 的 長 矛 已 生 鏽 了, 因 我 存 放 了 很 久 的 關 係 Ini eniq sgrangan ka yayu xiluy. 鐵 製 的 刀 很 容 易 生 鏽 sgutu( ) 參 照 gutu 1. 堆 積.Sgutu daha dheran ka lnmuwan daha, spagan daha pala. 他 們 將 採 收 下 來 的 堆 積 在 地 上, 他 們 用 布 匹 鋪 著 shaluy( ) 參 照 haluy 1. 遮 掛.Seediq ta cbeyo we, pnguwan daha ka pala pungu ma shaluy daha berah. 我 們 以 前 的 族 人, 會 將 小 型 布 匹 的 兩 角 打 結 遮 掛 在 胸 前 ( 禦 寒 ) [ Toda shalui ] shanguc( ) 參 照 hanguc 1. 煮.Shanguc ku na sama kudung ka Sama Watan. Sama Watan 為 我 煮 了 龍 葵 菜 [ Toda shanguc Truku shanguc] sharac( ) 參 照 harac 1. 以 某 物 築 牆.Wano ba btunux ka sharac daha harac ka rudan ta cbeyo, anu ka uka naq qperas ma xiluy ka ciida. 從 前 我 們 的 先 祖 僅 以 石 材 砌 牆, 因 那 時 候 沒 有 水 泥 和 鋼 筋 Page 242 of 393

243 shetur( ) 參 照 hetur 1. 關 起 來.Shetun su muwa sapah ka huling di? Naka su spaalix nganguc. 你 怎 麼 把 狗 關 在 家 裡? 你 應 該 把 牠 放 出 室 外 [ Toda brhuun Truku shtur] shilo( ) 參 照 hilo 1. 蓋.Msekuy keeman de, shilo mu pacang mknedux hari ka laqi mu. 晚 上 冷 的 時 候, 我 會 用 較 厚 的 被 褥 給 孩 子 蓋 上 shiru( ) 參 照 hiru 1. 照 明.Mosa cmeyax harung ma shiru daha keeman. 他 們 去 劈 松 柴 做 為 晚 上 照 明 用 shulis( ) 參 照 hulis 1. 因 故 而 笑.Maanu ga namu shulis hiya wa? 你 們 在 那 兒 笑 什 麼? [ Toda shulis Truku shulis] si( ) 1. 說.Robo, aguh di si bubu su. Robo, 妳 媽 媽 要 妳 回 家 了 [ Toda da Truku si] sibus( ) 1. 甘 蔗.Daha klegan ka sibus, sibus tanah ma sibus bhege. 甘 蔗 有 兩 種 : 紅 甘 蔗 與 白 甘 蔗 [1. Toda sibus Truku sibus 2. 對 本 族 來 說, 甘 蔗 是 外 來 的 可 食 用 植 物, 因 吃 起 來 是 甜 的, 我 先 祖 即 稱 之 為 sibus 本 族 語 msibus 為 " 甜 " 的 意 思, 但 sibus 一 詞 並 沒 有 " 甜 " 的 意 思 ] sibus bhege( ) 1. 白 甘 蔗.Tanah Tunux mnhuma egu riyung sibus bhege meniq hini hayan, slmeyun daha sato. 日 本 人 在 這 裡 ( 臺 灣 ) 時 種 了 很 多 白 甘 蔗, 他 們 用 來 製 糖 [ Toda sibus bhuway Truku sibus bhugay] sicimencyo( ) 1. 火 雞.Egu tnbugan na sicimencyo ka bubu mu. 我 媽 媽 養 了 很 多 的 火 雞 sigo( ) 1. 狗 搖 尾 示 好 狀.Ma ini sigo huling su nii Walis? Walis, 你 這 隻 狗 怎 麼 不 會 搖 尾 示 好? [ Toda siyaw Truku sigo] siicu( ) 參 照 icuw 1. 嚇 人 家.Iya siicu laqi Ciyun; lmingis de so snbbirac. Ciyun, 不 要 嚇 小 孩 子 ; 哭 了 會 很 吵 [ Toda siicu Truku siisu] siimah( ) 參 照 imah 1. 喝.Maanu ba siimah su sino Torih? Torih, 你 是 為 了 什 麼 而 喝 酒? [ Toda siimah Truku siimah] siisi( ) 參 照 sais 1. 縫 製 ; 縫 ( 祈 使 ).Siisi nhari hari lukus ga; yahun daha mangal. 快 點 縫 製 那 些 衣 服, 有 人 要 來 拿 了 [ Toda siisi ] siisun( ) 參 照 sais 1. 縫 製.Siisun mu kiya hari da; pniqi hiya ka ribun ga han. 我 待 會 兒 就 會 縫 ; 先 把 那 個 褲 子 放 在 那 邊 [ Toda siisun ] Page 243 of 393

244 siiyo( ) 參 照 iyo 1. 保 持 清 醒.Mbahang ku uyas Tanah Tunux de kii siiyo mu tikuh doriq. 我 聽 日 本 歌 謠 讓 自 己 保 持 清 醒 [ Truku siiyaw] siiyuk( ) 參 照 iyuk 1. 為 某 人 而 吹.Siiyuk na hamerika laqi ka Pidu Numa, irih na so smqaras laqi. Pidu Numa 為 孩 童 們 吹 奏 口 琴, 要 讓 孩 童 們 高 興 [ Toda siiyuk Truku siiyuk] sika( ) 1. 西 瓜.Thido paru ma mtilux riyung de, malu mekan tikuh sika. 酷 熱 的 大 熱 天 吃 一 點 西 瓜 最 好 siling( ) 1. 詢 問.Siling yaku de namu ini kela. Iya qsiqa. 你 們 不 會 的 話 就 問 我 不 要 客 氣 [ Toda siling Truku siling] sima( ) 1. 過 敏.Sima maanu hei su kiya Temu? Akedu ba cnebu na. Temu, 你 身 上 是 ( 屬 ) 哪 一 類 的 過 敏? 怎 麼 感 染 的 那 麼 利 害 sinciar( ) 1. 星 期 二.Mkmosa miyan Tepaq sinciar gisu nii yami ka Umin. 下 星 期 二 我 跟 Umin 想 去 臺 北 [ 漢 ] sincii( ) 1. 星 期 一.Meyah su theyaq sapah mu sincii? 星 期 一 你 會 來 我 家 玩 嗎? [ 漢 ] sinciryo( ) 1. 星 期 六.Isu ka sinciryo bobo na di ha. 下 一 次 的 星 期 六 就 換 你 了 [1. Toda tumturu diyax iyax sngayan Truku tgmataru jiyax sngayan 2. 漢 ] sincisan( ) 1. 星 期 三.Maha su inu sincisan nii Pawan? Pawan, 星 期 三 你 要 到 哪 裡? [ 漢 ] sincisu( ) 1. 星 期 四.Hao ta sincisu denu kini ho, nii ku ini qhedu tmatak dungan. 我 們 星 期 四 才 去 吧, 我 砍 草 的 工 作 還 沒 做 完 [ 漢 ] sinciu( ) 1. 星 期 五.Maha malu karac sinciu mesa qtaun trebi. 看 電 視 的 氣 象 報 導, 星 期 五 會 是 好 天 氣 [1. Toda turima diyax iyax sngayan Truku tgrima jiyax iyax sngayan 2. 漢 ] sincizu( ) 1. 星 期 日.Sincizu de ini alix mekan hlama ka lagi ga. 這 孩 子 在 星 期 日 的 時 候, 一 直 吃 糖 果 [ 漢 ] singas( ) 1. 卡 ( 夾 ) 在 牙 縫 之 物.Niqan singas rupun su Temi; angal han. Temi, 有 東 西 夾 在 妳 的 牙 Page 244 of 393

245 縫 ; 先 拿 掉 Singgi( ) 1. 信 義 鄉.Theya hari saun ka alang Singgi; asi ka knpriyux taapa basu kndalax Hori hiya. 去 信 義 的 路 比 較 遠 ; 必 須 要 在 埔 里 換 車 [ 日 ] singhu( ) 1. 神 父.Mdrumuc riyung tmgesa laqi ka singhu ga. 那 位 神 父 很 認 真 地 教 導 孩 子 [ 日 ] sino( ) 1. 酒.Niqan so qrasun daha de, kii mimah sino, so ka mnosa lmiqu ma kekong-siki. 他 們 會 在 值 得 歡 樂 的 時 候 喝 酒, 像 是 狩 獵 回 來 及 結 婚 喜 慶 等 [ Toda sinaw Truku sinaw] sipa( ) 1. 霜.So sipa gtaun ka dqeras na. 他 臉 色 蒼 白 [ Toda sipa Truku sipa] sipaq( ) 1. 砍.Sipaq cida na qhuni ga Sapu; qmeerung ddaun. Sapu, 把 那 棵 樹 的 樹 枝 砍 掉 ;( 它 ) 擋 住 了 通 道 sipo( ) 1. 對 岸.Alang miyan cbeyo ka Sipo. Sipo 是 我 們 的 舊 部 落 [ Toda sipaw Truku sipaw] siqa( ) 1. 羞 恥 ; 害 羞 ; 客 氣.Uka tikuh siqa su so nii su Dakis? naka su mbleyaq hari. Dakis, 你 這 個 樣 子 不 覺 得 羞 恥 嗎? 你 應 該 做 好 一 點 siru( ) 1. 掛 ; 戴.Siru gidi su bgurah han wa! Teta malu. 戴 戴 看 你 的 新 項 鍊! 看 看 好 不 好 Siruy isu gidi nii Ape, malu taan wa. Ape, 妳 戴 上 這 頭 飾, 很 漂 亮 喔 [ Toda siru Truku siru] sisi( ) 1. 篩 子 ; 濾 酒 渣 網.Niqan sisi su sino Pawan? Sao ta smisi tikuh ka qnepu mu han. Pawan, 你 有 濾 酒 篩 子? 我 們 去 將 我 的 酒 過 濾 [ Toda sisi Truku sisi] sisin( ) 1. 繡 眼 畫 眉.Ye qbheni stmaan ba qmita Seediq ka sisin? 繡 眼 畫 眉 鳥 是 賽 德 克 族 的 靈 鳥 嗎? [1. Toda sisin Truku sisil 2. 繡 眼 畫 眉 (sisin) 是 本 族 的 " 靈 鳥 " 農 獵 時 代, 族 人 都 要 觀 視 " 祂 " 的 啟 示, 才 決 定 是 否 上 山 狩 獵 ] siyang( ) 1. 豬 肉.Anaq dehuk saya, maasuw nami siyang msterung laqi nana. 直 到 現 在, 孩 子 結 婚 我 們 還 是 會 分 豬 肉 [1. Toda siyang Truku siyang 2. 分 豬 肉 成 為 禮 肉 是 賽 德 克 族 結 婚 時 的 一 件 重 要 的 事 情, 可 以 比 做 漢 人 送 喜 餅 一 樣, 但 在 賽 德 克 族 的 觀 念 中 更 形 重 要, 因 為 親 戚 沒 有 收 到 禮 肉, 嚴 重 的 話 會 被 視 為 不 承 Page 245 of 393

246 認 親 戚 關 係, 而 產 生 嚴 重 的 誤 會, 表 示 禮 肉 沒 有 到 是 沒 有 gaya ] siyo( ) 1. 旁 邊.Ga siyo ba eluw qsiya ka sapah na Iban Newan. Iban Newan 的 家 就 在 水 圳 的 旁 邊 [ Toda siyaw Truku siyaw] siyus( ) 1. 下 咒 害 人.Iya mhemuc siyus seediq Umin; naqah so kiya. Umin, 不 要 隨 便 下 咒 害 人 ; 那 樣 不 好 [ Toda smiyus Truku siyus] sk-( ) 1. 已 過 逝 的.Qedin na skumo Lulu ka nii. 這 位 是 Umo Lulu 的 遺 孀 skadi( ) 參 照 kadi 1. 網.Skadi ku na teru qcurux tnbugan na ka Siyac Dakis. Siyac Dakis 為 我 網 了 三 條 他 飼 養 的 魚 [ Toda skadi Truku miing] skadus( ) 1. 烏 心 石.Qhuni saadux ka skadus nii, yahun maruy Mukan, ye daha hwaun peni. 烏 心 石 屬 硬 質 木 種, 漢 人 會 來 買, 不 知 他 們 要 做 什 麼 用 [ Toda ckacu Truku skasu] skagul( ) 1. 驅 使 別 人 做 事.Iya skagul seediq; sai naq sai mangal isu. 不 要 叫 別 人 ; 你 自 己 去 拿 [ Toda skaun Truku skagul] skaro( ) 1. 墊 腳.Ga skaro laqi ga, mkmangal hlama. 那 個 小 孩 子 墊 著 腳 想 拿 糖 果 [ Toda ksraun Truku skaraw] skato( ) 1. 裙 子.Na qbsuran su mqedin ka skato nii, knbrexan na swai mu mqedin. 這 是 你 姊 姊 的 裙 子, 是 我 妹 妹 借 的 [ 日 ] skbarux( ) 參 照 kbarux 1. 借 給 別 人.Wada na skbarux seediq ka qburung na paye heya han bubu nii; asi lux mgedang qmburung ka heya di. 媽 媽 割 稻 用 的 鐮 刀 借 給 了 別 人 ; 她 自 己 卻 因 沒 鐮 刀 而 不 知 所 措 skbeyax( ) 參 照 beyax 1. 為... 努 力 ; 可 增 加 力 量.Kiya ka skbeyax nami ppuuyas isu han, ado su ini so yami ka dmoi parih klaali. 我 們 努 力 工 作 讓 你 讀 者, 是 為 了 你 ( 以 後 ) 不 用 像 我 們 天 天 拿 鋤 頭 [ 天 天 拿 鋤 頭 是 " 做 農 " 之 意 在 外 來 文 化 的 衝 擊 之 下, 本 族 人 的 價 值 觀 有 所 轉 變, 希 望 子 女 們 不 要 再 務 農 ( 很 辛 苦 ) ] skbubu( ) 1. 先 母.Ga naq mangal dqeras skbubu na Obing nii, mtumun dqeras. Obing 遺 傳 著 她 媽 媽 的 臉 型,( 擁 有 ) 圓 圓 的 臉 skcula( ) 1. 夢 囈.Ga skcula laqi ga te; ga rmengo ima? 那 小 孩 在 夢 囈 ; 他 在 跟 誰 講 話? Page 246 of 393

247 skcuro( ) 1. 作 惡 夢.Uxe su ga skcuro skeeman Umin? So su hari ga mseyang ma rmengac. Umin, 你 昨 晚 是 不 是 在 作 惡 夢? 你 好 像 在 生 氣 又 慘 叫 skdii( ) 參 照 kadi 1. 尋 找 ( 祈 使 ).Skdii tikuh qumi mu wada tuting bobo deheran nii. 幫 我 找 一 下 我 的 真 掉 在 地 上 了 skdiyan( ) 參 照 kadi 1. 找 到.Ini ku skidyan wa; ga su psaun inu? 我 找 不 到 耶 ; 你 放 在 哪 裡? skdiyun( ) 參 照 kadi 1. 尋 找.Skdiun su knuwan ka patis mu di? Nhari hari, skdii tikuh. 你 什 麼 時 候 才 要 找 我 的 書? 請 盡 快 找 到 它 skeeman( ) 參 照 keeman 1. 在 晚 上.Maanu naq sepi mu skeeman ha? So hari ga lmingis ka sktama mu. 我 昨 晚 那 個 夢 是 什 麼 夢? 我 死 去 的 父 親 好 像 在 哭 泣 呢 [ Toda ckman Truku skeeman] skela( ) 1. 趕 上.Ini ku skela dheya ga. Kika ini ku osa di. 我 沒 能 趕 上 他 們 所 以 我 就 沒 去 了 [ Toda skla Truku skla] skenux( ) 1. 聞 ; 味 道.Skenux riyung qcurux ga sburo ga. 那 條 腐 爛 的 魚 非 常 臭 Temi, Skenux sknexun su phepah kiya? Temi, 那 朵 ( 些 ) 花 妳 聞 起 來 ( 會 ) 香 嗎? [ Toda skenux ] skeruc( ) 參 照 keruc 1. 鋸.Ma su ga skeruc btakan keruc kiya di? 你 怎 麼 將 那 把 鋸 子 用 來 鋸 竹 子 呢? [ Toda skeruc Truku skruc] skeruy( ) 1. 側 臥 ; 彎 曲.Iya skeruy taqi su Dakis, uxe ta baka tqiyun qlapo nii denu. Dakis, 你 不 要 側 臥 著 睡, 這 床 我 們 會 不 夠 睡 的 skesik( ) 1. 打 掃.Skesik tikuh sapah nii han Iwan; meyah mseyang bubu su kiya hari di wa. Iwan, 先 把 家 裡 掃 一 下 ; 等 一 下 妳 媽 媽 回 來 會 罵 人 喔 2. 台 灣 蘆 竹.Ngalan daha smmalu skesi ka sudu nii, kiya kesun daha skesik. 他 們 會 拿 這 種 草 ( 台 灣 蘆 竹 ) 製 做 掃 把, 所 以 他 們 稱 作 skesik [ Toda sksik Truku sksik] skgigan( ) 參 照 keguy 1. 剝 刮 苧 麻 皮.Ga daha phdagun ka keguy. Umin, 把 苧 麻 皮 刮 出 後 把 它 曬 乾 [ Toda skeriyan Truku skgigan] skgigun( ) 參 照 keguy 1. 剝 刮 苧 麻 皮.Smkeguy ge, sqitun daha ka keguy ma skgigun daha. 採 收 苧 麻 是, 將 苧 麻 砍 下, 然 後 剝 和 刮 苧 麻 皮 [ Toda skeriyun Truku skgigun] skgulan( ) 1. 驅 使 他 人.Skgulan miyan na mosa bubul qsiya ka tama nami. 爸 爸 叫 我 們 去 提 水 ( 汲 水 ) [ Toda skulan Truku skgulan] Page 247 of 393

248 skguli( ) 參 照 skagul 1. 驅 使 別 人 ( 祈 使 ).Skguli deriso ga peni; ini beyo ka riso. 叫 那 些 年 輕 人 ( 去 做 ) 吧 ; 年 輕 人 ( 做 的 ) 較 快 [ Toda skuli Truku skguli] skgulun( ) 1. 驅 使 他 人.Pusu bserux kingal kiya wa. Ini osa skgulun. 那 傢 伙 是 個 懶 惰 蟲 ; 叫 不 動 他 的 [ Toda skulun Truku skgulun] skiya( ) 1. 飛.Sae ta smdurak wawa na braqu ga; ini kbeyax skiya nana. 我 們 去 追 那 五 色 鳥 的 雛 鳥 ; 牠 還 不 太 會 飛 [ Toda skaya Truku skiya] skkari( ) 參 照 kari1 1. 說 不 停 的 樣 子.Ga namu hmuwa ali skkari hiya dungan? 你 們 還 在 那 兒 嘰 嘰 喳 喳 什 麼? [ Toda skkari Truku skkari] skkaro( ) 參 照 skaro 1. 墊 腳.Asi ka Skkaro mangal timu, scuqi bbaro paga ga. 那 個 置 物 架 太 高, 必 須 墊 腳 去 拿 鹽 巴 [ Toda skkaraw Truku skkaro] skkerung( ) 參 照 kerung 1. 似 佛 手 瓜 的 味 道.Ima ga pure kerung ga? Ma skkerung sknexun. 誰 在 煮 佛 手 瓜? 怎 麼 聞 起 來 有 佛 手 瓜 的 味 道 skkingal( ) 參 照 kingal 1. 一 個 一 個.Skkingal meyah namu mangal; iya pteeyux. 你 們 一 個 一 個 過 來 拿 ; 不 要 急 [ Toda skkingal Truku skkingal] skkulan( ) 參 照 skukul 1. 放 進 口 袋.Kela naq ga skkulan na tama mu ka ruhu miyan sapah. Bsiyaq nami ba skadi di. 原 來 我 家 的 鑰 匙 被 我 爸 爸 收 在 口 袋 ; 我 們 找 了 好 久 skkuli( ) 參 照 skukul 1. 放 進 口 袋 ( 祈 使 ).Iya skkuli hlama kii, bnari daha ppuqul laqi nii kiya. 不 要 把 糖 果 放 進 口 袋 ( 帶 走 ), 那 是 他 們 買 給 孩 子 吃 的 skkulun( ) 參 照 skukul 1. 放 進 口 袋.Uxe wada skkulun na Dakis ka putung mneniq hini soni di? 剛 才 在 這 裡 的 火 柴 是 不 是 被 Dakis 帶 走 ( 放 進 口 袋 ) 了? skkuung( ) 參 照 kuung 1. 暗 裡.Skkuung miyan mkkesa ka meyah di; ini nami adis hiru han. 我 們 是 摸 黑 走 路 回 來 的 ; 因 我 們 沒 攜 帶 照 明 [ Toda skkuung Truku skkuung] sklaan( ) 參 照 skela 1. 被 趕 上.Wada sklaan quyux, kii mhuriq kanna daha. 他 們 被 雨 給 追 上 了 所 以 全 部 的 人 都 濕 透 了 sklai( ) 參 照 skela 1. 趕 上.Msliko riyung tmalang ka Puhuk Nawi. Ini sklai seediq. Puhuk Nawi 跑 步 跑 得 很 快 別 人 趕 不 上 他 [ Toda sklai Truku sklai] Page 248 of 393

249 sklaun( ) 參 照 skela 1. 被 追 上.Wada na sklaun kanna seediq tmnalan ga di. 那 些 在 跑 步 的 人 都 被 他 追 上 了 -sklaya-( ) 1.. sklui( ) 1. 嚇 一 跳.Sklui ku paru hani mbahang kari na. 我 剛 聽 到 他 所 說 的 話 ; 我 嚇 了 一 跳 [ Truku skluwi] skmalu( ) 參 照 malu 1. 有 益.Skmalu mnarux rumun ka begu na keguy runge mesa. 聽 說 青 苧 麻 的 湯 對 肝 病 有 益 sknarux( ) 參 照 knarux 1. 因 某 事 生 病 ( 痛 ).Ye ado ga lmngelung laqi na ka Robo ga, kiya sknarux na. Robo 因 思 念 她 的 兒 子 而 生 病 [ Toda snarux ] sknciyuk( ) 參 照 knciyuk 1. 直 接 反 擊.Sknciyuk de, maha miicuw denu ka seediq. 直 接 反 擊 的 話, 那 個 人 就 會 怕 了 sknexan( ) 參 照 skenux 1. 聞 ( 的 味 道 ).Naqah sknexan; ga buro di. 味 道 很 難 聞 ; 已 經 腐 爛 了 [ Toda sknxan ] sknexi( ) 參 照 skenux 1. 聞 ( 祈 使 ).Sknexi wa; ye ini ksbengux begu nii nana? ( 你 ) 聞 看 看 ; 這 湯 是 不 是 還 沒 臭 酸 掉? [ Toda sknxi ] sknuwan( ) 1. 何 時.Sknuwan mnosa ta Tanah Tunux di Takun? Takun, 我 們 什 麼 時 候 去 日 本 的? Mneyah namu sknuwan? 你 們 什 麼 時 候 來 的? [ Toda knuwan Truku sknuwan] skpahung( ) 1. 懷 孕.So hari mesa ga skpahung ka Sabun Nawi. 聽 說 Sabun Nawi 正 在 懷 孕 Mqras riyung ga skpahung qedin na Sapu ga. Sapu 很 高 興 他 的 太 太 懷 孕 了 [ Toda skphung Truku sphung] skrako( ) 1. 墊 腳 尖.Pawan, iya skrako wa; teta su dhukun tmelung qapan mu baga nii. Pawan, 你 不 要 墊 腳 尖 ; 看 看 你 能 否 摸 得 著 我 這 手 掌 心 skrebu( ) 1. 跌 入 ; 陷 落.Niqan rebuq siyo eluw pusu hako hii wa; qtai hari, dae namu skrebu hiya. 橋 頭 的 路 邊 有 坑 洞 喔 ; 要 小 心, 別 跌 下 去 了 skripuc( ) 1. 絆 腳 ; 躓 足.Skripuc ku ma takun ku di. 我 絆 到 腳, 就 跌 倒 了 [ Toda skribuc Truku skribuc] Page 249 of 393

250 skruwa( ) 參 照 kruwa 1. 當 做.Skruwa miyan na laqi mseyang ka Walis kii; ima naq uxe pkseyang peni? Walis 把 我 們 當 小 孩 罵 ; 誰 不 會 生 氣 呢? Skruwa ku na laqi na ka Siyac, sgaalu ku na riyung. Siyac 把 我 當 作 自 己 的 孩 子 ( 對 待 ), 非 常 疼 愛 我 sksiki( ) 參 照 skesik 1. 掃 地 ( 祈 使 ).Sksiki kanna uyung duri. Egu quti huling. 連 院 子 都 掃 一 掃! 很 多 狗 大 便 Sksiki kanna hayan, egu dangi na qbsuran su meyah kiya. 先 去 清 掃 等 一 下 妳 哥 哥 很 多 朋 友 會 來 sktama( ) 1. 先 父.Seediq mdrumuc kmeepah ma, mangal riyung camac mosa lmiqu ka sktama mu. 我 先 父 是 認 真 工 作 而 且 是 上 山 狩 獵 的 能 手 skui( ) 參 照 seku 1. 收 好 ; 存 放 ( 祈 使 ).Skui tikuh qburung nii han; iya kbrexi seediq. 把 這 鐮 刀 收 好 ; 不 要 借 給 別 人 skukul( ) 1. 放 進 口 袋.Skukul isu pila nii Sapu; hmuwa demu pgdangun. Sapu, 把 錢 放 在 你 口 袋 ; 我 弄 丟 了 怎 麼 辦 skuun( ) 參 照 seku 1. 收 存.Ga skuun na bubu mu ka wahu na, ini mu kai ga na skuwan inu. 我 媽 媽 的 揹 帶 她 在 收 著, 我 不 知 道 她 收 存 在 哪 裡 [ Toda skuun Truku skuun] skuxun( ) 1. 喜 歡.Ini skuxun suupu theya seediq Seta ga, kingal naq. Seta 不 喜 歡 跟 別 人 玩 在 一 起, 她 怪 怪 的 skwirix( ) 1. 扭 到 腳 踝.Mnoda su skwirix inu Bakun? Kedu ba knbbaan na! Bakun, 你 是 在 哪 裡 扭 到 腳 的? 怎 麼 腫 的 那 麼 利 害! skwiyan( ) 1. 長 蛆 ; 腐 肉.Mnangal kingal pada tama mu ma, scuqi bsiyaq di, kika skwiyan hari di. 我 爸 爸 有 捕 到 一 隻 山 羌, 但 是 太 久 了, 已 經 開 始 長 蛆 了 slaale( ) 參 照 plaale 1. 先.Slaale mkela heya! 他 先 知 道 的! [ Truku slaalay] slai( ) 參 照 sdiyal 1. 找 到.Ye su ini slai lukus su nana? 你 還 沒 有 找 到 你 的 衣 服 嗎? [ Toda snlali Truku slai] slamaq( ) 1. 燃 燒.Ini eniq slamaq ka kahan qhuni. 乾 燥 的 樹 枝 是 很 容 易 燃 燒 的 [ Toda sqama Truku slamaq] slaqi( ) 參 照 laqi 1. 小 時 候.Slaqi ta peni na; ani maanu ini ta klai. 我 們 小 的 時 候, 什 麼 都 不 知 道 Page 250 of 393

251 slau( ) 1. 梳 子.Niqan namu slau cbeyo bubu rudan? Huwa namu mesa smlau tunux? 阿 嬤, 妳 們 以 前 有 梳 子 嗎? 妳 們 是 怎 樣 梳 頭 的 呢? slayan( ) 參 照 sdiyal 1. 找 到.Wada daha slayan da, kii ga mqaras bubu na. 他 們 已 經 找 到 了, 所 以 她 媽 媽 正 高 興 著 [ Toda sdalan Truku slayan] slayun( ) 參 照 sdiyal 1. 找 到.Qulung mu naq slayun mesa kari na. 他 說 他 非 要 找 到 不 可 [ Toda sndalun Truku slayun] slbii( ) 參 照 slebi 1. 往 下 拉 ( 祈 使 ).Slbii tikuh bubu brkawe nii Takun, lmuwo mu ka hei na tanah. Takun, 把 李 樹 ( 的 枝 椏 ) 往 下 拉, 我 來 摘 取 它 成 熟 的 ( 紅 的 ) 果 實 slbiyan( ) 參 照 slebi 1. 往 下 拉.Slbiyan su hmuwa ka hligan kiya di, greme su. 你 幹 嘛 要 把 曬 衣 竿 麼 往 下 拉, 你 會 把 它 弄 斷 的 slbiyun( ) 參 照 slebi 1. 往 下 拉.Slbiyun daha btakan kii ma, ini daha kmkeli. 他 們 把 那 竹 子 往 下 拉,( 但 ) 他 們 拉 不 下 來 slebi( ) 1. 向 下 拉.Slebi cida qhuni kii Walis; iya asi plaxi wa. Walis, 把 那 棵 樹 的 樹 枝 向 下 拉 ; 不 要 馬 上 放 掉 喔 Slebi cida qhuni kii Pering; paqe mu. Pering, 把 那 棵 樹 的 枝 椏 往 下 拉 ; 我 要 砍 掉 slegi( ) 參 照 eluw 1. 修 築 馬 路 ( 祈 使 ).Slegi nhari eluw mmaha Hori kesa seyhu nii wa. 向 政 府 要 求 儘 速 開 通 往 埔 里 的 道 路 slegun( ) 參 照 eluw 1. 修 築 馬 路.Slegun daha so knuwan di, eluw mmaha Paran? 往 霧 社 的 道 路 什 麼 時 候 會 修 好? slgelu( ) 參 照 lgelu 1. 晃 動.Slgelu su muwa qhuni kiya di? Klaun ta daha mesa ga hini di. 你 幹 嘛 晃 動 那 棵 樹? 他 們 會 知 道 ( 發 現 ) 我 們 在 這 裡 的 slhai( ) 參 照 sluhe 1. 學 習 ( 祈 使 ).Slhai naq mgeriq rulu duri Bakan; ma brigi naq kingal rulu duri denu. Bakan, 妳 也 學 開 車 吧 ;( 學 會 了 ) 自 己 也 買 一 部 車 [ Toda slhai Truku slhai] slhayan( ) 參 照 sluhe 1. 學 習.Sapah nii slhayan daha mntalang laqi muuyas hini. 這 間 房 舍 是 學 生 練 習 摔 角 ( 角 力 ) 的 場 所 [ Toda slhayan Truku slhayan] slhayun( ) 參 照 sluhe 1. 學 習.Maanu slhayun laqi nii saya? 今 天 小 朋 友 們 要 學 習 什 麼? [ Toda slhayun Truku slhayun] Page 251 of 393

252 slii( ) 參 照 seli 1. 集 中 ( 祈 使 ).Slii hini kanna nnapa namu bunga. 將 你 們 揹 來 的 地 瓜 都 集 中 在 這 裡 [ Toda slii Truku slii] sliko( ) 參 照 liko 1. 快 跑.Sliko hari tmalang namu riso nii ma namu na uxe baka riso mneyah quri daya di. 年 輕 人, 你 們 跑 快 一 點, 不 然 你 們 會 輸 給 住 在 上 面 的 年 輕 人 [ Toda clokah Truku slikaw] sliqan( ) 參 照 seeliq 1. 破 壞 ; 浪 費 ; 花 ( 錢 ).Wada sliqan Dakis pila bnege su di. 你 給 的 錢 被 Dakis 花 掉 了 [ Toda sliqan Truku sliqan] sliyan( ) 參 照 seli 1. 收 集.Maanu ga su sliyan kiya? 你 在 收 集 什 麼 東 西? [ Toda sliyan Truku sliyan] sliyo( ) 參 照 seli 1. 收 集.Sliyo ta hini kanna mudu nii. 我 們 將 橘 子 收 集 在 這 裡 吧! [ Toda sliyay Truku sliyaw] sliyun( ) 參 照 seli 1. 要 收 集.Sliyun mu kanna btunux nii. 我 要 把 這 些 石 頭 都 收 集 起 來 [ Toda sliyun Truku sliyun] sllayun( ) 參 照 sdiyal 1. 找 到.Wada mu sllayun ruhu mu di. 我 已 經 找 到 我 的 鑰 匙 了 slleung( ) 1. 打 瞌 睡.Rudan de ini kbeyax miiyo keeman di; ani mita terebi we ini beyo slleung. 年 紀 大 了 就 沒 力 氣 ( 沒 辦 法 ) 熬 夜 ; 即 使 是 看 電 影 也 很 快 就 打 瞌 睡 slluhe( ) 1. 學 習 ; 練 習.Malu ka slluhe kari Tanah Tunux, ma kari Dame Doriq. 學 習 日 語 和 英 語 是 件 好 的 事 [ Toda slluhay Truku slluhay] slmadac( ) 1. 獵 刀.Duma naq ge, ddaan daha kmaro eluw ooda daha ka slmadac. 有 時 候 他 們 會 用 獵 刀 來 開 山 路 [ Toda slmadac Truku slmatac] slmaqi( ) 參 照 slamaq 1. 燒 燬.Mesa tama na, slmaqi ka lukus na seediq wada mhuqil mesa. 他 爸 爸 說 : 將 死 者 的 衣 物 燒 掉 [ 本 族 對 往 生 者 的 遺 物 很 忌 諱, 通 常 都 由 其 家 屬 予 以 燒 毀 ] slmaqun( ) 參 照 slamaq 1. 燃 燒.Slmaqun su knuwan ka sudu gntuwan hii di? 堆 放 在 那 邊 的 垃 圾 你 什 麼 時 候 要 把 它 燒 掉? [ Toda sqmaun Truku slmaqun] slmei( ) 參 照 salu 1. 製 作 ( 祈 使 ).Slmei tikuh papak gakac ga hayan wa! ( 你 ) 先 把 那 椅 腳 修 一 修 啦! [ Toda slmi Truku slui] Page 252 of 393

253 slmeyan( ) 參 照 salu 1. 製 作 ; 修 理.Wada slmeyan na Umin ka qburung paye nnnaqah hini di. 壞 了 的 割 稻 用 鐮 刀, 已 被 Umin 修 理 好 了 [ Toda snluwan Truku snluan] slmeyun( ) 參 照 salu 1. 修 復 ; 製 作.Wada su slmeyun riduy parih ga tlqeluq hii di? 你 已 將 鬆 動 的 鋤 頭 把 手 修 好 了 嗎? Sloyan Lukus( ) 1. 埔 里 四 庄 番.Meyah knpriyux qyqeya Sloyan Lukus hini ka seediq. 人 們 都 來 到 埔 里 四 庄 番 來 交 換 物 品 slubuy( ) 參 照 lubuy 1. 鬆 弛 ; 鬆 鬆 的.Ptkere hari nulan su, ga sllubuy quri icin. 你 綁 緊 一 點, 它 向 一 邊 傾 斜 了 [ Toda slubuy Truku slubuy] sluhe( ) 1. 學 習.Malu ka sluhe tminun bale, ado so psltudun lqlqai ta bobo. 學 習 ( 本 族 的 ) 傳 統 編 織 是 好 的, 可 傳 承 給 我 們 的 後 代 子 孫 [ Toda sluhay Truku sluhay] smagan( ) 1. 火 燭 台.Wada sburo smagan na tama mu rudan di. 我 祖 父 的 火 燭 台 腐 壞 掉 了 smais( ) 參 照 sais 1. 縫.Thuwe riyung smais lukus ka bubu mu rudan di. 我 祖 母 縫 衣 服 的 時 候 已 非 常 緩 慢 smalu( ) 參 照 salu 1. 製 作 ; 修 復.Ga smalu cuqi btakan ka tama na ma; ga smquri atak puqal ido ka heya. 他 的 爸 爸 製 作 竹 杯 子 ; 他 則 在 削 製 吃 飯 用 的 竹 筷 子 smapo( ) 參 照 sapo 1. 鋪 床.Ga smapo ttqiyan na tama na ka Iwan. 爸 爸 鋪 Iwan 的 床 [ Toda smapaw Truku smapaw] smapuh( ) 參 照 sapuh 1. 治 病 ( 巫 醫 ).Tama ruda na heya ka mkela smapuh, pkmalu mnarux seediq alang. 他 的 祖 父 會 施 術 治 病, 為 部 落 的 族 人 治 療 病 痛 smaruk( ) 參 照 saruk 1.( 對 獵 物 或 家 禽 ) 燒 毛.Ima ga smaruk rodux kii, ma asi dehuk hini hengak na. 是 誰 在 燒 烤 雞 的 毛? 怎 麼 牠 燒 烤 的 味 道 傳 到 這 裡 來 了 [ Toda smaruk Truku smaruk] smaso( ) 參 照 saso 1. 陰 影 ; 幻 影.Uxe meyah pqita bale; meyah smaso nanaq. 他 不 是 要 讓 我 們 清 楚 的 看 到 ; 而 是 像 陰 影 一 樣, 一 閃 就 過 去 了 [1. Toda smasaw Truku smasaw 2.smaso 大 部 分 都 是 講 祖 靈 顯 現 時 的 一 種 方 式, 即 一 閃 就 過 去 的 陰 影, 這 在 傳 統 的 社 會 是 常 常 可 以 看 到 的 族 人 一 般 都 認 為 是 看 到 了 某 位 已 過 世 的 先 人 ] smawiq( ) 1. 摘 葉.Wada smawiq sibus debubu mu. 我 媽 媽 她 們 去 剝 甘 蔗 葉 [ Toda Page 253 of 393

254 smawiq 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 Truku smawas] smbaang( ) 參 照 sbaang 1. 攔 阻.Pqlliyun daha yayung ka qhuni mreemux ma saanun daha smbaang ssiyo alang. 他 們 將 原 木 投 進 河 裡 隨 水 勢 漂 流, 然 後 到 部 落 附 近 將 其 擋 撈 上 岸 [ Toda smbang Truku smbaang] smbale( ) 參 照 bale 1. 整 平 水 田.Ga moda smbale yqeyaq pphmaun paye ka Sapu. Sapu 在 整 平 要 插 秧 的 水 田 [sbale 是 整 平 水 田 的 農 具 之 一, 長 條 圓 形 原 木 所 製 smbale 即 以 該 長 條 圓 形 原 木 將 水 田 整 平, 屬 插 秧 前 的 最 後 一 道 程 序 ] smbarux( ) 參 照 kbarux 1. 還 工.Mnosa ku smbarux neepah na. 我 已 經 去 他 的 田 裡 還 工 了 [ Toda smbarux Truku smbarux] smbbirac( ) 參 照 birac 1. 吵.Iya eyah smbbirac hini kesa dheya ga han Durah; ga mnarux bubu mu. Durah, 跟 他 們 說 不 要 在 這 裡 吵 鬧 ; 我 媽 媽 在 生 病 smberih( ) 參 照 sberih 1. 解 咒.Mkela melux ka tama mu ma; ini kela smberih. 我 父 親 會 對 果 樹 及 瓜 果 施 咒 ; 但 不 會 解 咒 [1. Truku smbrih 2. 基 本 上 本 語 群 施 咒 的 方 式 有 mhuni 與 melux 兩 種,melux 用 於 果 樹 及 瓜 果 類 ; 而 mhuni 則 指 黑 巫 術 ] smbeyax( ) 參 照 beyax 1. 鼓 勵.Malu bale yahun su smbeyax ka laqi nii. 你 能 來 鼓 勵 這 些 孩 子 是 件 很 好 的 事 Meyah smbeyax yamu ka koco ta; tpaqe ta baga. 我 們 的 校 長 來 鼓 勵 我 們 ; 我 們 來 拍 手 ( 歡 迎 他 ) smbleyaq( ) 參 照 bleyaq 1. 好 好 地 ; 享 受 地.Ga naq smbleyaq mekan so uyung ka dheya, ini plawa seediq. 他 們 自 己 在 後 頭 享 受 地 吃, 不 請 人 家 ( 一 起 吃 ) smbreenux( ) 參 照 breenux 1. 將 地 整 平.Wada smbreenux dheran pqyaqun detama mu. 我 爸 爸 他 們 去 整 平 要 做 為 水 田 的 地 smbrinah( ) 參 照 sbrinah 1. 照 顧.Ga smbrinah baki na ka Lubi; uka gtngayan ka seno na. Lubi 在 照 顧 她 公 公 ; 她 的 丈 夫 是 不 能 指 望 的 smburux( ) 1. 截 斷 成 小 段.Ga smburux qhuni pthuun ka tama mu. 我 爸 爸 在 截 斷 柴 火 用 的 木 材 smcudu( ) 參 照 cudu 1. 毒 魚.Pnrngagan daha mosa smcudu de, egu qcurux. 魚 量 多 時, 他 們 就 會 商 量 要 去 毒 魚 smdadan( ) 參 照 dadan 1. 視 為 親 戚.Smdadan riyung yami ka tama na Peko. Peko 的 爸 爸 真 心 認 我 們 為 親 戚 Page 254 of 393

255 smdahar( ) 參 照 sdahar 1. 靠 在 ; 靠 著.Maanu saun su smdahar tqilung kiya? Niqan geluq wa. 你 幹 嘛 靠 在 那 棵 二 葉 松 樹? 它 有 松 脂 ( 會 分 泌 汁 液 ) 耶 smdaling( ) 參 照 daling 1. 靠 近.Mosa smdaling Takun tloong ka mqedin kii. 那 位 小 姐 向 Takun 靠 近 而 坐 smdangi( ) 參 照 dangi 1. 搭 肩.Smdangi ku Lubi Nokan mkkesa moda eluw. 我 搭 著 Lubi Nokan 的 肩 走 在 路 上 2. 做 朋 友.Smdangi riyung yaku ka Lubi Nokan. Nokan 把 我 當 作 好 朋 友 smdaring( ) 1. 呻 吟.Ini alix smdaring skeeman ka bubu mu, kika wada daha desun pqita mnarux Hori di. 我 媽 媽 昨 晚 不 停 地 呻 吟, 所 以 他 們 已 帶 她 到 埔 里 去 看 病 了 smdayak( ) 參 照 sdayak 1. 侵 占.So hari ga smdayak tikuh dheran ta sapah pnhyegan daha dedakis. Dakis 他 們 所 興 建 的 房 子, 似 乎 侵 占 了 一 點 我 們 的 土 地 smdehu( ) 參 照 sdehu 1. 禮 葬 亡 者.Cbeyo, netun niqan ka seediq ssaun daha smdehu de, ini osa meepah kanna seediq alang denu. 過 去, 若 有 要 下 葬 的 亡 者, 全 部 落 的 人 都 不 會 出 去 工 作 [ Toda smdehu Truku smdhu] smderux( ) 參 照 sderux 1. 使 直.Ye rbruban puniq de smderux beebu laling ha? 要 校 直 ( 正 ) 釣 竿 時 需 用 火 燻 烤 嗎? smdiyal( ) 參 照 sdiyal 1. 找 到.Ga smidiyal kingal tokei pnttingan seediq moda eluw ka Pawan. Pawan 在 路 上 找 到 ( 撿 到 ) 一 只 別 人 掉 落 的 手 錶 smdurak( ) 參 照 sdurak 1. 追 趕.Ga smdruak seediq mpgeeguy ka kesacu. 警 察 在 追 小 偷 [ Toda mhraw Truku mhraw] smebuc( ) 參 照 sebuc 1. 打 榖.Piya seediq ga smebuc paye? 幾 個 人 在 收 割 稻 穀 呀? smeeliq( ) 參 照 seeliq 1. 浪 費 ; 破 壞.Iya mhemuc smeeliq pila mesa tama bubu su. 你 爸 爸 媽 媽 說 不 要 隨 便 浪 費 金 錢 smeeluw( ) 參 照 eluw 1. 整 修.Maha ta smeeluw eluw qsiya kusun sa. 他 們 說, 我 們 明 天 要 去 修 水 圳 smeku( ) 參 照 seku 1. 儲 放 ; 埋 葬.Wada daha haan smeku ka seediq mnqdunuq kii di. 他 們 已 將 那 凶 死 的 人 埋 葬 了 [ Toda smku;smdhu Truku smku] smeli( ) 參 照 seli 1. 收 集.Mosa miyan smeli btunux smeun nami sapah. 我 們 去 收 集 石 頭 要 蓋 房 子 [ Toda pssli Truku smli] Page 255 of 393

256 smepu( ) 參 照 sepu 1. 算.Ga su smepu maanu? 你 在 算 什 麼 呀? [ Toda smpu Truku smpu] smeqic( ) 參 照 seqic 1. 砍.Wada smeqic btakan qlangun na qnalang sama ka Pawan. Pawan 去 砍 採 他 要 做 菜 園 圍 籬 的 竹 子 [ Toda smqic Truku smqic] smeriq( ) 參 照 seriq 1. 遷 怒.Bleyaq lmngelun Dakis. Iya mhemuc smeriq seediq. Dakis,( 你 要 ) 好 好 地 想 一 想 不 要 隨 便 埋 怨 別 人 smerus( ) 參 照 serus 1. 擦 拭.Smerus ku gagi ka yaku ma isu serus gakac. 我 來 擦 窗 戶, 你 去 擦 椅 子 [ Toda smrus Truku smrus] smesung( ) 參 照 -sesung- 1. 祭 典 ; 祭 拜.Meyah su theyaq smesung kngkawas bgurah nii? 你 今 年 的 過 年 ( 新 年 ) 會 回 來 玩 嗎?( 你 今 年 會 回 來 過 年 嗎?) smetur( ) 參 照 setur 1. 整 理 ; 收 拾.Ga smetur lukus na mmaha ryoko ka Tiwas daka Robo. Tiwas 和 Robo 在 整 理 要 帶 去 旅 行 的 衣 物 [ Toda smtur Truku smtur/smdrux] smeung( ) 參 照 seung 1. 測 量.Smeung mekan ka mqedin, icuw daha qqtehur. 女 生 會 控 制 食 量, 因 她 們 怕 胖 [ Toda smuung Truku smeung] smgaliq( ) 參 照 galiq 1. 撕 破.Ma su smgaliq lukus su. 你 怎 麼 撕 破 了 你 的 衣 服? Ga su smgaliq maanu Ape? Ape 你 在 撕 什 麼 東 西? [ Truku smgaliq] smgaya( ) 參 照 gaya 1. 違 犯 祖 訓 族 律.Iya hari rengo nmqedin berah ane, smgaya so kiya. 不 要 儘 在 妻 舅 面 前 說 有 關 女 人 的 事, 那 是 違 犯 祖 訓 的 [ Toda smwaya Truku smgaya] smgila( ) 參 照 sgila 1. 耽 誤.Daun ku na smgila Tapas, kika smrahuq ku ddhekan mu di. 因 為 被 Tapas 所 耽 擱, 所 以 遲 到 了 [ Toda smwila Truku smgila] smhulis( ) 參 照 hulis 1. 好 笑.Mqpudi riyung seediq kiya. Ani kari na so ba smhulis. 那 個 人 非 常 有 趣 ; 即 使 他 講 話 都 很 好 笑 smigo( ) 參 照 sigo 1. 搖 尾 巴 狀.Klaun ku na riyung ka huling na Takun, knkingal nsaan mu sapah na we; ini alix smigo ngungu na. Takun 家 的 狗 很 認 得 我 ; 我 每 次 到 Takun 家 時, 牠 都 不 停 地 搖 尾 巴 smiling( ) 參 照 siling 1. 詢 問.Ga smiling maanu seediq ga? 那 個 人 在 問 什 麼? [ Toda smiling Truku smiling] Page 256 of 393

257 smino( ) 參 照 sino 1. 洗.Ga smino sama sapah hprayan hii ka bubu mu. 我 媽 媽 在 廚 房 那 裡 洗 菜 2. 釀 酒. Uka riyung seediq smino sino macu saya ka alang ta di, ado ka ini phuma macu. 現 在 我 們 部 落 已 很 少 有 人 以 小 米 來 釀 酒 了, 因 已 不 種 植 小 米 ( 的 關 係 ) [ Toda sminaw Truku sminaw] smipaq( ) 參 照 sipaq 1. 砍 ; 殺.Ga smipaq babuy ka detakun, ye daha asuw rai daha? Takun 他 們 在 殺 豬 是 要 分 給 他 們 的 姻 親 嗎? smiru( ) 參 照 siru 1. 戴 掛.Mosa neepah ma mosa lmiqu de, smiru slmadac kanna rseno ta ita Seediq cbeyo. 以 前 我 們 賽 德 克 的 男 子, 上 山 工 作 以 及 入 山 狩 獵 時 都 會 戴 掛 獵 刀 [ Truku smiru] smiyus( ) 參 照 siyus 1. 詛 咒.Bubu mu rudan mesa naqah ka mhemuc smiyus seediq. 我 的 祖 母 說 : 隨 便 詛 咒 別 人 是 不 好 的 smkagul( ) 參 照 skagul 1. 叫 別 人 做 事.Smkuxun riyung smkagul seediq wa Pihu nii. 這 Pihu 很 喜 歡 吩 咐 別 人 ( 幫 他 ) 做 事 [ Toda smkaun Truku smkagul] smkeguy( ) 參 照 keguy 1. 刮 麻 ; 剝 麻 皮.Wada smkeguy keguy na Iwan ka dheya. 他 們 到 Iwan 的 麻 園 刮 麻 Mkmosa dmayo smkeguy ka swai mu mqedin duri. 我 妹 妹 也 很 想 去 幫 忙 剝 苧 麻 皮 [ Toda smkeri Truku smkrig] smkela( ) 參 照 kela 1. 裝 懂.So smkela wa laqi nii. 這 孩 子 就 會 裝 懂 [ Toda kmkla Truku smkla] smkenux( ) 參 照 skenux 1. 聞 ( 味 道 ); 嗅.Smkuxun ku smkenux skenux na phepah. 我 喜 歡 聞 花 香 Meyah smkenux ceka dheran de keeman ka ngiyo, meyah skadi qolic. 晚 上 的 時 候, 貓 聞 嗅 客 廳, 尋 找 老 鼠 [ Toda smknux ] smkuxun( ) 1. 喜 歡.Smuxun riyung mekan mao ka sktama mu. 先 父 很 喜 歡 吃 山 胡 椒 [ Toda smkuxun Truku smkuxun] smlau( ) 參 照 slau 1. 梳 頭.Ga smlau da, mmaha bale ngerac dungan laqi su. 你 的 孩 子 正 在 梳 頭, 又 要 出 去 了 smmalu( ) 參 照 salu 1. 修 理 ; 修 補.Mkela smalu sapah ka Walis. Walis 會 蓋 房 子 [ Toda smmalu Truku smmalu] smmaxal( ) 1. 十.Umin, ga daha smmaxal pusu mekuy sama ka dheya ga. Umin, 他 們 是 以 每 十 顆 菜 捆 綁 為 一 把 [ Toda maxal Truku maxal] Page 257 of 393

258 smnais( ) 參 照 sais 1. 縫 製 ; 縫.Yaku naq smunais kanna ka lukus na tnsapah mu. 我 家 人 的 衣 服 都 是 我 自 己 縫 製 的 [ Toda smnais ] smnalu( ) 參 照 salu 1. 製 作.Smnalu ku kingal halung tthikan laqi, snalu mu btakan. 我 用 竹 子 製 作 了 一 把 玩 具 槍 [ Toda smnalu Truku smnalu] smnawiq( ) 參 照 sawiq 1. 剝 ( 葉 ).Isu smnawiq waso sibus nii Obing? Obing, 這 甘 蔗 葉 是 妳 剝 的 嗎? smneeru( ) 參 照 sneeru 1. 學 習 ; 傳 述.Mkela riyung smneeru seediq wa; runge. 猴 子 很 會 模 仿 人 Uka ta patis ka ita Seediq, asi Ka naq rudan ini chungi kari ge, maha mkela smneeru kari so pnsltudan rudan ta. 我 們 賽 德 克 族 沒 有 文 字, 一 定 要 記 性 佳 的 族 老 才 能 傳 述 我 們 先 祖 口 傳 的 話 語 ( 歷 史 文 化 ) [ Toda smnru Truku tmeeru] smnegul( ) 參 照 egul 1. 跟 隨.Smnegul ku bubu mu mosa Hori ciga. 我 昨 天 跟 著 我 媽 媽 去 埔 里 [ Truku smngul] smneqic( ) 參 照 seqic 1. 砍 下 來 的.Ima smneqic btakan nii? Hwaun daha? 這 些 竹 子 是 誰 砍 的? 他 們 要 幹 嘛? Ima smneqic btakan nii? Hwaun daha? 這 些 竹 子 是 誰 砍 的? 他 們 要 幹 嘛? [ Toda snqic Truku sneqic] smnetur( ) 參 照 setur 1. 整 理.Ga smneyun patis na ka Qapah. Qapah 正 在 整 理 他 的 書 Ga smnetur qyqeya ddesun na gako ka Iwan. Iwan 正 在 整 理 她 要 帶 到 學 校 的 東 西 [ Toda smntur Truku smntur] smneung( ) 參 照 seung 1. 測 量.Smneung namu qnchdilan namu yamu di? 你 們 量 過 體 重 了 嗎? Ima smneung qsiya ido nii; ma so hari ini khada nana. 煮 飯 時 誰 量 的 水 量? 怎 麼 飯 好 像 沒 煮 熟 [ Toda snuung Truku smpung] smngayan( ) 參 照 ngayan 1. 譏 笑.Maanu sun su haya smngayan laqi seediq, so kenu su naq knmalu ka isu? 你 怎 麼 那 樣 譏 笑 別 人 的 小 孩, 你 自 己 有 多 好 呢? smomo( ) 1. 李 ; 李 子.Malu puqun qnmasan na smomo bubu mu. 我 媽 媽 醃 漬 的 李 子 很 好 吃 [ Toda smomo Truku bnuwar] smoora( ) 參 照 soora 1. 羨 慕.Hwaun smoora seediq? Mntena kanna kesun seediq. 幹 嘛 羨 慕 別 人? 人 都 一 樣 [ Truku smuura] smparu( ) 參 照 paru 1. 自 大 ; 自 誇.Maanu seeyah na smparu hini ka malu nii? 這 傢 伙 來 這 裡 自 吹 自 擂 是 幹 嘛 的? Page 258 of 393

259 smqaras( ) 參 照 qaras 1. 慶 賀.Meyax miyan smqaras msterung laqi su. 我 們 來 慶 賀 你 的 孩 子 結 婚 [ Toda smqaras Truku smqaras] smqedin( ) 參 照 mqedin 1. 喜 歡 找 女 人.Meniq rseno smqedin riyung duri. 有 的 男 人 有 太 太 還 喜 歡 一 直 找 別 的 女 人 [ Toda smqridin Truku smqrijil] smqeya( ) 1. 干 擾 ; 打 擾.Ma ku nii meyah smqeya yamu di. 我 怎 麼 來 打 擾 你 們 了 [ Toda smqiya Truku smqaya] smquri( ) 參 照 squri 1. 削 製, 製 作.Ga smquri daha bgiya tunun bubu mu ka tama mu. 我 爸 爸 在 削 製 兩 支 給 我 媽 媽 用 的 打 緯 棒 ( 織 布 用 ) [ Toda smquri Truku smquri] smraki( ) 參 照 sraki 1. 派 遣.Smraki bngehun tnbugan daha mosa mhero rseno ka mqedin Puuma nii ma, saadis daha mqedin alang daha, meyah pkrana laqi alang daha. 傳 說 中 的 Puuma 部 落 的 女 人 派 土 蜂 出 去 獵 捕 男 人 回 來 和 部 落 裏 的 女 人 結 婚 生 子 smratuc( ) 1. 播 種 祭.Mnusa su qmita smratuc ciga isu? 你 昨 天 有 去 看 播 種 祭 嗎? Gaya ta ba paru ita Seediq ka Smratuc nii; mphuma ta macu cbeyo ge, asi ta ka spooda Gaya kesun Smratuc. 播 種 祭 是 我 們 賽 德 克 族 的 重 點 祭 儀 ; 我 們 以 前 要 播 種 小 米 時, 一 定 要 透 過 播 種 祭 儀 [ Truku smratuc] smrebu( ) 參 照 rebu 1. 小 便.Ga mnarux paru ka tama mu; smrebu kanna tnqiyan di. 我 爸 爸 病 得 很 嚴 重 ; 病 到 會 尿 床 smriqan( ) 參 照 seriq 1. 遷 怒 ; 埋 怨.Smriqan ku na mesa ini osa dmayo ka Pawan. Pawan 是 埋 怨 我 沒 有 去 幫 他 smriqun( ) 參 照 seriq 1. 遷 怒.Iya naq rengo mmaanu isu Takun, smriqun su daha duri denu. Takun, 你 什 麼 都 不 要 講,( 不 然 ) 他 們 也 會 遷 怒 於 你 的 smrobo( ) 參 照 psrobo 1. 下 毛 毛 雨.Nii smrobo karac nii na. 天 正 下 著 毛 毛 雨 [1. Truku smrawbaw 2. 本 族 稱 蜘 蛛 為 "kui probo" 或 "probo", 其 語 意 為 " 會 織 網 的 蟲 ","probo" 是 織 網,"robo" 是 蜘 蛛 的 " 網 "; 雨 下 得 如 蜘 蛛 的 細 網 絲, 叫 "smrobo" 另 外, 本 族 女 性 的 名 字 有 叫 "Robo" 的, 就 是 由 蜘 蛛 之 名 而 得, 意 指 會 織 布 的 女 子 ] smrutiq( ) 參 照 rutiq 1. 弄 髒.Osa theyaq nganguc laqi nii! Smrutiq namu sapah. 小 朋 友 們 外 面 玩! 家 裡 會 被 你 們 弄 髒 的 [ Toda smrutiq Truku smruciq] smsama( ) 參 照 sama 1. 蔬 菜 多 樣 貌.Ani smsama ini daha dheki maruy. 他 們 連 菜 都 買 不 起 [ Toda Page 259 of 393

260 smsama 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 Truku smsama] smseman( ) 1. 慶 祝 ; 慶 典.Smseman daha ali kmetuy macu cbeyo seediq alang. 以 前 在 部 落 都 會 慶 祝 播 種 的 日 子 [ Toda smseman Truku smsman] smtasil( ) 參 照 tasil 1. 發 芽.Smtasil ka qhuni de meyah mekan rabu tasil na ka rapic. 當 樹 木 發 芽 時, 飛 鼠 會 來 吃 它 的 嫩 芽 [ Toda smtasun ] smterung( ) 參 照 sterung 1. 接 ( 人 ); 迎 接.Saun na smterung pusu hako hii laqi na de mnalix gako. 他 的 兒 子 放 學 後, 他 會 到 橋 頭 那 兒 接 他 [ Toda smtrung Truku smtrung] smtuku( ) 參 照 stuku 1. 儲 工.Maha ku smtuku neepah su. 我 要 去 你 的 田 裡 儲 工 Wada su haan smtuku ali su di? 你 已 經 把 你 儲 存 的 工 時 做 完 了 嗎? [ Toda smtuku Truku smtuku] smuri( ) 1. 漫 罵.Maanu saun su smuri sapah na Takun, Dakis? Dakis, 你 幹 嘛 到 Takun 的 家 漫 罵 ( 他 們 )? smuyuk( ) 參 照 suyuk 1. 搓 線.Ga smuyuk negun durang ka Tado. Tado 在 搓 陷 吊 用 的 麻 條 [ Toda smuyuk Truku smuyuk] snadu( ) 1. 獎 品.Ga biqan snadu ptgesa na ka Obing; ye ado ka mtduwa meniq sapah pyasan. Obing 的 老 師 給 了 Obing 獎 品 ; 可 能 是 因 為 她 在 學 校 的 表 現 不 錯 吧 snagan( ) 參 照 sino 1. 洗.Ga snagan na Hobo ka iraq rodux; osa smino sama ka yamu. Habo 在 洗 雞 的 腸 子 ; 妳 們 去 洗 菜 吧 [ Toda snawan Truku snagan] snagi( ) 參 照 sino 1. 洗 ( 祈 使 ).Snagi duma pngerah pnuqan nii han. 先 把 一 些 用 過 的 碗 盤 洗 一 洗 [ Toda snawi Truku snagi] snagun( ) 參 照 sino 1. 洗.Snagun su knuwan pngerah pnuqan daha ga di Obing? Obing, 妳 什 麼 時 候 要 洗 他 們 用 過 的 碗 ( 盤 )? [ Toda snawun Truku snagun] snais( ) 參 照 sais 1. 縫 製.Snais nima ka ribuc nii? Kedu knparu. 這 是 誰 縫 製 的 上 衣? 怎 麼 那 麼 大 [ Toda snais ] snalu( ) 參 照 salu 1. 製 作 ( 的 ).Tama na, sqada na theya ka bgiya snalu na, ririh so wada sqada gaya kiya mesa. 他 父 親 把 做 好 的 經 緯 棒 丟 遠 遠 的, 表 示 無 意 犯 忌, 做 出 辟 邪 的 動 作 [ Toda snalu Truku snalu] snapo( ) 參 照 sapo 1. 舖 床.Ima snapo qlapo tqiyan na Temi nii Kumu? Kumu,Temi 要 睡 的 這 張 床 是 誰 舖 的 Page 260 of 393

261 ? [Snapo 也 是 地 區 名 稱, 指 今 仁 愛 鄉 松 崗 一 帶, 因 地 勢 平 緩 而 得 名, 是 本 德 固 達 雅 群 放 牧 牛 隻 的 牧 場 之 一 ] snaro( ) 參 照 -saro- 1. 底 板 ( 穀 倉 ).Snaro repun ge qhuni ka paga na ma, rehaq qhuni ka sapo na baro. 穀 倉 的 底 板, 由 長 條 木 頭 的 底 架 上 面 鋪 上 樹 皮 構 成 的 snarux( ) 參 照 knarux 1. 使 人 痛.Iya qecun wa! snarux su naq. 不 要 擰 我! 痛 死 了 snawan( ) 參 照 sino 1. 清 洗.Wada snawan na Obing ka pngerah pnuqan namu ciga di. 你 們 昨 天 使 用 過 的 碗 ( 盤 ) 已 被 Obing 洗 好 了 [ Toda snawan Truku snawan] snbbirac( ) 參 照 birac 1. 很 吵.Osa theyaq nganguc ga, snbbirac namu. 你 們 很 吵, 到 外 面 玩 snbbiyan( ) 參 照 bbiyan 1. 一 直 到 傍 晚.Seediq mdrumuc ka Awi Nokan, snbbiyan meepah klaali. Awi Noan 是 勤 勞 的 人, 每 天 都 工 作 到 傍 晚 時 分 snbgihur( ) 參 照 bgihur 1. 曾 颳 風.Ye snbgihur paru hini na, ma ka ga mcilaq kanna cdcida qhuni nii. 這 裡 可 能 刮 過 大 風, 不 然 樹 的 枝 椏 怎 麼 有 所 折 裂? snbhuran( ) 參 照 bgihur 1. 風 ( 吹 ).Mnrqeraq snbhuran bgihur ka behing nii. 這 間 工 寮 是 被 強 風 吹 倒 的 snbrangan( ) 參 照 baro 1. 長 矛.Betaq daha camac ka snbrangan rudan ta cbeyo. 我 們 的 先 祖 是 用 長 矛 來 剌 殺 獵 物 的 snbratan( ) 參 照 birac 1. 吵.Snbratan deiwan mneyah theyaq hini ka laqi nii, kika tutuy di. 這 小 孩 被 來 這 裡 聊 天 的 Iwan 她 們 吵 到 了, 所 以 就 醒 來 了 snbreenux( ) 參 照 breenux 1. 已 整 平 的.Ima wada snbreenux eluw nii di? 這 路 段 是 什 麼 人 整 平 的? snbrnexan( ) 參 照 breenux 1. 整 平 過 的.Snbrnexan na detama mu ka yqeyaq miyan nii. 我 們 這 塊 水 田 是 我 父 親 他 們 整 的 地 snbuyas( ) 參 照 nbuyas 1. 肚 子 痛.Ye ku mnekan maanu peni; kndalax ku naq skeeman snbuyas na. 我 不 知 吃 了 什 麼 ; 從 晚 上 我 就 肚 子 痛 sncaman( ) 參 照 caman 1. 整 夜.Sncaman ku ini qemi rabi ciga. 我 昨 晚 整 夜 都 沒 闔 眼 sncmanan( ) 參 照 caman 1. 整 夜.Sncmanan ku daha ini ptqii rabi ciga. 昨 晚 他 們 讓 我 整 夜 沒 睡 好 Page 261 of 393

262 sndahar( ) 參 照 sdahar 1. 靠 在 ; 靠 著.Sndahar su maanu? Ma niqan bagah lukus su. 你 是 靠 到 了 什 麼? 你 的 衣 服 怎 麼 ( 沾 ) 有 炭 灰 sndakis( ) 參 照 Dakis 1. 因 Dakis 而....SnDakis Pawan mqedin ga mkseyan nii sa. 聽 說 在 吵 架 的 這 對 女 性 是 為 Dakis Pawan 而 吵 的 sndamac( ) 參 照 damac 1. 因 久 盼 而 欣 喜.Sndamac namu bale! 見 到 你 們 真 高 興!( 你 們 的 到 來 讓 我 驚 喜 ) [ Truku sndamac] sndapa( ) 參 照 dapa 1. 因 為 牛.Sndapa dheya ga sa, kii pusu pkseengan daha. 他 們 為 了 牛 吵 架 sndayak( ) 參 照 sdayak 1. 侵 占.Sndayak dheran na Umin ka Dakis sa, kiya ka mqnaah. 聽 說 Dakis 曾 侵 占 Umin 的 地, 所 以 ( 他 們 ) 交 情 不 好 snddiyan( ) 1. 直 到 白 天.Kiya na dheya kii; snddiyan taqi. 他 們 就 是 那 樣 ; 會 睡 到 白 天 [ Toda msdiyan Truku sndjiyan] snddoriq( ) 參 照 doriq 1. 費 眼 力.So snddoriq ka tminun nii; Asi su ka ini qtqeran smluhe. 織 布 是 很 費 眼 力 的, 你 必 須 認 真 地 學 習 sndheran( ) 參 照 dheran 1. 為 土 地.Ye sndheran wa! Kii pusu daha mkseyang. 是 為 了 土 地 的 事 呀! 那 才 是 他 們 吵 架 的 原 因 sndheriq( ) 參 照 dheriq 1. 曾 滑 倒 過.Sndheriq su inu? 你 在 那 裡 滑 跤 的? sndrapan( ) 參 照 sdurak 1. 被 某 人 追.Kedu ba mering su? Sndrapan su na ima? 你 流 那 麼 多 汗? 是 誰 追 你? sneban( ) 1. 揹 帶.Ima sneban laqi su nii? Ma sllubuy. [ Toda snban Truku snban] sneengan( ) 參 照 seung 1. 測 量.Sneengan na tama mu paye nii; baka qnchedin na mesa. 這 稻 穀 的 重 量 是 我 爸 爸 量 的 ; 他 說 它 的 重 量 夠 [ Toda snngan Truku sneengan] sneeru( ) 1. 模 仿 ; 學 習.Sneeru papak na Tiwas ga kmeeki namu. 妳 們 模 仿 Tiwas 的 腳 步 跳 舞 [ Toda tmuru Truku smnru] snegin( ) 1. 山 櫻 花.Tanah phepah na snegin ma, bhege phepah na ka bgeyac. 山 櫻 花 的 花 是 紅 色 的, 霧 社 櫻 的 花 是 白 色 的 snegul( ) 參 照 egul 1. 跟 隨.Snegun ku tama mu mosa lmiqu. 我 跟 著 我 父 親 上 山 狩 獵 Page 262 of 393

263 sneli( ) 參 照 seli 1. 已 收 集.Egu sneli mu btunux ga di. 我 已 經 收 集 了 很 多 石 頭 了 [ Toda snli Truku sneli] snetun( ) 1. 遵 守.Netun su ini snetun gaya de, bsaniq mesa kari rudan. 長 輩 說 : 不 遵 守 傳 統 禮 規 是 很 忌 諱 的 事 [ Toda sntun Truku sntun] snetur( ) 參 照 setur 1. 收 拾 ; 整 理.Snetur lukus namu; iya asi mhmeti qmada bobo qlapo. 你 們 的 衣 服 收 拾 好 ; 不 要 隨 意 扔 在 床 上 [ Toda sntur Truku sntur] sngae( ) 參 照 sange 1. 休 息 ; 停 止 ( 祈 使 ).Sngae ta tikuh han ho, hae ta kiya hari di. 我 們 先 休 息 一 下 吧 ; 等 一 下 再 繼 續 [ Toda sngai Truku sngai] sngai( ) 參 照 sange 1. 休 息 ( 祈 使 ); 停 止.Sngai tikuh han; nii tloongan daha. 休 息 一 下 吧! 這 裡 有 座 位 [ Toda sngai Truku sngai] sngayan( ) 參 照 sange 1. 休 息 處.Kiya ka sngayan rulu ka siyo eluw ga. 那 個 路 邊 就 是 車 子 的 停 靠 站 [ Toda sngayan Truku sngayan] sngesung( ) 1. 魚 針 草.Egu klegan ka sudu kesun sngesung, rqeling waso na ka nii. 被 稱 做 sngesung 的 草 很 多 種, 這 種 ( 魚 針 草 ) 的 葉 子 較 細 sngesung reko( ) 1. 加 拿 大 蓬.Ado ka qnedis bubu na sngesung reko nii, kiya kesun daha sngesung reko. 由 於 加 拿 大 蓬 的 株 幹 較 長, 所 以 他 們 稱 做 " 高 的 "sngesung( 直 譯 ) [ Toda speriq bukaw Truku speriq hetay] sngesung skenux( ) 1. 香 苦 草.Rtretun waso na de skenux riyung, kii kesun daha sngesung skenux. 將 它 的 葉 子 搓 揉 時 很 臭 ( 味 道 很 重 ), 所 以 他 們 稱 做 " 臭 的 "sngesung( 直 譯 ) sngipu( ) 參 照 gipu 1. 爭 風 吃 醋.Ga sngipu daha balas dapa ga, te! Kika ptgdiyan kiya hari denu wa. 你 看! 那 兩 頭 公 牛 在 為 雌 牛 爭 風 吃 醋, 等 一 下 會 打 起 來 喔 [1. Toda snwipu Truku sngipu 2.1. 賽 德 語,gipu 是 指 雌 性 走 獸 ( 含 家 畜 );balas 指 雄 性 走 獸 ( 含 家 畜 ) 2. 雌 性 飛 禽 ( 含 家 禽 ) 稱 bubu; 雄 性 則 稱 tama 3. sn- 之 後 接 名 詞, 常 有 為 了... 而... 之 意 ] snhuur( ) 1. 嫉 妒.Naqah snhuun nseediq; bleyaq mtbale si malu. 嫉 妒 別 人 是 不 好 的 ; 和 睦 相 處 和 相 互 友 愛 才 好 [snhuun] snisan( ) 參 照 sais 1. 縫 製 ; 縫.Snisan na bubu mu ka kanna plkusun tama mu rudan. 我 祖 父 身 上 穿 的 衣 服 Page 263 of 393

264 是 我 媽 媽 縫 製 的 [ Toda snnisan ] snkadi( ) 參 照 kadi 1. 已 找 過.Snkadi su kanna toma qlapo hii di? So klaun wada tuting hiya. 連 床 底 下 都 找 過 了 嗎? 或 許 可 能 會 掉 在 那 裏 呢 snkeeman( ) 參 照 keeman 1. 直 到 天 黑.Snkeeman meepah kesun daha Dakis Paru kii. 那 位 叫 做 Dakis Paru 的 人 常 工 作 到 天 黑 [ Toda snkman Truku snkeeman] snkgigan( ) 參 照 keguy 1. 剝 好 的.Snkgigan na debubu mu ka keguy nii, paani yamu kiya di. 這 些 是 我 媽 媽 她 們 剝 好 的 苧 麻, 稍 後 你 們 揹 著 ( 回 去 ) [ Toda snkriyan Truku snkgigan] snkgulan( ) 參 照 skagul 1. 被 驅 使 者.Snkgulan ku na bubu mu meyah hini. 我 到 這 裡 是 我 媽 媽 叫 我 來 的 snklaan( ) 參 照 skela 1. 所 趕 上 的.Egu baki rudan ma, pai rudan snklaan mu slaqi ku, tngiyo niqan patis dqeras. 我 小 時 候 所 趕 上 的 老 阿 公 和 老 阿 嬤 很 多, 臉 上 都 有 文 面 snkmanan( ) 參 照 keeman 1. 至 深 夜.Kedu si snkmanan namu meepah. 你 們 怎 麼 工 作 到 那 麼 晚 [ Toda snkmanan Truku snkmanan] snknexan( ) 參 照 skenux 1. 嗅 過.Yaani wada qduriq icin qoic weewe kiya da, snknexan huling kanna hini di. 那 隻 ( 野 ) 兔 可 能 以 逃 到 別 處 了, 這 裡 都 已 被 ( 獵 ) 狗 嗅 過 了 snkraya( ) 參 照 -sklaya- 1. 記 號.Snkraya daha kklaun mesa ga psaun inu tlenga ka pnaqan daha qhuni nii. 他 們 砍 傷 這 棵 樹, 這 棵 樹 是 用 來 辨 認 陷 阱 設 置 處 的 記 號 snkripuc( ) 參 照 skripuc 1. 躓 足.Ga mangal luqah snkripuc na Tapas ga; so hari wada tkaangal kukuh baki na papak. Tapas 因 走 路 拌 到 腳 尖 而 受 傷 ; 她 腳 拇 指 的 指 甲 好 像 已 掉 落 snksikan( ) 參 照 skesik 1. 某 人 掃 過.Snksikan na bubu mu di, kii bale bgurah qtaun dungan. snkuxun( ) 參 照 kuxun 1. 喜 愛.Snkuxun ku meniq sapah qnabil ka yaku. 我 喜 歡 住 在 木 屋 snkwirix( ) 參 照 skwirix 1. 扭 到 腳 踝.Snkwirix su inu Pihu? kedu knbbaan papak su. Pihu, 你 是 在 哪 裡 扭 到 腳 的? 怎 麼 腫 得 那 麼 利 害 snlaqi( ) 參 照 laqi 1. 為 了 孩 子 而....Snlaqi daha naq mkseyang ka dheya ga. 他 們 是 為 了 他 們 自 己 的 孩 子 而 吵 架 的 snlayan( ) 參 照 sdiyal 1. 找 到.Snlayan su inu ka ruhu rulu su kiya di? 你 那 車 子 的 鑰 匙 是 在 哪 裡 找 到 的? Page 264 of 393

265 snlegan( ) 參 照 eluw 1. 修 築 馬 路.Snlegan meniq hini Tanah Tunux eluw eeyah alang ta nii mgaya ba han. 通 往 我 們 部 落 的 這 條 馬 路, 最 初 是 由 日 治 殖 民 政 府 所 開 闢 的 snlhayan( ) 參 照 sluhe 1. 所 信 奉 的....Ani naq ini pntena ka snlhayan ta ge, kingal bale ka Utux. 雖 然 我 們 所 信 奉 的 宗 教 不 同, 神 只 有 一 個 ["snlhayan" 原 指 已 習 得 的 事 務 今 在 宗 教 信 仰 的 領 域 裡, 常 當 做 " 所 信 奉 的..." 的 用 語 ] snllayan( ) 參 照 sdiyal 1. 找 到.Snllayan mu naq hiya ka qburung mu paye nii di. 我 自 己 在 那 裏 找 到 我 割 稻 用 的 鐮 刀 snlmeyan( ) 參 照 salu 1. 製 作.Snlmeyan na so sknuwan ka nii di Tude nii? Ma ka ini beyo baga na peni. Tude 是 什 麼 時 候 把 這 些 都 修 好 了? 他 的 動 作 還 滿 快 的 嘛 [ Toda snlalu Truku snluwan] snmqedin( ) 參 照 mqedin 1. 為 了 女 人 而...Ani ba rabang si snmqedin tgdiyan. 為 了 女 人 而 打 架 真 划 不 來 [ Toda snqridin Truku snqrijil] snnangi( ) 參 照 nangi 1. 撒 嬌.Snnangi riyung laqi ga ma mnabe riyung. 那 個 孩 子 很 愛 撒 嬌 又 很 愛 哭 [ Toda snnangi ] snnawan( ) 參 照 sino 1. 已 洗 過.Snnawan na qbsuran na ata mu ka sama ga. 那 些 菜 是 我 嫂 嫂 的 姐 姐 洗 好 的 snnekan( ) 1. 令 人 垂 涎.Osa mekan sapah; meyah su snnekan seediq hini. ( 你 ) 到 家 裡 吃 ; 你 在 這 裡 吃 會 讓 人 垂 涎 snnoli( ) 參 照 -uli- 1. 跟 著 ; 跟 隨.Snnoli ku mosa wa! Ima naq pdayo yaku? 請 你 隨 我 去 吧! 還 有 誰 可 以 幫 我 呢? snolan( ) 參 照 -uli- 1. 跟 隨 ; 跟 著.Maha mu snolan dhenu ma; maha uka ka seediq mdayo heya. 我 會 跟 著 他 去 ; 因 為 沒 有 人 可 以 幫 他 的 忙 snoli( ) 參 照 -uli- 1. 跟 著 ( 祈 使 ).Snoli bukuy na teta mosa inu. 跟 在 他 後 面 看 他 會 去 哪 裡 snolun( ) 參 照 -uli- 1. 跟 著 ; 跟 隨.Snolun mu denu laqi ga; muwa de mosa mgedan hiya. 我 會 跟 著 那 個 孩 子 去, 怕 他 萬 一 迷 路 了 snoora( ) 參 照 soora 1. 羨 慕.Ye na snoora seediq, kika mbeyax naq muuyas ma, mangal nsaan na pseung patis. 他 可 能 是 羨 慕 別 人, 所 以 他 用 功 唸 書 考 取 他 參 與 的 考 試 Page 265 of 393

266 snpagan( ) 參 照 sapo 1. 舖 床.Snpagan na bubu mu ka tqiyan na tama mu rudan. 我 祖 父 要 睡 的 地 方 是 我 媽 媽 舖 的 床 snpapak( ) 參 照 papak 1. 白 去 了 ; 白 來 了.Weyo! Ma nii qmuyux di; Tude, ma ta uxe mpaha tlenga di; snpapak naq ha. 啊 呀!Tude, 怎 麼 下 雨 啦 ; 這 樣 我 們 沒 辦 法 放 陷 阱 ; 白 來 了 [ Toda snqaqay Truku snqaqay] snpila( ) 參 照 pila 1. 因 金 錢 而 做 某 事.Snpila mtswai kiya sa, kika tglayan daha. 聽 說, 那 兄 弟 是 為 了 錢 而 打 起 來 的 snppila( ) 參 照 pila 1. 浪 費 錢.Snppila namu naq; iya mkmhemuc maruy. 你 們 在 浪 費 錢 ; 不 要 隨 便 買 ( 東 西 ) [ Toda snppila Truku snppila] snpusan( ) 參 照 -pusan- 1. 二 次.Mnspusan mangal kana kkkingal seediq. 每 一 個 人 都 拿 兩 次 [ Toda snpusan ] snpusu( ) 參 照 pusu 1. 起 因.Snpusu maanu dheya ga Peko? Kedu bale si pnkseengan daha! Peko, 他 們 是 為 了 什 麼 原 因? 怎 麼 吵 得 那 麼 利 害! [ Toda snpusu Truku snpusu] snqdisi( ) 參 照 qnedis 1. 加 長 ( 祈 使 ).Snqdisi negul nii Tado, ini baka qndisan na. Tado, 把 這 條 繩 子 加 長, 因 它 不 夠 長 [ Toda skbbaraw Truku snqdisi] snqedin( ) 參 照 qedin 1. 為 了 太 太.Snqedin daha dheya ga sa, kii mkseyang. 他 們 因 他 們 的 太 太 而 吵 架 [ Toda snqridin Truku snqrijil] snqitan( ) 參 照 seqic 1. 砍 下 之 物.Snqitan na qbsran mu kanna sekuy nii, saanun miyan qmabil kadu rodux. 這 些 箭 竹 是 我 哥 哥 砍 的, 我 們 要 拿 來 搭 雞 寮 的 牆 [ Toda snqitan Truku snqitan] snqmaan( ) 參 照 sqama 1. 燃 燒.Nii behing snqmaan na Pering Mahung. 這 工 寮 就 是 被 Pering Mahung 燒 的 [ Toda snqmaan Truku snqmaan] snqriyan( ) 參 照 squri 1. 已 削 好 的.Qtai tikuh riduy perih snqriyan na Dakis nii han Takun; ma so hari ga mbiki. Takun, 你 來 看 看 Dakis 削 好 的 鋤 柄 ; 好 像 有 點 彎 曲 snquri( ) 參 照 squri 1. 削 成.Tiyadan ge snquri daha btakan ma qhuni. 捲 線 桿 是 用 竹 子 及 木 材 削 製 的 [ Toda snquri Truku snquri] snrbugan( ) 參 照 -rubu- 1. 已 燉 煮.Snrbugan daha pure rodux nii malu puqun. 這 個 燉 煮 過 的 雞 很 好 吃 [ Toda snrbuwan Truku snrbugan] Page 266 of 393

267 snrebu( ) 參 照 rebu 1. 已 把 尿.Snrebu mu saya bale laqi ga na, ini huwa pthiqi hiya han! 那 個 小 孩 子 才 剛 把 過 尿, 沒 關 係 讓 他 在 那 邊 玩 吧! snresan( ) 參 照 serus 1. 擦 拭.Hani snresan na Obing saya bale ka handay nii. 這 張 桌 子 是 Obing 剛 剛 擦 拭 過 的 [ Toda snrsan Truku snrsan] snriso( ) 參 照 riso 1. 為 某 青 年.Snriso alang Gluban mkseyang ka Lubi daka Awe sa. 聽 說,Lubi 和 Awe 是 為 了 清 流 部 落 的 青 年 ( 吃 醋 ) 而 吵 架 的 snrseno( ) 參 照 rseno 1. 為 了 男 人.So hari mesa snrseno Obing daka Sabung sa, kika mkseyang paru hndure peni. 聽 說, 上 一 次 Obing 和 Sabung 吵 得 很 厲 害 是 為 了 男 人 的 原 故 [ Toda snsnaw Truku snsnaw] snrui( ) 參 照 sneeru 1. 學 習 ( 祈 使 ).Snrui ka snalu na gaga. 去 學 習 他 所 做 的 東 西 [ Toda snrui Truku snrui] snrukan( ) 參 照 saruk 1. 燒 毛.Smkuxun mimah begu rodux snrukan ka tama mu rudan. 我 祖 父 喜 歡 喝 以 燒 毛 處 理 的 雞 湯 [ 本 族 過 去 宰 殺 食 用 牲 畜 的 方 式 是, 宰 殺 之 後 以 燒 烤 的 方 式 將 牲 畜 除 毛 ] snruwan( ) 參 照 sneeru 1. 學 得 ; 學 自.Kanna ani maanu snruwan daha, so ka seediq mkela smmalu. 全 部 的 事 物 都 是 向 那 些 有 經 驗 的 人 學 習 的 [ Toda snruwan Truku snruwan] snsinguc( ) 1. 小 矮 人.Kari rudan cbeyo, niqan seediq mdakil qhuni sunguc, kii kesun daha snsinguc. 以 前 的 老 人 家 說, 有 所 謂 的 小 矮 人 會 在 樹 豆 樹 上 攀 爬 [ Truku snsinguc] snsiqa( ) 參 照 siqa 1. 害 羞.Bleyaq hari kari su Kumu; snsiqa su naq seediq. Kumu, 妳 好 好 說 話 ; 不 然 會 落 人 話 柄 的 [ Toda snsiqa Truku snsiqa] snteran( ) 參 照 setur 1. 已 整 理.Snteran nima kanna hutong nii. 這 些 棉 被 都 是 誰 整 理 的 snteri( ) 參 照 setur 1. 整 理 ; 收 拾 ( 祈 使 ).Tiwas, snteri tikuh lukus na laqi ga kiya hari di. Tiwas, 等 一 下 妳 把 小 孩 的 衣 服 整 理 一 下 [ Truku sntri] snterun( ) 參 照 setur 1. 整 理.Snterun mu naq kiya hari di, paha naq hiya hayan. 我 等 一 下 自 己 會 整 理, 先 擺 在 那 裡 [ Toda sntrun Truku snterun] sntheya( ) 參 照 theya 1. 遠 距 離.Sntheya na cmebu rapic nii ka Puhuk; ye mduwa naq halung na. 這 隻 飛 鼠 是 Puhuk 從 遠 處 射 擊 獵 獲 的 ; 可 能 他 的 槍 枝 性 能 好 [ Toda snthiyaq Truku sndhiyaq] Page 267 of 393

268 sntlexan( ) 參 照 -tilux- 1. 加 熱.Sntlexan su sama ga ribo nii di Lubi? Lubi, 這 鍋 裡 的 菜 妳 加 熱 過 了 嗎? snttilux( ) 參 照 -tilux- 1. 使 他 人 感 到 熱.Iya eyah meyux hini wa; meyah su snttilux seediq. 你 不 要 往 這 裡 擠 ; 會 讓 人 感 到 熱 起 來 [ Truku snccilux] sntuku( ) 參 照 stuku 1. 借 工.Sntuku ku pila ddesun ta ryoko yaku di mesa Iwan. Iwan 說, 她 已 經 賺 了 我 們 旅 行 要 用 的 錢 snugaliq( ) 參 照 galiq 1. 撕 破 了.Ima snugaliq lukus mu nii? 是 誰 把 我 的 衣 服 給 撕 破 了? [ Toda hmliq Truku sngaliq] snugliqan( ) 參 照 galiq 1. 已 被 撕 裂.Snugliqan na bubu mu skeeman ka nii. 這 些 是 我 媽 媽 昨 晚 撕 下 的 snuunux( ) 1. 頭 髮.Mhrehun snuunux de rudan ma ango dhenu. 年 老 時 頭 髮 會 掉 落 而 稀 疏 [ Toda snuunux Truku snuunux] snuyuk( ) 1. 土 蜂.Ye egu riyung klegan ka snuyuk? 土 蜂 有 很 多 種 類 嗎? [ Toda snuyuk Truku snuyuk] snwiqan( ) 參 照 sawiq 1. 摘 ( 葉 ).Nii ka waso bserux snwiqan na bubu su; spui bunga de su qmilo puqul babuy. 這 是 妳 媽 媽 摘 下 的 構 樹 葉 ; 妳 煮 豬 食 ( 飼 ) 料 時, 和 著 地 瓜 去 煮 snyukan( ) 參 照 suyuk 1. 已 搓 成 ( 線 繩 ).Nii snyukan na Puhuk; mkere ssuyuk na heya. 這 是 Puhuk 搓 成 的 線 繩 ; 他 搓 得 ( 很 ) 牢 固 so( ) 1. 如 此 ; 像 這 樣.So laqi ini thei kari rudan, maha naq so kiya rudan duri, uxe thiyun laqi. 像 這 樣 不 聽 老 人 話 的 人, 老 了 以 後 也 不 會 被 孩 子 尊 敬 [ Toda so Truku saw] so klaun( ) 1. 也 許 ; 或 許.So klaun nadis na heya; ini hiti kari duri. 或 許 是 他 帶 來 的 ; 他 沒 有 留 話 交 代 soba( ) 1. 麵.Smkuxun riyung mekan soba ka Tama mu. 我 爸 爸 很 喜 歡 吃 麵 soko( ) 1. 倉 庫.Snalu su sknuwan soko su nii? 你 這 倉 庫 是 何 時 蓋 的? [ 日 ] soni( ) 1. 剛 才.Mneniq hini soni han. Ye wada inu di peni? ( 他 ) 剛 才 還 在 這 裡 不 知 到 哪 裡 去 了? [ Toda soni Truku suni] Page 268 of 393

269 soora( ) 1. 羨 慕.Iya soora na seediq; knbeyax naq duri. 不 要 羨 慕 別 人 ; 自 己 也 要 努 力 [ Toda smura Truku suura] soosa( ) 參 照 osa 1. 去.Kii si soosa su lmanguy yayng, heung su naq pknarux. 你 就 是 要 ( 愛 ) 去 河 裡 游 泳, 你 當 然 會 生 病 soto( ) 1. 總 統.Ma-Ing-Cyo ka soto ta Taywang hini saya. 現 在 我 們 臺 灣 這 裡 的 總 統 是 馬 英 九 [1. Toda sosoto 2. 日 ] soyu( ) 1. 醬 油.Uxe qmnita soyu ka rudan ta cbeyo. Hndure hari ka niqan ta soyu di. 我 們 的 祖 先 是 沒 見 過 醬 油 的 本 族 使 用 醬 油 是 近 代 的 事 [ Toda soyu Truku soyu] spaadis( ) 參 照 adis 1. 託 別 人 帶.Obing, wada mu spaadis Kuras ka kucu su kesa Awi mu de su nntenun. Obing, 妳 若 遇 到 我 的 Awi 時, 跟 他 說 他 的 鞋 子 我 託 Kuras 帶 去 了 spaani( ) 參 照 apa 1. 揹 ( 祈 使 ).Spaani bukuy laqi ga. Kisi ini beyo taqi. 把 孩 子 揹 在 後 背, 如 此 較 容 易 睡 覺 spagi( ) 參 照 sapo 1. 舖 床 ( 祈 使 ).Spagi naq pacang ga denamu taqi kiya hari. 你 們 等 一 下 要 睡 的 時 候 自 己 舖 那 張 厚 布 疋 Spagi qlapo ga han yahun tagi laqi. 先 鋪 床 吧! 小 孩 子 要 來 睡 了 spagun( ) 參 照 sapo 1. 舖 床 ; 舖 平.Spagun ta maanu ttqiyan daha di ha? 他 們 要 睡 的 地 方 我 們 要 用 什 麼 舖 了 呢? spahan( ) 參 照 sapah 1. 築 屋 之 處.Asi ka mtkelang dheran spahan ta, kika tkanun daha qhuni mreemux qtehur. 蓋 房 屋 的 地 基 要 堅 實, 所 以 他 們 會 以 粗 的 原 木 搗 實 ( 地 基 ) spatis( ) 參 照 patis 1. 寫 ; 畫.Ga ku na spatis tegami pdesun mu bubu mu ka Temi. Temi 在 為 我 寫 要 寄 給 我 媽 媽 的 信 [ Toda spatis Truku spatas] spaux( ) 參 照 paux 1. 倒 下.Tqwilaq ku doriq ma spaux ku di. 我 一 陣 暈 眩 後 就 倒 下 去 了 [ Toda spaux Truku spaux] spceka( ) 1. 嘴 唇.Ma ga spceka kanna pdahung quwaq na laqi ga. 那 個 孩 子 的 嘴 唇 都 龜 裂 了 [ Toda padhung quwaq Truku qwaq] spegi( ) 參 照 sepu 1. 數 算 ( 祈 使 ).Spegi piya kanna seediq meyah hini. 算 算 看 總 共 有 多 少 人 要 來 這 裡 [ Toda spuuy Truku spgi] Page 269 of 393

270 speriq( ) 1. 雜 草.Ga mosa qmulah speriq pusu bluqun detama mu. 我 爸 爸 他 們 去 除 柿 子 根 部 的 雜 草 [ Toda spriq ] speriq babuy( ) 1. 馬 齒 莧.Daha klegan ka speriq babuy nii, uka pako ka stabu daha babuy cbeyo. 馬 齒 莧 有 兩 種, 他 們 以 前 拿 來 餵 豬 的 是 葉 子 沒 ( 帶 ) 刺 的 speriq huling( ) 1. 小 舌 菊.Kuxun smkenux huling ma puqun huling duri ka waso na speriq huling. 狗 很 喜 歡 聞 也 會 吃 小 舌 菊 的 葉 子 spesak( ) 1. 扇 子.Qtai spesak Mukan nii bubu; bnaruy mu Hori. 媽, 妳 看 這 支 漢 人 的 扇 子 ; 我 在 埔 里 買 的 spgeriq( ) 參 照 pgeriq 1. 扭 轉 ; 漩 渦.Niqan spgeriq yayung kiya wa; tai hari mosa namu lmanguy hiya. 那 裡 的 河 ( 水 ) 有 漩 渦 喔 ; 你 們 到 那 裡 游 泳 要 小 心 spiyun( ) 參 照 sepi 1. 夢 到.Ani bsiyaq wada mgedang ka sktama mu rudan we, spiyun mu dungan wa. 即 使 我 先 祖 父 已 過 世 很 多 年 了, 我 還 是 會 夢 到 他 耶 [ Toda spiyun Truku spiyun] splawa( ) 參 照 lawa 1. 叫 喊 ; 邀 請.Ga daha splawa ka tama mu, wada sapah na Awi Tado. 他 們 邀 請 我 父 親 到 Awi Tado 的 家 去 了 [ Truku splawa] splhelah( ) 參 照 plhelah 1. 抖 一 抖.Wada splhelah na bubu su ka pala snpagan daha dheran di. 他 們 昨 天 墊 在 地 上 的 布 匹, 已 被 你 媽 媽 抖 好 了 [ Toda spllah Truku splhlah] splukus( ) 參 照 lukus 1. 使 穿 衣.Splukus na lukus mknedux ka laqi na Tapas, ado ka msekuy ngerac. Tapas 為 她 的 孩 子 穿 上 厚 衣 服, 因 外 頭 滿 冷 的 [ Toda splukus ] spooda( ) 參 照 oda 1. 趁 著.Spooda daha keeman mnkuung uka idas, madis slmadac, budi, sbrangan ma harung hiru daha ka seediq alang miyan. 趁 著 一 個 夜 黑 風 高 的 晚 上, 族 人 們 帶 著 獵 刀 和 弓 箭 和 長 矛 和 火 把 sppika( ) 參 照 pika 1. 走 路 一 拐 一 拐 的 樣 子.Hmnuwa Dakis ga? Ma sppika mkkesa? Dakis 是 怎 麼 回 事, 走 路 怎 麼 一 拐 一 拐 的? Sppika mkkesa ka Pawan. Pawa 跛 著 腳 走 路 spruun( ) 參 照 paru 1. 景 仰 ; 敬 重.Spruun ta qmita ka tama bubu ta ma, kanna rdrudan alang ta. 我 們 要 景 仰 我 們 的 父 母, 敬 重 我 們 部 落 的 長 輩 spsapah( ) 1. 房 子 ( 表 示 複 數 ).Ani spsapah daha ge tngiyo sapah paru, ini pntena sapah ta alang hini. 即 使 是 他 們 的 房 子 都 是 大 房 子 ( 高 樓 大 廈 ), 不 像 我 們 部 落 這 裡 的 房 子 Page 270 of 393

271 spui 1( ) 參 照 upu 1. 加 在 一 起 ( 祈 使 ).Spui kana beras ga nganguc ga. 把 在 外 面 的 米 全 部 加 在 一 起 [ Toda spui Truku spui] spui 2( ) 參 照 sepuy 1. 塞 住 ( 祈 使 ).Spui galiq beling ga, kii si ini qluli hunac ka beluh denu. 把 洞 口 塞 住, 豆 子 就 不 會 流 到 底 下 去 了 sputu( ) 1. 鳳 梨.Nii sputu pnesa mu dangi mu Mukan Sotong hii; paru hei na mesa. 這 是 我 向 草 屯 的 漢 人 朋 友 要 的 鳳 梨 ; 他 說 它 的 果 實 是 大 的 spuun( ) 參 照 upu 1. 放 一 起.Mosa kmari gamin keguy runge ka Umin ma, spuun na hmanguc rodux, iyu skmalu rumun mesa. Umin 去 挖 野 苧 麻 的 根, 與 雞 肉 一 起 燉 煮, 說 是 對 肝 病 有 益 的 藥 物 [ Toda spuun Truku spuun] spuwan( ) 參 照 upu 1. 一 起.Ima spuwan su mosa meepah klaali? 你 每 天 都 跟 誰 一 起 去 工 作? spuyan( ) 參 照 sepuy 1. 塞 住.Gaga spuyan galiq oda na, kii ini klgelu qsiya ga. 水 道 被 布 塞 住 了 通 道 ; 所 以 水 無 法 流 動 [ Toda spuyan ] sqada( ) 參 照 qada 1. 丟 掉 ; 丟 擲.Sqada su muwa ka tthiqun laqi kiya di. 你 幹 嘛 把 小 孩 的 玩 具 給 丟 了 [ Toda sqada Truku sqada] sqama( ) 1. 燃 燒.Nima sapah ga sqama gaga? 誰 的 家 燒 起 來 了? [ Toda sqama Truku sqama] sqapah( ) 參 照 qapah 1. 黏 著.Sqapah rupun de puqun ka hlama nii. 這 糖 果 會 黏 牙 齒 [ Toda sqapah Truku sqapah] sqatan( ) 參 照 qatan 1. 夾.Sqatan su muwa birac laqi ka kiya di? 你 怎 麼 用 ( 它 ) 來 夾 小 孩 的 耳 朵? [ Toda pqcun Truku sqatan] sqaun( ) 參 照 siqa 1. 害 羞 ; 客 氣.Sqaun riyung seediq ka Awi Tone, ado ka seediq msratuc ka heya. Awi Tone 很 受 人 尊 重, 因 他 是 播 種 祭 司 [ Toda sqaun Truku sqaun] sqbahang( ) 1. 聽.Kika sqbahang mu ba kari daha; teta maanu ka ga daha srengo. 我 很 注 意 聽 他 們 說 的 話 ; 聽 聽 他 們 在 講 些 什 麼 [ Toda qbhangun Truku sqbahang] sqerul( ) 參 照 qerul 1. 燒 焦.Ma wada sqerul ido nii di? 這 鍋 飯 怎 麼 燒 焦 了? Maanu so sqerun kii? Ye uxe ido ga namu hprayun? 什 麼 東 西 烤 焦 了? 是 不 是 你 們 煮 的 飯 煮 焦 了? [ Toda sqrul Truku sqrul] Page 271 of 393

272 sqheyan( ) 1. 聲 音 沙 啞.Kiya naq hengak na tama mu; heung naq so sqheyan hari. 我 爸 爸 的 聲 音 就 是 那 樣 ; 本 來 就 有 一 點 沙 啞 sqilic( ) 參 照 qilic 1. 剝 皮 ; 削 皮.Niqan naq yayu sqilic daha sibus ka Plmukan. 閩 南 人 有 專 為 削 甘 蔗 用 的 刀 具 [ Toda sqilic Truku sqilic] sqiri( ) 參 照 qiri 1. 繞 著.Sqiri daha qapan baga daha de mnuqah ka mqedin. 婦 女 們 捻 紗 時 會 繞 在 手 掌 上 [ Toda sqiri Truku sqiri] sqitan( ) 參 照 seqic 1. 砍 除.Qmuru bngerux tunun daha qlapo rudan ta cbeyo, mangal qmuru na saadux, sqitan daha ka rabu na. 我 們 的 祖 先 採 集 五 節 芒 的 梗 編 床, 取 其 硬 梗 的 部 分, 而 將 嫩 的 部 分 砍 除 [1. Toda sqitan Truku sqitan 2. 可 編 製 為 本 族 傳 統 住 屋 床 舖 的 素 材 約 有 三 種 :1. 桂 竹 竹 片 2. 箭 竹 桿 3. 五 節 芒 梗 ] sqiti( ) 參 照 seqic 1. 砍 ( 祈 使 ).Sqiti cida na, ado so malu phlanun. 把 它 的 枝 椏 砍 掉, 那 樣 比 較 好 扛 [ Toda sqiti Truku sqici] sqitun( ) 參 照 seqic 1. 砍 除.Ma su wada sqitun di? Uxe pbaka qndisan na di wa. 你 怎 麼 把 它 砍 掉 了? 它 的 長 度 會 不 夠 耶 [ Toda sqitun Truku sqitun] sqlinga( ) 1. 夢 遊.Qmita ta seediq sqlinga dige; iya naq ttui mesa kari rudan. 族 老 們 說 : 當 我 們 看 到 夢 遊 的 人, 不 要 把 他 叫 醒 sqmai( ) 參 照 sqama 1. 焚 燒 ( 祈 使 ).Sqmai sudu gntuwan su qnalang sama ga di. 把 你 堆 積 在 菜 園 裡 的 雜 草 燒 掉 [ Toda sqmai Truku sqmai] sqmaun( ) 參 照 sqama 1. 燃 燒.Sqmaun su wara nii di? 你 要 把 這 稻 草 燒 了 嗎? Wada sqmaun Umin kanna ka sudu mdengu di. Umin 已 經 把 乾 草 全 燒 光 了 [ Toda sqmaun Truku sqmaun] sqquru( ) 1. 貪 心.Naqah sqquru riyung ka ita seediq muudus bobo dheran nii. 我 們 人 活 在 世 上, 太 貪 心 是 不 好 的 sqquyux( ) 參 照 quyux 1. 冒 著 雨.Sqquyux meepah tama bubu miyan cbeyo. 我 們 的 父 母 親 以 前 常 冒 著 雨 工 作 [ Toda sqquyux Truku sqquyux] sqrahuq( ) 參 照 rahuq 1. 鬆 脫.Ga sqrahuq ahing na laqi Dakis Pawan, so hari mesa tnkuran na taapa didensya. Dakis Pawan 的 小 孩 肩 膀 脫 臼, 聽 說 是 騎 腳 踏 車 跌 跤 所 致 [ Toda sqrahuq Truku sqrahuq] Page 272 of 393

273 sqrase( ) 參 照 qaras 1. 高 興 ( 祈 使 ).Sqrase ta msterung laqi ta, maho ta tikuh han. 我 們 喝 一 點 吧! 讓 我 們 為 我 們 的 孩 子 結 婚 而 高 興 [ Toda sqrasay Truku sqrasay] sqrasi( ) 參 照 qaras 1. 使 高 興 ( 祈 使 ).Nngii rmeno hii wa; sqrasi tikuh. 跟 他 開 開 玩 笑 嘛 ; 讓 他 高 興 一 點 [ Toda sqrasi Truku sqrasi] sqrelun( ) 參 照 qerul 1. 燒 焦.Wada sqrelun pure na Dakis ka ido nii di. Dakis 把 這 鍋 飯 給 煮 焦 了 [ Toda psqrngun Truku sqlung] sqrii( ) 參 照 squri 1. 削 除 ( 祈 使 ).Iya sqrii da. Maha scuqi epux riyung di. 不 要 再 削 了 ; 會 變 的 太 薄 了 耶 [ Toda sqrii Truku sqrii] sqriyan( ) 參 照 squri 1. 削 除.Wada sqriyan na Pidu ka gikus tinun mu tokan di. 我 織 網 袋 的 梭 子 已 被 Pidu 給 削 好 了 [ Toda sqriyan Truku sqriyan] sqriyun( ) 參 照 squri 1. 削 除.Ga sqriyun na tama mu riduy su parih. 我 爸 爸 在 削 整 你 的 鋤 頭 柄 [ Toda sqriyun Truku sqriyun] squri( ) 1. 削.Squri isu riduy na slmadac nii Pinang. Pinang, 你 來 削 這 把 獵 刀 的 握 把 [ Toda squri Truku squri] squwaq( ) 參 照 quwaq 1. 吵 鬧.Ima ga snkeeman squwaq sapah su hii ciga Roro? Roro, 昨 天 是 誰 在 你 家 吵 到 很 晚? [1. Toda squwaq Truku squwaq 2.Roro 是 賽 德 克 族 男 性 族 人 的 綽 號, 並 非 傳 統 名 字 ] sqwaqan( ) 參 照 quwaq 1. 吵.Wada namu sqwaqan da; wada qduriq ka rapic ga di. 被 你 們 吵 到 了 ; 飛 鼠 已 經 跑 ( 飛 ) 掉 了 [ Toda sqwaqan Truku sqwaqan] sqwaqi( ) 參 照 quwaq 1. 吵 ( 祈 使 ).Iya sqwaqi laqi ga ha; hani ba mntaqi saya bale. 不 要 吵 到 那 小 孩 ; 他 剛 剛 睡 著 [ Toda sqwaqi Truku sqwaqi] sqwaqun( ) 參 照 quwaq 1. 吵.Wada sqwaqun deuma mneyah theyaq hini da laqi nii, kika tutuy di. 這 小 孩 被 來 這 裡 聊 天 的 Uma 她 們 吵 到 ( 醒 ) 了, 所 以 醒 了 [ Toda sqwaqun Truku sqwaqun] sqyexan( ) 參 照 quyux 1. 雨 淋 之 處.Sqyexan quyux hiya Tado, adis hini qyqeya namu kii. Tado, 那 邊 是 雨 水 淋 得 到 的 地 方, 把 你 們 的 東 西 拿 到 這 裡 來 [ Toda sqyuxan Truku skyuxan] sqyexi( ) 參 照 quyux 1. 使 淋 雨 ( 祈 使 ).Sqyexi nganguc ga ngaba kii han, ado so tkaangal rutiq na. 把 那 鐵 皮 放 在 庭 院 那 裡 淋 雨, 這 樣 可 以 讓 它 上 面 的 髒 東 西 脫 掉 [ Toda sqyuxi Truku Page 273 of 393

274 sqixi] 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 sqyexun( ) 參 照 quyux 1. 會 被 雨 淋 到.Paha behing truma tnabus ga Lulu, sqyexun quyux di. Lulu, 把 米 糠 收 到 柴 屋 裡, 會 被 雨 淋 到 的 [ Toda sqyuxun Truku sqixun] sragi( ) 參 照 -saro- 1. 整 平 ( 祈 使 ).Sragi ka snaro namu han ma, spagi bngerux denu. 你 們 先 把 床 架 架 平, 用 五 節 芒 舖 上 sragun( ) 1. 錦 蛇.Quyu sragun we ini khrenang ngungu na heya. 錦 蛇 的 尾 巴 不 會 發 出 聲 響 [ Toda quyu boli Truku quyu bbuyu] sraki( ) 1. 遣 使 ; 誘 餌.Iya sraki laqi Dakis; asi naq sai mangal isu. Dakis, 你 不 要 遣 使 小 孩 子 了 ; 你 乾 脆 自 己 去 拿 sraun( ) 參 照 soora 1. 羨 慕.Sraun ta maanu ka seediq mtbleyaq; ini huwa de niqan puqun ta ido. 我 們 羨 慕 什 麼 生 活 優 裕 的 人, 我 們 有 飯 吃 就 可 以 了 srbegan( ) 參 照 rebu 1. 小 便.Srbegan saku bukuy slaqi su cbeyo, saapa su mu. 你 以 前 小 的 時 候, 你 在 我 背 著 你 時 撒 尿 srbegi( ) 參 照 rebu 1. 小 便.Iya srbegi tuqin camac kii; uxe mooda hii di wa. 不 要 在 獸 徑 上 小 便 ; 不 然 獵 物 不 會 經 過 那 裡 了 srbegun( ) 參 照 rebu 1. 小 便.Ma su ga srbegun ka hatang mu tabu rodux kiya di? 你 怎 麼 在 我 本 來 要 餵 雞 的 食 料 上 小 便 呢? srbugi( ) 參 照 -rubu- 1. 燉 煮 ; 煮 軟 ( 祈 使 ).Srbugi rodux gaga! 將 那 隻 雞 燉 煮 了 吧! [1. Toda srbui Truku srbugi 2.srbugi 是 賽 德 克 平 常 煮 菜 的 方 式 之 一, 賽 德 克 最 常 用 的 煮 食 方 式 是 用 水 煮 熟, 而 燉 煮 則 是 常 用 煮 法 之 一 ] srbugun( ) 參 照 -rubu- 1. 燉 煮.Srbugun daha hmanguc rodux. 他 們 用 燉 煮 的 方 式 煮 雞 [ Toda srbuun Truku srbugun] srebu( ) 1. 撒 尿 ; 小 便.Asi miyan srebu nganguc yami cbeyo; uka sapah ssbregan ciida han. 我 們 以 前 是 直 接 屋 外 小 便, 因 那 時 候 沒 有 廁 所 [ Toda chmu Truku shmu] sreeru( ) 參 照 eru 1. 使 沾 上.Sreeru daha soyu mekan rodux hnaguc qusiya nii. 他 們 將 水 煮 雞 沾 著 醬 油 吃 Page 274 of 393

275 sreesa( ) 1. 天 將 暗.Meyah ku sreesa mesa tama mu. 我 爸 爸 說 天 將 暗 的 時 候 回 來 [ Toda srsaw Truku sreesa] sresan( ) 參 照 serus 1. 抹 掉 ; 擦 拭.Uka sresan ma meniq naq hiya klaali ka patis daha dqeras. 他 們 臉 上 的 文 面 無 法 抹 掉 且 永 遠 在 那 裏 sresi( ) 參 照 serus 1. 擦 拭 ( 祈 使 ).Sresi beyuq su doriq han. 先 將 你 的 眼 淚 擦 拭 一 下 [ Toda srsi Truku srsi] sresun( ) 參 照 serus 1. 擦 拭.Sresun namu maanu ka geluq harung nii di? 這 琉 球 松 的 油 脂 你 們 要 用 什 麼 擦 拭? [ Toda srsun Truku srsun] srhuqun( ) 參 照 rahuq 1. 漏 掉.Hawan bale; wada srhuqun na Rudo ka paru na, 好 可 惜, 大 的 被 Rudo 給 抓 漏 了 [ Toda srhuqun Truku srhuqun] sricuh( ) 參 照 ricuh 1. 擦 ( 藥 ; 油 漆 ; 口 紅 ).Ga ku na sricuh iyu malu ka ising mesa bubu mu. 我 媽 媽 說 : 醫 生 為 我 擦 上 好 的 藥 sripa( ) 1. 拖 鞋.Ga naqah sripa mu nii di. 我 這 雙 拖 鞋 壞 掉 了 [ Toda sripa Truku sripa] sriso( ) 參 照 riso 1. 年 輕 的 時 候.Ini kela msekuy sriso han, ini so rudan ku saya di. 年 輕 時 不 怕 ( 不 知 道 ) 冷, 不 像 現 在 我 年 紀 大 了 ( 會 怕 冷 ) [ Toda crisaw Truku srisaw] sriyung( ) 1. 經 常.Ini sriyung mimah sino ka tama mu. 我 爸 爸 是 不 常 喝 酒 的 [ Toda knttu Truku sriyung] srkunux( ) 1. 咬 人 貓.Sudu so hari qmiyuc de, daun tmaruy ka srkunux nii. 咬 人 貓 是 觸 碰 到 它 就 如 被 咬 到 的 草 [ Toda dkiya Truku srkunux] srmiqan( ) 參 照 seriq 1. 遷 怒.Ma kika seediq ini kela ali ka smriqan na; maanu kiya di? 他 怎 麼 遷 怒 那 些 無 關 的 人 呢 ; 怎 麼 ( 可 以 ) 那 樣 呢? srmui( ) 參 照 rumu 1. 使 成 稀 ( 飯 ).Srmui ido mnsngari ceka na ali di Robo, puqul mu yaku. Robo, 把 中 午 的 剩 飯 煮 成 稀 飯, 我 要 吃 srmusaq( ) 1. 混 濁.Ma ani ini quyux srmusaq qsiya yayung nii? 沒 下 雨 這 河 水 怎 麼 是 混 濁 的? [ Toda smusaq Truku srmusaq] Page 275 of 393

276 srnecux( ) 1. 水 患.Srnecux paru texan cbeyo; wada na daun mangal ciida ka sapah ta dapa. 以 前 曾 發 生 大 洪 水 ; 我 們 的 牛 舍 就 在 那 一 次 的 洪 水 被 沖 毀 [ Toda rngcux Truku srnsux] srngedi( ) 1. 多 蒼 蠅 的.Mita so srngedi ka seediq mnosa tmlenga de, mkela mesa ye ga moda hii ka camac denu. 當 獵 人 看 到 蒼 蠅 紛 飛 的 狀 態 時, 就 能 判 斷 獵 物 是 否 中 陷 [1. Toda srdngiyan Truku srngji 2. 屬 本 族 狩 獵 文 化 的 一 環 ] srnuun( ) 參 照 sneeru 1. 仿 效 ; 學 習.Srnuun ta kanna ka oda malu han ma. 我 們 要 把 好 的 經 驗 都 學 習 起 來 [ Toda srnuun Truku srnuun] srpungan( ) 參 照 rapung 1. 發 霉.Ga srpungan da ido ga; iya puqi di. 那 個 飯 已 經 發 霉 了, 不 要 吃 了 [ Toda srpungan ] srqemu( ) 1. 玉 米.Smkuxun riyung mekan srqemu kanna ka seediq tnsapah mu. 我 家 裡 的 人 都 很 喜 歡 吃 玉 米 [ Toda lhngay ] srrapung( ) 參 照 rapung 1. 發 霉.Ma ga srrapung hari sama nii di; lixi denu. 這 菜 好 像 已 經 發 霉 了 ; 丟 掉 吧 srriyux( ) 參 照 riyux 1. 輪 流 ; 替 換.Ani miyan asi srriyux mosa qmquli qcurux ge, uka ba nngalan nami. 即 使 我 們 輪 流 下 水 去 徒 手 抓 魚, 我 們 的 魚 獲 量 很 少 Srriyux ta han wa, gisu ku mtgiya tunux di. 我 們 先 替 換 一 下, 我 正 在 頭 暈 [ Toda srriyux Truku srriyux] srtiqi( ) 參 照 rutiq 1. 弄 髒.Iya srtiqi lukus su wa! Plkusun su kusun na. 你 不 要 把 衣 服 給 弄 髒 了! 你 明 天 還 要 穿 [ Toda srtiqi Truku srciqi] srugi( ) 參 照 siru 1. 戴 ; 掛 ( 祈 使 ).Srugi isu slmadac nii Umin, maapa ku laqi ka yaku.. Umin, 你 來 戴 掛 這 獵 刀, 我 要 揹 小 孩 [ Toda srui Truku srugi] srugun( ) 參 照 siru 1. 戴 掛.Srugun daha nduyung duri wa; kedang lnhugan daha laqi mqedin cbeyo. 以 前 的 女 孩 子 們 會 將 她 們 串 成 的 菖 蒲 珠 子 戴 在 脖 子 上 [ Toda sruun Truku srugun] srukan( ) 參 照 saruk 1. 燒 毛.Srukan daha gasu ka saya rodux di, ini so cbeyo smaruk puniq. 現 在 他 們 是 用 瓦 斯 來 燒 除 雞 毛 了, 跟 以 前 用 火 燒 除 不 一 樣 sruki( ) 參 照 saruk 1. 燒 毛 ( 祈 使 ).Sruki yamu ka babuy ga; sao ku lmepax yayu ka yaku hayan. 你 們 來 燒 除 豬 的 毛 ; 我 先 去 磨 刀 子 Page 276 of 393

277 srukun( ) 參 照 saruk 1. 燒 除 毛.Ye ta srukun bibi nii, ya ta byuhun? 這 隻 鴨 我 們 是 要 燒 毛, 還 是 拔 毛 ( 處 理 )? srutiq( ) 參 照 rutiq 1. 使 髒.Plkusi abuh berah na, kii ini srutiq lukus. 給 他 穿 圍 兜 就 不 會 弄 髒 衣 服 sruwa( ) 1. 答 應 ; 允 諾.Ini sruwa pposa seno riso ita Seediq duma Plmukan mesa kari daha. 我 所 聽 到 的 說 法 是, 有 的 漢 人 不 願 ( 將 他 的 ) 女 兒 嫁 給 我 們 族 人 [ Toda sruwa Truku sruwa] srwai( ) 參 照 sruwa 1. 允 許.Kesi bubu su, srwai ku texan nii han kesi, uxe ku puso kiya ka bobo na di kesa. 跟 妳 媽 媽 說, 這 次 ( 請 妳 ) 原 諒 我, 下 次 我 不 會 再 那 樣 了 sryuxan( ) 1. 輪 流.Sryuxan ku na mapa tama bubu mu mosa pqita mnarux hndure. 上 一 次 我 父 母 輪 流 揹 著 我 去 ( 醫 院 ) 看 病 [ Toda sryuxan Truku sryuxan] sryuxi( ) 參 照 riyux 1. 輪 流 ( 祈 使 ).Yako, sryuxi mheyan yamu ka Mangis ga qhuni nii. Yako, 這 木 頭 你 和 Mangis 輪 流 揹 著 [ Truku sryuxi] sryuxun( ) 參 照 riyux 1. 輪 流.Muupu kingal dapa seediq ta pyqeyaq cuuxan, kika sryuxun daha dmudul. 以 前 我 們 的 族 人 耕 作 水 田 是 共 同 養 一 頭 牛, 所 以 他 們 會 輪 流 飼 養 牠 [ Toda sryuxun Truku sryuxun] ssaan( ) 參 照 osa 1. 去.Dgiyaq sipo ga ssaan daha phuling debakun Torih. 對 面 那 座 高 山 是 Bakun Torih 他 們 常 去 狗 獵 的 地 方 ssais( ) 參 照 sais 1. 為 某 人 而 縫.Ssais su ima ka lukus nii? 這 件 衣 服 你 要 縫 給 誰? ssalu( ) 參 照 salu 1. 製 作.Kingal naq ssalu na puqan seediq kii. Bale na rbruban puniq de mhedu smmalu. 那 個 人 製 作 煙 斗 的 方 法 很 特 別 作 好 之 後, 他 會 用 火 燻 烤 [ Toda ssalu Truku ssalu] ssapo( ) 參 照 sapo 1. 床 單.Shilo daha ka pala paru ma ssapo daha qlapo duri. 他 們 把 大 被 褥 拿 來 蓋 也 拿 來 舖 床 [ Toda ssapaw Truku ssapaw] ssaun( ) 參 照 osa 1. 去.Rcilung pusu qsiya daya hiya ssaun daha lmanguy. 上 面 水 源 地 的 深 潭 是 他 們 常 去 游 泳 的 地 方 sseediq( ) 參 照 seediq 1. 人 們 ( 複 數 ).Mnoda ku rhengun namu hii ciga; ma uka sseediq ka sapah namu. 昨 天 我 有 經 過 你 們 的 家 門 口 ; 但 你 們 家 沒 什 麼 人 [ Toda ssediq Truku sseejiq] Page 277 of 393

278 ssiyo( ) 參 照 siyo 1. 旁 邊.Bobo mnekan ido bbiyan, mtlibu ssiyo tama daha ka laqi, ma mtara mbahang kari. 吃 過 晚 餐 後, 孩 子 們 圍 在 父 親 的 旁 邊, 等 聽 故 事 Daun daha paha ssiyo pusu na ka tayhi. Ini asi psai pusu na bale. 他 們 將 肥 料 撒 在 根 的 周 圍, 不 直 接 撒 在 根 部 [ Toda ssiyaw Truku ssiyaw] ssiyun( ) 參 照 sisi 1. 篩.Ssiyun daha sisi ka sino, ma qpeun daha. 她 們 會 將 酒 釀 用 篩 子 濾 過, 再 將 酒 汁 擰 出 來 [ Truku ssiyun] ssliyan( ) 參 照 seli 1. 收 集 處.Hiya ssliyan daha btunux. 那 邊 是 他 們 收 集 石 頭 的 地 方 [ Toda ssliyan Truku ssliyan] ssmalu( ) 參 照 salu 1. 為 某 人 製 作.Wada ku na ssmalu kingal wahu ka Sapu. Sapu 為 我 製 作 了 一 條 背 帶 ssresan( ) 參 照 serus 1. 擦 拭.Uka ssresan ka patis daha dqeras rudan ta cbeyo. 我 們 祖 先 臉 上 的 文 面 是 無 法 拭 去 的 [1. Toda ssrsan Truku ssrsan 2." 文 面 " 本 族 稱 "patis dqeras", 一 直 以 來 被 外 界 稱 之 為 " 黥 面 ", 實 則 兩 者 的 原 始 意 涵 是 完 全 不 同 的 本 族 的 文 面 代 表 著 個 人 身 為 賽 德 克 人 的 榮 耀, 非 以 作 奸 犯 科 之 身 而 文 面, 文 於 顯 著 的 人 臉 上 亦 強 烈 地 表 示 個 人 族 群 之 所 屬 ] sssama( ) 參 照 sama 1. 似 野 菜 味.Maanu hengac kiya? Ma sssama sknexun? 那 是 什 麼 味 道? 怎 麼 聞 起 來 有 野 菜 的 味 道? [ Toda sssama Truku sssama] sssino( ) 參 照 sino 1. 酒 味.Ma su sssino nana Puhuk, knhenu wada su mahun skeeman? Puhuk, 你 怎 麼 還 有 酒 味, 你 昨 晚 是 喝 了 多 少? sssunguc( ) 參 照 sunguc 1. 味 道 像 樹 豆.Kedu knmalu begu nii, ma sssuguc. 這 個 湯 的 味 道 真 好, 有 樹 豆 的 味 道 Gaga su pure sunguc? Ma sssuguc sknexun? 你 在 煮 樹 豆 嗎? 怎 麼 有 樹 豆 的 味 道? [ Toda sssunguc Truku sssunguc] stama( ) 1. 駐 足.Ga stama ludux qhuni baro ka kingal tekung. 有 一 隻 貓 頭 鷹 駐 足 在 樹 梢 頂 上 [ Toda stama Truku ttama] starin( ) 1. 跳 躍.Mhemuc starin so uciicin ka rapic meniq qhuni baro; uka ba llnguwan. 樹 上 的 飛 鼠 到 處 跳 來 跳 去 ; 很 難 ( 無 法 ) 瞄 準 牠 staring( ) 1. 跳 躍.Uka mu bbuwan rqebux kiya, knteetu staring so hyhiya. 我 無 法 射 擊 那 隻 狐 狸, 牠 不 停 的 跳 來 跳 去 [ Toda storil Truku sbowtaw] stdahu( ) 參 照 tdahu 1. 炫 耀.Ye na maanu kii ka Bakan Dakis ga? Wano ba laqi na stdahu na. 不 知 Bakan Page 278 of 393

279 Dakis 是 怎 麼 回 事, 一 直 炫 耀 自 己 的 孩 子 [ Truku stdahu] steetu( ) 參 照 teetu 1. 剁.Naqah steetu buuc paru ka slmadac, ngapan denu. 獵 刀 不 適 宜 拿 來 剁 切 大 骨 頭, 會 鈍 掉 stenge( ) 1. 滿 了.Ga stenge da, lebi gsiya ga di. 已 經 滿 了, 水 可 以 關 了 [ Toda thngay ] steqan( ) 參 照 setuq 1. 用 斷 處.Baka steqan kndalax hini, maha scuqi bbaro di. 從 這 裡 弄 斷 剛 好, 再 過 去 就 太 長 了 steqi( ) 參 照 setuq 1. 使 斷 ; 弄 斷.Asi steqi kndalax hini da; baka knbrawan na di. 就 從 這 裡 剪 斷 ; 它 已 夠 長 了 stequn( ) 參 照 setuq 1. 弄 斷.Wada mu stequn, scuqi bbaro da. 因 為 它 太 長, 我 把 它 弄 斷 了 sterung( ) 1. 遇 到.Wada mu sterung eluw swaye daya hii tama su. 我 在 上 面 的 叉 路 遇 到 你 爸 爸 [ Toda strung Truku strung] stexal( ) 1. 有 一 次.Stexal cbeyo, murux ku naq mosa lmiqu. Egu ba ka nngalan mu ma, ini mu qlengi mapa di. 從 前 有 一 次, 我 獨 自 上 山 狩 獵 我 獵 到 很 多 獵 物, 但 我 無 法 全 部 揹 回 ( 家 ) stgesa( ) 參 照 tgesa 1. 用 以 教 育 的.Mgaya riyung ka rudan ta cbeyo ma, stgesa daha laqi ka gaya. 我 們 的 先 祖 是 謹 守 傳 統 禮 規 的, 他 們 會 將 傳 統 禮 規 教 導 給 子 女 [ Toda stusa Truku stgsa] stgiya( ) 參 照 tgiya 1. 捲 線 之 用.Niqan naq stgiya daha bgiya. 我 的 祖 母 使 用 打 緯 棒 來 做 為 捲 線 的 用 途 Bubu mu rumego: kiya ka stgiya daha. 我 母 親 說 : 那 就 是 捲 線 用 的 [ Truku stgiya] sthedu( ) 參 照 thedu 1. 被 淋 濕.Gisu sthedu kanna laqi nii da! 這 些 小 孩 子 都 被 淋 濕 了 stinun( ) 參 照 tinun 1. 編 ; 織.Malu riyung ka rudan kiya; stinun ku na capang mknedux. 那 位 老 人 家 非 常 好 ; 她 為 我 織 厚 的 被 褥 stkelang( ) 參 照 -tkelang- 1. 搗 得 扎 實.Stkelang isu ka daha pusu eruc ga di ha? 那 兩 根 柱 子 的 根 部 就 由 你 來 搗 實 吧, 好 嗎? stkemu( ) 1. 萎 縮 ; 萎 靡 不 振.Uxe ga mpunu rodux nii? ma ga stkemu. 這 隻 雞 是 不 是 感 染 了 雞 瘟?( 牠 ) 怎 麼 萎 縮 著 Page 279 of 393

280 stklangi( ) 參 照 -tkelang- 1. 搗 實 ; 使 堅 硬 ( 祈 使 ).Stklangi pusu eruc na hlingan ga Cili, ado so mkere. Cili, 把 曬 衣 竿 木 柱 的 根 部 搗 實, 這 樣 才 會 堅 硬, stkuhan( ) 參 照 tikuh 1. 一 點 一 點.Wada skuhan mahu na Mahung kanna lukus laqi gntuwan hini di. 堆 在 這 裡 的 小 孩 衣 物 已 被 Mahung 一 點 一 點 地 洗 好 了 [ Toda stkuhan Truku stkuhan/stwayun] stkuhi( ) 參 照 tikuh 1. 一 點 一 點 ( 祈 使 ).Stkuhi naq meepah yamu ka dheran hniti na tama namu nii denu. 你 們 父 親 留 下 的 土 地, 你 們 就 一 慢 慢 地 去 整 頓 吧 [ Toda stkuhi Truku stkuhi] stkuhun( ) 參 照 tikuh 1. 一 點 一 點.Seediq malu riyung ka pai Uma. Ani tikuh ba ka so ppuqun we skkuhun na maasuw pntikuh kanna laqi. Uma 這 位 長 者 是 非 常 善 良 的 人 即 使 是 一 點 點 的 食 物 也 會 剖 成 一 小 塊 一 小 塊 分 給 小 孩 們 Asi naq stkuhun peekan ido laqi, kii si ini cqiri. 小 孩 子 要 一 點 一 點 的 餵 才 不 會 噎 到 [ Toda stkuhun Truku stkuhun] stlexan( ) 參 照 -tilux- 1. 加 熱.Ga na stlexan supih biciq ka damac nngari ciga. 他 在 用 小 鍋 子 加 熱 昨 天 剩 下 的 菜 餚 stlexi( ) 參 照 -tilux- 1. 加 熱 ( 祈 使 ).Stlexi tikuh begu nii dungan Awe; ga tleetu di. Ape, 把 這 湯 再 加 熱 一 下 ; 已 經 涼 掉 了 stlexun( ) 參 照 -tilux- 1. 加 熱.Ga stlexun na bubu mu ka wawa boyak; tara tikuh han. 我 媽 媽 正 在 把 山 豬 肉 加 熱 ; 稍 等 一 下 stmaun( ) 參 照 stama 1. 依 靠.Wano isu ka stmaun nami. 我 們 全 都 依 靠 你 stmui( ) 參 照 timu 1. 撒 ( 放 ) 鹽 巴 ( 祈 使 ).Stmui tikuh siyang ga Utun; ga mu ini psai timu nana. Utun, 你 把 豬 肉 撒 一 些 鹽 巴 ; 我 還 沒 放 鹽 巴 [ Truku stmui] stmuun( ) 參 照 timu 1. 用 鹽 醃 漬.Stmuun daha timu ka so siyang bnaruy daha ma, so wawa nngalan daha ka rudan ta cbeyo. 我 們 的 先 祖 們 常 將 他 們 買 來 的 豬 肉 和 獵 獲 的 獵 肉 用 鹽 巴 醃 漬 [ Toda stmuun Truku stmuun] stmuwan( ) 參 照 timu 1. 以 鹽 醃 漬.Asi ka stmuwan timu ka qmamas sama ma; uka ta timu ka ita Seediq cbeyo; ye ta ba tnugsaan na Plmukan. 醃 菜 一 定 要 加 鹽 巴 ; 但 我 們 賽 德 克 人 以 前 沒 有 鹽 巴 ; 可 能 是 漢 人 教 我 們 的 吧! [ Toda stmuwan Truku stmuwan] stngai( ) 參 照 stenge 1. 充 滿 ( 祈 使 ).Stngai kanna supih qsiya ga han, maha uka qsiya kusun di. 將 所 有 的 鍋 子 都 裝 滿 水 ; 明 天 會 停 水 [ Toda thngai ] Page 280 of 393

281 strengan( ) 參 照 sterung 1. 匯 流 處.Ga strengan daya hii pusu miyan qsiya. 我 們 水 圳 的 源 頭 是 在 上 游 的 匯 流 處 [ Toda strngan Truku strngan] sttikuh( ) 1. 一 點 一 點.Sttikuh qmemul namu laqi. Pcqirun namu di. 你 們 餵 小 孩 時 要 一 點 一 點 的 餵 ; 不 然 你 們 會 把 他 給 噎 住 [ Toda sttikuh Truku stcikuh] stuku( ) 1. 賺 取.Ini stuku pila duri ka seediq kii; ye na ga sdanga maanu ka laqi na. 那 個 人 不 去 賺 錢 ; 不 知 他 如 何 撫 養 他 的 小 孩 [ Toda stuku Truku stuku] su( ) 1. 你 ( 代 名 詞 ).Niqan putung su? 你 有 火 柴 嗎? [ Toda su Truku psgaaw] sudu( ) 1. 草.Hai tmatak sudu neepah su han. 先 去 砍 除 你 田 裡 的 草 吧 [ Toda sudu Truku sudu] sudu cubu( ) 1. 毛 苦 蘵.Bale so mgcubu biciq qtaan ka hei na sudu cubu. 毛 苦 蘵 果 實 看 起 來 像 小 汽 球 ( 膨 脹 貌 ) [ Toda poq Truku tepoq] sudu dahung( ) 1. 塔 花.So mblawa qtaan ka waso daka bubu na sudu dahung nii. 塔 花 草 的 枝 葉 看 起 來 如 藍 紫 色 [ Toda speriq dahung Truku speriq dahung] sudu kuya( ) 1. 地 膽 草.Ye daha bale wada ngalan sudu tmaku cbeyo ka sudu kuya nii. 他 們 以 前 可 能 有 將 地 膽 草 當 作 煙 草 ( 來 抽 ) [ Toda kuya Truku kuya] sudu ngucun( ) 1. 腺 萼 馬 藍.Sngngucun ka qmuru na sudu ngucun nii. 腺 萼 馬 藍 草 的 莖 幹 猶 如 鼻 涕 狀 sudu rhenuk( ) 1. 台 灣 土 黨 蔘.So hari rhenuk waso na qtaan ka sudu rhenuk nii, ani si ini puqi ka hei na. 台 灣 土 黨 蔘 的 葉 子 看 起 來 像 草 莓, 但 它 的 果 實 不 能 吃 [ Toda telulu ] sugan( ) 參 照 asuw 2 1. 分 給 ; 分 送.Ga ku na sugan kingal lukus haykyu ka yaku duri. 我 也 分 到 一 件 ( 教 會 ) 配 給 的 衣 服 sugi( ) 參 照 asuw 2 1. 分 東 西 ( 祈 使 ).Sugi yamu ka aring ga rawa ga denu. 籃 子 裡 的 桃 子 你 們 拿 去 分 sugun( ) 參 照 asuw 2 1. 分 送.Wada nami sugun yami ka Mona mnsngari na di. 剩 下 的 我 和 Mona 分 掉 了 [ Truku sugun] sujyo( ) 1. 修 女.Hani mneyah hndure hari ka sujyo nami. 我 們 的 修 女 是 最 近 才 來 的 [ 日 ] Page 281 of 393

282 suke( ) 1. 已 曬 乾 的 豆 子.Nima suke su nii Rabe, kedu kneegu? Rabe, 妳 這 些 豆 子 是 誰 的, 怎 麼 那 麼 多? [ Toda sukay Truku sukay] suke rako( ) 1. 紅 豆.Beluk pais kesun daha ka suke rako nii duri. 他 們 也 稱 紅 豆 為 " 敵 人 豆 "( 直 譯 ) [1. Toda sukay rakaw Truku sukay rakaw 2. 本 族 人 也 稱 紅 豆 為 " 敵 人 豆 (beluh pais)", 可 見 得 紅 豆 是 外 來 的 豆 子 ] sume( ) 1. 熊.Kanna cmcamac lmiqu peni na, sume ka kuxun mu riyung ka yaku. 所 有 森 林 中 的 動 物, 我 最 喜 歡 熊 了 [ Toda kumay Truku kumay] sun( ) 1. 對 某 人.Sun su na haya rmengo tama su? 你 爸 爸 是 那 樣 跟 你 說 的 嗎? sunan( ) 1. 你 ( 代 名 詞 ).Ani ku gntange ba sunan ge, ini su kesa mmaanu, mhuwe su bale. 即 使 我 很 依 賴 你, 你 都 不 說 什 麼 ; 真 的 感 謝 你 sunguc( ) 1. 樹 豆.Malu riyung mahun begu sunguc. 樹 豆 的 湯 真 是 好 喝 [ Toda sunguc Truku sunguc] supi( ) 1. 軍 隊 ; 士 兵.Mnosa su supi di Awi? Awi, 你 當 過 兵 了 嗎? [1. Toda supi Truku supi 2. 日 ] supih( ) 1. 湯 鍋.Wahil galu ngalun daha gukuc supih. 血 藤 是 他 們 用 來 作 鍋 子 墊 圈 的 [ Toda bracan ] suqu( ) 1. 直 形 獵 刀.Suqu nii we, niqan beling ppsaan riduy qhuni qnedis ka ddooyan na baga. 這 類 的 獵 刀 的 握 把 是 空 心 的, 可 套 裝 長 型 的 木 桿 [ Toda suqu Truku suqu] suro( ) 1. 阿 里 山 千 金 榆.Malu riyung hneru na ngiro qhuni suro nii, bhege ma mknedux. 阿 里 山 千 金 榆 用 來 種 植 香 菇 非 常 好, 果 實 白 又 厚 [ Toda suraw Truku suraw] surun( ) 1. 髂 骨.Nngalan daha surun dapa ka tunux tiyadan daha. 她 們 捲 線 具 的 底 座 是 取 自 牛 髂 骨 Page 282 of 393

283 suupu( ) 參 照 upu 1. 一 起.Suupu nami mosa muuyas Hori slaqi miyan yami skdakis Takun. 小 時 候 我 和 已 過 逝 的 Dakis Takun 一 起 到 埔 里 讀 書 Suupu kana mnangal namu gaga. 把 你 們 拿 來 的 東 西 合 起 來 [ Toda suupu Truku supu] suymito( ) 1. 水 蜜 桃.Swai mu rseno, bnari kingal kulu suymito mkere bnrigan. 我 弟 弟 買 了 一 盒 很 貴 的 水 蜜 桃 [1. Toda suymito Truku qlupas 2. 日 ] suyuk( ) 1. 搓 成 線 ( 徒 手 ).Suyuk isu durang glaqan Takun, ini ku kela smuyuk negul qtegur. Takun, 你 來 搓 陷 吊 藍 腹 鷴 用 的 線, 我 不 會 搓 粗 的 線 suyyobi( ) 1. 星 期 三.Mpsterung suyyobi ka Iwan daka Sapu. Iwan 跟 Sapu 準 備 在 星 期 三 結 婚 [ 日 ] swae( ) 1. 分 手 ; 再 見.Swae ta hini di ho! 我 們 就 在 這 裡 分 手 吧! [ Toda swayay ] swai( ) 1. 弟 弟 ; 妹 妹.Swai rseno na Umin ka heya. 他 是 Umin 的 弟 弟 Swai mqedin mu ka heya. 她 是 我 的 妹 妹 [ Toda swai Truku swai] swaye( ) 1. 分 開.Swaye ta hini han ho; mnnetun su yaku kesi tama bubu su. 我 們 就 在 這 裡 分 別 吧 ; 跟 你 的 父 母 親 說 你 遇 到 我 sweewa( ) 1. 年 輕 時.Mbtunux riyung qtaan sweewa ka Robo Walis. Robo Walis 年 輕 時 長 的 很 漂 亮 [ Toda cwewa Truku swauwa] swidi( ) 1. 鱔 魚.Ani yqeyaq niqan swidi slaqi ta cbeyo. 以 前 小 時 候 連 田 裡 都 有 鱔 魚 [ Toda tuwil Truku swidi] swiqan( ) 參 照 sawiq 1. 剝 ( 葉 ).Waso sama qlebang swiqan daha ma stabu daha bibi. 他 們 會 剝 下 兔 仔 菜 的 葉 子 來 餵 鴨 swiqun( ) 參 照 sawiq 1. 剝 ( 葉 ).Asi ka swiqun waso na rudan we, kiya ini beyo mdakil. 要 把 它 的 老 葉 子 剝 掉, 這 樣 才 會 長 得 快 syawcang( ) 1. 校 長.Uxe syawcang ka Pawa ga nana, ga mmaha sikeng dungan. Pawa 還 不 是 校 長, 他 還 在 準 備 考 ( 校 長 ) [1. Toda syawcang Truku bukung ptasan 2. 漢 ] Page 283 of 393

284 syqeyaq( ) 參 照 qeyaq 1. 泥 濘.Syqeyaq eluw ga wa, qtai hari sdheriq. 那 路 面 是 泥 濘 的, 小 心 會 滑 syukan( ) 1. 將 兩 條 線 繩 搓 結 成 一 條.Ye duri maha malu syukan durang tkurih ho, snuyuk Mukan nii? 這 漢 人 的 線 繩 不 知 能 否 搓 成 陷 吊 竹 雞 的 套 繩? syuki( ) 參 照 syukan 1. 將 兩 條 線 繩 搓 結 成 一 條 ( 祈 使 ).Syuki kesi tama su peni; heya mkela smuyuk ware qtehur. 叫 ( 請 ) 你 爸 爸 搓 線 吧 ; 他 會 搓 較 粗 的 麻 線 syukun( ) 參 照 syukan 1. 將 兩 條 線 繩 搓 結 成 一 條.Syukun su knuwan wahu bruru mu ga di Iyung? Iyung, 你 什 麼 時 候 要 把 我 那 揹 籃 的 繩 帶 搓 好? syuning( ) 1. 主 任.Syuning na ga tmgesa heya slluhe qmita patis. 他 的 主 任 在 教 導 他 閱 讀 [1. Toda syuning Truku mklawa 2. 日 ] xiluy( ) 1. 鐵 釘 ; 鐵 線.Brgani ku xiluy biciq de mosa su Hori. 你 去 埔 里 時 幫 我 買 小 鐵 釘 [ Toda xiluy Truku xiluy] ha( ) 1. 語 尾 助 詞.Iwan, psaun mu hini wa. Iya ba chngii ha. Iwan, 我 放 在 這 裡 哦 妳 千 萬 別 忘 了 喔 haan( ) 參 照 paha 1. 去 之 處.Haan ku na paangal dapa texal tama mu, bbiyan di ma miicuw ku hari. 有 一 次 我 爸 爸 叫 我 去 把 牽 回 家, 但 已 黃 昏 我 有 點 害 怕 haanun( ) 參 照 paha 1. 要.Kesun mqedin Puuma nii peni na, uxe boyak ma uxe rqenux ka hhaun daha phuling; haanun daha phuling rseno! 傳 說 中 的 Puuma 女 人 要 獵 捕 的 不 是 山 豬, 也 不 是 水 鹿 ; 他 們 要 獵 捕 的 是 男 人! habik( ) 1. 腰 帶.Ini kchedil ka habik snalu na Umin ga, anu ka uxe na snalu xiluy. Umin 做 的 腰 帶 不 重, 因 他 不 是 用 金 屬 製 造 的 [ Toda habik Truku habik] habung( ) 1. 墳 墓.Ye nii habung na Pawan Dakis? 這 是 Pawan Dakis 的 墳 墓 嗎? [1. Toda habung Truku habung 2. 依 日 治 文 獻 記 載, 德 固 達 雅 人 是 採 室 內 葬 的, 但 本 語 群 的 耆 老 則 表 示 : 本 語 群 早 已 不 採 室 內 葬, 若 採 室 內 葬, 其 族 人 不 會 問 某 人 的 墳 墓 在 何 處 ] hadan( ) 參 照 haduc 1. 送 ( 人 到 某 地 ).Hadan ku na dehuk so hhaan taapa rulu meyah alang ka Kuras. Kuras 送 我 到 要 搭 車 回 家 的 地 方 [ Toda hadan Truku hadan] Page 284 of 393

285 hadi( ) 參 照 haduc 1. 送 ( 人 到 某 地 )( 祈 使 ).Hadi ku tikuh pusu hako han Mahung; maha ku mtara basu mmaha Hori. Mahung, 妳 送 我 到 橋 頭 一 下 ; 我 要 去 等 往 埔 里 的 車 [ Toda hadi Truku hadi] hado( ) 參 照 haduc 1. 送.Hado su mu dehuk elu hiqun ga ma; osa naq sapah su denu. 我 送 你 到 那 路 的 轉 彎 處 ; 你 就 自 己 走 回 家 [ Toda haday Truku hado] haduc( ) 1. 送.Awi, haduc tikuh sapah na Ukan ka laqi na nii han. Awi, 把 這 Ukan 的 小 孩 先 送 到 他 (Ukan) 的 家 [ Toda haduc ] hadun( ) 參 照 haduc 1. 送 ( 人 到 某 地 ).Hadun saku ini di? Wada ta hrnasan sapah na Padiq mu di. 你 要 送 我 到 哪 裡? 我 們 已 超 過 Padiq 的 家 了 [ Toda hadun Truku hadun] hae( ) 參 照 paha 1. 去.Hae ta mita rudan; gaga mnarux mesa. 我 們 去 看 那 老 人, 聽 說 他 生 病 了 hai( ) 參 照 paha 1. 去 ( 祈 使 ).Mona, hai tikuh mita swai mu, so hari mesa ga mnarux. Mona, 請 你 ( 代 我 ) 去 看 看 我 弟 弟, 聽 說 他 好 像 生 病 了 [ Toda hai ] hako( ) 1. 橋 樑 ; 梯 子.Hako btakan mneniq hii cbeyo han. 那 兒 以 前 搭 的 是 竹 便 橋 [ Toda hakaw Truku hakaw] halung( ) 1. 槍.Nima halung gaga psaun behing hiya? 放 在 工 寮 的 槍 是 誰 的? [ Toda puniq Truku halung] halung tpetak( ) 1. 機 關 槍.Mnita ta halung tpetak ndesan Tanah Tunux ka ita Seediq. 賽 德 克 族 人 看 到 機 關 槍 是 日 本 人 帶 進 來 的 [ Truku halung tpetak] haluy( ) 1. 晾 乾.Haluy siyo puniq lukus su Sapu, ado so ini beyo mdengu. Sapu, 把 你 的 衣 服 晾 在 火 的 旁 邊, 這 樣 會 乾 得 快 [ Toda hmali Truku qyani] hamonika( ) 1. 口 琴.Ani mosa ani inu ka Tapas ge madis anq hamonika. Tapas 到 何 地 方 都 會 帶 著 口 琴 [ 日 ] hana( ) 1. 花.Pnhumaan nima hana nii? 這 是 誰 種 的 花? [ Toda phpah Truku phpah] handay( ) 1. 餐 桌.Egu seediq wa! Maha ini baka knparu na handay su nii. 很 多 人 喔! 你 的 餐 桌 可 能 不 夠 大 [ Toda handay Truku handay] hangkaci( ) 1. 手 帕.Asi ka madis hangkaci paru mkkesa eluw; tmmering riyung. 走 在 路 上 需 要 用 大 的 Page 285 of 393

286 手 帕 ; 因 容 易 流 汗 [ 日 ] hanguc( ) 1. 煮 ( 菜 ).Hanguc sama ga peni, maanu dmatun namu denu. 把 那 些 菜 煮 了 吧, 不 然 你 們 要 吃 什 麼 菜 了 呢 [ Toda hanguc Truku hanguc] hani( ) 1. 剛 剛.Hani ba wada saya nii ka Takun; sklaun su nana. Takun 剛 剛 才 走 ; 妳 還 趕 得 上 hao( ) 參 照 paha 1. 去 ( 祈 使 ).Hao ta mita saya han, uxe ta pgdema kusun wa. 我 們 今 天 ( 現 在 ) 先 去 看, 明 天 我 們 要 忙 耶 haqul( ) 1. 搬 運.Haqul yamu riso ka mnsngari na nii di ha! 這 剩 下 的 就 由 你 們 年 輕 人 來 搬 運 吧! [ Toda haqul Truku haqul] harac( ) 1. 石 牆.Pnharac na Plmukan ka harac yqeyaq na Takun. Taun 稻 田 的 石 牆 是 委 託 漢 人 砌 成 的 [ Toda hawac Truku harac] hari( ) 1. 少 許 ; 接 近 一 點.Angal paru na hari, laxi ga biciq na. 拿 大 一 點 的, 小 的 不 要 [ Toda hari Truku cipiq hari] harung( ) 1. 臺 灣 二 葉 松.Harung nii ge ngalun daha psrading mtahu puniq, ado ka srana riyung. 二 葉 松 是 他 們 拿 來 生 火 用 的 樹 種, 因 為 很 容 易 燃 燒 [harung 其 實 就 是 tqilung( 臺 灣 二 葉 松 ), 只 因 本 族 人 將 臺 灣 二 葉 松 當 作 生 火 用 柴, 就 又 稱 它 為 harung ] hata( ) 1. 旗 子 ; 國 旗.Hata maanu gaga? Akedu knpruwan. 那 是 什 麼 旗 子? 怎 麼 那 麼 大 [ 日 ] hatake( ) 1. 旱 田.Wada gmabil sama hatake bubu mu rudan. 我 的 祖 母 去 菜 園 拔 菜 [1. Toda qmpuhang Truku hatake 2. 傳 統 的 旱 田 靠 近 山 坳 處, 因 為 水 分 較 多, 所 以 賽 德 克 族 人 都 會 在 此 處 種 菜 或 育 苗 木, 作 為 輪 耕 之 造 林 之 用 ] hatang( ) 1. 差 一 點.Hatang ba bbei Tado da Watan nii, ado ka naqah naq kari na. Watan 差 一 點 北 被 Tado 揍, 因 他 語 帶 挑 釁 [ Toda smatang Truku hatang] haun( ) 參 照 paha 1. 去.Haun namu mqiri knuwan tlenga namu di, uxe bsiyaq ini namu hai mita di peni. 你 們 什 麼 時 候 要 去 巡 勘 你 們 的 陷 阱, 你 們 不 是 已 有 一 段 時 間 沒 去 看 了 hawan( ) 1. 可 惜.Hawan bale ha. Ma su wada sqada kanna di. 太 可 惜 啦! 你 怎 麼 全 部 都 丟 掉 了! [ Toda hawan Truku hawan] Page 286 of 393

287 haya( ) 1. 計 程 車 ; 小 轎 車.Tapa ku haya mosa alang. 我 搭 計 程 車 回 部 落 [ Toda haya Truku haya] -haya-( ) 1.. hayan( ) 1. 先 ; 暫 時.Paha hiya hayan, uka seediq maangan. 先 放 在 那 邊, 沒 有 人 會 拿 走 的 [ Toda ang Truku han] hayyu( ) 1. 明 星.Hayyu mpuuyas uyas ka qbsuran rseno na heya. 她 的 哥 哥 是 歌 唱 的 明 星 [1. Toda empuyas Truku hayu 2. 日 ] hbaluc( ) 1. 割.Ini hbaluc yayu ga Kuwan? Ma prngayun laqi di. Kuwan, 那 刀 子 不 會 割 傷 ( 人 ) 嗎? 怎 麼 拿 給 小 孩 玩 耍 呢 [ Toda hbaluc Truku hbaluc] hbangan( ) 1. 錢 ( 財 ).Niqan hbangan su hii Takun? Kbrexo ta anaq daha kbekuy? Takun, 你 那 裡 有 錢 嗎? 能 不 能 借 個 兩 佰 塊 錢? [ 本 族 人 於 平 日 的 談 話 中, 常 以 hbangan 來 表 示 pila( 錢 ) ] hbaro( ) 1.( 人 ) 眾 多 ; 很 多.Hbaro riyung seediq meyah mita tama mu. 很 多 人 來 探 視 我 的 父 親 [ Toda hbaraw ] hbugi( ) 參 照 hubu 1. 添 水 ( 祈 使 ).Iya ba chngii hmubu hlama ga prayan ga; hbugi de seelih qsiya na. 你 們 千 萬 別 忘 了 在 蒸 煮 的 糯 米 ; 水 減 少 時 要 加 水 hdagun( ) 參 照 hido 1. 曬.Hdagun su inu kana sama nii? Kedu bale. 這 些 菜 你 要 曬 在 哪 裡? 這 麼 多 [ Truku hdagi] hdayu( ) 1. 帶 便 當.Hdayu kusun si tama mu, ado ta ka ini ali pure mesa. 我 爸 爸 說 明 天 要 帶 便 當, 這 樣 我 們 就 不 用 還 在 那 裡 煮 hdiqan( ) 參 照 hediq 1. 讓 開.Ma mu ani hdiqan huling nii, ini kela mosa ngerac. 我 就 是 讓 開, 這 隻 狗 也 不 知 道 要 出 去 hdiqi( ) 參 照 hediq 1. 讓 開 ( 祈 使 ).Hdiqi dheya ga, mooda inu de su tloong hiya. 讓 他 們 過, 你 坐 在 那 裡 他 們 怎 麼 過 去 hdiqun( ) 參 照 hediq 1. 讓 開.Hdiqun ka rudan, ini hai smqeya. 要 尊 重 長 輩, 不 要 打 擾 他 們 [ Toda hdiqun Truku hdiqun] Page 287 of 393

288 hduri( ) 參 照 hudur 1. 燒 墾 ( 祈 使 ).Ma su ini hduri tntakan su dungan Watan? Watan, 你 砍 伐 過 的 耕 地 怎 麼 還 沒 燒 墾? hdurun( ) 參 照 hudur 1. 燒 墾.Hdurun su knuwan tntakan su di, Wasiq? Wasiq, 你 的 新 耕 地 什 麼 時 候 要 燒 墾? [ Toda hdurun Truku hdurun] hebin( ) 1. 龜 裂.Ma niqan hebin quwaq na liwas nii di, Dakis? Dakis, 這 水 缸 的 口 部 怎 麼 龜 裂 了? hebuy( ) 1. 漏 水.Hmebuy bakic kii tama; nii ini hebuy. 爸 爸, 那 水 桶 會 漏 水 ; 這 個 才 不 會 漏 hecima( ) 1. 絲 瓜.Egu ba pnhuma na hecima ka Iwan ga; ye na haun gnbaruy nganguc. Iwan 種 了 很 多 絲 瓜, 她 可 能 是 要 帶 出 去 賣 的 hediq( ) 1. 讓 開.Hediq hii wa; nii ini gdema seediq. 請 讓 開, 人 家 正 忙 著 呢! [ Toda hdiq Truku hediq] heduq( ) 1. 痛 風 病.Ani naq mheduq seediq we, iya ba kesa heduq. 即 使 人 家 患 有 痛 風 病, 千 萬 不 要 說 痛 風 者 hedur( ) 1. 因 某 事 不 舒 服.Ye ini hedur bukuy su de, mapa su paga? 你 揹 負 薪 架 時, 會 不 會 不 舒 服? heguc( ) 1. 吸 ; 抽 取.Iya ngali hosu kii, heguc daha abura. 別 將 那 軟 管 拿 走, 那 是 他 們 用 來 抽 油 的 [ Toda huuc Truku hguc] hei( ) 1. 身 體.Qlahang naq hei su meniq supi Sapu Sapu, 在 軍 中 你 要 保 重 身 體 2. 果 實. Neepah na Umin ga, niqan daha qhuni gitu, malu heyi na. Umin 的 耕 地 有 兩 棵 山 枇 杷 樹 ; 它 結 的 果 實 不 錯 3. 肉.Ngali naq hei rodux peni, pqdali laqi. 自 己 拿 雞 肉 嘛, 給 小 孩 子 吃 [ Toda hiyi Truku hiyi] hema( ) 1. 舌 頭.Uka hema de maha uxe pkela rumengo wa. 沒 有 舌 頭 就 不 會 講 話 喔! [ Toda hma Truku hma] hemah( ) 1. 愛 說 話.Ape hemah! Naqah ka msange texan quwaq su? 愛 說 話 的 Ape! 妳 的 嘴 巴 停 一 下 不 好 嗎? hemuc( ) 1. 隨 便.Hemuc na bale maanu laqi na Dakis kii wa; ani rodux seediq gruusun na hmanguc. Dakis 的 那 個 小 孩 怎 麼 那 麼 隨 便 ; 竟 然 偷 煮 別 人 的 雞 隻 [ Toda hmuc ] Page 288 of 393

289 hengac( ) 1. 心 臟.Kanggohu ga mesa hengac ka maasuw dara hei seediq. 那 位 護 士 說 : 心 臟 是 擠 送 人 類 身 體 的 血 液 [ Toda tama baraq Truku tama baraq] hengak( ) 1. 氣 ; 氣 息.Setuq hengak de mhuqil seediq denu. 氣 息 斷 了, 人 就 會 死 [ Toda hngak Truku hngak] henu( ) 1. 不 確 定 的 事 與 物.Isu henu wa! Teta su kmekun? 看 你 有 沒 有 辦 法! 你 來 用 看 看 啊! [ Toda mhnu Truku hnu] henuk( ) 1. 短 尾 柯.Malu riyung sphuma ngiro ka henuk nii, egu hnreyan na. 短 尾 柯 非 常 適 合 種 香 菇, 會 生 ( 長 ) 很 多 [ Toda rhnuk Truku raus] heru( ) 1. 生 長.Barux mkela mbahang kari ka ssudu di? Kesun su heru nhari. 花 草 又 聽 不 懂 ( 我 們 的 ) 語 言, 你 怎 麼 叫 它 們 趕 快 長 出 來? [ Toda hmuru Truku hru] heruc( ) 1. 下 坡 路 段 ; 往 下 走.Osa knama eluw heruc hunac hiya ka isu. 你 先 到 底 下 的 下 坡 路 段 heruy( ) 1. 倒 入.Heruy hini ka lnmuwan namu kiya han ma; osa lmamu dungan. 你 們 採 收 ( 好 ) 的 先 倒 在 這 裡 你 們 再 去 採 hetay( ) 1. 士 兵 ; 軍 隊.Mnosa hetay Tanah Tunux ka tama mu rudan cbeyo, so hari mesa mnosa mccebu quri hunac. 我 的 祖 父 以 前 當 過 日 本 兵 ; 聽 說 有 到 南 洋 打 過 仗 [1. Toda hetay Truku hetay 2. 日 ] hetur( ) 1. 擋 ; 阻 擋.Hetur ka pusu na ma; pdai icin na ka qsiya. 把 它 的 源 頭 擋 住 ; 讓 水 流 向 一 邊 Hetur qsiya ga han Tado, rwahi kiya hari di. Tado, 先 將 水 阻 斷, 等 一 下 再 放 開 [ Toda hmmuk Truku htur] heya( ) 1. 他 ( 代 名 詞 ).Heya mnheyan qhuni qtehur ga ma, yaku ka mnapa roro na ga. 那 棵 粗 的 木 頭 是 他 扛 的, 我 揹 那 細 長 的 [ Toda hiya ] heyu( ) 1. 站 立.Heyu hini! 站 在 這 裡! [ Toda hiyu Truku hiyu] heyung( ) 1. 當 然.Heyung naq thiyung ka kari rudan. 我 們 當 然 要 聽 長 輩 的 話 [ Toda sung ] hgalang( ) 1. 礫 石 地.Dheran niqan bnaquy ma tgmaxan btunux kesun daha hgalang. 他 們 稱 沙 土 混 Page 289 of 393

290 合 著 小 石 子 的 地 叫 礫 石 地 hgeluq( ) 1. 拔 出.Hgeluq slmadac su wa; teta mhungul lnpaxan su. 拔 出 你 的 獵 刀 ; 看 看 你 磨 得 鋒 不 鋒 利 [ Toda huluq Truku bali] hgeti( ) 參 照 heguc 1. 吸 ( 祈 使 ).Asi hgeti quwaq mekan su luqi na buuc truma. 要 吃 骨 頭 裡 的 骨 髓 直 接 用 嘴 巴 吸 即 可 [ Toda hweti Truku hguc] hgetun( ) 參 照 heguc 1. 吸 ; 抽.Hgetun ta maanu abura nii di ha? 我 們 要 用 什 麼 ( 工 具 ) 來 吸 這 油 呢? [ Toda hwedun Truku hguc] hgluqun( ) 參 照 hgeluq 1. 拔 出.Hgluqun su muwa ka pnaro dnamux behing kii di? 你 怎 麼 把 工 寮 屋 頂 的 橫 撐 木 給 拔 掉? [ Toda hluqun Truku hgluqun] hhaan( ) 參 照 paha 1. 去.Rcilung yayung Gukun ga hhaan miyan lmanguy sriso nami. 那 條 河 流 的 Gukun 深 潭 處 是 我 們 年 輕 時 常 去 游 泳 的 地 方 [ 賽 德 克 族 對 部 落 附 近 耕 地 或 獵 場 的 山 川 溪 流 都 會 給 予 命 名, 而 被 稱 為 Gukun 的 溪 流 深 潭 可 能 不 只 一 處, 因 Gukun 是 指 河 道 彎 曲 且 有 深 潭 之 處 ] hhatang( ) 1. 原 本.Hhatang miyan mbege kingal rodux yami han ma; phlama ku mesa ka qedin mu. 我 們 原 本 要 送 一 隻 雞 的 ; 但 我 太 太 說 她 要 蒸 糯 米 飯 ( 要 送 糯 米 飯 之 意 ) [ Toda smatang Truku hatang] hido( ) 1. 太 陽.Daha hido cbeyo cbeyo bale hayan sa. Wada haun cmebu rudan ta cbeyo ka kingal di mesa. 據 傳 上 古 時 代 有 兩 個 太 陽 傳 說 其 中 的 一 顆 太 陽 被 我 們 的 祖 先 射 下 [ Toda hidaw Truku hidaw] hili( ) 1. 誤 認.Hili misu naq Lubi di Bakan; mntena hnyegan namu qtaun. Bakan, 我 誤 以 為 妳 是 Lubi; 妳 們 的 樣 子 很 像 [ Toda hili Truku hili] hilic( ) 1. 抽 痛.Kii naq malu knretan na papak mu nii, ini riyung hilic. 我 腳 上 所 開 的 刀 還 好, 不 怎 麼 會 抽 痛 hilo( ) 1. 蓋 被 子.Hilo mu yaku ka pacang mknedux kiya. 我 要 蓋 那 個 厚 的 被 子 [ Toda hilaw Truku hilaw] hini( ) 1. 這 裡.Aguh hini kesi Tado ga; maanu saun na tgimax seediq hii di? 叫 Tado 過 來 這 裡 ; 他 幹 嘛 ( 跑 ) 混 到 別 人 那 裡? [ Toda hini Truku hini] hinoki( ) 1. 檜 木.Ga lmiqu baro kanna ka hinoki, uka so breenux hini. 檜 木 長 高 山 上, 在 平 地 上 沒 有 Page 290 of 393

291 hiqun( ) 1. 肘 ; 脛 骨.Maha bbaro laqi nii; tai bbaro kana hiqun na papak ma baga. 這 個 小 孩 子 會 長 得 很 高 ; 看 他 的 手 腳 脛 骨 很 長 就 知 道 2. 彎 曲.Kndalax strengan Tangan hiya de, egu riyung eluw hiqun ka eluw oosa Paran. 從 眉 溪 的 合 流 點 ( 今 人 止 關 附 近 ) 開 始, 往 霧 社 的 道 路 就 很 多 彎 道 [ Toda hiqur Truku hiqun] hiri( ) 參 照 uhir 1. 勉 強 ( 祈 使 ).Iya hiri paapa chedil ka Uwe ga; laqi ka heya nana. 不 要 勉 強 讓 Uwe 揹 重 的 ( 東 西 ); 他 年 紀 還 小 [ Toda pkeyhi Truku iyuh] hiru( ) 1. 照 起 來 ; 照 明.Hiru quri hini, ini ku qita. 往 這 裡 照, 我 看 不 到 [ Toda hiru Truku hiru] hirun( ) 參 照 uhir 1. 勉 強.Hirun ku na dmoi meekan ido sapah na ka Lawa, kika mekan ku ido sapah daha di. Lawa 一 定 要 我 在 她 們 家 吃 飯, 所 以 我 就 在 她 們 的 家 吃 了 飯 [ Toda pkhun Truku yuhun] hiti( ) 1. 留 下.Hiti hini ka laqi kii denu, uxe namu pqeepah de desun namu hii laqi. 你 們 把 孩 子 留 在 這 裡 吧, 你 們 帶 著 孩 子 就 無 法 工 作 了 [ Truku hici] hiya( ) 1. 那 裡.Eniq hiya ka isu, meniq ku hini ka yaku. 妳 就 ( 待 ) 在 那 裡, 我 ( 待 ) 在 這 裡 [ Toda hiya Truku hiya] hkeruy( ) 1. 嫉 妒.Iya hkeruy nseediq; knbeyax naq isu duri. 不 要 嫉 妒 別 人 ; 你 自 己 也 努 力 吧 [ Toda hkri Truku hkeruy] hkrigan( ) 參 照 hkeruy 1. 嫉 妒.Ga ku na hkrigan, ado ku ka mnangan snadu gako hndure. 他 在 嫉 妒 我 因 上 回 得 了 學 校 頒 的 獎 [ Toda hkriwan Truku hkrigan] hkrigun( ) 參 照 hkeruy 1. 嫉 妒.Hkrigun su tikuh maanu ka laqi di. Ini kela lmngelung heya dungan. 你 嫉 妒 小 孩 子 幹 嘛! 他 還 不 懂 事 [ Toda hkriun Truku hkrigun] hlagan( ) 參 照 hilo 1. 幫 他 人 蓋 被.Ado ka ga mnarux tama na Obing, kika hlagan na hutong paru. 因 Obing 的 爸 爸 生 病 了, 所 以 她 為 他 蓋 厚 的 被 褥 [ Toda hlawan Truku hilaw] hlagi( ) 參 照 hilo 1. 蓋 被 子 ( 祈 使 ).Hlagi pacang mknedux hari, msekuy. 用 較 厚 的 被 子 蓋 Hlawi laqi; gaga msekuy. 給 孩 子 蓋 被 子 ; 他 很 冷 [ Toda hlawi Truku hilaw] hlagun( ) 參 照 hilo 1. 蓋 被 子.Ita pala ga, hlagun mu. 那 件 被 子 給 我, 我 要 蓋 著 它 [ Toda hlaun Truku hilaw] hlama( ) 1. 糯 米 糕.Asi ka mgnetun so ali smseman de, hmlama hlama ppuqul seediq ka knkingal Page 291 of 393

292 sapah denu. 一 定 要 遇 到 節 慶 日, 每 家 才 會 煮 糯 米 糕 給 客 人 吃 [1. Toda hlama Truku hlama 2.1. "hlama" 原 指 以 糯 米 類 的 穀 物 所 蒸 煮 的 食 物 之 統 稱, 今 也 延 伸 為 糖 果 餅 乾 的 統 稱 2. "hlama tnekan" 指 搗 過 的 糯 米 糕 ( 麻 糬 ) 3. "ido dhequy" 指 以 一 般 的 鍋 子 煮 的 糯 米 飯 ] hlawi( ) 參 照 hilo 1. 蓋 被 子 ( 祈 使 ).Hlawi laqi; gaga msekuy. 給 孩 子 蓋 被 子 ; 他 很 冷 [ Toda hlawi Truku hilaw] hlidun( ) 參 照 hilic 1. 生 產 前 的 陣 痛.Gaga mnarux hlidun mptuting lagi ka ina na. 她 的 媳 婦 ( 因 ) 將 生 產 而 在 陣 痛 中 [ Toda hlitun Truku hlitun] hligan( ) 參 照 hido 1. 曬 衣 竿.Wada smeqic btakan ssalu na hligan ka Pawan. Pawan 去 砍 採 要 做 曬 衣 竿 的 竹 子 [ Toda hliwan Truku hligan] hlii( ) 參 照 hili 1. 誣 賴 ( 祈 使 ).Maanu kesun namu hlii Yako denu? Ma uxe so kiya si seediq. 你 們 怎 麼 可 以 說 誣 賴 ( 嫁 禍 ) 給 Yako 就 好? 做 人 不 可 以 那 樣 [ Toda hlii Truku hlii] hliyan( ) 參 照 hili 1. 誣 告.Ga daha hliyan mnangal bbali dangi na ka Sapu. Sapu 被 他 們 誣 告 拿 了 他 朋 友 的 子 彈 [ Toda hliyan Truku hliyan] hliyun( ) 參 照 hili 1. 誣 賴.Ma yaku ka hliyun di! Ini ku kela ani maanu ka yaku. 怎 麼 誣 賴 到 我 身 上 呢! 我 什 麼 都 不 知 道 呀! [ Toda hliyun Truku hliyun] hlmaan( ) 參 照 hlama 1. 蒸 煮 糯 米.Hlmaan daha naq kulu snalu daha qhuni ka dhequy, kii kesun daha kulu hlmaan. 他 們 蒸 煮 糯 米 是 用 他 們 自 製 的 木 筒, 他 們 稱 作 蒸 筒 hlmadac( ) 1. 獵 刀.Mhungul hlmadac su gaga? 你 那 把 獵 刀 很 利 嗎? [ Toda puting Truku hlmadac] hlmadan( ) 1. 異 性 兄 弟 姐 妹 ( 含 堂 表 兄 弟 姐 妹 ).Hlmadan na Dakis ka Kumu daka Obing ga; ini ba psterung ka mshlmadan. Kumu 和 Obing 是 Dakis 的 表 妹 ; 表 兄 妹 的 關 係 是 絕 對 不 可 以 結 婚 的 [1. Toda hlmadan Truku hlmadan 2. 通 常 是 男 性 對 其 姐 妹 堂 姐 妹 表 姐 妹 的 稱 呼 ] hlmai( ) 參 照 hlama 1. 蒸 煮 糯 米 ( 祈 使 ).Tekan dhequy ga di Padiq; hlmai han ga hini kanna laqi nii. Padiq, 把 那 糯 米 搗 過 ; 趁 著 孩 子 們 都 在 家 時 就 煮 掉 hlmaun( ) 參 照 hlama 1. 蒸 煮 糯 米.Asi ka dhequy hlmaun daha; niqan dhequy ka macu ma paye mdengu duri. 他 Page 292 of 393

293 們 拿 來 蒸 煮 的 一 定 是 糯 米 ; 小 米 以 及 陸 ( 旱 ) 稻 也 有 糯 米 種 hmabung( ) 參 照 habung 1. 埋 葬.Yami wada mosa hmabung ka rudan kiya. 那 位 老 人 家 是 我 們 將 他 埋 葬 的 hmako( ) 參 照 hako 1. 築 橋.Ga hmako ruru daya hii depihu Walis. Pihu Walis 他 們 在 溪 流 的 上 游 築 橋 [ Toda hmakaw Truku hakaw] hmaluy( ) 參 照 haluy 1. 晾 乾.Ga hmaluy pala behing qhuni hii ka Kumu. Kumu 在 柴 房 那 裡 用 火 溫 晾 乾 布 疋 [1. Toda hmaluy 2.pala 是 賽 德 克 婦 女 織 製 的 麻 布 塊, 因 用 途 的 不 同, 有 大 有 小 有 薄 有 厚, 其 織 紋 及 顏 色 也 各 不 相 同 ] hmanguc( ) 參 照 hanguc 1. 煮 ( 菜 ).Ga hmanguc sama bale tama mu. 我 爸 爸 在 煮 山 萵 苣 [ Toda hmanguc Truku hmanguc] hmaqul( ) 參 照 haqul 1. 搬 運.Maha nami hmaqul eruc ppheyu sapah na Umin ka kusun. 我 們 明 天 要 去 搬 運 築 建 Umin 房 屋 的 樑 柱 用 材 hmediq( ) 參 照 hediq 1. 讓.Naka namu hmediq rudan peni, ma yamu so tnpusu tloong hiya di! 你 們 尊 重 一 下 長 輩 嘛! 你 們 怎 麼 若 無 其 事 地 如 生 了 根 地 坐 在 那 兒 呢! [ Toda hmdiq Truku hmediq] hmedur( ) 參 照 hedur 1. 因 某 物 不 舒 服.Hmedur paanun bruru su nii wa. 你 這 背 籃 揹 起 來 不 舒 服 hmeguc( ) 參 照 heguc 1. 吸 ; 抽 ; 收 成.Wada hmeguc sunguc na Rusuq ka bubu mu. 我 媽 媽 去 幫 Rusuq 收 割 樹 豆 Ga hmeguc maanu ka swai su rseno ga? 你 的 弟 弟 在 吸 什 麼? [ Toda hmuuc Truku hguc] hmeri( ) 1. 反 而.Iya qdaani so bcbiciq na; hmeri kii si malu puqun. 不 要 把 看 起 來 較 小 的 丟 掉 ; 那 些 小 的 反 而 好 吃 [ Toda nuqu Truku hmeri] hmeru( ) 參 照 heru 1. 生 長.Mhemuc naq hmeru so ssiyo ruru ma ayu ka keguy runge. 青 ( 野 ) 苧 麻 會 任 意 生 長 在 小 溪 旁 或 山 溝 裡 [ Toda hmuru Truku hmru] hmeruc( ) 參 照 heruc 1. 走 下 坡 路 段.Kndalax Capa hii de hmeruc mosa quri Hori di. 從 大 平 頂 往 埔 里 就 屬 下 坡 路 段 了 [ Toda tmabuy Truku stabuy] hmeruy( ) 參 照 heruy 1. 倒 入.Ga dmayo hmeruy bnaquy ka Umin ma; swai na rseno ka gaga rmgeruy bnaquy. Umin 在 幫 忙 倒 砂 土 ; 他 的 弟 弟 在 篩 砂 子 Page 293 of 393

294 hmetur( ) 參 照 hetur 1. 阻 擋 ; 關.Nasi uxe tikuh Tone hmetur dheya ga ciida ge, naka mosa smnegun hii duri. 當 時 要 不 是 Tone 阻 止 他 們, 他 們 也 會 跟 著 去 [ Toda hmkani Truku hmtur] hmgeluq( ) 參 照 hgeluq 1. 拔 出.Hmgeluq habik ssebuuc na laqi na ka Walis. Walis 抽 出 他 的 皮 帶 鞭 打 他 的 孩 子 [ Toda hmyuq Truku hmgeluq] hmile( ) 參 照 hili 1. 誤 認.Hmile su mu naq tama su di Walis; kiya su naq bale tama su qtaun. Walis, 我 誤 以 為 你 是 你 爸 爸 了 呢 ; 你 看 起 來 太 像 你 爸 爸 了 [ Toda hili Truku hili] hmili( ) 參 照 hili 1. 誣 陷.Iya mmhemuc hmili seediq; bleqi naq lmngelung ka ndaan su isu duri. 不 要 隨 便 誤 陷 別 人 ; 你 也 好 好 地 想 一 想 自 己 的 所 作 所 為 [ Toda hmili Truku hmili] hmilic( ) 參 照 hilic 1. 抽 痛.Ini ptaqi luqah mu pungu nii wa; hmilic de keeman. 我 這 膝 蓋 的 傷 讓 人 難 入 眠 ; 晚 上 就 會 抽 痛 hmilo( ) 參 照 hilo 1. 蓋 被 子.Hmilo ku mknedux hari wa. Msekuy! 我 要 蓋 厚 一 點 的 被 子 ; 很 冷! [ Toda hmilaw Truku hmilaw] hmiru( ) 參 照 hiru 1. 照.Malu riyung ka saya di, hmiru dengki di. 現 在 很 好 了, 已 可 用 電 力 當 照 明 [ Truku hmiru] hmiti( ) 參 照 hiti 1. 留 下.Hmiti mseyang laqi na han ma, wada ngerac di. 他 罵 了 他 的 小 孩 後 就 出 去 了 [ Toda hmiti Truku hmici] hmkeruy( ) 參 照 hkeruy 1. 嫉 妒.Hwaun su hmkeru ndaan seediq! Knbeyax naq duri peni. 你 嫉 妒 別 人 的 成 就 幹 嘛! 你 自 己 也 努 力 啊! hmlama( ) 參 照 hlama 1. 蒸 煮 糯 米 ( 飯 ).Maangal mqedin ka riso na Pihu, kika ga hmlama ka bubu mu. 因 Pihu 的 兒 子 要 結 婚, 所 以 我 媽 媽 在 蒸 煮 糯 米 hmledax( ) 參 照 ledax 1. 亮 光.Ma ga lmedax sapah na nana, ini osa na peni? 他 的 房 子 怎 麼 還 有 亮 光, 他 還 沒 有 走 嗎? hmnanguc( ) 參 照 hanguc 1. 煮.Ima hmnanguc sama nii? Kedu knmalu puqun. 這 些 菜 是 誰 煮 的? 怎 麼 那 麼 好 吃 [ Toda hmnanguc Truku hmnanguc] hmnaqul( ) 參 照 haqul 1. 搬 運 過.Hmnaqul su inu kanna gmeya nii? 你 去 那 裡 搬 運 這 些 白 茅 的? Page 294 of 393

295 hmneru( ) 參 照 heru 1. 生 長.Yahi qmita ka ngiro mu nii de, hmneru naq wa. 你 來 看 我 這 香 菇, 是 自 己 長 出 來 的 耶 hmniru( ) 參 照 hiru 1. 照 明.Ima hmniru kanna dengki nii? Ma uka kkkingal seediq? 這 所 有 的 燈 是 誰 開 的? 裡 面 怎 麼 一 個 人 都 沒 有 hmnuwa( ) 參 照 huwa 1. 怎 麼 了 ; 如 何.Hmnuwa doriq su, Bagah? Ga su qrapun doriq? Bagah 你 的 眼 睛 怎 麼 了? 是 得 了 砂 眼 嗎? [ Toda hmnuya Truku hmnya] hmrenang( ) 參 照 hrenang 1. 發 出 聲 響.Hmrenang riyung tubu snalu na tama mu. 我 爸 爸 製 作 的 口 簧 琴 聲 音 很 響 亮 [ Toda hmnang Truku hmrnang] hmreno( ) 參 照 hreno 1. 炒.Mkela namu hmreno trabus? 你 們 會 炒 花 生 嗎? [ Toda pciyus Truku cmiyus] hmrinas( ) 參 照 hrinas 1. 逾 越 ; 超 過.Hmrinas hnyegan na tama na ka Temu Walis di. Temu Walis 的 身 高 已 超 過 他 爸 爸 的 高 度 了 [ Toda hmrinas Truku hmrinas] hmubu( ) 參 照 hubu 1. 添 水.Bsiyaq hprayan hmlama nii; asi ka ini laxi hmubu, kika ina mu ka ga hmubu qsiya na. 蒸 煮 糯 米 所 需 的 時 間 長, 必 須 不 斷 地 添 加 蒸 煮 的 水, 所 以 我 的 媳 婦 在 那 裡 添 加 蒸 煮 的 水 [ 在 本 族 的 飲 食 文 化 裡, 煮 糯 米 飯 是 最 常 見 的 蒸 煮 法 將 浸 泡 過 的 糯 米 裝 入 木 製 蒸 筒 裡, 弧 底 鍋 盛 水 將 已 裝 糯 米 的 蒸 筒 放 入 鍋 裡 蒸 煮 中 鍋 裡 的 水 會 因 蒸 發 而 逐 漸 減 少, 這 時 就 要 添 加 常 溫 的 水, 這 樣 的 過 程 本 族 人 稱 做 "hmubu" ] hmudur( ) 參 照 hudur 1. 燒 墾.Mhedu su hmudur kanna neepah su di, Walis? Walis, 你 的 耕 地 都 已 經 燒 墾 完 了 嗎? [ Toda hmudur Truku tnsiyaw] hmurah( ) 參 照 hurah 1. 拆 除.Ga hmurah sapah na cmucac ka Watan; ye mpheyu sapah bgurah. Watan 在 拆 除 他 的 舊 房 屋 ; 可 能 要 蓋 新 房 子 [ Toda hmurah Truku hmurah] hmuruc( ) 參 照 huruc 1. 拖 住 ; 煞 車.Mbeyax riyung tmuluxs ka sume, uxe ta kmkelun hmuruc. 熊 拖 拉 的 力 量 很 大, 我 們 是 沒 辦 法 拖 住 他 的 [ Toda hmuruc Truku hmric] hmuwa( ) 參 照 huwa 1. 如 何 ; 怎 麼.Hmuwa ka mosa ta kusun? Nii qmuyux. 我 們 明 天 去 如 何 ( 好 嗎 )?( 今 天 ) 在 下 雨 Gaga su hmuwa di? 你 怎 麼 了? Hmuwa, ini baka nana? Meyah piya? 怎 麼 樣, 還 不 夠 嗎? 還 要 幾 個? [ Toda hmya Truku hmuya] hnaduc( ) 參 照 haduc 1. 送 ( 人 到 某 地 ).Ima hnaduc sama nii bubu? Kingal rawa wa. 媽, 這 些 菜 是 誰 送 來 的?( 他 送 ) 一 簍 耶 [ Toda hnaduc Truku hnaduc] Page 295 of 393

296 hnarac( ) 參 照 harac 1. 已 築 起.Ima hnarac nii ha? Ma gisu sndayak eluw di. 這 石 墻 是 誰 築 起 來 的? 怎 麼 佔 用 了 道 路 [ Toda pnhawac Truku hnarac] hndagan( ) 參 照 hido 1. 被 曬 之 處.Hndagan na ima patis wada skiya gaga? 那 些 飛 走 的 紙 ( 書 ) 是 誰 曬 在 那 裏 的? hnduran( ) 參 照 hudur 1. 燒 墾 過 的.Hnduran na detama mu ka neepah nii ma; yami ka mneyah tmabur di. 這 塊 耕 地 是 我 爸 爸 他 們 燒 墾 的 ; 之 後 的 挖 土 整 地 是 我 們 做 的 hndure( ) 1. 較 近 的 過 去.Uxe su hani bnrigan hndure nii peni? 這 不 是 你 不 久 以 前 才 買 的 嗎? [ Toda cnduray Truku snduray] hngali( ) 1. 不 遠 處.Gaga hngali hari tama mu nana; osa berah hari na. 我 爸 爸 在 不 遠 處 ; 你 再 往 前 走 一 些 hngedan( ) 參 照 hanguc 1. 煮.Rheqan ka rehaq na lexi han ma hngedan bale, mhada de tsyusun dungan. 先 剝 掉 竹 筍 的 皮 ( 後 ) 用 水 煮, 煮 熟 後 再 炒 [ Toda hngedan Truku hnpuyan] hngede( ) 參 照 hanguc 1. 煮 ( 菜 ).Hngede namu siyang ga wa, lnihu biqun daha Iyung ka kiya. 你 們 不 要 把 那 豬 肉 煮 給 煮 了 喔, 那 是 他 們 要 給 Iyung 的 串 肉 (lnihu) ["lnihu" 是 本 族 訂 婚 時 分 享 ( 送 ) 給 親 戚 的 豬 肉 過 去 是 將 剁 成 大 塊 的 豬 肉, 依 親 戚 的 遠 近 關 係, 以 大 竹 籤 ( 片 ) 串 成 一 至 五 大 塊 分 送 給 親 戚, 這 樣 串 成 的 豬 肉 稱 之 為 "lnihu" 類 似 漢 人 的 " 喜 餅 " ] hngedi( ) 參 照 hanguc 1. 煮 ( 祈 使 ).Hngedi tikuh sama de ini kdiida dehuk sapah ka bubu su. 若 你 媽 媽 晚 一 些 時 間 回 到 家, 就 由 妳 煮 菜 Hngedi rapic dnngeyan bnege Utun peni, puqun daha. 把 Utun 給 我 們 的 燻 乾 飛 鼠 肉 煮 了 給 大 家 吃 [ Toda hngedi Truku hngji] hngedun( ) 參 照 hanguc 1. 煮.Wada miyan hngedun skeeman ciga ka siyang bnari su di. 你 買 來 的 豬 肉, 我 們 昨 晚 就 煮 掉 了 [ Toda hngedun Truku hngdun] hnili( ) 參 照 hili 1. 誣 陷.Kedu bale si hnili su yaku; ini huwa; hae ta mprengo berah tama bubu su. 你 如 此 誣 陷 我 ; 沒 關 係 ; 我 們 到 你 父 母 親 面 前 說 清 楚 [ Toda hnili Truku hnili] hnilo( ) 參 照 hilo 1. 蓋 過 的 被 子.Pheyo mu kanna hnilo namu. 我 來 洗 你 們 蓋 過 的 被 子 [ Toda hnilaw Truku hnlaw] hniti( ) 參 照 hiti 1. 留 下.Ga hini hei pada hniti ku na Takun. 這 裡 有 Takun 留 給 我 的 山 羌 肉 [ Toda hniti Truku hnici] Page 296 of 393

297 hnlagan( ) 參 照 hilo 1. 曾 被 蓋 過 的.Iya hilo hnlagan seediq, hae su naq peeru mmnarux. 不 要 使 用 別 人 用 過 的 蓋 被, 你 可 能 因 而 會 被 染 上 其 他 的 疾 病 [ Toda hnlawan Truku hilaw] hnngedan( ) 參 照 hanguc 1. 已 煮 好 的.Ga dmayo mangal damac hnngedan bubu na ka Umin. Umin 在 幫 忙 端 著 他 媽 媽 已 經 煮 好 的 菜 [ Toda hnngdan Truku hnpuyan] hnprayan( ) 參 照 pure 1. 煮.Ga hnprayan wa; puqi naq de su muure. 煮 好 的 飯 在 那 兒, 你 餓 的 話 就 拿 來 吃 [ Toda hnpuyan Truku hnpuyan] hnpure( ) 參 照 pure 1. 煮.Hnpure su ido di? Uxe beyo ceka na ali di wa. 你 煮 飯 了 沒? 就 快 要 中 午 了 耶 [ Toda hnapuy Truku hapuy] hnqilan( ) 參 照 huqil 1. 死 亡 處.Hnqilan mu hini kingal quyu tbrhengin si tama mu. 我 爸 爸 說 : 我 曾 在 這 裡 打 死 過 一 條 青 竹 絲 hnqili( ) 參 照 huqil 1. 殺 死.Hnqili nhari psirak kii; mqiyuc laqi di. 趕 快 把 那 蜈 蚣 打 死 ; 牠 會 咬 小 孩 的 hnqilun( ) 參 照 huqil 1. 使... 死 亡.Iya si haya dmoi su uruk kii, ma su hnqilun di. 你 不 要 那 樣 抓 著 小 狗, 你 會 把 牠 給 弄 死 的 [ Toda pqilun Truku hnqilun] hnradan( ) 參 照 harac 1. 築 牆.Hnradan na sktama mu ka harac qnalang sama nii. 這 菜 園 的 石 墻 是 我 先 父 所 築 起 來 的 [ Toda hnradan Truku hnradan] hnreno( ) 參 照 hreno 1. 炒 花 生.Ima hnreno trabus nii? 這 是 誰 炒 的 花 生? [ Toda cnniyus Truku ciyusi] hnrnasan( ) 參 照 hrinas 1. 超 過.Hnrnasan na harac pnharac daha berah ga sqsiya paru hndure. 上 回 的 洪 水 超 過 了 他 們 在 前 面 所 築 起 的 ( 擋 土 ) 牆 hnruwan( ) 參 照 hiru 1. 用 某 物 當 照 明.Hnruwan mu kacidento, kika paru ledax na. 我 是 用 手 電 筒 照 的, 所 以 很 亮 hnteran( ) 參 照 hetur 1. 關 ; 擋.Hnteran sapah kuung texal ka Dakis Pawan ga mesa kari daha. 聽 別 人 說,Dakis Pawan 曾 被 關 在 監 獄 裡 一 次 [ Toda hnnkan Truku hntran] hntiyan( ) 參 照 hiti 1. 留 在 某 處.Hntiyan daha inu hayan ka qyqeya daha nii?. 他 們 先 前 將 這 些 東 西 遺 留 在 什 麼 地 方? hnugetan( ) 參 照 heguc 1. 吸.Mklmelux naq paru hnugetan daha qrengun puniq pnthuwan daha ka mqedin alang Page 297 of 393

298 Puuma nii mesa. 傳 說 中 的 Puuma 部 落 的 女 人 只 需 要 吸 食 燃 燒 木 柴 產 生 的 煙 就 能 長 大 [ Toda hnuwtan Truku hnegtan] hnuun( ) 參 照 huwa 1. 使 成 何 狀.Hnuun su mknedux hari, ye epux hari? 你 要 使 它 厚 一 點, 還 是 薄 一 點? [ Truku huya] hnwaan( ) 參 照 huwa 1. 把 某 物 怎 樣.Hnwaan su rodux nii Bakan? Ma so hari gaga kddamac di. Bakan, 妳 把 這 隻 雞 怎 麼 啦? 怎 麼 好 像 昏 厥 過 去 了 Hnwayan namu huling nii ha? Ma ga stkemu di. 你 們 把 這 隻 狗 怎 麼 啦? 牠 怎 麼 縮 著 了 Hnwaan daha maanu smalu qburic nii. 他 們 用 什 麼 做 這 個 火 藥? hnyegan( ) 參 照 heyu 1. 身 材.Paru hnyegan na seediq kii. 那 個 人 長 得 高 大 [ Toda hnyuwan Truku hnyigan] ho( ) 1. 語 尾 疑 問 助 詞.Kiya hayan ho? Bbiyan di wa. 先 這 樣 好 嗎? 已 傍 晚 了 horay( ) 1. 蓬 萊 米.Pnesa su ima rehak su horay nii Sine? Sine, 你 這 蓬 萊 稻 種 是 向 誰 要 來 的? [ Toda horay Truku horay] Hori( ) 1. 埔 里.Wada tmlaqi byoing Hori ka Bakan, ado uka ising alang daha. Bakan 到 埔 里 的 醫 院 生 產, 因 為 他 們 部 落 沒 有 醫 生 horosiki( ) 參 照 Hori 1. 方 塊 巾.Lbui horosiki kanna lukus su. 將 你 的 衣 服 全 部 包 在 方 塊 巾 內 [ 日 ] hosu( ) 參 照 Hori 1. 水 管.Mosa mangal btakan slmeyun daha hosu cbeyo. 以 前 的 人 會 拿 竹 子 做 成 水 管 [ 日 ] hprai( ) 參 照 pure 1. 煮 ( 祈 使 ).Hprai beras kira ga; kii si malu puqun. 用 那 新 米 煮 飯 ; 新 米 比 較 好 吃 [ Toda hpui Truku hapuy] hprayan( ) 參 照 pure 1. 煮 熟.Ribo paru ge, hprayan bunga ma sari. 大 主 食 鍋 是 用 來 煮 熟 地 瓜 和 芋 頭 的 hprayun( ) 參 照 pure 1. 煮.Ga hprayun tama na Siyac ka hei dapa; heya mkela hmanguc hei dapa. 牛 肉 是 Siyac 的 爸 爸 在 煮 ; 聽 說 他 ( 很 ) 會 煮 牛 肉 [ Truku hpuyun] hquli( ) 參 照 haqul 1. 搬 運 ( 祈 使 ).Huqli kanna napa daha ga, hai paha soko hiya. 將 他 們 的 行 李 搬 到 倉 庫 那 裡 hqulun( ) 參 照 haqul 1. 搬 運.Hqulun mu sapa kanna macu nii di wa! 我 要 將 這 些 小 米 全 搬 到 家 裡 去 了! Page 298 of 393

299 hradi( ) 參 照 harac 1. 築 牆 ( 祈 使 ).Hradi ka icin na, ado so ini dai dapa, 在 一 邊 把 牆 築 起 來, 牛 隻 就 過 不 來 [ Toda qdingi Truku hradi] hrado( ) 參 照 harac 1. 築 牆.Hrado ta icin na duri ho! Ado so ini slhelih bobo na. 我 們 也 將 它 的 另 一 面 築 起 來 吧! 下 一 次 就 不 必 再 麻 煩 了 hradun( ) 參 照 harac 1. 築 牆.Hradun su knuwan tudu su yqeyaq di Sapu? Sapu, 你 稻 田 的 田 埂 何 時 要 築 牆? [ Toda qbingun Truku hradun] hredun( ) 參 照 heruc 1. 下 坡 段.Bbaro riyung ka hredun elu neepah na heya. 他 耕 地 的 下 坡 路 段 很 長 hrenang( ) 1. 聲 響.Ma so hari hrenang rulu na Walis. 怎 麼 像 是 Walis 車 子 的 聲 響 [ Toda hnang Truku hrnang] hreno( ) 1. 炒 花 生.Hreno tikuh trabus Uma; puqun daha. Uma, 請 妳 炒 個 花 生 ; 他 們 要 吃 的 [ Toda pciyus Truku cyusi] hridan( ) 參 照 huruc 1. 調 降.Wada na hridan tikuh nedang na di? 他 稍 為 調 降 了 價 錢 嗎? hridi( ) 參 照 huruc 1. 調 整.Hridi tikuh hunac hari eruc na; ga mridih di. 將 柱 子 往 下 移 一 點 ; 它 有 點 歪 了 Hridi tikuh pila na kesa; ga rmabang egu na heya di. 調 整 一 下 它 的 價 錢 ; 它 的 價 格 更 高 了 hridun( ) 參 照 huruc 1. 調 整.Ye na maha hridun tikuh nedang na dhenu ma! 他 會 調 整 ( 一 下 ) 他 的 價 格 吧! hrigan( ) 參 照 heruy 1. 倒 入 之 處.Ma namu hrigan hini ka dheran nii di? 你 們 怎 麼 把 這 些 土 倒 在 這 裡 了 呢? hrigi( ) 參 照 heruy 1. 倒 入.Hrigi tikuh hini qsiya kiya Dakis; spuun mu mheyan kiya hari di. Dakis, 把 那 水 倒 到 這 裡 一 下 ; 我 等 一 下 一 起 扛 著 hrigun( ) 參 照 heruy 1. 倒 入.Hrigun ta inu ka nii di? Ga stenge ka kingal lubuy ga di. 我 們 要 把 這 些 倒 到 哪 裡? 那 一 袋 已 裝 滿 了 hrinas( ) 1. 超 過.Meyah su de iya hrinas ceka na ali, uxe ku meeniq hini de bobo mnekan. 妳 若 要 來 不 要 超 過 中 午, 因 我 下 午 就 不 在 ( 家 ) [ Toda hrinas Truku hrinas] hrnasan( ) 參 照 hrinas 1. 超 過.Wada ta hrnasan sapah na Takun di. 我 們 已 超 過 Takun 的 家 了 hrnasi( ) 參 照 hrinas 1. 超 過 ( 祈 使 ).Nhari hari; hrnasi seediq ga berah su. 跑 快 一 點 ; 超 過 你 前 面 那 個 人 Page 299 of 393

300 [ Toda hrnasi Truku hrnasi] hrnasun( ) 參 照 hrinas 1. 超 過.Knbeyax sluhe, maha su na hrnasun Iwan di. 你 要 努 力 學 習, 否 則 Iwan 會 超 越 你 [ Toda hrnasun Truku hrnasun] hrui( ) 參 照 hiru 1. 照 ( 祈 使 ).Hrui ku tikuh wa; wada tuting ruhu mu. 請 幫 我 照 一 下 ; 我 的 鑰 匙 掉 了 Hrui tikuh denki han, ini qtai. 開 一 下 燈, 看 不 到 [ Truku hrui] hrulas( ) 1. 口 水.Ado ka ga ini ptkela taqi ka Batu, kii ini na klai kanna hrulas na. 因 Batu 睡 得 很 沉 熟, 所 以 不 知 道 自 己 在 流 口 水 [ Toda halus Truku tuyuq] hruqu( ) 1. 大 頭 茶.Mhenuk srqiyun ka qhuni hruqu nii, kika ssquri daha taku ma icux ido. 大 頭 茶 的 樹 幹 很 容 易 削 製, 所 以 他 們 會 拿 來 削 成 湯 匙 及 飯 匙 hruun( ) 參 照 hiru 1. 照.Iya hrui bateri kii han, hruun ta keeman. 先 不 要 開 蓄 電 池 的 燈, 我 們 晚 上 要 用 它 當 照 明 Ga mu hruun harung horoba hii, uka denki. 沒 有 電, 我 用 油 材 取 火 照 明 浴 室 [ Truku hruun] hruwan( ) 參 照 hiru 1. 以 某 物 為 照 明.Sqama riyung hruwan harung nii. 以 這 松 材 做 為 照 明 燒 的 很 旺 Wada mapa harung ka dheya, hruwan daha keeman. 他 們 去 揹 松 柴 以 做 為 晚 上 的 照 明 hruwo( ) 參 照 hiru 1. 照 明.Phenge ta harung han ho; hruwo ta de keeman hari. 我 們 先 把 柴 火 滅 ;( 天 ) 較 暗 時 再 點 燃 [ Truku hruwaw] hteri( ) 參 照 hetur 1. 關 起 來 ; 擋 起 來.Hteri tnbugan namu wa, mmaha mekan pnhuma seediq denu. 把 你 們 的 家 畜 家 禽 關 起 來, 以 免 出 去 損 壞 別 人 的 農 作 物 Iya hteri ka oda seediq kii; psgila namu qqpahan daha di. 不 要 擋 住 人 要 經 過 的 地 方 ;( 那 樣 ) 你 們 會 影 響 他 們 工 作 [ Toda hmki Truku htri] hterun( ) 參 照 hetur 1. 關 著 ; 擋 著.Uxe naku rodux kiya, ga mu hterun ka naku. 那 隻 ( 那 些 ) 雞 不 是 我 的, 我 的 雞 我 在 關 著 [ Toda htri Truku htrun] htii( ) 參 照 hiti 1. 留 下 ( 祈 使 ).Htii bubu su laqi su han Watan; hao ta mapa tikuh paye mu han. Watan, 先 把 小 孩 留 給 你 媽 媽 ( 帶 ); 我 們 先 去 揹 我 的 稻 穀 Htii hini sama bnaruy su si bubu su. 你 媽 媽 說 將 你 買 的 菜 留 在 這 裡 [ Toda htii Truku hcii] htiyan( ) 參 照 hiti 1. 留 下.Htiyan ku daha malix ka yaku ma, wada naq knama ka dheya. 他 們 把 我 給 留 下, 自 己 卻 先 走 了 htiyun( ) 參 照 hiti 1. 遺 留 ; 遺 忘 ; 留 下.Htiyun daha hini dungan wa ka parih nii. 他 們 又 會 把 鋤 頭 遺 忘 在 這 裡 了 Piya pila ga su htiyun dheya hii? 你 留 給 他 們 多 少 錢? [ Truku hciyun] Page 300 of 393

301 hubu( ) 1. 添 水.Tiwas, hubu de meelih qsiya na hlama ga hprayan ga. Tiwas, 當 那 蒸 煮 糯 米 的 水 減 少 時 要 加 水 huda( ) 1. 雪 ; 冰.Asi ka dgiyaq niqan huda. Uka so alang ta ga meniq llebu hini. 要 到 高 山 才 有 雪 像 我 們 海 拔 低 的 部 落 是 看 不 到 的 Ga mekan huda ka Tado. Tado 在 吃 冰 [ Toda huda Truku huda] huda qapah( ) 1. 冰 ; 冰 棒 ; 冰 塊.Kari bnarah rudan ka huda qapah nii, laqi saya de asi uyu kari Tanah Tunux mesa kori di. Huda qapah( 冰 ) 是 長 輩 們 新 創 的 語 詞, 現 在 的 年 輕 人 就 直 接 學 著 日 本 人 說 Kori( 冰 ) hudur( ) 1. 燒.Hudur kana gmeya ga hiya da. 把 那 裡 的 白 茅 都 燒 掉 [ Toda hmudur Truku hudur] huhuc( ) 1. 黃 杞.Malu phmaun ngiro qhuni huhuc duri. 黃 杞 也 很 適 合 用 來 種 香 菇 [ Toda rawus Truku huhuc] hukuc( ) 1. 拐 杖.Ma na gisu chngiyun hini ka hukuc na Temi nii di? Temi 怎 麼 把 她 的 拐 杖 忘 在 這 裡 了? [ Toda hukuc Truku hukuc] hulaq( ) 1. 白 帶.Mnarux hari mqedin egu hulaq wa. 女 人 白 帶 多 也 是 生 病 的 徵 象 [ Toda hulaq Truku hulaq] huling( ) 1. 狗.Huling na Dakis ka nii? 這 是 Dakis 的 狗 嗎? [ Toda huling Truku huling] hulis( ) 1. 笑.Maanu ga namu phlisun, kedu ba si hulis namu? 你 們 在 笑 什 麼 笑 得 這 麼 地 開 心? [ Toda hulis Truku hulis] hunac( ) 1. 下 面 ; 下 方.Paha hunac hari ka namu kiya. 你 們 的 放 在 下 面 一 點 hune( ) 1. 船.Gaga kndudun paru ka hune ga daha slmeun saya. 現 在 他 們 製 造 的 船 越 來 越 大 了 [ Toda asu Truku huney] hungul( ) 1. 尖 端 ; 尖 形.So ka ludux slmadac ma ludux puyan kesun daha hungul na. 如 獵 刀 和 長 矛 的 前 端 部 位 叫 做 尖 端 [ Toda hungul Truku hungul] -huni-( ) Page 301 of 393

302 huqil( ) 1. 死 亡.Wada huqil bubu na uruk mu nii da, ye daha wada pqdalun qolic mnekan iyu. 我 這 ( 些 ) 雛 狗 的 母 狗 已 死 了 ; 可 能 被 別 人 餵 食 吃 了 毒 藥 的 死 老 鼠 吧 [ Toda huqil Truku huqil] hurah( ) 1. 崩 落.Wada hurah qnyexan quyux hndure nii ka harac nganguc na Siyac. Siyac 庭 院 的 圍 牆 因 這 次 的 雨 而 崩 塌 [ Toda thurah Truku hurah] huriq( ) 1. 濕 ( 的 ).Huriq ka kiya; iya pgmaxi daka mdengu na nii. 那 是 濕 的 ; 不 要 和 乾 的 混 在 一 起 [ Toda huriq Truku huriq] huroba( ) 1. 浴 室.Egu qsiya mtilux huroba nana; osa trima han. 浴 室 的 熱 水 還 很 多 ; 你 可 以 先 去 洗 澡 [ 日 ] huruc( ) 1. 煞 住 ; 煞 車.Ini huruc rulu ani moda elu mcherus ka Durah. 即 使 駛 經 下 坡 路 段,Durah 也 不 煞 車 [ Toda huruc Truku huruc] hutong( ) 1. 棉 被 ; 被 子.Hlagi hutong keeman; kii si ini hari knarux. 晚 上 蓋 被 子 才 不 容 易 生 病 [1. Toda hutong Truku hutong 2. 日 ] huur( ) 1. 水 瓢.Snalu daha qriyan huur rudan ta cbeyo ma. Ngalun daha gbulan qsiya ka qriyan paru. 我 們 的 先 祖 們 是 以 葫 蘆 瓜 製 作 水 瓢 大 的 葫 蘆 瓜 則 拿 來 製 作 汲 水 容 器 [ Toda tuyan Truku huur] huwa( ) 1. 如 何.Huwa kesun tminun tokan bale nii tama? 爸 爸, 這 男 用 網 狀 揹 袋 要 如 何 織 呢? [1. Toda huya Truku huya 2.tokan 是 本 族 男 子 用 於 揹 戴 物 品 的 網 袋 ] huwa mesa( ) 1. 怎 麼.Huwa mesa mosa mhero qmerac rseno ka bngehun tnbugan na mqedin Puuma nii? 傳 說 中 的 Puuma 女 人 所 飼 養 的 土 蜂 是 怎 麼 獵 捕 男 人 的 呢? huwe( ) 1. 慷 慨 ; 親 切.Kedu ba huwe na Umin Sapu kii wa; sbege ku na kingal rawa sama pnhmaan na. Umin Sapu 是 那 麼 地 慷 慨 ; 他 送 我 一 簍 他 種 的 菜 [ Toda huway Truku huway] hwaun( ) 參 照 huwa 1. 要 幹 嘛.Hwaun su negul kii, Roro? Roro, 你 ( 拿 著 的 ) 那 條 繩 子 要 幹 嘛? Hwaun su kana sino nii? 你 要 這 些 酒 做 什 麼? Hwayun su mchaya ka uruk huling kiya? 你 怎 麼 要 把 小 狗 那 樣 ( 玩 耍 )? [ Toda hyaun Truku huya] Page 302 of 393

303 hwinuk( ) 1. 腰 部.Egu mnapa na lexi, kii ga mnarux hwinuk. 他 揹 太 多 的 竹 筍 了, 所 以 腰 在 痛 [ Toda hwinuk Truku hginuk] hwiras( ) 1. 肋 骨.Ppexi tikuh hwiras mu nii. Kii bale ga meniq mnaruh. 幫 我 按 壓 一 下 我 的 肋 骨 ; 它 似 乎 有 點 問 題 [ Toda hwiras Truku hgiras] ma( ) 1. 和 ; 與.Ini telung mudu ma pixin de mosa tmlenga cbeyo. 過 去 獵 人 要 去 放 陷 阱 都 不 會 碰 橘 子 和 蔥 [ Toda mi Truku ma] ma nii( ) 1. 怎 麼 如 此.Ptahu ta puniq di ho. Ma nii msekuy kana hei mu di. 我 們 來 烤 火 吧! 我 的 身 體 怎 麼 那 麼 冷! [ Toda maka Truku maka] maadis( ) 參 照 adis 1. 攜 帶.Ye su maadis seediq pstuku kusun Umin? Umin, 你 明 天 要 帶 借 工 的 人 嗎? [ 一 直 以 來, 本 族 人 都 以 借 工 (smtuku) 與 還 工 (smbarux) 來 維 持 傳 統 部 落 的 集 體 意 識 ] maangal( ) 參 照 angal 1. 將 拿 取.Maangal su mqedin knuwan di Kuras? Kuras, 你 什 麼 時 候 要 討 媳 婦 呢? [ Truku maangal] maanu( ) 1. 什 麼 ; 幹 嘛.Maanu sun su haya? Naka su mtkela hari ka isu. 你 幹 嘛 那 樣? 你 應 該 清 醒 一 點 Maanu kesun qbulic daka limik? 子 彈 和 彈 殼 是 什 麼? [ Toda manu Truku manu] maasuw( ) 參 照 asuw 2 1. 分 送.Maasuw ku hlama laqi ka yaku ma tnquri sino mmahun rudan ka isu. 我 發 糖 果 給 小 孩, 你 斟 長 輩 們 要 喝 的 酒 macu( ) 參 照 maanu 1. 小 米.Ma egu macu su ga repun na! 你 穀 倉 裡 的 小 米 還 那 麼 多! [ Toda macu Truku macu] madis( ) 參 照 adis 1. 帶.Yaku madis beras ma adis timu daka ucik ka isu. 我 帶 米, 妳 帶 鹽 巴 和 辣 椒 mado( ) 1. 窗 戶.Paru bgihur nii; iya chngii meluk mado su. 風 很 大 ; 不 要 忘 記 關 上 你 的 窗 戶 [ Toda bnlingan Truku mado] maduk( ) 參 照 aduk 1. 趕 走.Ima wada maduk rodux mu di? 是 誰 把 我 的 雞 趕 走 了? maha( ) 參 照 paha 1. 去.Maha su inu? 你 要 去 哪 裡? 2. 大 約 ; 約 略.Maha so kenu knchedil? 大 概 有 多 重? Maha piya pila? 大 概 多 少 錢? [ Toda musa Truku mha] mahe( ) 參 照 imah 1. 喝 ( 祈 使 ).Mahe ta qsiya mtilux han ho, msekuy wa. 我 們 先 喝 口 熱 水 吧, 很 冷 耶 Page 303 of 393

304 [ Toda mahay Truku mahay] mahi( ) 參 照 imah 1. 喝 ( 祈 使 ).Mahi begu sama bale ga mhqeni su. 你 渴 了 就 喝 那 野 菜 湯 [ Toda mahi Truku mahi] maho( ) 參 照 imah 1. 喝.Ye nisu qsiya nii Umin? maho ku tikuh ha? Umin, 這 是 你 的 水 嗎? 我 來 喝 一 點 好 嗎? mahobing( ) 1. 熱 水 瓶.Bsiyaq hari mtilux ka qsiya de psaun mahobing nii. 這 個 熱 水 瓶 裡 面 的 水 可 以 保 溫 很 久 [1. Toda mahobing Truku mahobing 2. 日 ] mahu( ) 參 照 pahu 1. 洗 衣 物.Mahu miyan baga yami cbeyo ma, uka baciq so ga ta dooyun saya duri. 我 們 以 前 是 徒 手 洗 衣 物 的, 也 沒 有 像 現 在 我 們 所 使 用 的 洗 衣 粉 ( 洗 衣 精 ) [ Toda mahu Truku mahu] mahun( ) 參 照 imah 1. 喝.Mahun mu kiya da! Mtilux na. 還 很 燙, 我 等 一 下 喝! [ Toda mahun Truku mahun] maku( ) 1. 我... 你 們...( 代 名 詞 ).Ma namu ini thei rngagun ha? Bbeun maku bale denu wa. 你 們 怎 麼 講 不 聽 呢? 這 樣 我 真 的 就 要 揍 你 們 喔 makura( ) 1. 枕 頭.Snais naq na bubu mu ka makura nii. 這 枕 頭 是 我 媽 媽 自 己 縫 製 的 [ Toda makura Truku makura] malah( ) 參 照 palah 1. 烤 火 取 暖.Misan de malah puniq klaali ka seediq alang nami. 到 了 冬 天 我 們 部 落 的 族 人 都 會 烤 火 取 暖 [ Toda malah Truku malah] malan( ) 參 照 umal 1. 增 添.Malan ku na meyah smgila Takun ga duri wa; kika ini ku skela yamu di. 我 也 被 Takun 增 添 耽 擱 的 時 間 ; 所 以 就 沒 能 趕 上 你 們 [ Toda malan Truku malan] mali( ) 參 照 umal 1. 增 補 ( 祈 使 ).Mali tikuh na Umin nii han Iwan; ini baka na heya dungan. Iwan, 把 Umin 的 再 加 一 點 ; 他 的 還 不 夠 [ Toda mali Truku mali] malix( ) 參 照 alix 1. 放 棄 ; 到 此 為 止.So hari mesa wada malix mgsense ka Pawan di. 聽 說 Pawan 已 從 教 職 退 休 了 malu( ) 1. 好 的 ; 可 以.Seediq malu lnglungan ka Mona Pawan. Mona Pawan 是 個 好 心 腸 的 人 [ Toda malu Truku malu] Page 304 of 393

305 malux( ) 1. 怎 麼.Malux su wada sqada ka hei rodux nduhan mu di? Ani naq so sqerun hari we malu nana. 你 怎 麼 把 我 烤 的 雞 肉 給 丟 了? 雖 然 有 點 烤 焦, 還 是 可 以 吃 的 [ Truku malux] mame( ) 1. 豆 子.Malu puqun mame nii. 這 個 豆 子 很 好 吃 [ Toda sukay Truku maney] mangal( ) 參 照 angal 1. 拿 取.Mangal aring ka Temi ma sbege na Iban. Temi 拿 桃 子 給 Iban Mangal qreti ka Kumu, ma ssebuc na quyu ga berah na. Kumu 拿 起 棍 子, 要 打 她 面 前 的 蛇 Ga mangal maanu ka swai su rseno ga? 你 的 弟 弟 在 拿 什 麼? 2. 娶. Ga mangal mqedin mneyah Toda ka Yako. Yako 娶 了 Toda 的 小 姐 mangga( ) 1. 漫 畫.Smkuxun riyung qmita patis mangga ka laqi saya. 現 在 的 小 孩 子 很 喜 歡 看 漫 畫 [ 日 ] manto( ) 1. 饅 頭.Mkela smmalu manto ka qbsran mu rseno. 我 哥 哥 會 做 饅 頭 mao( ) 1. 山 胡 椒.Stmuun daha ka mao ma, kuxun daha sdamac ido. 他 們 喜 歡 用 鹽 醃 漬 過 的 山 胡 椒 配 飯 吃 [ Toda mqri Truku mqri] mapa( ) 參 照 apa 1. 揹 負.Wada smtuku mapa paye na Iwan ka Watan. Watan 到 Iwan 那 裡 借 工 揹 稻 穀 marac( ) 1.( 公 雞 ) 挑 戰 的 動 作.Ga marac maanu tama rodux ga? Uxe ga mita quyu. 那 隻 公 雞 在 對 誰 做 挑 戰 的 動 作?( 牠 ) 是 不 是 看 到 蛇 marah( ) 1. 開 創 ; 新 創 的.Ado ga hmetur eluw ka seediq tndheran, kika ga marah eluw icin ka dheya di. 因 地 主 把 路 給 擋 住 了, 所 以 他 們 另 闢 新 路 Marepa( ) 1. 力 行 村.Wada seno Marepa ka swai na bubu mu, bsiyaq ini eyah alang di. 我 媽 媽 的 妹 妹 嫁 到 力 行 村, 已 很 久 沒 有 回 部 落 了 mari( ) 參 照 baruy 1. 買.Ga mari kingal rulu bgurah tama su dungan sa. 聽 說 妳 爸 爸 又 買 了 一 部 新 車 marih( ) 1. 生 悶 氣 ; 嘔 氣.Heung naq ini beyo marih seediq kii; iya naq snteri hii. 那 個 人 本 來 就 很 容 易 生 悶 氣 的 ; 不 必 理 會 他 maruy( ) 參 照 baruy 1. 買.Ga maruy rabu bluqun ka Tama mu, haun mu mhuma neepah mesa. 我 父 親 買 了 柿 子 苗, 他 說 要 種 到 山 上 的 耕 作 地 Page 305 of 393

306 masuw( ) 參 照 asuw 2 1. 分.Gaga su masuw maanu kedu qaras na laqi ga? 你 在 分 什 麼 讓 那 些 小 孩 子 那 麼 高 興? matak( ) 參 照 atak 1. 剪.Ga matak ami qqlangun na qnalang sama ka Duya. Duya 正 在 剪 要 做 菜 園 圍 籬 的 網 線 matis( ) 參 照 patis 1. 寫.Ga matis maanu ka Awe? Awe 在 寫 什 麼? [ Toda matas Truku matas] mawak( ) 參 照 awak 1. 牽 ( 扶 ) 著 走.Ga mawak bubu na rudan ka Takun. Takun 牽 著 他 的 祖 母 走 mawan( ) 1. 姐 妹 夫 婿 之 間 的 互 稱.Mawan na Umin ka heya. 他 跟 Umin 是 連 襟 的 關 係 [ Toda mawan Truku mawan] maxal( ) 1. 十 ( 數 詞 ).Tmlaqi egu ka seediq cbeyo, maxal duma laqi daha. 以 前 的 人 會 生 下 很 多 孩 子, 有 的 會 生 十 個 子 女 maxal kbekuy( ) 1. 一 千.Maxal ka kbekuy suupun ta de, maxal kbekuy kanna denu. 我 們 若 把 十 個 一 百 放 在 一 起, 全 部 就 成 為 一 千 maxal kingal( ) 1. 十 一.Maxal rima wawa na rodux mu nii hayan, wada puqun huling ka sepac ma, msngari maxal kingal di. 我 這 隻 ( 母 ) 雞 本 來 有 十 五 隻 小 雞, 四 隻 被 狗 吃 剩 下 十 一 隻 了 mbahang( ) 參 照 qbahang 1. 聽.Mbahang ku kari na Umin we, so hari mesa wada neepah kanna dheya kiya. 我 聽 Umin 說 的, 他 們 好 像 都 到 耕 作 地 了 [ Toda embahang Truku embahang] mbarah( ) 1. 重 新 來 過.Mesa bubu mu: "Hani miyan msterung yami ka tama su we, uka nami ani mmaanu, kika mbarah miyan naq pheyu sapah, knbgurah neepah ma pkari yqeyaq." 我 媽 媽 說 : 當 初 我 和 你 爸 爸 結 婚 時 什 麼 都 沒 有, 所 以 我 們 自 己 搭 建 家 屋, 墾 新 耕 地 以 及 開 挖 水 田 mbari( ) 參 照 baruy 1. 買.Mbari su lukus so kenu ka isu Temi? Temi, 妳 要 買 哪 一 種 衣 服? mbaruy( ) 參 照 baruy 1. 買 賣.Mbaruy su so patis maanu? 妳 要 哪 一 類 的 書 籍? mbasi( ) 1. 酸.Ma mbasi puqul mudu nii; uxe ini khada nana? 這 橘 子 吃 起 來 怎 麼 酸 酸 的 ; 是 不 是 還 沒 熟? mbbaruy( ) 1. 買 賣.Ye ga mbbaruy maanu peni seediq ga mtgutu hii. 聚 集 在 那 兒 的 人 眾 不 知 在 交 易 什 麼 [ Toda mbbari Truku embbarig] Page 306 of 393

307 mbbege( ) 參 照 bege 1. 互 相 給 予.Seediq de seung naq mbbege ani maanu ppuqun. 人 們 當 然 應 該 要 分 享 任 何 食 物 mbberas( ) 參 照 beras 1. 赤 裸 著 身 子.Ma su mbberas ani msekuy Boya? Boya, 你 怎 麼 冷 天 也 光 著 身 子? ["boya" 是 日 語, 是 日 人 對 小 男 孩 的 暱 稱, 就 如 漢 語 中 的 " 弟 弟 " 雷 同 因 此 日 治 末 期 被 叫 做 "boya" 的 男 性 族 人, 同 一 個 部 落 就 有 好 幾 位 ; 臺 灣 光 復 後 被 叫 做 " 弟 弟 " 的 族 人 亦 如 是 但 在 本 Tgdaya 語 群 裡, 在 部 落 雖 習 稱 他 們 為 "boya 或 弟 弟 ", 他 們 卻 都 有 自 己 的 傳 統 名 字 ] mbbetaq( ) 參 照 betaq 1. 互 刺.Mruurung seediq cbeyo si ge, mbbetaq yayu ma sbrangan sa; ado uka halung ka ciida han. 據 說 以 前 的 人 爭 戰 時, 是 以 刀 和 長 矛 互 刺 ; 因 當 時 沒 有 槍 械 mbbhege( ) 參 照 bhege 1. 灰 色.Smkuxun mlukus lukus mbbhege heya. 他 喜 歡 穿 灰 白 色 的 衣 服 mbbugan( ) 參 照 bugan 1. 起 雞 皮 疙 瘩.Miicuw ku riyung qmita quyu yuku wa; mbbugan kanna hei mu denu. 我 很 怕 看 到 蛇 ; 我 全 身 會 起 雞 皮 疙 瘩 mbeebu( ) 參 照 beebu 1. 想 要 打.Naqah mbeebu qedin ka seno. 先 生 想 要 打 太 太 是 不 好 的 mbege( ) 參 照 bege 1. 給.Mbege ku kingal babuy de su mangal mqedin si Awi. Awi 說 你 娶 媳 婦 時 他 會 送 一 頭 豬 mbetaq( ) 參 照 betaq 1. 刺.Hwaun su sbrangan kii Bagah? Ma su so hari mbetaq boyak. Bagah, 你 拿 著 長 矛 要 幹 嘛? 你 怎 麼 好 像 要 刺 山 豬 的 樣 子 mbeyax( ) 參 照 beyax 1. 贏 家 ; 強 勢.Seediq mbeyax riyung kari ka mqedin kiya. 那 個 女 人 講 話 很 強 硬 Ima wada mbeyax tarancyo hndure? 上 回 的 籃 球 賽 誰 贏 了 呢? Ye ta wada mbeyax ka ita? 我 們 贏 了 嗎? mbhege( ) 參 照 bhege 1. 類 似 白 色.Tama na Siyac ka ga mlukus lukus mbhege gaga. 那 穿 著 像 白 色 衣 服 的 是 Siyac 的 爸 爸 mbiki( ) 參 照 biki 1. 彎 曲.Mbiki beebu laling na Uwah ga, naqah dooyun. Uwah 的 釣 竿 是 彎 曲 的, 不 好 用 mblawa( ) 1. 紫 色 的.Mneka sama mblawa ka bubu na heya. 他 媽 媽 吃 了 紫 色 的 蔬 菜 [ Toda mplawa Truku mgkliyu] mbleyaq( ) 參 照 bleyaq 1. 正 確 的.Mbleyaq smnegun Gaya Seediq kndesan su. 你 的 生 活 要 正 確 的 跟 隨 賽 德 克 族 的 規 範 Page 307 of 393

308 mbqerus( ) 參 照 bqerus 1. 辛 苦.Mbqerus nami riyung mheyan napa nii. 我 們 背 這 些 包 袱 背 得 很 辛 苦 mbrahu( ) 1.( 塊 莖 ) 過 老 ; 過 熟.Bunga qhuni ge, rudan de mbrahu ma egu beling truma na ma, naqah puqun. 樹 薯 老 了 會 過 熟, 裡 面 會 有 洞 而 且 不 好 吃 mbruwa( ) 參 照 bruwa 1. 打 雷.Hmuwa karac nii ha? Mbruwa ma ini quyux. 這 個 天 是 怎 麼 回 事? 只 管 打 雷 不 下 雨 Qmuyux paru ka keeman de, mbruwa denu. 晚 上 下 大 雨 的 時 候, 會 打 雷 的 mbserux( ) 參 照 bserux 1. 懶 惰.Ani ima ini skuxun seediq mbserux. 沒 有 人 喜 歡 懶 惰 的 人 mbtunux( ) 1. 漂 亮 ; 美 麗.Smalu mesa mbtunux ka pntasan dqeras nii. 這 個 紋 面 會 讓 人 更 漂 亮 [1. Toda mbtunux Truku embtunux 2.pntasan 就 是 賽 德 克 族 成 人 的 標 記, 部 落 的 老 人 認 為 有 紋 面 會 讓 人 更 漂 亮 ] mbudu( ) 參 照 budu 1. 瞎 了.Ma mbudu laqi ga! 那 孩 子 瞎 了! mbukung( ) 參 照 bukung 1. 駝 背.Knrudan na Dakis ga da, kika mbukung di. 因 Dakis 已 經 老 了, 所 以 會 駝 著 背 mburung( ) 參 照 -burung- 1. 遲 鈍 ; 不 在 乎 ; 講 不 聽.Kiya naq laqi kiya wa, mburung rngagun. 那 孩 子 就 是 那 樣, 講 他 也 不 在 乎 mbuwa( ) 參 照 buwa 1. 起 水 泡.Mhedu mbuwa ido ga de bsagi denu. 當 煮 飯 煮 到 起 蒸 汽 泡 完 後 就 要 將 柴 火 移 開 [ 這 是 過 去 以 薪 柴 煮 飯 時 才 會 有 的 狀 況 ] mccebu( ) 參 照 cebu 1. 戰 爭 ; 射 擊.Hmuwa naq alang quri nii, mccebu klaali taan trebi. ( 觀 看 電 視 報 導 時, 感 嘆 說 :) 這 地 區 的 國 家 是 怎 麼 回 事, 怎 麼 經 常 在 打 仗 mccida( ) 參 照 cida 1. 長 枝 椏.Naka asi gyei pusu doriq huling nii da; maku ga mccida quri dnamux di. 乾 脆 把 這 棵 龍 眼 樹 砍 掉 啦, 它 的 枝 椏 已 伸 向 屋 頂 上 了 mccikul( ) 參 照 cikul 1. 互 推.Scuqi egu riyung ka seediq ciida, kika asi lux mccikul kanna di. 當 時 人 太 多 了, 所 以 大 家 都 互 相 推 ( 擠 ) 著 mcciyuk( ) 參 照 knciyuk 1. 訂 婚.Mhedu smrai de, mcciyuk mimah tikuh sino denu. 求 婚 之 後, 就 會 先 喝 訂 婚 喜 酒 mcebu( ) 參 照 cebu 1. 要 擊 射.Mcebu su maanu isu Durah? Durah, 你 ( 想 ) 要 獵 擊 什 麼 ( 獵 物 )? Page 308 of 393

309 mcequr( ) 參 照 cequr 1. 勒 住 ; 掐 住.Naqah sneban na pala laqi ga, kii bale mceqan gelu na di. 他 綁 的 包 裹 孩 子 的 揹 帶 不 好, 好 像 要 勒 住 他 的 脖 子 了 mchaya( ) 參 照 kchaya 1. 怎 麼 那 樣.Ma mchaya laqi ga, ini seyung thei kari. 那 個 孩 子 怎 麼 這 樣 如 此 不 聽 話 mcherus( ) 1. 下 坡.Tai hari moda namu eluw mcherus de mosa namu dgiyaq. 你 們 到 高 山 時, 走 下 坡 路 段 要 小 心 [ Toda tmabuy Truku mshrus] mciicin( ) 參 照 icin 1. 不 是 同 一 組 ; 一 對 物 品 穿 反 或 同 邊.Ga mciicin kucu su. 你 的 鞋 子 穿 反 了 [ Toda mciicin Truku msiisil] mcikul( ) 參 照 cikul 1. 推.Tara ta hini ka ita si Puhuk, mcikul ta riyaka tnlusan daha mesa. Puhuk 說 : 我 們 在 這 裡 等, 我 們 要 ( 幫 忙 ) 推 他 們 拉 的 人 力 車 mcilaq( ) 參 照 cilaq 1. 斷 裂.Ma wada mcilaq cida na cakus nii di? 這 棵 樟 樹 的 枝 椏 怎 麼 斷 掉 了? mcuhe( ) 參 照 cuhe 1. 動 作 緩 慢.Ani naq mcuhe riyung seediq ga, malu riyung lnglungan na. 那 個 人 的 動 作 很 緩 慢, 但 是 心 地 非 常 好 mdaadis( ) 參 照 adis 1. 相 互 牽 帶 著.Kesun mccebu pais nii ge, asi ka mdaadis mhuqil. 與 敵 對 戰 時, 就 得 與 敵 人 共 存 亡 mdae( ) 1. 禁 止.Mdae namu eluw naqah hiya wa, asi oda eluw malu. 你 們 不 要 從 那 壞 路 走 喔, 順 著 好 路 走 就 好 mdakil( ) 參 照 dakil 1. 攀 爬 ; 成 長.Ani kdere daun na mdakil ka miric lmiqu. 即 使 是 陡 峭 的 山 壁, 山 羊 照 樣 可 以 攀 爬 Iya osa mdakin qhuni baro laqi nii, hae namu naq mtuting hiya. 小 朋 友 們, 不 要 爬 到 樹 上, 以 免 摔 下 來 ( 受 傷 ) mdamac( ) 1. 興 奮.Te! Ga mdamac isu ka Rabang nii. 你 看! 這 Rabang ( 狗 的 名 字 ) 在 歡 迎 你 [ Toda mdamac Truku mdamac] mdamux( ) 參 照 damux 1. 蓋 屋 頂.Mdamux nami dnamux sapah dapa na Awi Puhuk ga kusun. 我 們 明 天 要 蓋 Awi Puhuk 牛 舍 的 屋 頂 mdayang( ) 參 照 dayang 1. 清 晰.Mdayang riyung ka patis dqeras na pai mu rudan. 我 祖 母 臉 上 的 文 面 很 清 晰 mddaha( ) 參 照 daha1 1. 兩 人 ; 雙 雙.Mddaha naq klaali msnegun mosa neepah ka dheya kii. 他 們 經 常 兩 人 一 起 去 工 作 Page 309 of 393

310 mddahur( ) 參 照 huur 1. 和 解.Gaya ta ita Seediq ka mddahur nii. Dmnahur de uka pnquwan ta denu. Mddahur 是 本 賽 德 克 族 的 族 律 ; 經 此 和 解 儀 式 後 雙 方 的 恩 怨 就 沒 了 [1. Truku mddahur 2. 賽 德 克 族 有 mddahur( 饗 宴 回 饋 賠 補 ) 的 gaya, 因 此 親 友 之 間 常 會 互 相 饋 贈 物 品, 包 括 家 禽 家 畜 等 ] mddayo( ) 參 照 dayo 1. 互 相 幫 忙.Mddayo kanna alang Seediq nii. 賽 德 克 族 的 部 落 都 會 互 相 幫 忙 mddeka( ) 參 照 deka 1. 一 半.Mddeka hari wada ngalun na Uma Dukung. Uma Dukung 拿 了 一 半 左 右 mddoi( ) 參 照 dooi 1. 互 相 牽 著 握 著 手.Bale mddoi baga mkkesa ka rudan mnsqedin Plmukan. ( 一 對 ) 漢 人 的 老 夫 妻 牽 著 手 走 路 mdeka( ) 參 照 deka 1. 切 分 為 兩 半.Yaku mdeka qcurux ga si swai mu rseno. 我 弟 弟 說, 那 ( 些 ) 魚 他 來 切 ( 分 ) 為 兩 半 mdengu( ) 參 照 dengu 1. 乾.Ga na sgutu neepah na qhuni ka Umin, bsiyaq naq de, ga mdengu di ma mqrehaq di. Umin 把 樹 堆 在 山 上 的 地 裏, 久 而 久 之, 樹 皮 剝 落 就 乾 了 mdeur( ) 參 照 deur 1. 育 苗.Mdeur su knuwan isu, Abis? Abis, 你 什 麼 時 候 要 育 苗? [ Truku mdeur] mdheran( ) 參 照 dheran 1. 似 泥 土 般.Mdheran rako na quyu kii; ye quyu maanu peni. 那 條 蛇 的 顏 色 如 土 色 ; 不 知 是 什 麼 蛇 mdheriq( ) 參 照 dheriq 1. 滑 ; 平 滑.Mdheriq riyung ma naqah qrapun sgidi. 黃 鱔 魚 很 滑, 也 很 難 捕 抓 2. 乾 淨 ; 整 齊 ; 滑 順.Mdheriq qtaan klaali weewa ga. 那 個 小 姐 每 天 都 看 起 來 很 乾 淨 整 齊 mdidil( ) 1. 同 居.Pgyaun daha riyung kesun mdidil nii rudan ta ita Seediq. 我 們 賽 德 克 的 族 老, 對 ( 未 婚 男 女 ) 同 居 這 件 事 是 非 常 地 忌 諱 的 [ Toda mdadas Truku mjijil] mdira( ) 參 照 kdira 1. 記 取 教 訓.Mdira ku mnekan tarux hnngedan daha cbeyo, mrkerak riyung puqul. 我 是 記 取 以 前 曾 吃 過 他 們 煮 的 芋 頭 莖 的 教 訓, 吃 起 來 很 癢 mdresiq( ) 參 照 dresiq 1. 漆 樹 過 敏 症.Mdresiq de mttanah ma mrkerak, niqan cnebu so dresiq. ( 如 果 ) 碰 觸 漆 樹, 會 漆 過 敏 也 會 冒 出 像 紅 色 而 且 很 癢 的 疹 子 mdrumuc( ) 參 照 drumuc 1. 認 真.Tama mu, mdrumuc riyung meepah. 我 爸 爸 工 作 很 認 真 Page 310 of 393

311 mdudul( ) 參 照 dudul 1. 帶 領 ; 牧 牛 羊.Mdudul ku kingal dapa tanah dungan si Baso Nawi. Baso Nawi 說 他 還 要 再 飼 養 一 頭 黃 牛 mduku( ) 參 照 kduku 1. 低 下 頭.Ado bbaro hnyegan Dame Doriq nii na, asi ka mduku moda rhengun ta. 由 於 這 位 洋 人 身 材 高 大, 經 過 我 們 的 家 門 還 得 低 著 頭 mdurang( ) 參 照 durang 1. 將 放 置 套 頸 繩 索 陷 阱.Mdurang su maanu Bagah? Ma niqan snyukan ware ma qnawan ka durang su. Bagah, 你 放 陷 阱 獵 什 麼 ( 哪 一 種 獵 物 )? 你 的 套 頸 繩 索 陷 阱 怎 麼 有 麻 繩 和 鐵 絲 線? mduru( ) 1. 休 息.Mduru namu saya? 你 們 今 天 休 息 嗎? [ Toda mduru Truku mdurug] mdurun( ) 參 照 durun 1. 祈 禱.Mdurun ku maha pkmalu hei su. 我 祈 禱 你 的 身 體 會 很 健 康 mduwa( ) 參 照 -duwa- 1. 很 快.Wada mduwa tmalang quri hunac ka huling ga. 那 隻 狗 很 快 的 往 下 方 跑 去 meegun( ) 參 照 egul 1. 綁.Meegun su maanu? Kedu qnthuran negun ga su dooyun. 你 要 綁 什 麼? 怎 麼 拿 著 那 麼 粗 的 繩 索 [ Truku meegun] meeguy( ) 參 照 geeguy 1. 偷 竊.Meeguy, mberiq ma mbserux, teru oda nii ka naqah bale na rudan ta ita Seediq. 偷 竊 和 說 謊 以 及 懶 惰, 這 三 種 行 為 是 我 們 賽 德 克 先 祖 最 討 厭 的 事 [ Toda mowuy Truku meeguy] meelih( ) 參 照 keelih 1. 退 潮.Meelih bale knuwan qsiya yayung ga di? 那 個 河 水 到 底 何 時 才 會 退 潮 呢? meepah( ) 參 照 qeepah 1. 工 作.Wada meepah inu tama su? 你 爸 爸 到 哪 裡 工 作? [ Toda qnpuh Truku qmpah] meeyah( ) 參 照 eyah 1. 將 會 來.Meeyah namu theyaq smmesung knii? 今 年 過 年 時 你 們 會 來 玩 嗎? megane( ) 1. 眼 鏡.Maha ku rmiyux megane mu, gisu ku kndudun ini qita di. 我 要 去 換 我 的 眼 鏡, 我 越 來 越 看 不 清 楚 了 [ 日 ] mege( ) 參 照 bege 1. 給.Msterun seediq de mege lnihu wa, cbeyo. 以 前 的 人 結 婚 會 分 送 豬 肉 串 megul( ) 參 照 egul 1. 綁.Bleqi megul dapa ga wa; hmuwa de tlhelah. 牛 要 綁 好 ; 鬆 脫 了 就 不 好 mehing( ) 參 照 pehing 1. 打 破.Ima wada mehing rusuq nii di ha? 是 誰 將 這 玻 璃 瓶 給 打 破 了 呢? [ Toda muruq Truku mhing] Page 311 of 393

312 mehu( ) 1. 豐 收 祭.Ini ku osa qmita mehu yaku. 我 沒 有 去 看 收 穫 豐 收 祭 [ Toda mehu Truku kmtuy] mekan( ) 參 照 ekan 1. 吃.Mekan namu maanu ka yamu? 你 們 要 吃 什 麼 呢? mekuy( ) 參 照 bekuy 1. 綁 ; 打 結.Ga na smmaxan pusu psuupu mekuy sama ka Umin. Umin 將 青 菜 以 十 顆 綁 成 一 綑 melih( ) 1. 使 水 漸 減 ; 讓 水 流 失.Untubung yqeyaq kenu ssaun su melih qsiya? 你 要 把 水 放 掉 的 是 哪 一 塊 水 田? [ Toda mlih Truku mlih] meluk( ) 參 照 eluk 1. 關 起 來.Ga meluk ka sapah mpbaruy wawa bibi, kika ini ku baruy. 那 間 賣 雛 鴨 的 店 關 門 ( 沒 做 生 意 ), 所 以 我 沒 買 到 ( 雛 鴨 ) meluq( ) 1. 生 的 ; 未 熟 的.Meluq ido pnure laqi nii wa; tsyusi kiya hari dungan. 這 小 孩 子 煮 的 飯 沒 煮 熟 ; 等 一 下 用 炒 的 melux( ) 1. 施 咒.Niqan mkela melux rudan ta alang hini dungan? 我 們 現 今 所 居 住 的 部 落 裡, 是 否 還 有 族 老 會 施 對 果 樹 及 瓜 果 的 咒? 2. 不 是... 怎 會...; 無 由 地....Melux namu naq paru, uxe maku dnngaan peni? 不 是 我 養 育 你 們 的 嗎? 不 然 你 們 怎 麼 會 長 大 ( 成 人 ) 呢? [1. Toda mlux Truku malux 2. 基 本 上 本 語 群 施 咒 的 方 式 有 mhuni 與 melux 兩 種 ;melux 用 於 果 樹 及 瓜 果 ; 而 mhuni 則 指 黑 巫 術 ] memux( ) 參 照 emux 1. 抱 住 ; 抱 著.Ga memux laqi na ka Rabe ma, ga na qdalan ido. Rabe 抱 著 她 的 小 孩 並 餵 他 吃 飯 meniq( ) 參 照 eniq 1. 所 在 的 位 置 ;( 留 ) 在 某 處.Meniq sapah klaali ka tama mu, ado ka rudan di, ini osa neepah di. 我 爸 爸 每 天 都 在 家, 因 年 紀 大, 不 去 耕 作 地 ( 工 作 ) 了 Ima ga meniq sapah bgurah gaga? 那 棟 房 子 是 誰 住 的 呢? 2. 有.Meniq kesun ka Pusu Qhuni mesa pnyahan Seediq mesa. 有 一 個 被 稱 作 Pusu Qhuni 的 地 方, 是 賽 德 克 族 的 發 源 地 mepux( ) 參 照 epux 1. 按 ; 壓.Hwaun su mepux nbuyas mu, mkela su mita mnarux peni? 你 幹 嘛 按 我 腹 部, 你 會 看 病 嗎? mering( ) 1. 汗 水.Kedu mering su Bagah, tmnalang su meyah? Bagah, 你 流 那 麼 多 汗, 你 是 用 跑 的 過 來 嗎? Kedu ba mering su Takun; hmnuwa su? Takun, 你 流 好 多 汗 ; 你 怎 麼 了? [ Toda mring Truku mling] Page 312 of 393

313 meru( ) 參 照 eru 1. 沾 染 ; 傳 染.Tai hari wa, meru ka mnarux teerang si wa. 要 小 心 喔! 肺 病 是 會 傳 染 的 meruh( ) 參 照 peruh 1. 按 ( 開 關 ).Mkela naq meruh senpuki laqi ga wa; tai hari baga na de netun na prehun. 那 孩 童 會 自 己 開 電 扇 喔 ; 如 果 他 開 了 要 小 心 他 的 手 meruq( ) 參 照 peruq 1. 破 裂.Iya sai meruq siyo tudu yqeyaq ka rusuq iyu kii; ddaun tdiyan seediq di. 不 要 把 藥 物 ( 農 藥 ) 的 瓶 子 在 田 埂 邊 打 破 ;( 以 免 ) 走 過 的 人 會 被 刺 到 [ Toda uruq Truku mruq] mesa( ) 參 照 kesa 1. 說 ; 據 說 ; 這 樣 做.Mesa tama mu: "Iya qberiq ma iya geeguy mesa." 我 爸 爸 說 : 不 要 說 謊 和 不 要 行 竊 [ Toda emca Truku mnsa] mesa 2( ) 參 照 pesa 1. 向 人 家 要.Ga mesa maanu laqi ga Robo? Robo, 那 小 孩 在 向 妳 要 什 麼? metaq( ) 參 照 betaq 1. 引 火.Mosa miyan hmudur tntakan na Losi ciida ge, Puhuk ka moda metaq puniq na. 我 們 去 燒 墾 Losi 的 耕 地 時, 是 由 Puhuk 四 處 引 火 的 [ 本 族 傳 統 皆 採 燒 墾 游 耕 的 方 式 進 行 農 作, 每 開 新 生 地 時, 先 砍 伐 耕 地 上 的 林 木 雜 草, 待 乾 燥 後 再 放 火 燒 ] metur( ) 參 照 betur 1. 踢.Metur seediq bubu mu dapa tanah nii wa. Qtai hari! 我 這 頭 黃 母 牛 會 踢 人 喔! 小 心 一 點! mexan( ) 參 照 emux 1. 抱 住 ; 抱 著.Ga mexan na bubu mu ka laqi mu; smkuxun riyung laqi ka bubu mu. 我 媽 媽 在 抱 著 我 的 孩 子 ; 我 媽 媽 很 喜 歡 小 孩 mexi( ) 參 照 emux 1. 抱 住 ; 抱 著 ( 祈 使 ).Mexi isu laqi nii Pawan,hae ku pure ido han. Pawan, 你 來 抱 小 孩, 我 先 去 煮 飯 mexun( ) 參 照 emux 1. 抱 著.Ga mexun na tama mu ka laqi mu. 我 的 孩 子 由 我 爸 爸 抱 著 meyah( ) 參 照 eyah 1. 會 來.Meyah namu hmuwa hini dungan? 你 們 又 來 這 裡 幹 嘛? meyux( ) 參 照 eyux 1. 強 要.Heya naq meyux mesa pryuxo ta bunuh ta, kika wada miyan pryuxun di. 是 他 自 己 強 要 我 和 他 換 帽 子, 所 以 我 們 就 換 掉 了 [ Toda iyux Truku iyux] mgabul( ) 參 照 gabul 1. 將 收 拾.Mgabul maanu dheya ga? Ma ka ga madis lubuy? 他 們 要 整 理 什 麼? 他 們 怎 麼 帶 著 袋 子? [ Toda mnabul Truku mgabul] mgakac( ) 參 照 gakac 1. 踩 高 蹺.Ga mu taan ka sense gako hii ciga, ga tmgesa mgakac laqi muuyas. 我 昨 天 看 到 Page 313 of 393

314 學 校 的 老 師 在 教 學 生 踩 高 蹺 mgatuk( ) 參 照 gatuk 1. 啄.Hteri kadu na tama rodux nii, mgatuk laqi di. 把 這 隻 公 雞 關 在 雞 寮 裡, 不 然 牠 會 啄 傷 小 孩 [ Toda empwatuk Truku mgatuk] mgaya( ) 參 照 gaya 1. 遵 守 規 範 ; 祖 訓 ; 律 法.Seediq mgaya riyung ka Umin Sapu. Umin Sapu 是 恪 守 祖 訓 的 人 [ Toda mwaya Truku mgaya] mgbaki( ) 1. 像 祖 父.Mgbaki na naq qtaan ka dqeras na Pihu Bakan. Pihu Bakan 的 臉 ( 形 ) 看 起 來 就 像 他 的 祖 父 [ Toda mkbaki Truku mgbaki] mgbhege( ) 參 照 bhege 1. 似 白 色.Mgbhege hari lukus ta, uxe so bhege riyung. 我 們 的 衣 服 像 白 色 的, 但 也 不 是 真 的 很 白 mgbubu( ) 參 照 bubu 1. 像 母 親 般.Mgbubu na nanaq hengak na Rabe nii na, so khwayun. Rabe 的 聲 音 就 像 她 媽 媽 一 樣,( 很 ) 和 藹 mgceas( ) 1. 黃 色 的.Malu qtaan ka kucu mceas duri. 黃 色 的 鞋 子 也 很 好 看 的 [ Toda mcays Truku emsaas] mgcebu( ) 參 照 cebu 1. 擊 射 ; 丟 擲.Mkela su mgcebu halung Dakis? hmuwa ka budi? Dakis, 你 會 用 槍 枝 ( 狩 獵 ) 嗎? 那 麼 弓 箭 呢? mgciyuk( ) 參 照 knciyuk 1. 訂 婚.Wada mgciyuk ka weewa na Tapas daka riso na Sapu di. Tapas 的 女 兒 跟 Sapu 的 兒 子 已 經 訂 婚 了 mgdakis( ) 參 照 Dakis 1. 像 Dakis.Ma su mgdakis Pawan ini thei kari. 你 怎 麼 像 Dakis Pawan 那 樣 不 聽 話 Ma ani kana kari su mgtoda di? 怎 麼 連 你 所 說 的 話 語 也 都 像 Toda 語 了 呢? mgdamac( ) 參 照 damac 1. 歡 迎.Ga mgdamac isu huling nii. 這 隻 狗 因 見 到 你 而 興 奮 mgdema( ) 參 照 gdema 1. 有 空 閒.Sama, mgdema su kusun de, aguh tikuh sapah mu. Sama, 妳 明 天 有 空 的 話, 請 妳 來 我 家 一 下 [ Toda mdma Truku mgdema] mgdheran( ) 1. 咖 啡 色 ; 棕 褐 色 ; 似 泥 土 色.Naku ka sapic so mgdheran nii. 這 個 咖 啡 色 的 鞋 子 是 我 的 [1. Toda mdhran Truku mgdxgal 2. sapic 是 以 羊 皮 羌 皮 或 鹿 皮 所 製 作 的, 於 其 周 邊 穿 數 個 孔, 串 麻 線 繫 在 腳 上 除 非 獵 場 屬 多 尖 銳 的 碎 石 區 外, 很 少 穿 著 ; 遇 雨 不 能 穿, 因 易 打 滑 受 傷 ] Page 314 of 393

315 mgduru( ) 參 照 gduru 1. 休 息 ; 休 假.Barah su mgduru ali saya Umin? Umin, 你 怎 麼 那 麼 難 得 休 息? mgduwa( ) 1. 勤 勞.Laqi mgduwa riyung ka laqi na Umin. Umin 的 小 孩 是 很 勤 勞 的 孩 子 mgedang( ) 參 照 gedang 1. 死 亡 ; 迷 失.Ita Seediq na, netun niqan ka seediq tnsapah ta so tnraqin tntingan daha ma, seediq tnsapah ta wada so ini beyo mgedang peni, ini daha ltudi tmngayan laqi daha ka ngyan na kiya denu. 我 們 賽 德 克 族 若 有 家 族 成 員 是 天 生 殘 疾 以 及 不 長 命 的, 他 們 的 名 字 就 不 會 傳 承 給 他 們 的 子 孫 [ Truku mg] mgeela( ) 參 照 geela 1. 先.Laqi na Pawan ga mgeela tmalang ga. 那 個 跑 在 最 前 面 的 是 Pawan 的 孩 子 [ Truku mgeela] mgeqi( ) 參 照 geqi 1. 插 入.Mgeqi ku hini ka yaku, gqii hii ka btakan su isu. 我 的 竹 竿 插 在 這 裏, 你 竹 竿 插 在 那 裏 [ Toda mwiqi Truku mgeqi] mggaalu( ) 參 照 gaalu 1. 互 相 友 愛.Mggaalu kanna seediq meniq alang cbeyo. 過 去 住 在 部 落 的 人 都 互 相 友 愛 [ Toda muuwalu Truku mggaalu] mggoro( ) 參 照 goro 1. 像 流 氓 ; 學 流 氓.Ga mggoro da laqi ga. 那 個 小 孩 子 學 著 流 氓 的 樣 子 mgheguh( ) 參 照 gheguh 1. 長 皮 膚 病 ; 長 癬.Ga mgheguh kii ani inu ini mkmosa. 他 長 了 皮 膚 病 所 以 哪 裡 都 不 想 去 [ Toda mdkiluh ] mghuda( ) 參 照 huda 1. 似 雪 般.Ma mghuda de thyaun mita ka phepah qhuni kingal lmiqu ga. 那 一 片 山 林 的 樹 開 花 時, 遠 看 像 雪 的 樣 子 [ Toda muhuda Truku mghuda] mgigi( ) 1. 矮 小.Hmnuwa naq laqi na qbsuran mu? Ma mgigi. 我 哥 哥 的 子 女 是 怎 麼 回 事? 怎 麼 長 的 那 麼 矮 小! [ Toda llbu Truku mgigi] mgiigin( ) 參 照 igin 1. 互 相 找 尋.Hmuwa runge ga Umin, ma so hari seediq ka mgiigin quhing. 那 些 猴 子 在 幹 嘛? 怎 麼 跟 人 一 樣, 互 相 找 對 方 的 頭 蝨 mgipuh( ) 參 照 -gipuh- 1. 脆 ; 易 斷 裂.Qhuni mgipuh kiya wa; iya osa sdoduy hii kesa laqi ga. 那 是 棵 易 斷 裂 的 樹 ; 叫 小 朋 友 們 不 要 到 那 裡 懸 吊 著 mgkela( ) 參 照 kela 1. 互 相 認 識.Mgkela nami naq meniq Paran hiya. 我 們 早 在 霧 社 時 就 互 相 認 識 了 Tena nami naq mgkela cuuxan na. 我 們 以 前 早 就 認 識 了 [ Toda mkkla Truku mgkela] Page 315 of 393

316 mglaqi( ) 參 照 laqi 1. 像 小 孩 一 樣.Maanu saun su mglaqi tgimax theyaq hii isu dungan? rudan sisu di. 你 幹 嘛 還 像 個 小 孩 混 在 其 中 玩 耍? 你 已 經 長 大 了 耶 mgleing( ) 參 照 leing 1. 躲 藏.Wada mgleing behing na daya ka Temu di. Temu 已 經 到 他 上 面 的 工 寮 躲 起 來 了 mgmqedin( ) 參 照 mqedin 1. 像 女 人.Niqan naq duma smkuxun mgmqedin ka rseno duri. 有 一 些 男 人 喜 歡 自 己 像 女 人 一 樣 [ Toda mkmqridin Truku mgmqedin] mgnetun( ) 參 照 netun2 1. 相 遇.Mgnetun miyan bbrigan sama hii yami ka Dakis mu Tongan ciga. 昨 天 我 和 眉 溪 部 落 的 Dakis 在 菜 市 場 相 遇 [ 本 族 人 若 說 : Dakis mu ( 人 名 加 上 所 有 格 ), 即 表 示 說 話 者 與 被 說 到 的 人 ( 名 ) 具 有 親 戚 關 係 ] mgnono( ) 參 照 -nono- 1. 游 盪 ; 游 手 好 閒.Ini qeepah seediq kii, ga mgnono alang. 那 個 人 不 工 作, 在 部 落 游 盪 mgpai( ) 參 照 pai 1. 如 祖 母 般.Mgpai na naq dqeras na Bakan ga, mntena naq bale qtaan. Bakan 的 臉 型 就 像 她 祖 母 一 樣 ; 看 起 來 非 常 地 相 似 [ Toda mkpai Truku mgpai] mgqalux( ) 參 照 qalux 1. 似 黑 色.Haun daha krebu yqeyaq qalux ka ware bhege de, kika mgqalux ka ware denu. 她 們 會 將 素 ( 白 色 ) 麻 線 埋 在 黑 泥 裡, 素 麻 線 就 成 了 黑 麻 線 [ Toda mqalux Truku mgqalux] mgqbulic( ) 1. 灰 色.Asi lux mgqbulic ka lukus na qqeepah na. 他 的 衣 服 因 工 作 都 成 了 灰 色 [ Toda mqbulic Truku mgqbulic] mgqhuni( ) 參 照 qhuni 1. 如 樹 木 般 的.Netun hmrinas gogacu de mgqhuni ka tnguro rqenux denu, kika ini daha gimi di. 超 過 五 月 時 水 鹿 的 鹿 茸 就 會 鈣 化 如 木 桿, 所 以 族 人 們 就 不 再 獵 牠 [ Toda mqhuni Truku mgqhuni] mgrahun( ) 1. 人 多 貌.Mgrahun ka riso mneniq alang Paran hii cbeyo, ado ka alang naq paru. 以 前 Paran 部 落 有 很 多 的 青 年 人, 因 它 是 個 大 部 落 mgrako( ) 參 照 rako 1. 猶 如... 顏 色.Mgrako tanah ka lukus ga na plkusun Dakis. Dakis 穿 著 猶 如 紅 色 的 衣 服 [ Toda mkrakaw Truku mgrako] mgrebu( ) 1. 早 上.Wada naq mgrebu soni ka debubu mu, ga ku na htiyun ptabu rodux ka yaku. 我 媽 媽 她 們 一 大 早 就 走 ( 去 ) 了, 她 留 我 下 來 餵 雞 [ Toda mrbu ] mgriso( ) 參 照 riso 1. 如 年 輕 人 一 般.Ani saya, mgriso pplukus na Dakis dungan. 即 使 到 今 天,Dakis 的 穿 著 Page 316 of 393

317 還 是 像 年 輕 人 一 樣 mgrseno( ) 1. 像 男 人 般.Kiya naq Iwan Nape kii, heun naq mgrseno. 那 Iwan Nape 就 是 那 個 樣, 像 男 人 一 樣 [ Toda msnaw Truku mgrseno] mgsama( ) 參 照 sama 1. 綠 色 ; 似 菜 色.Snkuxun ku rako mgsama ka yaku. 我 喜 歡 綠 色 [ Toda msama Truku mgsama] mgseediq( ) 參 照 seediq 1. 像 人.Wano ba ini kela kari ta ka runge; mgseediq ba ka hnyegan daha. 猴 子 只 是 不 會 說 我 們 的 語 言 ; 牠 們 的 長 相 真 像 我 們 人 類 [ Toda mssdediq Truku mgseediq] mgtama( ) 參 照 tama 1. 像 父 親 般.Ma ani kkesa na mgtama nanaq na Awi nii. Awi 就 連 走 路 的 樣 子 都 像 他 的 父 親 mgutu( ) 參 照 gutu 1. 堆 積.Mgutu ta btunux tnbulan daha kusun; iya chungi madis rawa ma bruru namu. 我 們 明 天 要 堆 積 他 們 開 墾 時 所 挖 出 的 石 頭 ; 別 忘 了 帶 你 / 妳 們 的 簍 筐 和 女 用 背 籃 [ Toda umtu ] mguulah( ) 參 照 guulah 1. 逗 樂.Ga mguulah nganguc kanna laqi; osa isu duri. 小 朋 友 們 都 在 院 子 逗 ( 玩 ) 樂 ; 你 也 去 mhada( ) 參 照 khada 1. 熟 的.Mhada ka wawa boyak de, mhenuk pugul. 煮 熟 的 山 豬 肉 吃 起 來 軟 嫩 mhako( ) 參 照 hako 1. 搭 橋.Mhako ta inu tama? Ma ka glahang yayung nii. 爸 爸, 我 們 要 在 哪 裡 搭 橋? 這 河 面 滿 寬 的 [ Toda mhakaw Truku mhako] mhanguc( ) 參 照 hanguc 1. 煮.Mhanguc su lexi nii, Padiq? Naka su kgeun tikuh ka qsiya na. Padiq, 妳 要 煮 這 些 竹 筍 嗎? 妳 應 該 多 加 一 點 水 [ Toda mhanguc Truku mhanguc] mhani( ) 參 照 imah 1. 喝 ( 祈 使 ).Mhani begu mtilux ucik qapan nii, Siyac. Ado su so muuxun hari. Siyac, 你 把 這 熱 薑 湯 給 喝 了 吧! 你 會 感 到 較 溫 暖 一 點 [ Toda mhani Truku mhani] mharac( ) 參 照 harac 1. 築 牆.Ga mharac eluw qsiya daya hii detama mu. 我 爸 爸 他 們 在 上 方 的 水 圳 築 牆 [ Toda mhawac Truku mharac] mhebin( ) 1. 龜 裂.Ma ga mhebin rusuq soyu nii di? 這 醬 油 瓶 怎 麼 有 裂 痕? [ Toda mhbin Truku mhebin] Page 317 of 393

318 Mhebu( ) 1. 馬 赫 坡 ( 部 落 名, 今 廬 山 溫 泉 ).Niqan kingal qbsuran kesu daha Mona Rudo, qbsuran alang Mhebu ka heya. 聽 說 有 位 首 領 叫 莫 那 魯 道, 他 是 馬 赫 坡 部 落 的 首 領 mhedu( ) 參 照 qhedu 1. 完 成 ; 做 完.Mhedu smquri de, wada na asi qdaani di. 當 削 好 之 後, 就 把 它 丟 掉 了 [ Toda mhbu Truku mhedu] mhei( ) 參 照 hei 1. 結 果 實.Ga mhei mudu pnhmaan su ckawas di? 你 去 年 種 的 橘 子 已 結 果 實 了 嗎? mhemah( ) 參 照 hemah 1. 多 嘴 的.Heung naq mhemah Iwan kii wa; uka na msange ka quwaq na. Iwan 本 來 就 很 多 嘴 ; 她 嘴 巴 是 不 停 地 說 話 mhemuc( ) 1. 隨 便.Mhemuc posa hiya dnoi su ga! 你 手 上 的 東 西 隨 便 放 著 就 好! [ Toda mhmuc Truku mhemuc] mhenu( ) 參 照 henu 1. 想 做 某 事.Mhenu su maanu, so su ini gdema? 你 好 像 很 忙, 究 竟 在 幹 嘛? [ Toda mhnu Truku mhenu] mhenuk( ) 參 照 henuk 1. 易 斷 的 ; 柔 軟 的.Ini keegu riyung ka rhenuk nadis na bubu mu, ani si mhenuk puqul peni. 我 媽 媽 帶 來 的 草 莓 不 多, 但 吃 起 來 是 軟 的 Nii hlama mhenuk, maha malu pqdalun laqi. 這 是 軟 糖, 較 適 合 給 孩 子 吃 [ Toda mhnuk Truku mhenuk] mhero( ) 1. 追 捕.Ga mhero maanu seediq ga? Kedu ba rengac huling na. 那 個 人 在 追 捕 什 麼? 他 獵 狗 的 吠 叫 聲 那 麼 激 烈 [ Toda mhraw Truku mhero] mheyal( ) 參 照 pheyal 1. 扛.Mheyal ku naq napa mu kiya hari. 我 等 一 下 要 揹 我 自 己 的 行 李 [ Toda mapa Truku mheyal] mheyu( ) 參 照 heyu 1. 站.Ima ga mheyu gaga? 是 誰 站 在 那 裏? [ Toda mhiyu Truku mheyu] mhhediq( ) 參 照 hediq 1. 互 相 讓 步.Mhhediq malu ka mtswai, ado so uka ka pkseengan namu denu. 兄 弟 之 間 要 互 相 讓 步, 這 樣 你 們 就 沒 什 麼 可 爭 吵 的 [ Toda mhhdiq Truku mhhediq] mhido( ) 參 照 hido 1. 曬 ( 太 陽 ).Ga mhido paye ka bubu mu rudan. 我 祖 母 在 曬 稻 穀 [ Toda mhidaw Truku mhido] mhilo( ) 參 照 hilo 1. 蓋 被.Mhilo ku pala bgurah. 我 要 蓋 新 被 子 [ Toda mhilaw Truku mhilo] mhiru( ) 參 照 hiru 1. 照.Mhiru ku bateri yaku si Tanah ga. Tanah 說 他 要 用 蓄 電 池 照 明 [ Truku mhiru] Page 318 of 393

319 mhiti( ) 參 照 hiti 1. 交 代.Mhiti su kari laqi su? 你 要 交 代 什 麼 話 給 你 的 孩 子? [ Toda mhiti Truku mhiti] mhmetan( ) 參 照 hemuc 1. 隨 意.Ga na mhmetan moda mqeya qhuni siyo eluw ka lubuy satang mu tqrii bunga qdalun babuy di. 他 把 我 本 來 要 裝 載 餵 豬 用 地 瓜 的 袋 子 隨 意 掛 在 路 邊 的 樹 上 mhmeti( ) 參 照 hemuc 1. 隨 便 ( 祈 使 ).Asi mhmeti pgimax, ini huwa. 隨 便 把 它 混 合 起 來 ; 沒 關 係 [ Toda mhmuc Truku mhmeti] mhmeto( ) 參 照 hemuc 1. 隨 意.Mhmeto su paha eluw ddaan seediq nii ka qapi su xiluy wa; daun daha tdiyan di. 你 不 要 隨 意 就 將 你 的 鐵 夾 子 置 放 在 人 要 走 的 路 上 ; 會 陷 中 ( 害 ) 人 家 的 mhmetun( ) 參 照 hemuc 1. 隨 便.Mhmetun su naq paalix nuinu ka ruhu su han; sslaun su maanu di? 你 就 是 會 把 鑰 匙 隨 便 丟 著 ( 放 ); 那 你 怎 麼 找 得 到? mhngeras( ) 參 照 khngeras 1. 已 感 到 厭 煩 ; 膩 了.Asi ku lux mhngeras yahun ku daha rusrus smiling. 他 們 常 常 來 詢 問 我 ; 我 已 感 到 厭 煩 了 mhqeni( ) 參 照 qhqeni 1. 渴.Uka qsiya su? Gisu ku mhqeni riyung. 你 有 水 嗎? 我 好 渴 mhrenang( ) 參 照 hrenang 1. 發 出 聲 響.Mhrenang bino halung paru de, maku mesa wing~ kanna birac. 大 砲 射 擊 的 聲 響 使 耳 朵 嗡 嗡 作 響 [ Toda mhnang Truku mhrenang] mhulis( ) 參 照 hulis 1. 笑.Iya mhemuc mhulis mosa su sapah na seediq. 到 別 人 的 家 裡 面, 不 要 隨 便 ( 嬉 ) 笑 mhuma( ) 參 照 phuma 1. 種 植.Niqan pila ciida ka dresiq, kika mhuma dresiq ka seediq alang ma, mangal dresiq. 當 時 漆 樹 值 錢, 所 以 部 落 的 族 人 種 漆 樹 取 漆 脂 [ Toda mhuma Truku mhuma] mhungul( ) 參 照 hungul 1. 鋒 利.Qtai hari baga su Walis; mhungul riyung yayu kii wa. Walis, 你 要 小 心 你 的 手 ; 那 把 刀 非 常 鋒 利 喔 Mhungul riyung slmadac nii, ado bgurah nana. 這 個 開 山 刀 還 很 鋒 利, 因 為 還 是 新 的 mhuni( ) 1. 黑 咒 ; 黑 巫 術.Niqan seediq mhuni saya nana? 現 在 還 有 會 施 黑 巫 術 的 人 嗎? mhuqil( ) 參 照 huqil 1. 死 亡.Ma wada mhuqil dungan ka rabu gnlhugan mu nii. 這 補 植 的 種 苗 怎 麼 又 枯 死 了 Wada mnarux paru, kii wada mhuqil di. 他 重 病 而 死 亡 Wada mhuqil preko ga di. 蚊 子 死 掉 了 [ Toda mhuqil Truku mhuqil] Page 319 of 393

320 mhurah( ) 參 照 hurah 1. 掉 落.Netun so mqedin mmhemuc ka ptasan dqeras de, mhurah ka patis daha dqeras denu mesa kari rudan. 族 老 們 說, 若 是 不 守 婦 道 的 女 性 紋 面 後, 她 們 臉 上 的 紋 面 會 掉 落 的 [ Toda mhurah Truku mhurah] mhuriq( ) 參 照 huriq 1. 濕.Hmnuwa kucu su Abis? Ma ga mhuriq. Abis, 你 的 鞋 子 怎 麼 了? 是 濕 的 Iya plukus lukus mhuriq ka laqi. 小 孩 子 不 要 穿 濕 的 衣 服 [ Toda mhuriq Truku mhuriq] mhuwe( ) 參 照 huwe 1. 慷 慨 ( 親 切 ); 感 謝.Mhuwe su bale sbege su lukus ka laqi mu mesa Pawan. Pawa 說, 非 常 感 謝 你 送 衣 服 給 他 的 兒 子 2. 慷 慨 ; 親 切. [ Toda mhuway Truku mhuway] migin( ) 參 照 igin 1. 尋 找.Ga namu migin maanu? 你 們 在 找 什 麼? [ Truku migin] miicu( ) 參 照 icuw 1. 害 怕.Miicuw mnkuung keeman ka laqi na Takun. Takun 的 小 孩 怕 黑 暗 的 夜 晚 [ Toda micu ] miilo( ) 參 照 ilo 1. 跳.Tai hari laqi ga, miilo harac di. 把 那 小 孩 看 好, 他 要 跳 牆 了 [ Toda psqu Truku miilo] miiyo( ) 參 照 iyo 1. 不 睡 覺.Mbeyax miiyo keeman ka sktanah; heya tikuh gtngayung miyan de mosa mcebu rapic cbeyo. 已 過 逝 的 Tanah 很 能 熬 夜 ; 以 前 我 們 ( 晚 上 ) 去 打 飛 鼠 時 都 要 依 賴 他 [ Toda meyyaw Truku miiyo] milo( ) 參 照 ilo 1. 跳 躍.Kii naq qtaan nami quyu, wada milo so hiya ka heya ma, milo ku so hini ka yaku. 當 我 們 發 現 有 蛇, 他 往 那 邊 跳 我 往 這 邊 跳 [ Toda squ Truku milo] mimah( ) 參 照 imah 1. 喝.Cbeyo we pdkarun daha mimah sino laqi daha. 過 去 的 年 代 父 母 都 會 禁 止 年 輕 人 喝 酒 [ Toda mimah Truku mahi] miri( ) 1. 浮 織.Uka riyung mkela miri ka weewa ta hndure di. 現 今 的 本 族 女 子 已 少 有 會 浮 織 技 巧 者 [1. Toda miri Truku miri 2.miri 浮 織 屬 本 族 高 層 次 的 織 布 技 巧, 是 本 族 女 子 一 定 要 習 得 的 織 布 技 能 ] miric( ) 1. 羊.Daha miric ga na tbugan. 他 養 了 兩 隻 羊 [ Toda miric Truku miric] miriq( ) 參 照 iriq 1. 壓.Ima ga miriq papak mu, mnarux wa. 是 誰 壓 到 我 的 腳, 很 痛 耶 [ Toda mirik Truku mipix] Page 320 of 393

321 miruku( ) 1. 牛 奶.Uka miruku cbeyo; asi daha pnuhi nunuh daha naq ka laqi daha. 以 前 沒 有 牛 奶 ; 她 們 是 以 自 己 的 乳 汁 餵 小 孩 [ 日 ] misa 1( ) 1. 彌 撒.Mosa ku misa klaali. 我 每 天 都 去 彌 撒 [ Toda misa Truku misa] misa 2( ) 1. 可 能 ; 應 該.Misa meeyah saya depawan di? Pawan 他 們 可 能 今 天 會 回 來 吧? misan( ) 1. 冬 天.Msekuy misan cbeyo, uka lukus duri. 以 前 冬 天 很 冷, 也 沒 有 禦 寒 的 衣 服 [ Toda misan Truku misan] miso( ) 1. 味 噌.Tama mu, mnadis miso peeyah Hori ciga. 昨 天 我 父 親 從 埔 里 帶 了 味 噌 [ 日 ] misu( ) 1. 我... 你...( 代 名 詞 ).Kuxun misu sa Takun ga! Takun 說 過, 她 喜 歡 ( 愛 ) 妳! miyan( ) 1. 我 們 ( 代 名 詞 ).Uka miyan pila bbrigan lukus yami cbeyo, kika kntteyun cmapang de sgaliq ka lukus nami. 我 們 以 前 沒 錢 買 衣 服, 所 以 破 了 再 補 ; 破 了 再 補 miyuk( ) 參 照 iyuk 1. 吹.Ga miyuk puniq ka Watan; ye ini kbeyax puniq na. Watan 在 吹 燃 火 勢 ; 可 能 是 火 力 不 旺 吧 [ Toda miyuk Truku miyuk] mkala( ) 1. 漲 滿 ; 滿 而 溢.Paru riyung quyux, gisu mkala alang kana qsiya yayung di. 雨 水 太 大 了 ; 河 裡 的 水 漲 滿 正 越 過 部 落 了 2. 升 起.Ga mkala dgiyaq hido ga di. 太 陽 升 到 山 頂 上 了 mkaro( ) 參 照 kkaro 1. 攀 爬.Maanu haun na mkaro dnamux baro laqi ga ha? 那 小 孩 怎 麼 爬 到 屋 頂 上? [ Toda mkaraw Truku mkaraw] mkaxa( ) 1. 後 天.Ye mkaxa maha ta Hori? 我 們 是 後 天 要 去 埔 里 嗎? [ Toda mkaxa Truku emkaxa] mkdaha( ) 參 照 daha1 1. 兩 天.Mkdaha miyan rabi mosa qmburang boyak meeyah mekan pnhmaan hii. 我 們 連 續 兩 個 晚 上 去 守 候 來 吃 農 作 物 的 野 豬 [ 賽 德 克 族 是 以 " 夜 晚 " 來 累 計 天 數 的, 他 們 會 說 我 要 上 山 狩 獵 五 個 晚 上 (rima rabi), 而 不 會 說 五 天 (rima ali) ] mkdesun( ) 參 照 adis 1. 想 帶.Mkdesun mu Hori kusun ka Pawan ga mesa Dakis. Dakis 說, 他 明 天 想 帶 Pawan 去 埔 里 mkela( ) 參 照 kela 1. 知 道 ; 了 解.Mkela tama su daka bubu su meyah su hini? 你 的 爸 爸 和 媽 媽 知 道 你 到 這 Page 321 of 393

322 裡 嗎? Mkela ku tminun. 我 會 織 布 Mkela su kari Dame Doriq? 你 會 說 美 語 嗎? [ Toda mkla Truku mkla] mkere( ) 參 照 kkere 1. 很 堅 固 ; 很 緊 實.Mkere riyung bnekuy na qwarux nii. 這 個 籐 綁 的 結 很 堅 固 [ Toda mkray ] mkeruc( ) 參 照 keruc 1. 鋸.Mkeruc namu maanu Mona? Mona, 你 們 要 鋸 什 麼? [ Toda mkeruc Truku mkruc] mkerung( ) 參 照 kerung 1. 皺 褶 ; 皺 紋.Smkuxun ku rmange baga na bubu mu rudan slaqi ku, anu mkerung baga na. 我 小 時 候 喜 歡 玩 我 祖 母 的 手, 因 為 她 的 手 起 很 多 皺 紋 mkhmanguc( ) 參 照 hanguc 1. 想 煮 ( 菜 ).Mkhmanguc wawa boyak ka Luhe; ani si ini siling tama na dungan, kika ini hanguc di. Luhe 想 煮 野 豬 肉 ; 但 因 還 沒 問 過 他 父 親, 所 以 就 沒 煮 了 [1. Toda mkhmanguc Truku mkmhanguc 2.1. 凡 獵 物 ( 野 生 動 物 ) 的 肉 本 族 人 稱 wawa, 家 禽 家 畜 的 肉 稱 hei 2. 賽 德 克 人 對 獵 獲 物 的 食 用 是 有 gaya 的, 在 未 獲 得 獵 獲 者 的 同 意 之 前, 是 不 能 隨 意 煮 來 吃 的, 包 括 家 裡 的 成 員 ] mkiiyax( ) 1. 因 病 痛 而....Ga mkiiyax papak tnkuran na ka Dakis, kii ini eyah. Dakis 因 跌 倒 傷 到 腿, 所 以 沒 有 來 mkkarang( ) 參 照 karang 1. 爬 行.Mkela mkkarang laqi su di Kumu? Kumu, 妳 的 小 孩 會 爬 行 了 嗎? [ Toda mkkarang Truku mkkarang] mkkela( ) 參 照 kela 1. 彼 此 認 識.Mkkela nanaq cbeyo dheya nii. 他 們 很 早 就 彼 此 認 識 了 [ Toda mkkla Truku mkkla] mkkerung( ) 參 照 kerung 1. 起 皺 褶.Pntasan de, ini tai mkkerung dqeras rudan denu mesa. 紋 面 之 後, 老 了 就 看 不 到 臉 上 起 皺 紋 [ Truku mkkrun] mkkesa( ) 參 照 kkesa 1. 走 路.Mkkesa miyan mosa meepah cbeyo. 以 前 我 們 都 是 走 路 去 山 上 工 作 Tama rudan na heya, thuwe mkkesa meniq alang. 他 祖 父 在 部 落 時, 很 緩 慢 底 散 步 [ Toda mkkesa Truku mkksa] mkkseyang( ) 參 照 seyang 1. 互 相 吵 架.Mkkseyang klaali msqedin kii; ye naq maanu ka ga daha pkseengan. 那 對 夫 妻 常 常 吵 架 ; 不 知 他 們 是 為 了 什 麼 吵 架 [ Toda mkssang Truku mksaang] mklaalang( ) 參 照 alang 1. 遊 走 於 各 部 落.Seediq mklaalang nii; Ukan dndungus. 這 個 人 是 部 落 遊 蕩 者 ; 他 是 無 所 事 事 的 人 Page 322 of 393

323 mklkela( ) 參 照 kela 1. 似 乎 知 道.Heung naq so mklkela ka bubu mu ciida. 當 時 我 媽 媽 就 好 像 知 道 有 這 麼 一 回 事 [ Toda mkmkla Truku mklkla] mkmadis( ) 參 照 adis 1. 想 帶.Mkmadis su ima tdalun su de mosa Tayhoku kusun? 你 明 天 要 上 ( 到 ) 台 北 的 話, 想 要 帶 誰 陪 伴 你? mkmaha( ) 參 照 paha 1. 想 去.Mkmaha ku smnegul yamu duri si Pawan ga. Pawan 說, 他 也 想 跟 你 們 去 mkmalu( ) 參 照 malu 1. 交 情 不 錯.Heung naq mkmalu kndalax sbiciq dheya daha ga. 他 倆 從 小 就 很 要 好 [ Toda mkmalu Truku mtmalu] mkmangal( ) 參 照 angal 1. 想 拿 取.Ga mkmangal mqedin Dakis Pawan di sa. 聽 說 Dakis Pawan 想 娶 太 太 了 耶 mkmari( ) 參 照 baruy 1. 想 買.Mkmari namu maanu 你 們 想 要 買 什 麼? mkmaruy( ) 參 照 baruy 1. 想 買.Mkmaruy sapah ka tama mu, niqun laqi bobo mesa. 我 爸 爸 想 買 房 子 給 他 以 後 的 孩 子 住 mkmdehuk( ) 參 照 dehuk 1. 承 受 不 了.Ini ku mkmdehuk mheyan eruc sapah su nii ciida Mona; knseung ku naq. Mona, 當 時 我 們 去 扛 你 這 房 子 的 樑 柱 時, 我 已 承 受 不 住 ; 我 是 硬 撐 的 mkmeepah( ) 參 照 qeepah 1. 想 要 工 作.Egu seedeiq mkmeepah ma; uka ka qqpahun daha. 很 多 人 想 工 作 ; 但 是 沒 有 工 作 可 做 mkmekan( ) 參 照 ekan 1. 想 吃.Nii ku hmuwa ha? Gisu ku mkmekan riyung bluqun. ( 此 刻 ) 我 是 怎 麼 了?( 現 在 ) 我 好 想 吃 柿 子 mkmetaq( ) 參 照 betaq 1. 想 刺.Mkmetaq ku nduyung na we; wada mquri icin ka boyak kii dungan; uka mu bbtaqan. 我 想 刺 那 隻 野 豬 的 脖 子 ; 但 牠 又 轉 向 另 一 邊 ; 我 沒 辦 法 刺 mkmeyah( ) 參 照 eyah 1. 想 ( 要 ) 來.Mkmeyah ku theyaq sapah su mesa Pihu. Pihu 說 他 想 來 你 家 玩 [ Toda mkmiyah Truku mkmiyah] mkmhemuc( ) 參 照 hemuc 1. 隨 隨 便 便.Ma su mkmhemuc mosa remux sapah seediq Torih? Naqah so kiya wa. Torih, 你 怎 麼 隨 隨 便 便 就 進 到 別 人 家 裡? 那 樣 不 好 耶 mkmhuma( ) 參 照 phuma 1. 想 種.Mkmhuma ku tbula knii mesa tama mu. 我 爸 爸 說 這 次 他 想 種 香 糯 米 mkmimah( ) 參 照 imah 1. 想 喝.Gisu ku mkmimah riyung begu sunguc si Tiwas. Tiwas 說 她 很 想 喝 樹 豆 湯 [ Page 323 of 393

324 Toda mkmimah Truku mkmimah] mkmkela( ) 參 照 kela 1. 似 乎 知 道.Heung naq so mkmkela hari ka bubu na. 她 的 媽 媽 原 本 就 似 乎 知 道 [ Toda mkmkla Truku mkmkla] mkmlukus( ) 參 照 lukus 1. 想 穿 ( 衣 服 ).Mkmlukus ku egu hari ka yaku, msekuy de keeman hiya mesa. 我 自 己 想 穿 多 一 點 衣 服, 聽 說 那 邊 晚 上 會 冷 [ Toda mkmlukus Truku mkmlukus] mkmnunuh( ) 參 照 nunuh 1. 想 吸 吮.Mkmnunuh nunuh bubu na ka uruk huling ga. 小 狗 想 吸 吮 牠 媽 媽 的 奶 [ Toda mnunuh Truku mnunuh] mkmosa( ) 參 照 osa 1. 想 去.Mkmosa ku sapah na tama mu rudan kusun, anu ka bsiyaq ku hari ini osa hii di. 我 明 天 想 去 我 祖 父 的 家, 因 我 有 一 些 時 候 ( 一 段 時 間 ) 沒 去 了 [ Toda mkmosa Truku mkmowsa] mkmumul( ) 參 照 mumul 1. 稻 子 包 穗.Ga mkmumul paye ta di tama? 爸 爸, 我 們 的 稻 子 已 在 包 穗 了 嗎? mknedux( ) 參 照 -knedux- 1. 厚 的.Mknedux ka qnabil sapah na heya. 他 家 的 牆 壁 滿 厚 [ Toda mkdux Truku mkndux] mkpberih( ) 參 照 pberih 1. 想 嘔 吐.Mkpberih ku sa laqi ni, adis nganguc han. 這 小 孩 說 想 嘔 吐, 先 ( 把 他 ) 帶 到 屋 外 mkqduriq( ) 參 照 qduriq 1. 想 逃 ; 想 躲.Mkqduriq de lmngelung so kcugun daha, kii mkqduriq. 因 為 心 裡 有 他 們 害 怕 的 東 西, 所 以 想 躲 開 [ Toda mqpburiq ] mkrima( ) 參 照 rima 1. 共 五 天.Maha nami mkrima rabi lmiqu mesa tama mu. 我 爸 爸 說, 他 們 要 去 狩 獵 五 天 mkrmange( ) 參 照 range 1. 想 玩.Mkrmange rulu biciq ga ka laqi ga. 那 個 小 孩 子 很 想 玩 那 個 小 車 子 [ Toda mkrmangay ] Mktina( ) 1. 布 農 族.Mbeyax mosa lmiqu ka Mktina duri wa. 布 農 族 也 是 善 獵 的 民 族 mkuni( ) 參 照 kuni 1. 發 飆 ; 失 去 理 智.Ye ado ini desi Hori na bubu na ka Temi ga, kika mkuni di. 因 為 Temi 他 媽 媽 沒 帶 他 去 埔 里, 所 以 他 就 發 飆 了 [ Toda mutux Truku mkuni] mkuung( ) 參 照 kuung 1. 暗.Mkuung da, laxe ta hayan. 天 色 已 暗, 我 們 暫 且 做 到 這 裡 [ Toda mkuung Truku mkuung] Page 324 of 393

325 mlamu( ) 參 照 lamu 1. 將 採 收.Mlamu namu knuwan yamu di? 你 們 何 時 將 採 收? [ Toda mlamu Truku mlamu] mlawa( ) 參 照 lawa 1. 叫.Mneyah mlawa isu Durah? Durah 有 來 邀 請 你 嗎? Plaani kanna laqi ga. 叫 那 些 孩 子 們 過 來 Plaani meyah tmgesa tminun bubu su. 請 邀 請 你 媽 媽 來 教 織 布 [ Toda mlawa Truku mlawa] mlehe( ) 1. 百 步 蛇.Niqan rako mbhege daka mgqalux ka hei na quyu mlehe. 百 步 蛇 的 身 上 有 白 色 與 黑 色 的 顏 色 [ Toda lmhay Truku mlhay] mlgelu( ) 參 照 lgelu 1. 晃 動 ; 搖 動.Maanu ga mlgelu sudu ga? Sai qmita wa. 什 麼 東 西 在 草 ( 叢 ) 中 晃 動?( 你 ) 去 看 一 下 mlgila( ) 1. 耽 擱.Iya oda mlgila eluw wa. 別 在 路 上 耽 擱 了 喔 [ Toda msswila Truku mlgila] mlkala( ) 參 照 mkala 1. 上 坡.Ma wada mlkala baro nana elu nii. 這 條 路 怎 麼 還 是 往 上 坡 延 伸 mllamu( ) 1. 各 色 各 樣.Mesa ka swai mu mqedin, malu bale qtaan ka mllamu phepah. 我 妹 妹 說, 有 各 色 各 樣 的 花 朵 很 美 麗 [ Toda lnlamu Truku mllamu] mllebil( ) 參 照 blebil 1. 拉 ; 拔.Ga psseung mllebil snuyuk ka laqi muuyas. 學 生 們 在 拔 河 競 賽 mlmila( ) 1. 鬆 動.Tai hari wa; so hari ga mlmila eruc nii. 要 注 意 喔 ; 這 根 柱 子 好 像 在 鬆 動 [ Toda mlmila Truku lqluq] mlukus( ) 參 照 lukus 1. 穿 衣.Mlukus ku mknedux hari saya, msekuy hari di. 有 點 冷 了, 現 在 要 穿 厚 一 點 的 衣 服 [ Toda mlukus Truku mlukus] mlutuc( ) 參 照 lutuc 1. 繼 承.Asi ka ita mlutuc kanna ndaan na rdrudan ta ma, slutuc ta lqlaqi ta bobo nana. 我 們 必 須 繼 承 我 們 先 祖 的 一 切 做 為, 再 傳 承 給 我 們 的 子 子 孫 孫 [ Toda mlutuc Truku mlutuc] mmaanu( ) 參 照 maanu 1. 像 什 麼.Mmaanu sisu saya? Wada mhedu meepah ka kanna seediq di. 你 現 在 像 什 麼? 人 家 田 裡 該 做 的 工 作 都 已 經 作 完 了 [ Toda mmaanu ] mmagun( ) 1. 台 灣 何 首 烏.Egu riyung Mukan meyah gmabil wahin gamin na mmagun nii; ye daha hwaun ho? 很 多 漢 人 來 拔 台 灣 何 首 烏 的 根 ; 不 知 道 他 們 要 做 什 麼? [ Toda mumaw Truku mumaw] Page 325 of 393

326 mmaha( ) 參 照 paha 1. 去 ; 到.Bale wada thuwe mkkesa ka pai Tiwas; ye mmaha inu peni. Tiwas 老 婦 人 很 緩 慢 的 走 著 ; 不 知 要 到 哪 裡 [ Truku mmaha] mmahun( ) 參 照 imah 1. 要 喝.Msino ku mmahun miyan smesun pnttingan na tama mu. 我 要 釀 我 爸 爸 生 日 宴 會 上 要 喝 的 酒 [ Toda mmahun Truku mmahun] mmaku( ) 1. 草 原.Mmaku ba paru ka lmiqu kii; mremux hii camac de ini slai cmebu denu. 那 裡 的 山 有 個 大 草 原 ; 當 獵 物 逃 入 該 草 原 裡 就 很 難 擊 中 [ Toda mmaku Truku mmaku] mmari( ) 1. 頑 皮.Mmari riyung laqi nii, ini bale tloong. 這 個 小 孩 子 很 頑 皮, 都 坐 不 住 [ Toda mmari Truku mmari] mmeeyah( ) 參 照 eyah 1. 會 來 ; 會 到.Mmeeyah miyan mesa laqi mu, tara ta tikuh han. 我 的 孩 子 說 他 一 定 會 到, 我 們 在 等 他 一 會 兒 [ Toda mmeeyah Truku mmiyah] mmhemuc( ) 參 照 hemuc 1. 隨 便.Iya ba mmhemuc mangal qyqeya na seediq kesun ku na tama mu. 我 爸 爸 對 我 說, 千 萬 不 要 隨 便 拿 ( 偷 ) 別 人 的 東 西 mmoda( ) 參 照 oda 1. 一 付 很 行 的 樣 子.Ma so mmoda riso nii; ye bale ba mkela? 這 青 年 人 怎 麼 一 付 很 行 的 樣 子 ;( 他 ) 真 的 會 嗎? mmooda( ) 參 照 oda 1. 經 過.Mmooda su naq inu ka uka ddaan peni? 沒 有 通 路, 你 要 從 哪 裡 通 過 呢? mmqedin( ) 參 照 mqedin 1. 女 性 們.Alang kiya na, kanna mmqedin ma kanna rrseno peni; uka daha mgduru alang, mosa meepah kana. 在 那 座 部 落, 所 有 的 男 女 都 會 去 工 作 ; 沒 有 在 部 落 游 手 好 閒 的 [ Toda mmqridin Truku dqrijil] mmsepac( ) 1. 八 ( 數 詞 ).Yaani nami wada mmsepac seediq mosa phuling ciida. 當 時 我 們 可 能 有 八 個 人 帶 狗 去 狩 獵 ( 狗 獵 ) [ Toda mspac Truku mmspac] mmteru( ) 參 照 teru 1. 六 ( 數 詞 ).Mmteru mu ali ini qtai ka heya di. 我 已 經 有 六 天 沒 有 看 到 他 了 Wada mmteru ali qmlahang laqi su ka swai mu mqedin di. 我 的 妹 妹 已 經 有 六 天 的 時 間 在 照 顧 你 的 小 嬰 兒 [ Toda mturu ] mmuli( ) 參 照 mumul 1. 含 著 ( 祈 使 ).Mmuli sa, iya asi rqeni si. 他 說 含 著, 不 要 馬 上 吞 下 去 [ Toda mmuli Truku mmuli] mnadis( ) 參 照 adis 1. 帶 ( 了 ).Mnadis kingal weewa Plmukan ciga ka Takun; so hari mesa dangi na wa. Takun 昨 天 帶 了 一 位 閩 南 小 姐 ; 聽 說 好 像 是 他 的 ( 女 ) 朋 友 耶 Page 326 of 393

327 mnaduk( ) 參 照 aduk 1. 驅 趕 ; 趕 走.Ima mnaduk rodux gisu mquri yqeyaq nii? 往 稻 田 來 的 ( 那 些 ) 雞 仔 是 誰 趕 過 來 的? mnahu( ) 參 照 pahu 1. 洗 好.Mnahu namu lukus yamu di? Ga ku ini qhedu mahu yaku nana wa. 妳 們 洗 好 衣 服 了 嗎? 我 還 沒 洗 完 呢 [ Toda mnahu Truku mnahu] mnais( ) 1. 接 ( 人 ).Dai ku mnais sapah mu si Watan Kumu. Watan Kumu 要 我 經 過 他 家 接 他 [ Toda mnais Truku mnais] mnalix( ) 參 照 alix 1. 放 棄 ; 到 此 為 止.Ima mnalix parih nii ha? Ye daha cnhngiyan. 是 誰 把 這 鋤 頭 丟 棄 的? 是 不 是 被 他 們 給 忘 了 mnangal( ) 參 照 angal 1. 已 拿 過.Mnangal namu yamu di? 你 們 已 拿 過 了 嗎? mnapa( ) 1. 揹.Yaku ka mnapa laqi ma, seno mu ka mnapa qhuni. 孩 子 是 我 揹 的, 柴 火 ( 木 頭 ) 是 我 先 生 扛 的 mnarux( ) 參 照 knarux 1. 生 病.Niqan mnarux ka heya, kiya ka ini miimah sino. 他 有 病 在 身, 所 以 他 不 要 喝 酒 [ Toda mnarux ] mnasuw( ) 參 照 asuw 2 1. 分 ( 配 ).Tama na Siyac mnasuw putung daka timu nii; dnahur na mosa namu dmayo mehing puniq si. 這 火 柴 和 鹽 巴 是 Siyac 的 爸 爸 分 的 ; 他 是 要 感 謝 你 們 幫 他 去 滅 火 的 [ 賽 德 克 族 燒 墾 的 傳 統 耕 作 法, 一 直 延 續 至 今 燒 墾 時 難 免 有 失 火 而 造 成 森 林 大 火, 這 時 部 落 的 族 人 都 會 義 無 反 顧 的 全 體 動 員 去 滅 火, 苦 主 就 會 分 送 火 柴 及 鹽 巴 給 部 落 的 每 戶 人 家 這 是 賽 德 克 族 dmahur 的 傳 統 ] mnatak( ) 參 照 atak 1. 剪 過.Ima mnatak galiq nii? 這 布 料 是 誰 剪 的? mnatis( ) 參 照 patis 1. 寫 過 了.Mnatis ku di mesa laqi na, ye ga mkmosa theyaq peni. 他 的 孩 子 說 寫 完 了,( 他 ) 想 出 去 玩 mnawak( ) 參 照 awak 1. 牽 ( 扶 ) 著.Ima ka mnawak isu moda hako di, ini su kiicu? 過 橋 的 時 候 是 誰 牽 著 妳, 妳 不 怕 嗎? mnbberas( ) 參 照 beras 1. 曾 光 著 身 子.Mnbberas ku ciida, kika asi ku lux kambo di. 那 時 候 我 是 光 著 身 子 ; 所 以 我 感 冒 了 mndaha( ) 參 照 daha1 1. 兩 次.Mndaha ku bale mosa Tayhoku nana. 我 只 到 過 台 北 兩 次 Page 327 of 393

328 mndungus( ) 參 照 dungus 1. 達 到 某 狀 態.Mndungus na bale mekan daha pngerah ido. 他 吃 兩 碗 飯 剛 剛 好 mneegu( ) 參 照 egu 1. 很 多 次.Mneegu riyung so nii mrunu ka alang ta Taywang hini di. 我 們 台 灣 已 發 生 多 次 諸 如 此 類 的 地 震 了 mneepah( ) 參 照 qeepah 1. 曾 工 作.Mneepah ku alang sriso han ma; bobo mnangal ku mqedin de kika meyah ku meepah hini. 我 年 輕 時 在 部 落 務 農 ; 結 婚 之 後 才 到 這 裡 工 作 [ Toda mnepah Truku qneepah] mneeru( ) 參 照 pneeru 1. 告 訴.Yaani uxe wano rima alang snpegan miyan ka mneniq hi cbeyo; ini naq bleyaq so mneeru laqi ka rudan ta, ma ga miyan ini klai ka duma di. 或 許 以 前 在 那 裡 的 部 落 不 只 五 個 ; 只 是 我 們 的 長 輩 沒 能 詳 述 給 子 孫, 所 以 有 的 ( 部 落 ) 我 們 就 不 知 道 了 [ Truku mneeru] mneetuq( ) 參 照 etuq 1. 呼 吸 困 難.Mneetuq leban sapah kii seediq sa; uka bais ma uka bgihur sapah kiya. 把 人 關 在 那 間 屋 子 裡 會 呼 吸 困 難 ; 那 間 屋 子 沒 有 窗 戶 沒 有 風 mnekan( ) 參 照 ekan 1. 已 吃 過.Kedu bale si yahan namu, mnekan nami yami di. 你 們 來 得 那 麼 慢 ; 我 們 已 吃 過 了 mneluk( ) 參 照 eluk 1. 關 門.Baso ka mneluk neluk ga; egu preko mesa. 門 是 Baso 關 的 ; 他 說 ( 外 面 ) 很 多 蚊 子 mneniq( ) 1. 曾 居 住.Egu riyung ka so ppai ma bkbaki rudan mneniq alang miyan hiya. 有 很 多 老 婆 婆 與 老 公 公 曾 居 住 在 我 們 的 部 落 裏 mneyah( ) 參 照 eyah 1. 來 過.Mneyah su sknuwan? 妳 什 麼 時 候 來 的? [ Toda mniyah Truku mniyah] mngaangal( ) 參 照 angal 1. 互 相 通 婚.Mngaangal miyan naq weewa kndalax cbeyo ka Toda ma Truku. 我 們 從 以 前 就 與 Toda 和 Truku 的 族 人 通 婚 mngacun( ) 參 照 ngacun 1. 小 氣 ; 吝 嗇.Klaun mu mngacun riyung ka seediq kiya. 我 知 道 那 個 人 非 常 吝 嗇 mngangah( ) 參 照 ngangah 1. 愚 笨.Iya mmhemuc mesa mngangah laqi seediq; so kenu ta naq knmalu ka ita duri. 不 要 隨 便 說 人 家 的 孩 子 愚 笨 ; 我 們 也 好 ( 聰 明 ) 不 到 哪 裡 [ Toda mngangah Truku mngangah] mngari( ) 1. 九 ( 數 詞 ).Mngari snpegan ka runge gaga. 那 兒 有 九 隻 猴 子 [ Toda mngari ] Page 328 of 393

329 mngataq( ) 參 照 ngataq 1. 傻 瓜 ; 傻 傻 的.Heyung naq so mngataq hari ka laqi kiya; ani si mtduwa rngagun peni. 那 小 孩 本 來 就 像 傻 傻 的 樣 子 ; 但 滿 聽 話 的 mngaya( ) 參 照 gaya 1. 起 初.Mngaya ba han ge, bnege ku na yaku ka patis kii Takun han ma; wada mu sbege Mona di. 起 初 那 本 書 是 Takun 送 給 我 的 ; 之 後 我 送 給 了 Mona. [ Toda plalay Truku prajil] mngihun( ) 參 照 ngihun 1. 辣 ; 苦 ( 味 道 ).Mngihun riyung puqun ucik bnari na Cili. Cili 買 回 來 的 辣 椒 很 辣 [ Toda mnihun Truku mnihur] mngkuung( ) 參 照 kuung 1. 暗.Mngkuung riyung beling truma lhengo ga; asi ka madis hiru. 那 洞 穴 的 裡 層 很 暗 ; 必 需 攜 帶 照 明 [ Toda mnkuung Truku mnkuung] mngungu( ) 參 照 ngungu 1. 害 怕.Mngungu bale ka laqi ga, ado egu ka bnhangan na kari quri utux. 那 小 孩 很 害 怕, 因 為 聽 了 許 多 鬼 故 事 [ Toda micu Truku misu:mngungu] mngutiq( ) 參 照 ngutiq 1. 傻 瓜 ; 傻 傻 的.Iya qtai so mngutiq laqi ga wa; ani maanu klaun na. 不 要 看 那 小 孩 像 傻 瓜 似 的, 他 什 麼 都 會 mnhei( ) 參 照 hei 1. 結 果 實.Mnhei tlahi su nii Umin? Umin, 你 這 棵 柚 子 樹 有 結 過 果 實 嗎? mnheru( ) 參 照 heru 1. 生 長 ; 生 出.So hari ka mnheru naq sama ga. 那 些 菜 好 像 是 自 己 長 出 來 的 mnheyal( ) 參 照 pheyal 1. 扛.Yamu mnheyal eruc nii Pawan? Mdengu di peni? Pawan, 這 樑 柱 的 材 料 是 你 們 扛 ( 回 來 ) 的 嗎? 已 經 乾 了 嗎? mnheyu( ) 參 照 heyu 1. 站.Mnheyu ku bukuy na Takun ka yaku ciida; ye saku ini qtai. 當 時 我 站 在 Takun 的 後 面 ; 你 可 能 沒 看 到 我 mnhiti( ) 參 照 hiti 1. 後 者.Kheyu bukuy daha ka mnhiti dehuk. 慢 來 的 站 在 他 們 的 後 面 [ Toda mnhiti Truku mnhiti] mnhulis( ) 參 照 hulis 1. 笑.Ima mnhulis kiya; wada qduriq pnhlisan ka camac di. 是 誰 笑 的 ; 獵 物 因 笑 聲 逃 掉 了 mnhuma( ) 參 照 phuma 1. 種 植.Mnhuma namu ngiro ckawas Takun? Takun, 你 們 去 年 有 種 香 菇 嗎? mnhuqil( ) 參 照 huqil 1. 死 亡.Mnhuqil sknuwan wawa rodux nii? 這 隻 小 雞 是 什 麼 時 候 死 的? [ Toda mnhuqil Truku mnhuqil] Page 329 of 393

330 mnimah( ) 參 照 imah 1. 已 喝 過.Scuqi egu sino mnimah na ciga di. 他 昨 天 喝 酒 喝 得 太 過 量 了 [ Toda mnimah Truku mnimah] mnita( ) 參 照 qita 1. 曾 看 過.Ani naq uxe mnita rudan miyan niqan patis dqeras ka laqi na laqi miyan beyo dige, ini huwa de klaun daha tikuh gaya nrudan miyan cbeyo, so nii ka smdehu kari yaku ka rdrudan tngesa kari yaku. 縱 然 我 們 的 後 代 子 孫 沒 看 過 我 們 擁 有 紋 面 的 族 老, 但 須 要 知 道 一 些 我 們 祖 先 的 律 法, 這 就 是 我 蒐 集 口 傳 故 事 的 原 意 [ Truku mnita] mniyuk( ) 參 照 iyuk 1. 吹.Mniyuk rapa biciq sriso ka Pering Nape. Pering Nape 年 輕 的 時 候 是 小 喇 叭 手 [ Toda mniyuk ] mnkari( ) 參 照 kari1 1. 多 話 的.Seediq mnkari riyung ka Obing Salung. Obing Salung 是 個 多 嘴 婆 [ Toda mnkari Truku mnkari] mnkdalax( ) 參 照 kndalax 1. 從 某 處.Mnkdalax inu kanna seediq nii wa? Meyah hmuwa alang ta hini? 這 群 人 是 哪 裡 來 的?( 他 們 ) 到 我 們 部 落 來 做 什 麼? mnkeeman( ) 參 照 keeman 1. 雜 草 叢 生.Mtara naq neepah na ka seediq mdrumuc, ma mnkeeman naq ka neepah na seediq mbserux. 勤 勞 者 的 耕 地 是 整 潔 的, 懶 惰 者 的 耕 地 卻 雜 草 叢 生 [ Toda mnkeman Truku mnkeeman] mnkela( ) 參 照 kela 1. 原 來 會....Mnkela muuyas slaqi ka heya hayan, ye wada hmuwa ka ini dehuk pnyasan na di. 他 小 時 候 是 會 唸 書 的, 不 知 為 何 沒 能 完 成 學 業 mnkkesa( ) 參 照 kkesa 1. 曾 走 路.Mnkkesa nami texal peeyah Hori dehuk alang mesa depuhuk Nawi. Puhuk Nawi 他 們 說 : 他 們 曾 經 從 埔 里 走 路 到 部 落 [ Toda mnkkesa Truku mnkksa] mnkriyung( ) 參 照 riyung 1. 愈 加.Hmnuwa naq laqi nii? Mnkriyung ini thei de kseengun. 這 孩 子 不 知 怎 麼 回 事? 訓 誡 他 就 更 不 聽 話 [ Toda mkrinax Truku mnkrinax] mnlaale( ) 參 照 plaale 1. 先.Yaku mnlaale na! 是 我 先 到 的! mnlamu( ) 參 照 lamu 1. 各 式 各 樣.Mnlamu naq pnhmaan seediq hiya; paru ma msibus puqun kanna aring daha. 那 裡 的 人 種 了 各 式 各 樣 的 農 作 物 ; 他 們 種 的 桃 又 大 又 甜 [ Toda lmlamu Truku mnlamu] mnlukus( ) 參 照 lukus 1. 穿 上.Mnlukus lukus tanah kmeeki ciga dheya. 他 們 昨 天 穿 上 紅 禮 服 跳 舞 [ Toda mnlukus Truku mnlukus] mnnangi( ) 參 照 nangi 1. 假 裝.Mnnangi riyung seediq gaga. Iya thii. 那 個 人 很 會 假 裝 ; 別 理 他 [ Toda Page 330 of 393

331 mnnangi ] mnneetuq( ) 參 照 etuq 1. 溺 水.Niqan pgeriq yayung kiya; mneetuq ku hiya texan. 那 條 河 流 有 漩 渦 ; 我 有 一 次 在 那 裡 溺 水 過 mnoda( ) 參 照 oda 1. 經 過.Mnoda su theyaq sapah na Bakan mosa su alang Tongan? 你 去 眉 溪 部 落 時, 有 到 Bakan 的 家 玩 嗎? [ Toda mnuda Truku mnuda] mnosa( ) 參 照 osa 1. 去 過.Mnosa su Hori ciga isu duri? ima namu kanna? 你 昨 天 也 去 了 埔 里 嗎? 你 們 哪 幾 位 ( 去 了 )? [ Toda mnusa Truku mnusa] mnpahung( ) 參 照 pahung 1. 有 膽 識 的.Seediq mnpahung Mona Rudo mesa rudan alang miyan Gluban. 我 們 清 流 的 族 老 們 說,Mona Rudo 是 個 有 膽 識 的 人 mnriyung( ) 1. 更 ( 愈 ) 加.Ini kntaani beebu ka laqi. Mnriyung ini thei denu. 小 孩 不 能 常 體 罰, 不 然 會 更 不 聽 話 [ Toda mkrinax Truku mnriyung] mnsange( ) 參 照 sange 1. 曾 休 息 ; 曾 停 止.Mnsange ku mkteru ali mnarux ku hndure. 上 回 我 生 病 時 休 息 了 三 天 [ Toda mnsangay Truku mnsangay] mnsepi( ) 參 照 sepi 1. 作 夢.Mnsepi ku sktama mu rabi ciga. 我 昨 天 晚 上 夢 見 我 先 父 [ Toda mnspi ] mnseung( ) 1. 故 意.Uxe su mnseung ini osa gako? 你 是 故 意 不 去 學 校 的, 是 嗎? Uxe ka mnseung mangal qyqeya seediq di; irih so gmeeguy ka so kiya. 不 可 以 故 意 拿 走 別 人 的 東 西 ; 那 是 小 偷 的 行 徑 [ Toda mnsuung Truku mnseung] mnseyang( ) 參 照 seyang 1. 脾 氣 暴 躁 ; 很 愛 生 氣.Mnseyang riyung baki ga, Baki paru pahun. 那 個 老 人 脾 氣 非 常 暴 躁, 是 個 很 兇 的 老 人 mnsngari( ) 參 照 -ngari- 1. 剩 下.Wano nii mnsngari na bubu mu di? 我 媽 媽 剩 下 的 只 有 這 些 了 嗎? [ Toda msngari Truku msngari] mnsnpusan( ) 參 照 -pusan- 1. 一 而 再.Mnsnpusan su mu rngagun ma, ini su naq thei. 我 一 再 地 跟 你 說, 你 就 是 不 聽 mnssipo( ) 參 照 sipo 1. 對 岸.Mnssipo alang Paran daka alang Tkanan cbeyo mesa kari ruda. 族 老 們 表 示, 過 去 的 Paran 部 落 與 Tkanan 部 落 曾 位 於 互 為 對 岸 的 地 方 [ Toda snssipaw Truku mnssipaw] Page 331 of 393

332 mntaalix( ) 參 照 alix 1. 分 離 ; 離 婚.Mntaalix so sknuwan dheya ga? Ma ku ini klkela ka yaku. 他 們 是 什 麼 時 候 離 婚 的? 我 怎 麼 一 點 都 不 知 道 mntakur( ) 參 照 takur 1. 跌 跤.Mntakur su inu Pawan? Akedu bale si luqah nngalan su. Pawan, 你 是 在 哪 裡 跌 倒 的? 你 怎 麼 傷 的 這 麼 嚴 重 [ Truku mntakur] mntalang( ) 1. 摔 角.Mbeyax riyung mntalang tama mu rudan sriso mesa kari daha. 聽 人 家 說, 我 祖 父 年 輕 時 摔 角 很 利 害 mntaqi( ) 參 照 taqi 1. 睡 過 了.Mntaqi ku ka yaku di, yamu osa taqi di. 我 睡 過 了,( 換 ) 你 們 去 睡 了 mntena( ) 參 照 -tena- 1. 一 樣 ; 相 同.Ma namu mntena knparu di? 你 們 怎 麼 一 樣 高 了? [ Toda mntna Truku mntna] mnteru( ) 參 照 teru 1. 三 次.Mnteru miyan msuupu mosa phuling Cbahu yami ka Takun. 我 和 Takun 曾 結 伴 三 次 去 到 Cbahu 獵 場 狩 獵 [1. Toda mnturu Truku mntru 2.Cbahu 是 本 族 群 (Tgdaya) 眉 溪 部 落 族 人 的 獵 場, 位 於 今 北 港 溪 上 源 的 尾 敬 溪 一 帶 ] mntexal( ) 參 照 texal 1. 一 次.Mntexal ku bale mosa rmigo alang Tanah Tunux. 我 僅 僅 到 日 本 旅 遊 過 一 次 Mnexal bale mangal ma, kingal bale ngalun. 只 能 拿 一 次 以 及 只 能 拿 一 個 [ Toda mntxal Truku mntxal] mnunangi( ) 1. 假 裝.Saun mu mita sapah na hii ge, ga mnnangi taqi ka Walis. 我 到 他 家 去 看 ( 找 ) 的 時 候,Walis 假 裝 在 睡 覺 [ Toda mnnangi Truku mnnangi] mnunuh( ) 參 照 nunuh 1. 吸 奶 ( 餵 奶 ).Ga mnunuh nunuh bubu na ka laqi rabu. 小 嬰 兒 在 吸 她 媽 媽 的 奶 mnuqah( ) 參 照 nuqah 1. 捻 紗 ; 捻 苧 麻 線 團.Mnuqah riyung mqedin cbeyo. 以 前 的 婦 女 常 常 很 認 真 的 捲 苧 麻 線 團 [ Toda mnuqih Truku mnuqi] mnuudus( ) 參 照 kuudus 1. 還 活 著.Mnuudus hayan dehuk sapah ising ; wada gedan bobo na di. 他 到 醫 院 時 還 活 著 ; 他 是 到 醫 院 之 後 才 過 世 的 [ Toda mnuudus Truku mnuudus] mnuuyas( ) 參 照 uyas 1. 讀 書 ; 唱 歌.Mnuuyas su ka isu, naka su mkela gaya. 你 讀 過 書, 應 該 懂 得 禮 貌 mnuwic( ) 參 照 uwic 1. 催 熟 ( 樹 果 ).Mnuwic ku blebun texal ma; ye hmuwa ini khada. 我 曾 催 熟 過 香 蕉 ; 不 知 為 什 麼 沒 催 熟 Page 332 of 393

333 moda( ) 參 照 oda 1. 經 過.Moda ku hini kusun mesa Pawan, tara ku tikuh mesa. Pawan 說 : 他 明 天 要 經 過 這 裡,( 請 ) 等 他 一 下 [ Truku muda] mohu( ) 1. 毯 子.Muuxun hlagun mohu nini. 這 個 毯 子 蓋 起 來 很 保 暖 [ Toda mohu Truku mohu] moka( ) 1. 木 瓜.Ga mhada moka su gaga da. 你 的 木 瓜 成 孰 了 mokuyobi( ) 1. 星 期 四.Psseli ta mokuyobi mesa Tapas, prnui ka Temu duri mesa. Tapas 說 我 們 將 在 星 期 四 相 聚, 她 說 也 告 訴 Temu [1. Toda tuspac diyax iyax sngayan Truku tgspac jiyax iyax sngayan 2. 日 ] monpe( ) 1. 女 性 長 褲.Bnaruy su ini monpe su? 妳 的 長 褲 是 哪 裡 買 的? [ Toda monpe Truku monpey] mooda( ) 參 照 oda 1. 經 過.Mooda su sapah mu kusun? yamu ka qedin su. 明 天 你 會 經 過 我 家 嗎? 你 跟 你 太 太 [ Truku ddaun] mosa( ) 參 照 osa 1. 去.Mosa ku lmanguy klaali bbiyan. 我 每 天 下 午 都 去 游 泳 [ Toda musa ] mpaangal( ) 參 照 angal 1. 將 拿.Mpaangal su maanu? rngagi bubu su. 你 要 拿 什 麼? 跟 你 媽 媽 說 mpaha( ) 參 照 paha 1. 將 設 置.Mpaha ku hini ka yaku, isu we? 我 要 在 這 裡 設 置 ( 陷 阱 ), 那 你 呢? mpahung( ) 1. 堅 強 ; 凶 悍.Mpahung riyung ka kingal mqedin gaga. 那 位 女 性 非 常 堅 強 [ Toda mpahung Truku empahung] mpatis( ) 參 照 patis 1. 寫.Mpatis su maanu Dakis? Mkela su matis peni? Dakis, 你 要 寫 什 麼? 你 會 寫 嗎? mpbaki( ) 參 照 baki 1. 將 成 為 親 家.Mpbaki mu ka UkanTanah, maangan weewa na ka riso mu. UkanTanah 即 將 成 為 我 的 親 家, 我 的 兒 子 將 要 娶 他 的 女 兒 mpbale( ) 參 照 bale 1. 真 的.Mpbale su mesa maha su duri? 你 說 你 也 要 去, 是 真 的 嗎 mpbbege( ) 參 照 bege 1. 互 相 贈 與.Mpbbege miyan sama yami ka siyo sapah mu hii. 我 跟 我 的 鄰 居 常 常 互 相 交 換 青 菜 Page 333 of 393

334 mpberih( ) 參 照 pberih 1. 將 嘔 吐.Nii ku mpberih; maha ku pberih inu di? 我 想 吐 ; 要 到 哪 裡 吐 呢? mpcaping( ) 參 照 pcaping 1. 軍 事 操 練.Mpcaping miyan de, miyuk rapa denu. 我 們 要 軍 事 操 練 之 前 就 會 吹 號 角 mpcebu( ) 參 照 cebu 1. 射 擊 ; 擲 射.Satang ku so mpcebu ma, ini klgelu rapic kiya, ga qreengun cida qhuni. 我 本 來 想 射 擊,( 但 ) 那 飛 鼠 沒 動, 牠 被 樹 枝 擋 住 mpcula( ) 參 照 cula 1. 刨 切.Mpcula su maanu Umin? Kedu knpruwan ka cula su kiya. Umin, 你 要 刨 切 什 麼? 你 那 刨 木 器 怎 麼 那 麼 大 mpdayo( ) 參 照 dayo 1. 幫 忙.Mpdayo su ima isu Pinang? Pinang, 你 要 幫 誰? mpdidil( ) 參 照 didil 1. 提 ( 著 ); 抬.Dida ku so mpdidil kingal qhuni mreemux ma ini mu kmkeli. 我 本 來 要 抬 起 一 棵 原 木, 但 我 無 法 抬 起 mpehu( ) 參 照 mehu 1. 收 穫.Seediq mpehu ka Walis Buni meniq alang Paran hii cbeyo; ma heya ka qbsran paru alang Paran hii ciida duri. 以 前 居 住 在 Paran 部 落 的 Walis Buni 是 收 穫 祭 司 ; 他 也 是 當 時 Paran 部 落 的 大 頭 目 [ Toda smlatun Truku knciyan] mperuq( ) 參 照 peruq 1. 破 裂.Meniq ceka balung nii da; ye mperuq hari di. 這 顆 蛋 已 經 有 裂 痕 了 ; 可 能 快 破 裂 了 mpgaalu( ) 參 照 gaalu 1. 友 愛.Mpgaalu kana seediq mnosa sluhe nudaan snlhayan. 有 信 仰 的 人 都 能 互 相 友 愛 [ Toda mpwaalu Truku emppgaalu] mpgerung( ) 參 照 gerung 1. 斷 裂.Iya slbii hligan kiya wa. Ma ka mpgerung di. 不 要 把 那 曬 衣 竿 往 下 拉 會 斷 裂 的 mpgeyu( ) 參 照 geyu 1. 將 鋸.Mpgeyu maanu Sine ga? Akedu ba knparu keruc ga na dooyun. 那 Sine 是 要 鋸 什 麼? 他 怎 麼 拿 著 那 麼 大 的 鋸 子 [ Toda epkruc Truku empkruc] mphepah( ) 參 照 phepah 1. 開 花.Ga mphepah aring pnhmaan na tama mu di. 我 爸 爸 種 的 桃 樹 已 開 花 了 mpheyal( ) 參 照 pheyal 1. 將 要 扛.Mpheyan ku qyqeya nii. 我 要 揹 這 個 行 李 [ Toda mpheyan Truku mpheyan] mphuling( ) 參 照 huling 1. 狗 獵.Seediq mphuling ge, asi ka tmabu egu huling ma, kndlaxun daha sbiciq tmgesa mhero camac. 狗 獵 的 獵 人 必 須 飼 養 很 多 的 ( 獵 ) 狗, 並 從 小 訓 練 牠 們 ( 如 何 ) 追 捕 獵 物 [ Toda mphuling Truku mphuling] Page 334 of 393

335 mphuma( ) 參 照 phuma 1. 將 種 植.Gaya ta mphuma macu ka Smratuc nii. 播 種 祭 是 我 們 賽 德 克 族 播 種 小 米 的 族 律 [ Truku mphuma] mphuwa( ) 參 照 huwa 1. 要 幹 嘛 ; 怎 麼 辦.Mphuwa su Umin? ma su dilun ngamguc handay su. Umin, 你 要 幹 嘛? 你 怎 麼 把 你 的 桌 子 搬 到 庭 院 [ Toda mpcaping;heytay Truku mrata] mpika( ) 參 照 pika 1. 跛 腳 貌.Ma su ga mpika di? 你 怎 麼 變 成 跛 腳 了? mpitu( ) 1. 七.Mpitu dapa ga meniq Sipo, smdaling qsiya ma ga mekan sudu. 有 七 隻 牛 在 對 岸 靠 近 有 水 的 地 方 吃 草 [ Toda mpitu Truku mpitu] mplabu( ) 參 照 plabu 1. 起 雲 霧.Mplabu kaali dgiyaq kiya sa ma, sbgihur paru duri mesa. 據 說, 那 座 高 山 經 常 起 雲 霧, 也 會 刮 颶 風 mplawa( ) 參 照 lawa 1. 將 邀 請.Mplawa namu muima meeyah smeeliq babuy kusun? 你 們 明 天 要 邀 請 哪 些 人 來 殺 豬 呢? [ Toda mplawa Truku mplawa] mpmepang( ) 參 照 pmepang 1. 澀.Ini khada aring de mpmepang puqun. 桃 子 還 沒 成 熟 時, 吃 起 來 澀 澀 的 [ Toda pnpagn Truku qmupang] mppai( ) 參 照 pai 1. 將 成 為 岳 母.Nii mppai su Paras; yahi mita tikuh han. Paras, 你 未 來 的 岳 母 在 這 裡 ; 你 來 看 一 下 [ Toda mppai Truku mppai] mppriyux( ) 參 照 riyux 1. 互 相 交 換.Hori ka hhaun daha mppriyux qyqeya seediq ta cbeyo. 埔 里 是 以 前 我 們 族 人 常 去 交 換 物 品 的 地 方 mpqecul( ) 參 照 qecul 1. 勒 住 ; 掐 住.Mpqecul bale di wa! 他 是 真 的 想 要 掐 緊 喔! [ Toda pcqrun Truku mpqsun] mprana( ) 參 照 rana 1. 繁 衍.Maha mprana lutuc tnsapah daha anu egu laqi rseno han. 他 們 家 的 男 孩 子 很 多 子 嗣, 會 繁 衍 不 斷 [ Toda mpranaq ] mprengo( ) 參 照 rengo 1. 將 說.Mprengo su maanu, rengo nhari han denu. 你 要 說 什 麼 就 趕 快 說 吧 [ Toda mprngaw Truku emprngaw] mpsalu( ) 參 照 salu 1. 將 製 作.Nii ku so mpsalu asuw babuy ma; ga ku ini sdiyan qhuni na dungan. 我 正 在 想 製 作 ( 一 個 ) 豬 槽 ; 但 我 還 沒 找 到 適 合 的 木 頭 mpsekan( ) 參 照 ekan 1. 咀 嚼.Mpsekan su bindo isu duri? 你 也 要 咬 檳 榔? Page 335 of 393

336 mpslutuc( ) 參 照 lutuc 1. 承 繼.Dooyun ta naq ka ppatis kari ta ita Seediq ge, kii si kingal lekuh na mpslutuc gaya ta ita kesun Seediq. 用 母 語 書 寫 是 我 們 賽 德 克 族 文 化 繼 續 傳 承 的 基 礎 之 一 mptgdiyan( ) 參 照 tgdiyan 1. 想 打 架 ; 找 碴.Ga mptgdiyan da goro ga. 那 些 流 氓 想 打 架 mptgesa( ) 參 照 tgesa 1. 教 導.Ima mptgesa namu tminun Obing? Malu ttgesa na? Obing, 教 妳 們 織 布 的 是 哪 一 位 ( 老 師 )? 她 教 的 怎 樣? [ 在 本 族 的 語 言 裡, 沒 有 " 老 師 " 這 用 詞 近 年 來, 逐 漸 以 mptgesa 來 取 代 ] mpusan( ) 1. 二 十.Msngari mpusan ba klabuy ka pila mu di. 我 的 錢 只 剩 二 十 元 了 [ Toda mpusal Truku empusal] mpusan kingal( ) 1. 二 十 一.Mpusan kingal ba sapah ka alang kiya, to naq msdadan kanna daha. 那 個 部 落 僅 二 十 一 戶 人 家, 他 們 都 是 親 戚 mqada( ) 參 照 qada 1. 丟.Haan daha mqada ssiyo neepah kana sudu. 他 們 會 將 雜 草 都 丟 到 田 邊 mqalux( ) 參 照 qalux 1. 黑 色 的.Wada mqalux kanna hei na ma lukus na. 他 的 身 體 與 衣 服 都 黑 了 [ Toda mgalux Truku mgalux] mqamas( ) 參 照 qamas 1. 要 醃 菜.Mqamas su sama knii isu Tapas? Malu ba puqun ka qnmasan su ckawas. Tapas, 妳 這 次 ( 今 年 ) 要 醃 菜 嗎? 妳 去 年 醃 的 很 好 吃 [ Toda mqamas Truku pqamas] mqango( ) 參 照 qango 1. 跨 步.Mqango tudu yqeyaq so hiya ka seediq kii, ma ga tnpupu hii ka kingal quyu tkrangan. 那 個 人 要 跨 到 那 一 邊 的 田 埂 ; 那 裡 卻 窩 有 一 隻 雨 傘 節 [ Toda pqangaw Truku pqangaw] mqaras( ) 參 照 qaras 1. 很 高 興.Mqaras pnttingan laqi. 慶 賀 孩 子 出 生 [ Toda mqaras Truku mqaras] mqbahang( ) 參 照 qbahang 1. 正 在 聽.Ga ku mqbahang kari daha. 我 正 在 聽 他 們 說 話 mqdunuq( ) 參 照 duhung 1. 凶 死.Mnosa smdehu seediq wada mqdunuq ka dheya ga. 他 們 去 處 理 了 凶 死 的 人 mqecul( ) 參 照 qecul 1. 勒 住 ; 掐 住.Mqecul su gelu mu? 你 要 勒 我 的 脖 子 嗎? [ Toda paqri Truku pqsun] mqedin( ) 1. 女 性 ; 太 太.Mqedin kanna tminun cbeyo. 以 前 都 是 女 人 在 織 布 Meepah duri ka Page 336 of 393

337 mqedin. 女 人 也 工 作 Tn-go/tungiyo mqedin kanna laqi na. 他 的 孩 子 都 是 女 生 Mqedin ka seediq ga? 那 個 人 是 女 的 嗎? [ Toda qridin Truku qrijil] mqemi( ) 參 照 qemi 1. 閉 眼 睛.Taqi de mqemi doriq denu. 睡 覺 時 眼 睛 是 閉 起 來 的 [ Toda mqmi Truku mqmi] mqeya( ) 參 照 qeya 1. 掛.Mosa qmeepah neepah na ka Pawan de, saanun na mqeya cida qhuni ka hndayu na, icuw na ppuqul qtahi. Pawa 在 山 上 工 作 的 時 候, 把 飯 包 掛 在 樹 枝 椏 上, 避 免 飯 包 被 螞 蟻 吃 了 [ Toda mqiya Truku pqya] mqmquyux( ) 參 照 quyux 1. 下 雨.Ma so hari mqmquyux karac nii wa. Maha ta ani qmuyux ha? 這 天 氣 看 起 來 好 像 要 下 雨 的 樣 子 即 使 下 雨 我 們 還 是 要 去 嗎? [ Toda mqmquyux Truku mpquyux] mqnaqah( ) 參 照 naqah 1. 交 惡.Ini pntena lnglungan de mqnaqah hari seediq denu. 意 見 不 合 會 讓 人 與 人 之 間 逐 漸 交 惡 [ Toda mqnaqah Truku mqnaqih] mqpudi( ) 參 照 qpudi 1. 有 趣 的.Seediq mqpudi riyung ka skwalis Nebuq. 已 過 逝 的 Walis Nebuq 是 非 常 有 趣 的 人 mqqeere( ) 參 照 qeere 1. 互 相 阻 撓 ( 擋 ).Mhhediq ka mtswai ge kii si malu; uxe ka ali mqqeere di. 兄 弟 ( 姐 妹 ) 之 間 相 互 禮 讓 是 好 的 ; 不 可 以 在 那 兒 勾 心 鬥 角 [ Toda mqqhri Truku mqqring] mqqiyuc( ) 參 照 qiyuc 1. 互 咬.Ga mqqiyuc da huling ga, snbuuc ga. 那 些 狗 為 了 骨 頭 在 互 咬 呢 mqquri( ) 參 照 quri 1. 往 某 一 方 向.Wada mqquri Hori hiya kanna seediq di. 所 有 的 人 都 往 埔 里 的 方 向 去 了 [ Toda mqquri Truku mqquri] mquduh( ) 參 照 quduh 1. 乾 ( 飯 ).Ido mrumu ka gaga; nii ka ido mquduh. 那 是 稀 飯 ; 乾 飯 在 這 兒 [ Toda mquduh Truku mquduh] mquuqu( ) 參 照 qnuuqu 1. 做 錯 事.Wada mqnuuqu nudaan na heya da. 他 已 經 做 錯 了 事 了 [ Toda mquuqu Truku mqnuqu] mquyux( ) 參 照 quyux 1. 下 雨.Yaani mquyux kiya hari di wa; nii mplabu. 天 在 起 霧, 等 一 下 可 能 會 下 雨 [ Toda mquyux Truku mquyux] mrana( ) 參 照 rana 1. 增 加.Ye ado qmnuyux na, ga mrana qsiya yayung ga. 因 下 雨 的 關 係, 河 水 正 在 漲 著 [ Toda mrana Truku mrana] Page 337 of 393

338 mrange( ) 參 照 range 1. 把 玩.Qtai hari laqi ga Robo. Mrange qbulic ga dheran ga di wa. Robo, 要 注 意 那 小 孩 子 他 會 ( 去 ) 玩 那 地 上 的 木 灰 喔 mrbuni( ) 參 照 rbuni 1. 聽 障 ; 耳 聾.Kparu hari kari su; mrbuni Dakis ga. 你 說 話 大 聲 一 點,Dakis 的 耳 朵 不 靈 光 mrebu( ) 1. 上 午.Meyah ku mrebu kusun ka yaku da. 我 明 天 早 上 才 會 回 來 [ Toda mrbu Truku mgrbu] mreemux( ) 1. 整 隻 ; 整 棵.Asi naq mangal qhuni mreemux ka eruc sapah. 住 屋 的 樑 柱 一 定 要 採 用 原 木 ( 來 製 作 ) [ Toda rmuxi Truku mreemux] mreeru( ) 參 照 eru 1. 互 相 傳 染.Ga mreeru kambo kanna laqi mu sapah hii. 我 家 的 小 孩 們 都 互 相 傳 染 了 感 冒 mremux( ) 參 照 remux 1. 進 入.Sdrapan ngiyo ka kingal qolic ma, wada mremux naq beling na dungan. 有 一 隻 老 鼠 被 貓 追 逐, 又 回 牠 的 窩 裡 了 [ Toda mrmux Truku mrmux] mrengo( ) 參 照 rengo 1. 說.Mrengo ka bubu mu, bleyaq mggaalu ka yamu mtswai mesa. 我 媽 媽 說 ; 你 們 兄 弟 姐 妹 要 互 相 照 顧 [ Truku mngaw] mridil( ) 參 照 ridil 1. 歪 斜.Ga mridil skato su di; breqi hari! 你 的 裙 子 歪 了, 整 理 好 吧! mriiriq( ) 參 照 iriq 1. 相 互 擠 壓.Ani knkana tnuglayan daha ciida, mqqada so hiya ma, mriiriq so hini. 當 時 他 們 打 架 打 的 很 厲 害, 他 們 摔 來 摔 去 又 相 互 地 壓 制 [ Toda mriirik Truku mriiriq] mriman( ) 1. 五 十.Mriman knkawas ka pnhyegan sapah na heya di. 他 的 房 子 已 蓋 了 五 十 年 [ Toda mrimal Truku mrimal] mrkerak( ) 參 照 krkerak 1. 癢.Mrkerak riyung qnyatan tmaquy nii. 被 這 個 跳 蚤 咬 到 會 很 癢 [ Toda mkrak ] mrmusaq( ) 參 照 srmusaq 1. 混 濁.Ye ado ga smeeluw daya hii na, kii mrmusaq qsiya ruru nii. 因 上 游 正 在 修 路, 所 以 這 溪 水 呈 混 濁 狀 [ Toda mrmusaq Truku mrmusaq] mrqeraq( ) 參 照 rqeraq 1. 倒 塌 ; 倒 下.Wada mrqeraq sbgihur paru hndure ka qgeri siyo eluw paru hii di. 在 大 馬 路 旁 的 楓 樹 已 被 上 回 的 颱 風 給 吹 倒 了 Page 338 of 393

339 mrrigo( ) 參 照 rmigo 1. 閒 逛 ; 走 一 走.Snkuxun riyung mrrigo sapah seediq wa Iwan ga. Iwan 很 喜 歡 到 處 串 門 子 [ Toda mrriwaw ] mrriyux( ) 參 照 riyux 1. 交 換.Mrriyux ppuqun ma qyqeya rudan ta cbeyo, uxe mbbaruy pila. 我 們 的 先 祖 是 以 物 易 物, 不 是 以 貨 幣 交 易 [ Toda mrriyux Truku mrriyux] mrubu( ) 參 照 -rubu- 1. 軟.Mrubu di! Ga mhada di! 已 經 軟 了! 正 熟 著 了! [ Toda mrubu Truku mrubu] mrumu( ) 1. 稀 爛 的.Ini na klai mesa dheran mrumu so hiya, milo hii ma wada skrebu rumu hii di. 他 不 知 那 一 邊 是 泥 沼 地, 他 跳 過 去 就 陷 入 那 泥 沼 裡 了 [ Toda mrumu Truku mrumu] mrunge( ) 參 照 runge 1. 癲 癇.Iya pmahi sino heya; niqan mnarux mrunge. 不 要 給 他 喝 酒 ; 他 患 有 癲 癇 病 [ Toda mrungay Truku mrungay] mrunu( ) 參 照 -runu- 1. 地 震.Mrunu de mlgelu kanna dheran, kika ani qhuni mnheru ma ani sapah pnhyegan mrqeraq denu. 發 生 地 震 時, 地 上 長 的 樹 和 地 上 蓋 的 房 屋 都 會 倒 塌 [ Truku mrunu] msaane( ) 參 照 ane 1. 丈 夫 與 妻 子 兄 弟 之 關 係.Msaane Umin daka Dakis, ga mangal hlmadan na Umin ka Dakis hayan. Umin 和 Dakis 是 "msaane" 的 關 係, 因 Umin 娶 了 Dakis 的 妹 妹 [ 在 本 族 的 姻 親 關 係 中, 妻 子 的 兄 弟, 包 含 妻 子 的 堂 兄 弟 以 及 表 兄 弟 等 ] msaasuw( ) 參 照 asuw 2 1. 分 取.Ga msaasuw lukus haykyu kanna ka seediq alang; ma su ini osa psaasuw ka isu? 部 落 的 人 都 在 分 取 配 給 的 衣 物 ; 你 怎 麼 沒 去 分 取? [ haykyu 是 指 教 會 配 給 的 衣 物 以 及 奶 枌 奶 油 等 食 品 這 是 基 督 宗 教 傳 入 原 住 民 部 落 初 期 的 現 象 ] msais( ) 參 照 sais 1. 縫 製.Yaku naq ka msais lukus na laqi mu. 我 要 自 己 縫 製 我 孩 子 的 衣 服 [ Toda msais ] msalu( ) 參 照 salu 1. 製 作 ; 修 復.Msalu su knuwan ka wahu mu bruru di Pawan? Pawan, 你 什 麼 時 候 要 製 作 我 揹 籃 的 頭 帶? [bruru 屬 本 族 的 女 用 揹 籃, 她 們 使 用 時 都 以 頭 負 載 ] msange( ) 參 照 sange 1. 休 息.Cugin msange meepah namu. 你 們 工 作 時 要 偶 爾 休 息 [ Toda msangay Truku msangay] msbaki( ) 1. 互 為 親 家 公.Msbaki Tado Walis daka Iyung Nobing. Tado Walis 和 Iyung Nobing 是 親 家 [ Toda msbaki Truku msbaki] Page 339 of 393

340 msbarux( ) 參 照 kbarux 1. 互 相 還 工.Tama mu mnesa, malu ba gaya hniti rudan cbeyo ka msbarux ma mstuku mesa. 我 爸 爸 曾 說 : 以 前 有 優 良 的 傳 統 是 彼 此 互 相 借 工 與 還 工 msbehing( ) 1. 急 坡.Scuqi so smqugu ka eluw ddaun de, msbehing kesun daha. 路 面 太 陡 的 路 段 就 稱 做 msbehing [1. Toda msstu Truku msttu 2.msbehing 有 " 如 工 寮 屋 頂 狀 " 的 意 思 ] msberih( ) 參 照 sberih 1. 甦 醒.Kddamac tntingan na kndalax qhuni baro ka Pawan; ma msberih naq so kiya hari dungan. Pawan 從 樹 上 摔 下 而 昏 厥 ; 過 一 會 兒 又 甦 醒 過 來 msbeyuq( ) 參 照 beyuq 1. 掉 眼 淚.Ga mnarux doriq rudan ga kii msbeyuq riyung doriq na. 那 個 老 人 眼 睛 痛, 所 以 一 直 掉 眼 淚 msbleyaq( ) 參 照 bleyaq 1. 幸 福.Ga msbleyaq ka heya saya di, malu nsaan na seno. 她 現 在 過 的 幸 福, 因 她 嫁 得 好 ( 夫 家 ) msbobo( ) 參 照 bobo 1. 上 下 起 伏.Paru langu na rcilung de msbobo riyung tpaun ka asuw denu. 海 浪 大 的 時 候, 船 隻 上 下 起 伏 的 很 大 msbukuy( ) 參 照 bukuy 1 1. 背 對 背 ( 互 相 對 著 背 ).Ga msbukuy mheyu tama mu daka ka tama na Obing. 我 爸 爸 和 Obing 的 爸 爸 正 背 對 背 站 著 msdadan( ) 參 照 dadan 1. 互 為 親 戚.Pddayo ani maanu kanna msdadan cbeyo. 過 去 親 戚 之 間 不 管 是 什 麼 事 情 都 會 互 相 幫 忙 msdaling( ) 參 照 daling 1. 兩 者 ( 距 離 ) 很 近.Msdaling ba nniqan miyan supi yami ka Bakun. 我 和 Bakun 當 兵 時, 我 們 的 營 區 靠 得 很 近 msdangi( ) 參 照 dangi 1. 互 為 朋 友.Msdangi dheya ga. 他 們 是 好 朋 友 msderux( ) 參 照 sderux 1. 直 的.Asi ka qhuni mreemux msderux ngalan daha knuruh sapah; qulic kuxun daha. 他 們 拿 來 當 房 屋 橫 樑 的 必 須 是 直 的 原 木 ; 他 們 喜 歡 杉 木 類 的 原 木 mseediq( ) 參 照 seediq 1. 成 年 ; 長 大.Mkela tminun ka laqi mqedin de, kiya kesun daha mseediq di. 女 性 會 織 布 就 可 以 說 是 成 人 了 [ Toda mssddiq Truku mseejiq] msekan( ) 參 照 ekan 1. 咀 嚼.Ga su msekan maanu, sbiki? 你 在 嚼 什 麼 ( 東 西 ), 檳 榔 嗎? Page 340 of 393

341 msekuy( ) 1. 冷.Nii kndudun msekuy ka karac di. 天 候 漸 漸 地 冷 了 Ga qmuyux ka nganguc, kika msekuy nami meniq bebe. 外 面 下 著 雨 水, 所 以 我 們 在 屋 簷 下 會 覺 得 很 冷 Msekuy riyung ciga mesa tama mu. 我 父 親 說 昨 天 的 天 氣 非 常 冷 喔 [ Toda mskuy Truku mskuy] msemun( ) 參 照 -semun- 1. 潮 濕.Phdaqi bsiyaq hari, so msemun hari sknexun lukus nii. 曬 久 一 點 吧, 這 些 衣 服 聞 起 來 很 潮 濕 msepi( ) 參 照 sepi 1. 做 夢.Msepi ku mosa mapa ngiro na Ukan skeeman ciga. 我 昨 晚 夢 見 我 去 背 Ukan 的 香 菇 Trqeraq ku tikuh ma, msepi ku kingal runge ini beyo mdakil. 他 躺 一 下 休 息 時, 夢 見 一 隻 猴 子 很 快 底 爬 上 樹 [ Toda mspi Truku spi] mseqic( ) 參 照 seqic 1. 砍.Mseqic ku pusu btakan kii ma, ga tmrudu hii ka walu snuyuk. 當 我 要 往 那 根 竹 子 的 根 部 砍 的 時 候, 那 裡 卻 有 土 蜂 的 蜂 窩 [ Toda msqic Truku sqic] mseru( ) 參 照 pseru 1. 教 訓.Ye ga mseru laqi na Pihu ga? Ma so hari ga tpurah. Pihu 是 不 是 在 訓 誡 他 的 孩 子? 他 好 像 在 斥 喝 著 [ Toda msru Truku psru] mseyang( ) 參 照 seyang 1. 生 氣.Ani ga rmeno isu ka seediq ma; mseyang su bale ka isu di. 人 家 是 在 跟 你 開 玩 笑 的 ; 你 竟 然 真 的 生 氣 了 mseyaq( ) 參 照 seyaq 1. 咳 嗽.Gaga knteetu mseyaq bubu mu. 我 媽 媽 一 直 咳 嗽 咳 不 停 Kumu, ga mneetuq mseyaq soni keeman ka tama ta, naka saanun pqita ising han. Kumu, 我 們 的 爸 爸 昨 晚 不 停 地 咳 嗽, 應 該 先 帶 他 去 看 醫 生 [ Toda msiyq Truku shiraw] msgaliq( ) 參 照 galiq 1. 破 掉.Gaga scuqi cmucac lukus su, kii ga msgaliq di. 你 的 衣 服 太 舊, 所 以 破 掉 了 [ Toda hliqun Truku galiq] msgelu( ) 參 照 gelu 1. 貪 吃 的.To seediq msgelu sa seediq mneyah alang kiya. 據 說 來 自 那 部 落 的 人 都 是 貪 吃 的 人 [ Toda mnewaru Truku mwalu] mshuwe( ) 1. 緩 坡.Kndalax Hori mosa alang Tongan we mshuwe eluw na. 從 埔 里 往 眉 溪 部 落 屬 緩 坡 路 段 [ Toda mshuway Truku sttu] msibus( ) 參 照 sibus 1. 甜.Msibus riyung da, ye su wada scqiyun paha sato. 太 甜 了, 你 可 能 糖 放 得 太 多 [ Toda msibus Truku ssibus] msino( ) 參 照 sino 1. 釀 酒.Msino su knuwan isu Robo? Uxe beyo smmesun di wa. Robo, 妳 什 麼 時 候 要 釀 酒? 快 要 過 年 了 耶 [ Toda msinaw Truku sinaw] Page 341 of 393

342 msipa( ) 參 照 sipa 1. 下 霜.Misan de, msipa alang nnnigan ta cbeyo. 到 了 冬 季 我 們 以 前 住 的 部 落 會 下 霜 [ Toda msipa Truku sipa] msiqa( ) 參 照 siqa 1. 害 羞.Msiqa riyung ka Iyung Pawan, ye ado ka laqi nana. Iyung Pawan 很 害 羞, 因 他 年 紀 尚 輕 之 故 吧 [ Toda msiqa Truku siqa] msiyang( ) 參 照 siyang 1. 肥 嫩.Misan de msiyang hari camac lmiqu. 冬 天 的 野 獸 比 較 會 長 肥 肉 [ Toda msiyan Truku siyang] mskeruy( ) 參 照 skeruy 1. 側 臥.Smkuxun riyung mskeruy taqi ka Takun. Takun 很 喜 歡 側 臥 著 睡 覺 msklui( ) 參 照 sklui 1. 驚 嚇 ; 震 驚.Msklui kanna ka seediq tnaalang miyan mbahang kari so nii. 聽 到 這 樣 消 息, 讓 我 們 全 部 落 的 族 人 相 當 震 驚 mskuxun( ) 參 照 kuxun 1. 互 相 喜 歡.Mskuxun weewa daha ka riso ga. 那 個 年 輕 的 女 孩 和 年 輕 的 男 孩 子 互 相 喜 歡 對 方 Heung naq bsiyaq riyung mskuxun dheya kii di; ye ga ini srwai rudan daha ho? Ye kii ini psterung nana. 他 倆 已 相 愛 很 久 了 ; 是 不 是 他 們 的 長 輩 們 不 肯 呢? 所 以 還 沒 結 婚 [ Toda mskuxun Truku mskuxun] msliko( ) 參 照 liko 1. 疾 馳.Msliko riyung tmalang Siyac Dakis kii wa. Siyac Dakis 奔 跑 的 很 快 [ Toda mslikaw Truku likaw] msliwas( ) 1. 絕 壁.Kesun msliwas nii we, kdere paru ka asi ba psqugu peeyah dheran peni. Ani camac mmaanu uxe mooda hii. 自 地 面 直 立 而 上 的 大 岩 壁 稱 做 絕 壁, 任 何 動 物 都 無 法 攀 越 而 過 [ Toda ubiyuk Truku msliwas] mslleung( ) 參 照 slleung 1. 打 瞌 睡.Mslleung riyung mita trebi ka bubu mu. 我 媽 媽 看 電 視 很 會 打 瞌 睡 msmqedin( ) 參 照 mqedin 1. 夫 妻.Msmqedin Ape daha ka Pawan. Ape 和 Pawan 是 夫 妻 [ Toda msmqridin Truku qrijil] msnekan( ) 參 照 ekan 1. 貪 吃 ; 愛 吃.Kiya naq heya wa. Heyung naq msnekan riyung. 他 就 是 那 個 樣 子 ; 本 來 就 很 貪 吃 msngari( ) 參 照 -ngari- 1. 剩 餘.Msngari piya kanna pila ta ga hiya di? 我 們 ( 那 裡 ) 所 有 的 錢 還 剩 下 多 少? mspai( ) 參 照 pai 1. 互 為 親 家 母.Mspai Temi daka Lubi, ado ka ga msterung laqi daha. Temi 和 Lubi 是 互 為 親 家 母, 因 她 們 的 子 女 結 了 婚 [ Truku mspai] Page 342 of 393

343 mspais( ) 參 照 pais 1. 敵 對.Mspais ka seediq ini pntena gaya cbeyo. 從 前, 不 同 的 族 群 是 敵 對 的 mspatun( ) 參 照 sepac 1. 四 十.Mspatun knkawas na swai mu mqedin ga. 我 那 個 妹 妹 是 四 十 歲 了 mspatun kingal( ) 1. 四 十 一.Mkela su smepu betaq mspatun kingal kari ta Seediq? 你 會 以 我 們 賽 德 克 語 數 到 四 十 一 嗎? msputing( ) 參 照 puting 1. 到 了 盡 頭.Wada msputing mkuni pnyasan na Dakis Pawan. Dakis Pawan 是 因 無 心 課 業 而 輟 學 [ Toda psputing Truku msputing] msqedin( ) 1. 夫 妻.Msqedin miyan ka yami. 我 們 是 夫 婦 [ Toda tnqridin Truku msqedin] msrimuy( ) 參 照 rimuy 1. 貪 吃.Heung naq msrimuy riyung sa seediq mneyah hiya; ani kanna ekan daha mesa. 據 說, 來 自 那 裡 的 人 非 常 地 貪 吃 ; 聽 說 他 們 吃 很 多 msrumu( ) 參 照 rumu 1. 流 鼻 血.Asi lux msrumu muhing na Baso, bnbeyan daha. Baso 被 他 們 打 得 流 鼻 血 [ Toda msungu Truku sdara muhing] mssayuk( ) 參 照 sayuk 1. 交 配.Hmuwa naq huling uka gaya nii, naka mosa mssayuk icin. 這 一 對 沒 有 禮 貌 的 狗 應 該 到 別 處 交 配 [ Truku mssayuk] mssbarux( ) 參 照 kbarux 1. 相 互 借 工 與 還 工.Ita Seediq peni na, ani maanu so ooda ta meniq alang we mssbarux ta, uka kesun mosa smtuku pila cbeyo. 我 們 賽 德 克 族 人 不 論 部 落 有 什 麼 事, 都 以 相 互 借 工 與 還 工 的 方 式 去 完 成, 以 前 是 沒 有 去 賺 錢 這 回 事 [ Toda mssbarux Truku sbarux] mssdahar( ) 參 照 sdahar 1. 互 相 靠 著.Ga mssdahar tloong ka Temi daka Robo. Temi 和 Robo 在 互 相 靠 著 坐 [ Toda mssdahar Truku sdahar] mssdurak( ) 參 照 sdurak 1. 互 相 追 逐.Ga theyaq tthiqan kesun mssdurak ka laqi muuyas. 學 生 們 在 玩 互 相 追 逐 的 遊 戲 [ Toda mssdhraw Truku mssdurak] msseli( ) 參 照 seli 1. 聚 集.Tai hari; ga msseli seediq mesa. 要 注 意 ; 聽 說 許 多 人 聚 集 在 一 起 了 [ Toda mssli Truku ssli] mssgaliq( ) 參 照 galiq 1. 互 相 撕.Ye ga mkseyang maanu peni dheya ga, maku mssgaliq lukus. 不 知 道 他 們 為 了 什 麼 爭 吵, 吵 到 互 相 撕 對 方 的 破 衣 服 [ Toda msswaliq Truku galiq] Page 343 of 393

344 mssipo( ) 1. 面 對 面 ( 互 為 對 岸 ).Mssipo miyan tloong mita kmeeki yami ka Puhuk. 我 和 Pukuh 觀 賞 舞 蹈 表 演 時 面 對 面 坐 著 [ Toda mssipaw Truku sipaw] msskuxun( ) 參 照 kuxun 1. 相 愛.Ma mesa so hari ga msskuxun Umin daka Awe; bnbahang su kari daha so nii? 怎 麼 聽 說 Umin 和 Awe 在 談 戀 愛 ( 相 愛 ); 你 聽 過 這 樣 的 傳 言 嗎? [ Truku kuxul] mssneeru( ) 參 照 sneeru 1. 互 相 學 習 ; 互 相 模 仿.Mssneeru miyan kanna ka mqedin, huwa mesa tminun miri. 女 人 們 互 相 學 習 浮 織 技 術 [ Toda mssnru Truku sneru] mssnetur( ) 參 照 setur 1. 互 相 整 理.Asi namu naq mssnetur lnglungan namu, kii maha namu malu. 你 們 一 定 要 好 好 整 理 你 們 的 心 情, 你 們 才 會 好 起 來 mssriyux( ) 參 照 riyux 1. 輸 流 ; 交 替.Ado chedil ka qhuni phlanun daha, kika mssriyux mheyan. 由 於 他 們 要 扛 的 木 頭 很 重, 所 以 他 們 輪 流 扛 著 [ Toda mssriyux Truku mssriyux] mstemaq( ) 參 照 temaq 1. 碎 ; 爛.Ga mstemaq blebun nii da, ye namu dao hiya wada prriqun. 這 香 蕉 已 爛 掉 了, 因 你 們 將 它 壓 在 一 起 msterung( ) 參 照 sterung 1. 相 遇.Msterung miyan Hori hiya texal yami Awi, bsiyaq nami ini pqqita di. 我 跟 Awi 在 埔 里 相 遇 過 一 次, 我 們 很 久 沒 見 面 了 [ Toda mstrung ] mstheya( ) 參 照 theya 1. 兩 者 距 離 很 遠.Mstheya miyan mheyu yami ka Puhuk ciida. 那 時 候 我 和 Puhuk 站 的 相 距 較 遠 [ Toda msthiyaq Truku dhiyaq] mstuku( ) 參 照 stuku 1. 互 相 儲 工 ( 借 工 / 還 工 ).Msuupu naq theyaq de mstuku naq hari duri. 常 常 往 來 的 人 比 較 會 互 相 儲 工 msurung( ) 1. 陰 天.Msurung ka ali saya. 今 天 是 陰 天 [ Toda msurung Truku mrulung] msuupu( ) 參 照 upu 1. 常 常 在 一 起.Kulaun maku msuupu namu mtheyaq cbeyo. 我 知 道 妳 們 以 前 常 常 聚 在 一 起 Msuupu su ima meyah hini. 你 和 誰 一 起 來 到 這 裡 的? [ Toda mssupu Truku suupu] msuwak( ) 參 照 ksuwak 1. 打 哈 欠.Ma su ga mbserux di, kii knteetu su msuwak. 你 很 懶 得 做 了, 所 以 一 直 在 打 哈 欠 Ye ado bsiyaq tmara tloong gakac hii ka Tapas mosa pqita mnarux, kika asi lux msuwak di. Tapas 去 看 病 的 時 候, 因 為 坐 在 椅 子 上 等 很 久 而 打 喝 欠 [ Toda msuwak Truku suwak] mtaaguh( ) 參 照 aguh 1. 急 著.Ga su mtaaguh maanu? 你 在 急 什 麼? Wada mtaaguh qmita laqi na. 他 急 著 去 看 ( 探 望 ) 他 的 孩 子 Page 344 of 393

345 mtaalix( ) 參 照 alix 1. 離 婚 ; 分 開.Uxe mesa wada mtaalix dheya ga di? 不 是 ( 聽 ) 說 他 們 已 經 離 婚 了 嗎? mtabul( ) 參 照 tabul 1. 犁 田 ; 以 鋤 翻 土.Mntabul namu knuwan ka yqeyaq yamu di Sapu? Sapu, 你 們 什 麼 時 候 要 ( 開 始 ) 犁 田? mtahu( ) 參 照 ptahu 1. 生 火.Mtahu puniq ka dheya ga, plahun daha. 他 們 生 火 ; 要 烤 火 [ Toda mtahu Truku tahu] mtakun( ) 參 照 takur 1. 跌 倒.Qtai wa! Sdheriq! Msao su takur hi! 看 好 喔! 很 滑! 你 可 別 在 那 裡 跌 倒 喔 [ Toda mtakun Truku takur] mtanah( ) 參 照 tanah 1. 紅 色 的.Mtanah hei qhuni de, mhada kii di mesa. 當 樹 的 果 子 呈 紅 色 時, 就 表 示 成 熟 了 [ Toda mmanan Truku embanah] mtaqi( ) 參 照 taqi 1. 睡 覺.Wano naq bale tama na ka laqi kiya, ani taqi keeman we mtaqi naq siyo tama na duri. 那 孩 子 很 黏 他 爸 爸, 即 使 晚 上 睡 覺 的 時 候 也 睡 在 爸 爸 的 旁 邊 [ Toda mtaqi Truku mtaqi] mtarin( ) 1. 越 溪 而 過.Mtarin miyan so sipo hngali ga han, ma mkala nami dgiyaq ga dungan. 我 們 先 到 那 對 岸, 再 爬 上 那 山 峰 [ Toda mtarin Truku mtarin] mtbale( ) 1. 和 平 相 處.Malu saya da; ga mtbale kanna seediq di. 現 在 已 經 好 了 ; 所 有 的 人 都 和 平 相 處 [ Toda mtmulu Truku mtbalay] mtbasi( ) 參 照 -basi- 1. 酸 澀.Mbasi riyung ume nii. 這 個 梅 子 很 酸 澀 mtbeno( ) 1. 壯 碩.Malu hei na laqi ga mtbeno qtaan. 那 個 孩 子 的 體 格 不 錯, 看 起 來 很 壯 碩 [ Toda mtbnaw ] mtbeyax( ) 參 照 beyax 1. 很 緊 ; 堅 固.Ga scuqi mtbeyax riyung da; plaxi tikuh namu hiya. 你 們 那 邊 稍 微 放 開 ( 鬆 綁 ) 一 點 ; 太 緊 了 mtduwa( ) 參 照 tduwa 1. 聽 話.Mtduwa riyung laqi nii. 這 個 孩 子 很 聽 話 [ Toda mtduwa ] mtebas( ) 參 照 tebas 1. 篩 穀 物.Rusuq, mtebas ta paye ta saya; iya osa theyaq han. Rusuq, 今 天 我 們 要 篩 離 我 們 的 稻 穀 ;( 你 ) 先 不 要 出 去 玩 mteeyux( ) 參 照 eyux 1. 急 著.Mteeyux ku mmaha mita laqi ciida, kika ini ku oda theyaq hii di. 那 時 候 我 急 著 去 看 小 孩, 所 以 就 沒 到 你 那 裡 [ Toda mtbitax Truku iyux] Page 345 of 393

346 mtekan( ) 參 照 tekan 1. 碾 米.Mtekan su paye Tapas? Hmuwa ka tkanun su naku nii duri, de su mhedu tmekan nisu? Tapas, 妳 要 碾 米 嗎? 妳 的 碾 完 之 後 也 ( 順 便 ) 幫 我 碾, 好 嗎? mtengi( ) 參 照 ktengi 1. 飽 食.Mtengi ku mnekan bunga sapah na Tado; ekan yamu. 我 在 Tado 家 吃 地 瓜 吃 飽 了 ; 你 們 吃 吧 mterun kingal( ) 1. 三 十 一.Mterun hei kanna ka qnxalan mu muuyas cbeyo. 以 前 跟 我 一 起 唸 書 的 總 共 三 十 一 人 mthedu( ) 參 照 thedu 1. 全 濕 透.Ini miyan kela mesa mquyux, maku miyan mthedu. 我 們 怎 麼 知 道 會 下 雨, 我 們 全 濕 透 了 [ Toda mthdu Truku mthedu] mtheyaq( ) 參 照 theyaq 1. 玩 ; 玩 耍.Ga mtheyaq rmange dheran kanna swai na heya. 他 的 弟 弟 妹 妹 們 都 在 玩 泥 土 [ Toda empulah Truku mhrapas] mthuda( ) 參 照 huda 1. 下 雪.Mthuda ba paru ka misan knkawas ciida si tama mu rudan; wada puqul huda kanna ka so pnhmaan mesa. 我 祖 父 說 : 那 年 的 冬 天 下 大 雪 ; 所 有 的 農 作 物 遭 受 到 嚴 重 的 雪 害 [ Toda mthuda Truku huda] mthulis( ) 參 照 hulis 1. 笑.Ga mita teribi ka seediq ma, ga naq mthulis so hiya ka dheya. 別 人 在 看 電 視, 而 他 們 卻 在 那 兒 嬉 笑 [ Toda mthulis Truku hulis] mtilux( ) 參 照 -tilux- 1. 熱 ; 燙.Mtilux riyung de rbagan ka alang miyan Gluban. 到 了 夏 天, 我 們 清 流 部 落 就 很 熱 [ Truku mtalux] mtinun( ) 參 照 tinun 1. 編 織.Doosi tikuh isu ka qnqihan mu nii han Temi; mtinun ku ka yaku. Temi, 妳 來 幫 我 紡 我 已 捻 好 的 紗 ; 我 來 織 布 mtkela( ) 參 照 kela 1. 醒 過 來.Ga mtkela hari da tama mu; yaani ga malu hari mnarux na di. 我 爸 爸 現 在 已 清 醒 多 了 ; 或 許 是 他 的 病 情 已 好 轉 mtkelang( ) 參 照 -tkelang- 1. 搗 得 堅 實.Ma ka mtkelang tnkanan na Toko nii peni; kesun namu ini hari tduwa. 你 們 說 Toko 不 是 那 麼 地 聽 話 ; 但 他 搗 的 滿 堅 實 的 耶 mtlaqi( ) 參 照 laqi 1. 父 子 關 係.Irih so mtlaqi Tado daha ka Walis. Tado 和 Walis 就 如 父 子 的 關 係 mtlibu( ) 參 照 tlibu 1. 聚 集 ; 圍 繞.Smkuxun miyan riyung mtlibu ssiyo rudan alang slaqi nami, mbahang kari rudan. 我 們 小 時 候 很 喜 歡 圍 繞 在 部 落 族 老 的 旁 邊, 聆 聽 族 老 說 故 事 [ Toda mtlibu Truku tqirig] Page 346 of 393

347 mtluhe( ) 參 照 luhe 1. 習 慣 ; 常 常.Ye mtluhe gdrumuc na qmeepah, kika tutuy mgrebu. 他 因 習 慣 於 勤 奮 工 作, 所 以 早 上 很 早 起 來 mtngeri( ) 參 照 -tngeri- 1. 不 茍 言 笑 ; 脾 氣 不 好.Mtngeri naq riyung rudan ga, kii uka riyung dangi na. 那 位 長 輩 脾 氣 不 好, 所 以 朋 友 很 少 [ Toda msang Truku msaang] mtrangi( ) 參 照 rangi 1. 剩 餘.Ye wada rima bale hei ka mtrangi meyah dehuk alang. 回 到 部 落 的 可 能 只 剩 下 五 人 [ Toda mtrangi Truku srangi] mtraqil( ) 參 照 traqil 1. 互 相 厭 惡 ; 互 相 討 厭.Mtraqil hari mtsuwai tnsapah gaga. 那 家 的 兄 弟 之 間 厭 惡 彼 此 [ Truku traqil] mtrehaq( ) 參 照 rehaq 1. 皮 裂 開.Gyeun ta qhuni de, mtrehaq naq rehaq na de bsiyaq. 我 們 將 樹 砍 伐 後, 久 了 之 後 其 樹 皮 會 自 然 裂 開 [ Toda mtrhiq Truku trhiq] mtswai( ) 參 照 swai 1. 互 為 兄 弟 姊 妹.Umin, asi ka mddayo ma mggaalu ka mtswai; kii si maha malu ndaan tnsapah. Umin, 兄 弟 之 間 要 互 相 敬 愛 和 相 互 扶 持 ; 這 樣 家 庭 才 會 過 的 好 Mtswai kanna ka seediq gaga mheyu siyo ga. 站 在 旁 邊 那 一 群 人 都 是 兄 弟 姊 妹 [ Toda tnswai Truku mswai] mttanah( ) 參 照 tanah 1. 粉 ( 類 ) 紅 色.Malu qtaan ka phepah mttanah duri. 粉 紅 色 的 花 也 很 好 看 ( 漂 亮 ) [ Truku embanah] mtteru( ) 1. 三 ( 數 詞 ).Mtteru miyan mssnegun mosa paha tlenga klaai, yaku, Tone ma Bagah. 我 和 Tone 和 Bagah, 我 們 三 個 人 常 常 結 伴 去 放 陷 阱 [ Toda mturu Truku mttru] mttheri( ) 參 照 theri 1. 互 相 鬧 對 方.Seung naq mttheri riyung dheya kii. Ani si ini daha ba so tgdiyan. 他 倆 就 是 愛 鬧 對 方 ; 但 他 們 不 會 因 而 打 架 [ Toda mtthri Truku thri] mttilux( ) 參 照 -tilux- 1. 熱 ; 燙.Uxe ga mnarux laqi nii? ma mttilux tlengan hei na. 這 小 孩 是 不 是 生 病 了? 他 身 上 摸 起 來 怎 麼 燙 燙 的 mtudu( ) 1. 溪 流 名 稱.Mtudu ge irih daha pnstiyu so tudu ka qsiya yayung, kii kesun daha Yayung Mtudu ka yayung Paran hii. 河 水 的 波 浪 族 人 們 看 似 田 埂 狀, 所 以 霧 社 的 濁 水 溪 他 們 稱 做 田 埂 狀 之 溪 流 [ Toda mtudu Truku tudu] mturuq( ) 參 照 turuq 1. 吐 痰.Mturuq su quri inu Walis! Qtai hari kucu daha ga wa. Walis, 你 要 往 哪 裡 吐 痰, 小 心 他 們 的 鞋 子 喔 [ Toda mturuq Truku mturuq] mtuting( ) 參 照 tuting 1. 掉 下.Iya osa mdakil dnamux baro ga; hmuwa de mtuting namu? 不 要 爬 到 屋 頂 上 ; 你 Page 347 of 393

348 們 掉 下 來 ( 的 話 ) 怎 麼 辦? mtutuy( ) 參 照 tutuy 1. 站 起 來 ; 醒 過 來.Mtutuy ka heya ma, mneeru mptgesa na. 他 站 起 來 後, 向 老 師 報 告 [ Truku embiyax] mu( ) 1. 我 ( 代 名 詞 ).Kesun su mu iya osa ka isu han, isu naq ini qbahang. 我 就 跟 你 說 你 不 要 去 ( 嘛 ), 是 你 自 己 不 聽 的 mubung( ) 參 照 ubung 1. 蓋 住.Ima ga mubung trasi ga? 那 個 在 撐 傘 的 是 誰? mudu( ) 1. 柑 橘.Paru riyung pusu na qhuni mudu alang Tongan. 在 東 眼 舊 部 落 的 柑 橘 樹 都 很 大 [ Toda mudu Truku mudu] muduh( ) 1. 烤.Ga muduh maanu dheya ga ha? Kedu knmalu sknexan. 他 們 在 烤 什 麼 東 西? 怎 麼 那 麼 香 [ Toda muduh Truku muduh] mugi( ) 1. 麥.Hai tmabu mugi rodux gaga hayan. 先 拿 麥 片 去 餵 那 些 雞 吧 [ Toda mugi Truku mugi] muhing( ) 1. 鼻 子.Smkuxun paru ma msderux muhing kana seediq. 大 部 分 的 人 喜 歡 大 又 挺 的 鼻 子 [ Toda muhing Truku muhing] muhir( ) 參 照 uhir 1. 勉 強.Muhir ba meyah smrai kingal uruk ta hini ka Roro, kika wada mu sbege hii ka kingal di. Roro 到 我 們 這 裡 強 求 要 一 隻 我 們 的 雛 狗, 我 就 送 了 他 一 隻 Muhir miyan mapa srqemu nii; chedil riyung! 我 們 很 勉 強 的 揹 這 些 玉 米 ; 非 常 重! [1. Toda pkkiyux Truku muri 2.Roro 是 男 性 名, 但 屬 綽 號, 並 非 傳 統 的 族 名 ] muima( ) 1. 有 哪 些 人.Muima namu mnosa Hori? 你 們 跟 誰 去 了 埔 里 呢? [ Toda muima Truku deima] Mukan( ) 1. 閩 南 人 ; 平 地 人 ; 漢 人.Kanna ka alang ga niqun Plmkuan nii saya ge, yaani ba nnniqan rudan ta cbeyo. 今 天 閩 南 人 所 居 住 的 地 方 或 許 從 前 是 我 們 祖 先 曾 居 住 的 地 方 Gisu ta mpgimax Klmukan meniq saya di. 現 在 我 們 已 與 閩 南 人 混 居 在 一 起 了 Ga kndudun egu Mukan alang ta hiya di. 在 我 們 部 落 的 漢 人 越 來 越 多 了 [ Toda klmukan Truku Plmukan] muman( ) 參 照 umal 1. 強 化.Blequn rmengo ka laqi; muman ini thei de kntteun ta mseyan. 對 小 孩 要 好 好 地 ( 跟 他 們 ) 講 ; 經 常 罵 反 而 會 更 不 聽 話 [ Toda muman Truku umal] Page 348 of 393

349 mumul( ) 1. 用 嘴 含 著.Ga mumul maanu quwaq laqi nii? 這 小 孩 嘴 裡 在 含 著 什 麼 東 西? [ Toda mumul Truku mumul] munan( ) 1. 我 ( 代 名 詞 ).Kari rudan ka mesa munan, ini sriyung dmoi kari nii ka laqi Tgdaya saya di. munan 屬 ( 較 ) 古 老 的 語 彙, 今 天 的 德 固 達 雅 子 弟 已 很 少 使 用 這 語 彙 了 murung( ) 參 照 urung 1. 衝 撞 ( 攻 擊 ).Murung dapa tanah ga wa. Iya sai smdaling. 那 隻 黃 牛 會 衝 擊 人 喔! 不 要 靠 近 牠 [ Toda murung Truku urung] murux( ) 參 照 burux 1. 獨 自 一 人 ; 單 獨.Ga murux naq meniq sapah ka tama mu rudan. 我 祖 父 獨 自 一 個 人 留 在 家 裡 musu( ) 1. 蒸.Malu musu qcurux ni; uka hari abura. 魚 用 蒸 得 很 好, 比 較 不 會 油 膩 mutaq( ) 參 照 utaq 1. 吐.Nii ku mutaq mnekan rumun meluq boyak ciga wa; so klaun lhebun mu naq naqah peni. 我 吐 是 因 昨 天 生 吃 了 山 豬 的 肝 ; 或 許 是 我 自 己 的 胃 不 好 吧 [ Toda spbrih Truku tbrih] mutung( ) 參 照 utung 1. 點 火.Mkela su mutung puniq? 你 會 點 火 嗎? [ Toda mutung Truku putung] muudus( ) 1. 活 的.Uka ba wada mhuqil pnhmaan na rabu aring ka Ukan Nawi, egu bale ka ga muudus. Ukan Nawi 所 種 植 的 桃 子 苗 很 少 枯 死 的, 其 存 活 率 滿 高 的 [ Toda mudus Truku mudus] muure( ) 參 照 ure 1. 餓.Uka tikuh ido su? Nii ku muure riyung. 你 有 飯 嗎? 我 非 常 的 餓 [ Toda muuray Truku uray] muuwic( ) 參 照 uwic 1. 使 催 熟.Gaga mtbeno blebun ga da, naka namu haun muuwic di. 你 們 應 該 去 催 熟 那 些 長 的 粗 壯 的 香 蕉 [ Toda muuwic ] muuxun( ) 1. 暖 和.Lukus nii muuxun riyung plkusan. 這 件 衣 服 穿 起 來 很 暖 和 Muuxun hlagun capang nii. 這 床 棉 被 蓋 起 來 很 溫 暖 [ Toda muuxun Truku muuhun] muuyas( ) 參 照 uyas 1. 唱 歌.Snkuxun riyung muuyas de mimah sino ka baki mu rudan. 我 的 祖 父 喝 酒 時, 非 常 喜 歡 唱 歌 2. 上 課 ; 唸 書.Wada muuyas sapah pyasan laqi mu. 我 的 孩 子 去 學 校 上 課 [ Toda muuyas Truku uyas] muxi( ) 1. 角 落.Psaun daha muxi ceka dheran ka liwas rudan ta cbeyo. 我 們 的 先 祖 會 將 甕 器 放 在 客 廳 的 角 落 [ Toda muhing Truku muhing] Page 349 of 393

350 muyak( ) 參 照 buyak 1. 以 刀 具 分 解 獵 物 或 牲 畜.Mkela namu muyak babuy riso nii? 年 輕 人, 你 們 懂 得 分 解 豬 隻 嗎? muyu( ) 參 照 uyu 1. 模 仿.Ga ta muyu Gaya Plmukan saya di ma, ga ta laxun ka Gaya ta naq ita Seediq di. 我 們 現 在 已 仿 傚 閩 南 人 的 規 範, 而 將 自 己 的 族 律 給 放 棄 了 [ Toda mura Truku muru] muyuh( ) 參 照 buyuh 1. 拔 毛 ( 動 物 ).Ga muyuh uban bibi uyung sapah hii ka bubu su. 你 媽 媽 在 屋 後 拔 除 鴨 毛 mwaawak( ) 參 照 awak 1. 手 牽 手.Sdheriq daan ka eluw kiya, kika mwaawak miyan moda hiya. 那 一 段 路 走 起 來 滑 蛤 滑 的, 所 以 我 們 手 牽 著 手 通 過 ( 那 裡 ) myeeyux( ) 參 照 eyux 1. 擁 擠.Hbaro riyung ka seediq mnsseli hiya, asi maku myeeyux seediq mneniq hii. 聚 集 在 那 裡 的 人 非 常 多, 所 以 非 常 擁 擠 [ Toda mkkiyux Truku kkiyux] na1( ) 1. 屬 格 ( 格 位 標 記 ).Na Tado ka dapa bale ga. 那 頭 水 牛 是 Tado 的 Na dheya ka kiya, nii ka nita. 那 是 他 們 的, 這 才 是 我 們 的 Tama mu ka ga mheyu berah na bubu su. 站 在 你 媽 媽 前 面 的 是 我 爸 爸 Qtehur hari bubu na Pawan ma, rqeling hari ka bubu na Walis. Pawan 的 媽 媽 稍 為 胖 一 點, 而 Walis 的 媽 媽 比 較 瘦 na2( ) 1. 尚 ; 還.Ga ali hmuwa dheya kiya ha! Ma uka meyah na? 他 們 還 在 幹 嘛 啊! 怎 麼 還 沒 來? na3( ) 1. 他 的 ( 代 名 詞 ).Wada puqul tama na ka ware mneniq ribo ga di. 鍋 子 裡 的 麵 被 他 爸 爸 吃 了 na4( ) 1. 是 嗎 ; 對 嗎 ( 語 助 詞 ).Mnosa su isu duri na? 你 也 有 去, 對 嗎? naaguh( ) 參 照 aguh 1. 快 點 兒.Naaguh meyah sapah de mnalix namu muuyas. 你 們 放 學 後 快 點 兒 回 家 Naaguh hari meyah su sapah de su mhedu mahu si bubu su. 妳 媽 媽 說, 妳 洗 完 衣 服 就 快 點 回 家 nadis( ) 參 照 adis 1. 曾 帶 過.Nadis ta na Hori sbiciq ta mesa tama mu. 我 爸 爸 說, 我 們 小 時 候 他 曾 帶 我 們 到 埔 里 過 naka( ) 1. 應 該 ; 本 來.Naka ku naq meyah ciga; yahun ku na smgila depawan. 我 應 該 昨 天 就 可 以 來 的 ; 是 被 Pawan 他 們 拖 住 ( 延 誤 到 ) Naka su mbleyaq hari ka isu Takun; isu ka qbsuran daha han. Takun, 你 應 該 做 ( 表 現 ) 的 好 一 點 ; 你 是 他 們 的 兄 長 耶 Page 350 of 393

351 naki( ) 1. 予 以 分 類 ( 祈 使 ).Naki naq hei na paru daka hei na biciq; iya pspui. 大 的 果 實 與 小 的 果 實 要 分 類 ; 不 要 放 在 一 起 naku( ) 1. 屬 於 我 的 ( 代 名 詞 ).Naku bunuh ga sqeya so rhengun sapah su hii wa. Ga mu chngiyan hii di. 掛 在 你 家 門 口 的 那 頂 帽 子 是 我 的 ; 我 把 它 給 忘 在 那 裡 了 [ Toda naku Truku naku] nalaq( ) 1. 膿 包.Ma niqan nalaq luqah su kii Kui, saani pqita ising han. Kui, 你 的 傷 口 怎 麼 有 膿, 先 去 給 醫 生 看 [ Toda nalaq Truku nalaq] nami( ) 1. 我 們 的 ( 代 名 詞 ).Nami ka ga gtuun nii, gaga ka namu. 堆 在 這 兒 的 是 我 們 的, 你 們 的 在 那 兒 namu( ) 1. 你 們 的 ( 代 名 詞 ).Namu ka dapa bale nii Pawan? Pawan, 這 頭 水 牛 是 你 們 ( 家 ) 的 嗎? nana( ) 1. 還.Ini eyah bubu na Puhuk nana; trao ta tikuh han. Puhuk 的 媽 媽 還 沒 來 ; 我 們 先 等 一 下 nanaq( ) 1. 僅 僅 ; 只.Kiya nanaq mnsngari na da; wada namu naq pukun ciga duma di han. 就 剩 下 那 些 了 耶 ; 昨 天 被 你 們 吃 了 一 些 呀 Asi nanaq mkela tminun ka laqi mqedin Seediq cbeyo ge, kii si maha qrasun laqi rseno mesa tama mu. 我 爸 爸 說 : 以 前 賽 德 克 族 的 婦 女 們 一 定 要 學 會 織 布 才 會 獲 得 男 士 們 的 青 睞 [ Toda nanaq Truku nanaq] nangal( ) 參 照 angal 1. 取 自.Nangal mu pneyah sapah hlama nii. 這 個 糯 米 糕 是 從 家 裡 帶 來 的 nangi( ) 1. 假 裝.Nangi so kiya han, teta su daha ini kseengi. 你 再 假 裝, 等 一 下 就 會 被 人 家 罵 了 2. 撒 嬌.Uxe na ngayan bale ka Nangi, tnngayan daha ado ka snnangi riyung. Nangi 不 是 她 的 真 名, 是 因 她 太 愛 撒 嬌 而 被 他 們 取 的 名 字 [ Toda nangi ] nanpungkang( ) 1. 分 鐘.Mprengo nanpungkang heya? 他 要 說 多 少 分 鐘? [1. Toda spngan Truku spngan 2. 日 ] napa( ) 參 照 apa 1. 行 李.Kedu napa su! 你 的 行 李 好 多! naqah( ) 1. 不 好 ; 壞 的.Naqah scuqi riyung sqquru. 太 貪 心 是 不 好 的 Sgcuqi mimah sino ge naqah ndaan. 喝 酒 喝 太 多 會 有 不 好 的 生 活 [ Toda naqah Truku naqih] Page 351 of 393

352 narac( ) 1. 右.Uka seediq ga mkkesa elu narac mesa Umin ga. Umin 說 : 沒 有 人 在 走 右 邊 的 路 Narac kesun daha ka baga ta mbeyax nii. 我 們 強 邊 的 這 隻 手 他 們 稱 做 narac( 右 手 ) nasi1( ) 1. 如 果 ; 假 設.Nasi ku yaku ho, uxe ku psruwa. 如 果 是 我 啊, 我 是 不 會 答 應 的 [ Toda nasi Truku nasi] nasi2( ) 1. 水 梨.Pnhuma nami nasi cbeyo duri wa. 我 們 以 前 也 種 過 水 梨 nasubi( ) 1. 茄 子.Kuxun mekan rudan nasubi, anu mrubu puqul. 老 人 很 喜 歡 吃 茄 子, 因 吃 起 來 軟 軟 的 nbaki( ) 1. 舊 米 ( 指 去 年 的 米 ).Paye nbaki kesun ta ka paye mnsngari ckawas. 去 年 剩 下 的 米 我 們 稱 做 nbaki [ Toda embaki Truku nbaki] nbuyas( ) 1. 肚 子.Mnarux ku nbuyas mnekan qnsingan ciga. 我 肚 子 痛 是 因 昨 天 吃 了 醃 肉 Mtengi nbuyas mu di. 我 的 肚 子 很 飽 了 Ma mccubu nbuyas laqi nii, ye uxe ga mnarux? 這 小 孩 的 肚 子 怎 麼 鼓 鼓 的,( 他 ) 是 不 是 生 病 了? Ini knarux nbuyas mu. 我 的 肚 子 沒 有 不 舒 服 [ Toda embuyas Truku embuyas] ncgilan( ) 參 照 ncugil 1. 有 時 候.Ncgilan daha mhuma paye ma, ncgilan daha mhuma sama ka yqeyaq daha riso alang ta saya di. 現 在 我 們 部 落 年 輕 一 代 的 族 人 的 水 田 有 時 種 稻 有 時 種 菜 [ Toda emculan Truku emsuing] ncgili( ) 參 照 ncugil 1. 經 常 ( 祈 使 ).Ncugili smbarux paye ga ta phdagun nganguc nii, Pidu ha. Pidu, 我 們 曬 在 庭 院 的 稻 穀 要 經 常 翻 動 喔 [ Toda sngai Truku sugi] ncnkaxa( ) 1. 前 天 的.Ido ncnkaxa kii wa, iya puqi. 那 是 前 天 的 飯, 不 要 吃 [ Toda nckaxa Truku snkaxa] ncugil( ) 1. 有 時 候.Ncugil meyah theyaq sapah peni Pawan; maanu sqaun su? Pawan, 有 時 候 到 ( 我 ) 家 裡 玩 嘛 ; 你 客 氣 什 麼? Ncugil meyah mita yaku si pai su rudan ga alang Gluban hii, Awi. Awi, 你 住 在 清 流 部 落 的 阿 媽 說, 有 時 候 去 看 看 她 [ Truku emsuing] ndaan( ) 參 照 oda 1. 經 驗 ; 經 歷.Wada so nii tmmering ka ndaan laqi mqedin slluhe tminun cbeyo. 和 著 汗 水 學 習 織 布 是 過 去 女 孩 子 們 的 經 驗 [ Toda ndaan Truku ndaan] ndheya( ) 1. 屬 於 他 們 的 ( 代 名 詞 ).Ndheya naq ka huling bale ga, uxe daha pnesa seediq. 那 土 狗 是 他 們 自 己 的, 不 是 向 別 人 要 的 nduyung( ) 1. 脖 子.Mnarux kana nduyung mu qqeepah mu keeman. 我 連 晚 上 都 工 作 做 到 我 的 脖 子 都 Page 352 of 393

353 痠 痛 了 [ Toda waru Truku nduyung] nedang( ) 1. 價 格.Ma uka bale nedang na brkawe saya; snbqerus naq meepah ka so nii. 現 在 李 子 的 價 錢 真 的 很 低 ; 這 樣 工 作 真 的 很 累 [ 日 ] neepah( ) 參 照 qeepah 1. 耕 地.Gheti riyung neepah na tama mu rudan. 我 祖 父 的 耕 地 非 常 地 廣 闊 Ga mu phmaun aring neepah mu. 我 在 我 的 田 地 上 種 了 桃 子 [ Toda qnpahan Truku qnpahan] negul( ) 1. 繩 索.Umin, ita tikih negul qnedis ga, scuqi puto ka nii. Umin, 請 把 那 個 長 的 繩 子 給 我, 這 個 太 短 了 [ Toda nun Truku ngun] nekutay( ) 1. 領 帶.Rima nekutay mu ga sapah, yahi naq kmbarux. 我 家 有 五 條 領 帶, 你 可 以 來 借 [ Toda nikutay Truku nikutay] neluk( ) 1. 門.Ma lebun ka neluk ga di? Rwahi, mtilux. 怎 麼 把 門 關 起 來 了? 打 開, 很 熱 netun1( ) 1. 如 果.Netun su ini osa de, yaku mmaha denu. 如 果 妳 不 去, 就 由 我 去 [ Toda nasi Truku nasi] netun2( ) 1. 遇 到.Ini ku netun Takun mosa ka alang si Temu. Temu 說 他 到 部 落 沒 遇 到 Takun nexan( ) 1. 未 來.Lnglunge ta nexan hari ka kiya di. 那 件 事 我 們 未 來 再 打 算 [ Toda nxan Truku nxal] nhaan( ) 參 照 paha 1. 去 過 之 處.Lmiqu kiya nhaan daha tmlenga detakun cbeyo. 那 座 山 就 是 Takun 他 們 以 前 去 放 陷 阱 的 地 方 nhari( ) 參 照 hari 1. 快 一 點.Nhari hari gmabul namu kesa dheya ga Pering; maha ta di. Pering, 叫 他 們 快 一 點 整 裝 ; 我 們 要 走 了 [ Toda nhari Truku nhari] nheya( ) 1. 屬 於 他 自 己 的 ( 代 名 詞 ).Wano nheya naq ka klaun na, ini kela nseediq. 他 只 顧 ( 知 道 ) 他 自 己 的, 不 顧 ( 知 道 ) 他 人 的 nhndure( ) 參 照 hndure 1. 上 一 回 的.Uxe nii naq sama qnmasan nhndure dungan. 這 鹹 菜 還 是 上 回 那 鹹 菜 嗎? [ Toda nncnduray Truku snduray] nhqilan( ) 參 照 huqil 1. 死 亡.Ado nhqilan skpawan Dakis ka hiqun nii, kii kesun daha hiqun Pawan. 由 於 Pawan Dakis 死 在 這 彎 道, 所 以 這 彎 道 就 被 稱 為 Pawan 彎 道 [ Toda nhqilan Truku huqil] Page 353 of 393

354 niciyobi( ) 1. 星 期 日.Mosa rehay de niciyobi ka seediq alang nami. 禮 拜 天 我 們 部 落 的 人 會 去 做 禮 拜 [1. Toda diyax sngayan Truku jiyax sngayan 2. 日 ] nigun( ) 參 照 niqan 1. 居 住.Niqo mu yaku sapah su alang hayan. 我 先 住 在 你 部 落 的 家 [ Toda niqun Truku nigan] nii( ) 1. 這 個.Kari ba cbeyo cbeyo riyung ka nii. 這 是 非 常 非 常 古 老 的 故 事 [ Toda si Truku nii] nike( ) 1. 土 肉 桂.Mnarux nbuyas de, mekan tikuh gamil nike de malu hari denu wa. 肚 子 痛 的 話, 吃 一 點 土 肉 桂 的 根 會 比 較 好 一 點 [ Toda cakus Truku neykey] nikisun( ) 1. 繫 經 棒.Nikisun ge moda ptbekuy ware, ma ini pqqiri ka ware de tunun. 繫 經 棒 主 要 是 整 理 經 線 且 不 讓 線 混 亂 [ Toda nikisun Truku nikisun] nima( ) 1. 是 誰 的.Nima huling nii? 這 是 誰 的 狗? Nima sapah bgurah ga? 那 棟 新 房 子 是 誰 的? Maha namu neepah nima kusun ka yamu? 你 們 明 天 要 去 誰 那 裡 工 作? [ Toda nima Truku nnima] ninggyo( ) 1. 洋 娃 娃.Egu riyung ninggyo sapah mu. 我 家 有 很 多 洋 娃 娃 [ Toda ningiyo ] ninjing( ) 1. 紅 蘿 蔔.Daykong tanah ka ninjing nii ma, bici hari ka hei na. 紅 蘿 蔔 是 紅 色 的 蘿 蔔, 但 它 的 塊 莖 比 較 小 niqan( ) 1. 有.Niqan sama sapah su? 你 家 裡 有 菜 嗎? [ Toda niqan Truku niqan] niqi( ) 參 照 eniq 1. 居 住.Ini daha niqi sapah nii da; ga mosa meniq sapah daha bgurah hunac hiya di. 他 們 已 不 住 在 這 房 子 了 ; 他 們 住 在 底 下 的 新 房 子 niqun( ) 參 照 eniq 1. 居 住.Maanu niqun namu hini? Hmuwa de srnecux paru? 你 們 怎 麼 居 住 在 這 裡? 若 遇 到 洪 水 怎 麼 辦? nisu( ) 1. 你 的 ( 代 名 詞 ).Nisu ka hlama gaga, desi de su mosa. 那 是 你 的 糖 果, 你 要 走 的 時 候 把 它 帶 走 [ Truku nisu] nita 1( ) 1. 走 ( 離 開 ).Nita da! Keeman di. 走 吧! 已 經 晚 上 了 [ Toda emta Truku nita] Page 354 of 393

355 nita 2( ) 1. 屬 於 我 們 的 ( 代 名 詞 ).Nita ka tama rodux bhege ga ma, qalux ga ka na dheya. 那 隻 白 色 ( 羽 毛 ) 的 公 雞 是 我 們 的, 黑 色 ( 羽 毛 ) 的 是 他 們 的 nlawan( ) 參 照 ilo 1. 跳 躍.Gaga pseung nlawan daha delaqi ga. 那 些 小 朋 友 們 在 比 是 誰 跳 得 遠 [ Toda pnstringan Truku nlawan] nlaxan( ) 1. 丟 棄 ; 放 棄.Ma nii bunuh nlaxan na Ape di? Ape 丟 棄 的 帽 子 怎 麼 會 在 這 兒? [ Toda nlaxan Truku nlaxan] nleban( ) 參 照 eluk 1. 坐 牢.Nleban sapah kuung texan ka seediq kii mesa. 聽 說 那 個 人 曾 被 關 過 nlixan( ) 參 照 alix 1. 被 丟 棄.Uxe nii kagun nlixan na Umin di? 這 不 是 Umin 丟 棄 的 那 把 掃 刀 嗎? nmalu( ) 參 照 malu 1. 原 本 是 好 的.Nmalu ba nnniqan na hini han; maanu ka saan na theruy icin dungan? 他 原 本 在 這 兒 住 的 好 好 的 ; 幹 嘛 又 搬 到 別 的 地 方 去 了 呢? [ Toda nmalu Truku nmalu] nmeun( ) 1. 搗 碎.Nmeun daha waso sero hayan ma, rreun daha hiya ka ware hnngedan daha, pkbeyax sneedan rako mesa. 她 們 先 將 九 芎 葉 搗 碎, 再 把 麻 線 與 之 攪 和, 聽 說 有 固 色 的 作 用 [ Toda tlmun Truku klmuun] nmunuh( ) 參 照 nunuh 1. 吸 吮 中.Ga nmunuh nunuh bubu na ka laqi na rabu. 他 的 嬰 兒 在 吸 吮 母 親 的 奶 nnaku( ) 參 照 naku 1. 屬 於 我 的.Nnaku kanna dheran ga kpahun depuhuk Pawan ga hayan. Puhuk Pawan 他 們 在 耕 作 的 地 原 本 是 屬 於 我 的 [ Toda nnaku Truku nnaku] nnami( ) 1. 屬 於 我 們 的 ( 代 名 詞 ).Nnami naq ka sapah nii si tama mu. 我 爸 爸 說, 這 房 子 是 屬 於 我 們 自 己 的 nnamu( ) 參 照 namu 1. 屬 於 你 們 的 ( 代 名 詞 ).Nnamu naq ka kiya, uxe nami. 那 是 屬 於 你 們 自 己 的, 不 是 我 們 的 nncbeyo( ) 1. 以 前 的.Nncbeyo su naq rmengo na ma, uka ka ndaan su. 你 從 以 前 就 ( 這 麼 ) 說 了, 但 你 沒 有 做 到 [ Toda nncbiyaw Truku nsbiyaw] nnciga( ) 參 照 ciga 1. 從 昨 天 就 一 直...Nnciga naq psmeyah isu ka bubu su. 你 媽 媽 從 昨 天 就 一 直 盼 望 著 你 回 來 [ Truku shiga] nnckawas( ) 參 照 kawas 1. 去 年 的.Paye nnckawas ge paye nbaki kesun daha, meniq ka paye bgurah we paye kira kii Page 355 of 393

356 mesa. 去 年 所 收 成 的 稻 米 叫 做 "paye nbaki ", 而 今 年 收 成 的 新 稻 米 則 稱 為 "paye kira" [ Toda nnckawas Truku snkawas] nncnkaxa( ) 參 照 cnkaxa 1. 前 天.Nncnkaxa ku naq mtara nana ma uka su meyah. 我 從 前 天 就 一 直 等 你, 卻 等 不 到 你 nncuuxan( ) 參 照 cuuxan 1. 較 久 的 過 去.Nncuuxan ku naq mesa osa pqita mnarux ma ini su naq thei. 我 很 早 就 跟 你 說 你 要 去 看 病, 你 就 是 不 聽 nngalan( ) 參 照 angal 1. 已 拿 ; 取.Egu nngalan namu bolung ciga? 你 們 昨 天 所 捕 獲 的 蝦 子 多 嗎? Nngalan su na bubu mu sbiciq su si bubu mu. 我 媽 媽 說 妳 小 時 候 她 帶 過 妳 nngani( ) 參 照 angal 1. 為 別 人 拿 ( 祈 使 ).Nngani ku tikuh qsiya mahun, nii ku mkiiyax papak. 請 幫 我 拿 要 喝 的 水, 我 腳 受 傷 不 方 便 Nngani ku ido si tama su. 你 爸 爸 要 求 幫 他 盛 飯 nnganun( ) 參 照 angal 1. 為 他 人 拿.Malu riyung ka laqi mu. Mnarux ku ciida ge nnganun ku na ido ma sama ppuqun mu. 我 的 小 孩 很 好 我 生 病 時 他 會 拿 飯 菜 給 我 吃 nngari( ) 參 照 -ngari- 1. 剩 下.Wano nii nngari nngalan na di? 他 拿 到 的 只 剩 下 這 些 了 嗎? nniqan( ) 參 照 eniq 1. 曾 居 住 之 處.Nii behing nniqan na tama mu rudan. 這 間 耕 地 住 屋 ( 工 寮 ) 是 我 祖 父 曾 居 住 過 的 ["behing" 是 工 寮 獵 寮 之 意 工 寮 有 臨 時 搭 建 ( 暫 住 ) 的 和 永 久 性 的, 例 句 所 指 的 耕 地 住 屋 即 屬 永 久 性 者 過 去, 本 族 永 久 性 的 工 寮 與 部 落 住 屋 規 模 幾 乎 相 同, 只 差 未 向 下 開 挖 罷 了 ] nnisu( ) 參 照 nisu 1. 屬 於 你 自 己 的 ( 代 名 詞 ).Bleyaq ka na dheya duri, uxe wano nnisu naq ka sblequn su di. ( 你 ) 也 要 把 他 們 的 弄 好, 你 不 能 只 管 把 自 己 的 弄 好 nnita( ) 1. 屬 於 我 們 的 ( 代 名 詞 ).Nnita naq ka nii, iya ba bqani seediq. 這 是 屬 於 我 們 自 己 的, 千 萬 不 要 給 別 人 nnkdalax( ) 參 照 kndalax 1. 從.Nnkdalax naq inu kanna seediq ga ha? 那 一 群 人 是 從 哪 裡 來 的 啊? [ Toda kndadax Truku kndadax] nnkure( ) 參 照 kure 1. 曾 瘦 過.Uxe nnkure ba Awe ga han peni? Ma ka wada qtehur di. Ape 之 前 不 是 很 瘦 嗎?( 現 在 ) 怎 麼 變 胖 了 [ Toda mnliwan Truku enliwang] nnniqan( ) 參 照 niqan 1. 曾 經 住 過.Nnniqan alang kanna dgiyaq nii. 這 些 山 頭 曾 經 都 有 過 部 落 2. 曾 經 有 過 ; 曾 經 住 過.Sapah nii nnniqan na Takun meyah muuyas Hori cbeyo. 這 是 以 前 Takun 來 到 埔 里 唸 書 時 曾 住 過 的 房 子 Page 356 of 393

357 nnqtehur( ) 參 照 qtehur 1. 曾 胖 過.Nnqtehur ku sriso han duri; nii ku naq rudan ka saya di. 我 年 輕 時 也 曾 胖 過 ; 我 現 在 年 紀 大 了 ( 所 以 瘦 了 ) [ Toda nnqthur Truku qthur] nnsaya( ) 參 照 saya 1. 屬 今 天 的.Begu sunguc nnsaya kii Robo; stlexi naq de, mimah su. Robo, 那 是 今 天 ( 煮 ) 的 樹 豆 湯 ; 要 喝 的 話, 妳 自 己 把 它 加 熱 [ Toda nnsaya Truku sayang] nnsoni( ) 參 照 soni 1. 從 剛 才 就.Kiya su naq nnsoni tmara hini nana? 你 從 剛 才 就 一 直 在 這 裡 等 嗎? [ Toda nsoni Truku suni] -nono-( ) 1.. npui( ) 參 照 upu 1. 公 家 ; 一 起 ( 祈 使 ).Npui mekan daha namu ka qcurux nii; mnekan miyan yami di. 這 條 魚 你 們 兩 個 一 起 ( 公 家 ) 吃 ; 我 們 已 經 吃 過 了 npuun( ) 參 照 upu 1. 公 家 ; 一 起.Wada npuun mekan na tama mu daka bubu mu ka begu sunguc di. 樹 豆 湯 已 被 我 爸 爸 和 媽 媽 一 起 食 用 了 npuwan( ) 參 照 upu 1. 共 同 ; 一 起.Npuwan mari na Takun daka Umin ka dapa nii. 這 頭 牛 是 由 Takun 和 Umin 共 同 購 買 的 nsaan( ) 參 照 osa 1. 去 過 之 處.Nsaan mu alang kiya si Takun, ini kpiya sapah ga hiya mesa. Takun 說 : 他 去 過 那 部 落, 那 裡 沒 幾 間 住 家 nsaya( ) 參 照 saya 1. 今 天 的 ; 現 代 的.Sama nsaya nii, malu nana. 這 是 今 天 ( 煮 ) 的 菜, 還 是 可 以 吃 的 [ Toda nsaya Truku sayang] nseediq( ) 參 照 seediq 1. 別 人 的 ( 東 西 ).Iya mmhemuc mangal nseediq wa; pgeeguy ka so kiya. 不 要 隨 便 拿 別 人 的 ( 東 西 ); 那 是 小 偷 的 行 為 [ Toda nsdiq Truku seejiq] ntapan( ) 參 照 atak 1. 被 剪.Ntapan nanaq na tama mu ka tunux mu bozu nii; mkela qmluh tunux so nii ka heya. 我 這 光 頭 是 我 爸 爸 自 己 剪 的 ; 他 會 理 這 樣 的 頭 ( 光 頭 ) ntenan( ) 參 照 netun2 1. 遇 到 處.Ntenan mu sapah na Walis texal ka Dakis; wada mkure di. 我 曾 在 Walis 的 家 遇 到 過 Dakis 一 次 ;( 他 ) 已 瘦 了 nteni( ) 參 照 netun2 1. 遇 到.Ini su nteni bubu mu moda su eluw? 你 在 路 上 有 沒 有 遇 見 我 媽 媽? ntenun( ) 參 照 netun2 1. 遇 到.Ntenun su Takun de, ga ku mtara sapah su kesa. 你 遇 到 Takun 的 話, 跟 他 說 我 在 他 家 等 他 Page 357 of 393

358 ntubung( ) 1. 計 算 田 產 塊 數 單 位.Piya ntubung ga su phmaan paye? Uxe su mphuma sama? 你 打 算 種 幾 塊 田 地 的 稻 子? 要 不 要 種 菜 呢? [ Toda emlubung ] nugehi( ) 參 照 aguh 1. 快 點 ( 祈 使 ).Pawan, nugehi mhedu kingal ntubung nii hayan peni. Pawan, 把 這 一 塊 田 快 點 完 成 ( 犁 好 ) 吧 nugei( ) 參 照 egu 1. 多 次 ( 祈 使 ).Nugei cmuwaq qsiya beling qolic nii; pkriyak naq baro kiya hari denu. 這 老 鼠 穴 多 灌 幾 次 水 ; 等 一 下 ( 牠 ) 自 己 會 冒 出 來 的 nugeyan( ) 參 照 egu 1. 多 次.Ini tduwa laqi Tude kii, nugeyan ku na mberiq di. 那 Tude 的 小 孩 不 學 好, 他 曾 騙 我 好 多 次 了 nugeyun( ) 參 照 egu 1. 多 次.Nugeyun mu mgnetun suupu mimah sino seediq ka laqi namu di; ini namu kela na peni? 我 已 多 次 巧 見 你 們 的 孩 子 和 別 人 一 起 喝 酒 了 ; 你 們 還 不 知 道 嗎? nunuh( ) 1. 乳 房.Nunuh kesun daha ka teerang mqedin ma; ini daha kesi nunuh ka na rseno. 女 性 的 胸 部 他 們 稱 為 乳 房 ; 但 男 性 的 ( 胸 膛 ) 就 不 稱 為 乳 房 nuqah( ) 1. 苧 麻 線 ; 生 麻 紗 ; 麻 絲.Tninun nuqah kana lukus cbeyo. 以 前 的 衣 服 都 是 苧 麻 線 織 成 的 [ Toda nuqih ] nwitan( ) 參 照 uwic 1. 已 催 熟.Ga hini blebun nwitan na bubu mu; puqo ta ho? 這 裡 有 我 媽 媽 催 熟 的 香 蕉 ; 我 們 拿 來 吃 好 嗎? nyahan( ) 參 照 eyah 1. 曾 來 過 的 地 方.Ma mu so hari nyahan alang nii ha! 這 個 部 落 我 好 像 曾 經 來 過 耶! [ Toda nyahan ] nyupan( ) 參 照 iyuk 1. 吹.Khaya nbuyas na, so hari nyupan, ye mnarux maanu peni kiya. 他 的 肚 子 這 麼 大, 猶 如 灌 了 氣 似 的, 不 知 是 生 了 什 麼 病 [ Toda nyupan ] ngaba( ) 1. 鐵 皮.Ga pbehing tikuh ngaba siyo sapah na Dakis ka tama na; kiya naq rudan na, smkuxun taqi behing. Dakis 的 爸 爸 在 Dakis 家 旁 搭 建 小 的 鐵 皮 屋 住 ; 老 人 家 就 是 這 樣, 喜 歡 住 小 屋 子 [ Toda ngaba ] ngaciq( ) 1. 兔 唇.Malu saya da, ini so cbeyo uka ising ma uka byoing, kika ani naq ngaciq ka laqi mtuting de, knkelun daha smais. 現 在 ( 很 ) 好 了, 不 像 以 前 沒 有 醫 生 也 沒 有 醫 院, 即 使 生 下 的 孩 子 是 兔 唇,( 醫 生 ) 他 們 也 可 以 縫 好 ngacun( ) 1. 吝 嗇.Ani knkana ngacun na seediq kii, ini stqita dadan na duri. 那 個 人 非 常 的 吝 嗇, 也 很 少 與 他 的 親 戚 往 來 2. 瘜 肉 ; 小 肉 瘤.Malux hmeru ngacun baga ta ha? 我 們 的 手 怎 Page 358 of 393

359 麼 會 長 出 瘜 肉? ngadux( ) 1. 牛 鼻 金 屬 栓.Asi naq psaun ngadux ka dapa; uxe ta kmkelun dmudul denu. 牛 一 定 要 穿 鼻 栓 ; 不 然 我 們 無 法 駕 馭 牠 們 [ Toda ngadux ] ngahu( ) 1. 崖 邊 ; 臨 崖.Iya osa dmeeda ngahu ga kesa laqi ga. hmuwa de mosa tuting truma? 叫 小 朋 友 們 不 要 到 那 崖 邊 探 望 掉 下 去 的 話 怎 麼 辦? [ Toda ngahu ] ngalan( ) 參 照 angal 1. 拿.Ngalan na ka bagah puniq ma psaun na toma qlapo, ye ado ka msekuy. 他 把 炭 火 拿 起 來 放 到 床 舖 底 下, 因 為 很 冷 ngale( ) 參 照 angal 1. 帶 ; 照 顧 ; 看 顧 ( 祈 使 ).Ngale mu hini ka laqi de, namu mosa Tayhoku kusun. 你 們 明 天 如 果 要 去 台 北 的 話, 小 孩 我 來 照 顧 ngali( ) 參 照 angal 1. 拿 ( 祈 使 ).Ngali pnkingal han, hmuwa de ini baka. 一 個 人 先 拿 一 個, 怕 ( 分 的 東 西 ) 不 夠 ngalo( ) 參 照 angal 1. 拿.Ngalo mu han kawing nii, yahun su mu mege kiya hari di. 我 先 拿 走 這 個 鐮 刀, 我 待 會 兒 就 拿 來 還 ngalun( ) 參 照 angal 1. 認 為 ; 拿.Ngalun miyan na laqi mseru. Ima uxe pkseyang ka so kiya peni? 他 把 我 們 當 小 孩 訓 誡, 那 樣 誰 不 會 生 氣 呢? ngangah( ) 1. 傻 瓜.Ngangah ka heya. 他 是 傻 瓜 [ Toda ngangah Truku ngangah] nganguc( ) 1. 庭 院 ; 家 屋 前.Osa theyaq nganguc ga laqi nii! Snbirac namu meniq ceka dheran hini. 小 朋 友 們 到 院 子 裡 玩! 你 們 在 客 廳 裡 很 吵 [ Toda nganguc Truku nganguc] ngapan( ) 1. 鈍 ( 的 ).Lpaxi de ngapan ka qburung namu paye. 如 果 你 們 割 稻 用 的 鐮 刀 鈍 了, 就 要 磨 利 [ Toda ngapan Truku ngapan] ngapih( ) 1. 破 一 小 塊.Ma wada ngapih ribo ta nii di? 我 們 的 這 只 鍋 子 怎 麼 破 一 小 塊? -ngari-( ) 1.. ngataq( ) 1. 傻 瓜 ; 笨 笨 的.Ini huwa kesun ta ngataq ka laqi ta nanaq, ini kchaya ka laqi seediq. 我 們 叫 自 己 的 小 孩 是 傻 瓜 沒 關 係, 別 人 的 小 孩 就 不 能 那 麼 說 ngayan( ) 1. 名 字.Ima ngayan na dangi su nii Dakis? Dakis, 你 這 位 朋 友 叫 什 麼 名 字? [ Toda hangan Truku hangan] Page 359 of 393

360 ngayus( ) 1. 刀 刃 ; 刀 鋒.Ma ka ga ngapan ngayus na slmadac nii. 這 把 獵 刀 的 刀 刃 怎 麼 是 鈍 的 [ Toda mngacih Truku ngayus] ngerac( ) 1. 外 面 ; 外 頭.Wada meepah ngerac ka Uma Boxi di si. 聽 說 Uma Boxi 已 到 外 面 工 作 了 [ Toda nganguc Truku nganguc] ngihun( ) 1. 辣 ; 鹹 ; 苦.Ngihun ba maanu ucik nii tama; ma uka ppqan. 爸 爸, 這 辣 椒 怎 麼 那 麼 辣 ;( 辣 得 ) 吃 不 下 去 [ Toda nihur Truku nihur] ngiro( ) 1. 香 菇.Egu pnhmaan na ngiro ka Watan ga. Watan 種 了 很 多 的 香 菇 [ Toda ngiraw ] ngiyo( ) 1. 貓.Ngiyo mkela qmerac qolic ka nii. 這 是 隻 會 抓 老 鼠 的 貓 [ Toda ngiyaw Truku ngiyaw] ngucun( ) 1. 鼻 涕.Sresi tikuh ngucun na laqi ga wa. 幫 那 個 孩 子 擦 一 下 鼻 涕 吧 [ Toda ngucun Truku ngusun] ngudus( ) 1. 鬍 鬚.Rudan ka rseno de, ani ngudus daha mbbhege duri denu. 男 人 老 的 時 候, 連 他 們 的 鬍 鬚 也 會 變 白 ngungu( ) 1. 尾 巴.Qtehun duma ngungu qoric. 有 的 老 鼠 尾 巴 很 粗 2. 害 怕.Kedu ba ngungu su, Walis, ma su so hari uxe rseno. Walis, 你 怎 麼 那 麼 怕, 好 像 不 是 男 人 [ Toda ngungu Truku ngungu] ngungu qolic( ) 1. 紅 毛 草.Maanu kesun sudu ngngu qolic, egu alang hiya? 紅 毛 草 是 那 一 種 草, 部 落 那 裡 很 多 嗎? [ Toda lepiyux qowlic Truku ngungu qowlic] nguriq( ) 1. 傻 瓜.Ngriq! ani si tikuh kiya ini su klai. 傻 瓜! 連 那 麼 一 點 小 事 都 不 會 ngutiq( ) 1. 傻 瓜 ; 笨 蛋.Ngutiq naqah nii! Ani kii si ini su klai. ( 你 ) 這 笨 蛋! 連 那 個 你 都 不 會 [ Toda ngutiq Truku ngutiq] rabang( ) 1. 彩 色.Ga daha tnyanan mesa Rabang ka huling ga, ado rabang ka uban na. 那 隻 狗 被 命 名 為 Rabang, 因 牠 的 身 上 的 毛 是 花 色 的 2. 更 加.Rabang su ba qtaan alang hini Dakis Dakis, 這 麼 難 得 在 部 落 看 到 你? [ Toda rabang Truku rabang] rabi( ) 1. 夜.Mntaqi namu inu rabi ciga? 你 們 昨 晚 在 哪 裡 過 夜? Mneyah ku ceka rabi ciga ka yaku. 我 昨 晚 是 午 夜 回 來 的 Mneyah ceka rabi ka Walis mu. 我 的 Walis 是 半 夜 回 來 了 [1. Toda rabi Truku rabi Page 360 of 393

361 2.Walis 是 說 話 者 的 家 人 或 許 是 說 話 的 哥 哥 弟 弟 孩 子 ] rabu( ) 1. 幼 苗 ; 種 苗.Ga msngari rabu su dhequy? 你 糯 米 的 種 苗 有 剩 下 嗎? [ Toda rabu Truku rabu] rading( ) 1. 找 碴.Iya rading seediq wa; ini rengo ani maanu ka Piling ga. ( 你 ) 不 要 找 人 家 的 麻 煩 ;Piling 又 沒 說 什 麼 [ Toda psrading Truku rajing] raguh( ) 1. 開.Ini raguh so nii nana; asi ka diyan hari tutuy ka Mukan. 現 在 還 沒 開 ( 店 ); 漢 人 較 晚 起 床 [ Toda rauh Truku raguh] -rahuc-( ) 1.. rahuq( ) 1. 漏 掉.Ini rahuq mcebu camac ka Baso Numa. Baso Numa 射 擊 獵 物 時 不 會 失 手 [ Toda rahuq Truku rahuq] rai( ) 1. 姻 親.Rai na Dakis ka Umin ga. Umin 是 Dakis 的 姻 親 rako( ) 1. 顏 色 ; 圖 紋.Mgsama rako pala tnunan na qbsuran mqedin na Dakis. Dakis 的 姊 姊 織 了 有 綠 顏 色 的 布 2. 不 按 順 序 ( 跳 越 ).Iya rako lmamu namu wa, hawan. 你 們 不 要 跳 著 採,( 沒 採 收 ) 可 惜 [ Toda rakaw Truku rakaw] ramang( ) 1. 青 鴆 鳥.Smkuxun mekan hei ramang ka Awi ga. Awi 喜 歡 吃 青 鴆 肉 [ Truku ramang] ramaq( ) 1. 嚴 重.Nii ku kambo ramaq Rabe; msekuy ma mttilux, mseyaq ma msngucun. Rabe, 我 感 冒 的 很 嚴 重 ; 忽 冷 忽 熱, 咳 嗽 又 流 鼻 水 rana( ) 1. 火 燄 ( 火 勢 ); 增 加.Tai hari rana puniq ga, lngui de ini kbeyax. 要 注 意 它 的 火 勢, 火 勢 減 弱 時 要 添 加 薪 柴 [ Toda ranaq Truku rana] range( ) 1. 把 玩.Iya range qsiya kesi laqi ga Kumu; phuriq lukus daha denu. Kumu, 叫 那 小 朋 友 們 不 要 玩 水 ; 他 們 的 衣 服 會 濕 掉 的 rangi( ) 1. 留 下.Ini rangi tikuh puqul laqi di? ( 他 ) 沒 留 一 點 給 孩 子 們 吃 嗎? [ Toda rangi Truku rangi] rangi runge( ) 1. 鈕 扣.Uka mesa rangi runge ka botang seediq saya di, kari cbeyo kiya. 現 在 已 沒 人 稱 鈕 扣 為 "rangi runge" 了, 那 是 從 前 的 語 彙 [rangi runge 原 指 " 猴 子 吃 剩 之 碎 物 " Page 361 of 393

362 或 許 本 群 先 祖 最 初 所 見 到 的 鈕 扣 很 小 而 得 名 ] rango( ) 1. 白 茅 臭 茉 莉.Qtai rango nii, teta meniq kui rango. 注 意 看 有 沒 有 蟲 在 這 個 白 茅 臭 茉 莉 裡 面 [ Toda rangaw Truku rangaw] rapic( ) 1. 飛 鼠.Mkela skiya ka rapic. 飛 鼠 會 飛 ( 滑 翔 ) [ Toda rapic Truku rapic] rapung( ) 1. 霉 菌.Ma mqalux ka rapung na snrpungan nii ha, uxe bhege ka rapung peni? 這 個 長 了 霉 的 霉 菌 怎 麼 是 黑 的, 霉 菌 不 是 白 的 嗎? raqic( ) 1. 箭 矢.Sekuy malu ssalu raqic budi mesa tama mu rudan. 我 的 祖 父 說, 箭 竹 是 製 作 箭 矢 的 好 材 料 Egu snalu daha budi raqic ga daha psaun cuqi raqic. 他 們 做 了 很 多 的 箭 矢 放 在 箭 矢 筒 中 rasan( ) 1. 艱 苦.Rasan mu bale mapa mosa neepah cbeyo ka Ukan nii, chedil paanun. 以 前 我 揹 著 Ukan 上 山 工 作 時 滿 辛 苦 的,( 他 ) 揹 起 來 很 重 [ Toda riqan Truku rasan] ratang( ) 1. 傳 統 女 上 衣.Tninun na bubu mu ka ratang nii. 這 是 我 媽 媽 織 的 傳 統 女 上 衣 [ Toda blatang Truku ratang] ratu( ) 1. 一 種 浮 織 法.Ratu pniri kesun daha rako doriq paru. 大 型 的 菱 形 浮 織 稱 為 ratu [ Toda ratu Truku ratu] ratuc( ) 1. 耕 作 時 的 接 續 點.Dehuk hini ratuc ndaan na qmulah ciga ka Umin. Umin 昨 天 除 草 是 除 到 這 裡 的 [ Toda kri Truku ratuc] raus( ) 1. 青 剛 櫟.Qhuni saadux ka raus, kii ngalun daha riduy ahuc, ma riduy parih. 青 剛 櫟 樹 種 很 硬, 所 以 他 們 喜 歡 用 來 製 作 大 小 鋤 頭 的 把 手 [ Toda raus Truku raus] rawa( ) 1. 籃 子.Heya uka rawa ppsaan na sama. 他 沒 有 籃 子 裝 菜 rawiq( ) 1. 藤 類 植 物 的 延 伸 狀 態.Ini rawiq diida de misan ka bubu kerung nii. 到 了 冬 天 佛 手 柑 的 藤 枝 就 延 伸 ( 生 長 ) 的 慢 rawpan( ) 1. 老 闆.Mpahung ba ka rawpan na heya. 他 的 老 闆 很 嚴 格 [ Toda rawpan Truku tnpusu mqeepah] rbagan( ) 1. 夏 天.Rbagan de mosa nami lmanguy yayung kanna miyan. 夏 天 的 時 候, 我 們 都 到 河 裡 游 泳 [ Toda rbawan Truku rbagan] Page 362 of 393

363 rbegan( ) 1. 浸 泡.Ga na rbegan qsiya truma ka qhuni ngiro na Pawan. Pawan 把 香 菇 段 木 浸 泡 在 水 裏 [ Toda rbuwan Truku rbgan] rbegun( ) 參 照 rebu 1. 浸 泡.Rbegun ta inu duma nii di, ga stenge ka nii di. 這 些 我 們 要 泡 在 哪 裡 了? 這 裡 已 經 滿 啦 rbeyuk( ) 1. 峽 谷.Rbeyuk ba paru ruru kiya, kdere mgliwas kanna bbaang na, uka ddaan. 那 山 溝 是 個 大 峽 谷, 兩 旁 都 是 峭 壁 ; 沒 有 通 路 rbruban( ) 參 照 uban 1. 烘 乾.Ado ta ka uka kulu huda ita cbeyo, kika rbruban daha wawa nngalan daha. 由 於 我 們 ( 賽 德 克 人 ) 沒 有 冰 箱, 所 以 會 將 予 以 獵 肉 烘 烤 ( 保 存 ) [1. Toda rnrudan Truku brban 2.wawa 一 般 指 雛 雞 雛 鳥 等 等, 但 唯 獨 對 獵 肉 稱 之 wawa 家 畜 的 肉 皆 稱 hei kulu huda 指 冰 箱 ( 暫 稱 ) ] rbuni( ) 1. 聾 子 ( 耳 聾 ).Asi daha kesi rbuni ka seediq ini qbahang. 聽 不 到 ( 聲 音 ) 的 人 他 們 稱 為 聾 子 rbuqin( ) 1. 梧 桐.Snqriyan daha rbuqin mreemux ka kulu daha hlmaan. 糯 米 蒸 筒 是 他 們 用 梧 桐 原 木 削 製 而 成 的 rcilung( ) 1. 湖 泊.Niqan kingal rcilung hhaum lmanguy riso yayung alang nami. 我 們 部 落 有 一 處 年 輕 人 常 去 游 泳 的 河 潭 [ Toda ucilung Truku rsilung] rcuhan( ) 參 照 ricuh 1. 擦 ( 口 紅 ; 藥 ; 油 漆 ).Ga na rcuhan pengki ka sapah na Temi. Temi 的 家 有 漆 油 漆 rcuhi( ) 參 照 ricuh 1. 擦 ( 油 漆 ; 口 紅 ).Iya rcuhi dqeras su iyu kii; hmuwa de mosa doriq? 那 藥 品 不 要 擦 在 臉 上 ; 進 到 眼 睛 的 話 怎 麼 辦? [ Toda rcuhi Truku rsuhi] rcuhun( ) 參 照 ricuh 1. 擦 ( 藥 ; 油 漆 ; 口 紅 ).Ma su rcuhun rako qalux kiya di; huwa mu rcuhi rako tanah han. 你 怎 麼 把 那 裡 擦 黑 色 的 ; 我 本 來 是 要 擦 紅 色 的 [ Toda rcuhun Truku rsuhun] rdingi( ) 參 照 rading 1. 引 發 ; 招 惹 ( 祈 使 ).Rdingi ba piimah ka tnssino ga; uxe maalix heya denu. 你 不 要 引 那 愛 喝 酒 的 人 ; 他 會 喝 的 沒 完 沒 了 的 [ Toda rdingi Truku rjingi] rdrudan( ) 1. 老 人 們 ; 族 老 們.Egu bale ka rdrudan ta niqan patis dqeras alang Gluban hii slaqi ku han; uka ba ka ga mtngari hii saya di. 我 小 時 候, 我 們 清 流 部 落 擁 有 紋 面 的 族 老 很 多 ; 如 今 已 剩 下 沒 幾 個 [ Truku rdrudan] Page 363 of 393

364 rduun( ) 參 照 rudu 1. 被 弄 亂.Wada rduun laqi patis mu hndure, kika nii mu ini slai patis knbrexan mu isu dungan. 上 回 我 的 書 被 孩 子 弄 亂, 所 以 我 向 你 借 的 書 還 沒 找 到 [ Toda rduun Truku rduun] rebu( ) 1. 浸 泡.Rebu qsiya seban laqi ga han, ma phei kiya di. 先 將 揹 小 孩 的 背 帶 泡 水, 等 一 些 時 候 再 洗 Ma tn-go rebu huling ka rhengun ga! 院 子 怎 麼 都 是 狗 的 尿 尿! 2. 尿. Uxe rebu ngiyo ga nii di? Psai ngerac da ngiyo ga. 這 是 不 是 那 隻 貓 尿 的? 把 那 隻 貓 放 到 外 面 去 [ Toda rbu Truku shmu] rebuq( ) 1. 坑 洞.Tai hari! Niqan rebuq Watan, dao su trebuq hii. Watan, 小 心 有 坑 洞, 不 要 陷 踏 下 去 了 rehak( ) 1. 種 子.Klaun su rehak maanu nii Ukan? Ukan, 你 知 道 這 是 什 麼 種 子 嗎? [ Toda rhak Truku ghak] rehaq( ) 1. 剝 皮 ; 掀 開.Rehaq lukus su sa, mqita luqah su ka ising. 把 你 的 衣 服 掀 開, 醫 生 要 看 你 的 傷 勢 [ Toda rehaq Truku rhaq] reko( ) 1. 高 瘦 ( 身 材 ).Ma naq so hnyegan tama na laqi nii Uka, reko. Uka, 這 孩 子 的 身 材 怎 麼 像 他 爸 爸 一 樣, 高 瘦 [ Toda reykun ] rekodo( ) 1. 收 音 機.Bgurah nana wa rekodo nii. 這 個 收 音 機 還 很 新 [1. Toda rekodo Truku reykodo 2. 日 ] remux( ) 1. 進 入.Iya mhemuc rumux sapah seediq; hliyo su daha mesa pgeeguy di. 不 要 隨 便 撞 入 別 人 的 家 屋 ; 人 家 會 誤 以 為 你 是 個 小 偷 [ Toda rmux Truku rmux] renbu( ) 1. 蓮 霧.Mneyah hndure hari ka renbu nii; uka cbeyo han. 蓮 霧 是 近 代 才 進 口 ( 到 臺 灣 ) 的 ; 以 前 沒 有 蓮 霧 [ Toda renbu Truku renbu] rengac( ) 1. 慘 叫 ( 聲 ).So hari rengac pada ga mu bhangun hiya wa. 我 在 那 裡 所 聽 到 的 好 像 是 山 羌 聲 耶 [ Toda rngac Truku rngac] rengo( ) 1. 說.Asi rengo. Mnosa su inu ciga? 你 說 實 話 你 昨 天 去 哪 裡? [ Toda rngaw Truku rngaw] reno( ) 1. 開 玩 笑.Iya reno han wa; hmuwa de clingun namu na puniq? 先 不 要 開 玩 笑 了 ; 你 們 被 火 燙 到 的 話 怎 麼 辦? Page 364 of 393

365 repun( ) 1. 穀 倉.So hari niqan papak qtaan ka repun nami cbeyo, ado ka hmrinas dheran ka snaro na truma. 我 們 以 前 的 穀 倉 看 起 來 好 像 有 腳, 因 穀 倉 內 的 底 板 是 超 出 地 面 的 [ Truku rpun] requn( ) 1. 吞 下.Requn ka ga quwaq su han ma, angal dungan denu. 你 先 把 嘴 裡 的 吞 下 再 拿 [ Toda rqun Truku rqun] resuk( ) 1. 陽 光 照 不 到 的 地 方.Resuk ga pcenga dgiyaq paru ka kingal ruru kiya. 那 條 小 溪 流 之 所 以 陽 光 照 不 到, 是 因 位 於 兩 座 高 山 之 間 reus( ) 1. 掩 埋.Reus truma hari qoric kii, mnekan iyu. 把 那 老 鼠 埋 深 一 點, 因 牠 是 吃 毒 素 致 死 的 [ Toda rus Truku hmki] reymong( ) 1. 檸 檬.Malu mahun pspuun qsiya reymong daha ka beyuq walu nii. 檸 檬 水 加 蜂 蜜 很 好 喝 rgeruy( ) 1. 篩 ; 篩 子.Yamu ka rgeruy bnaquy ma, yami ka maapa na. 你 們 來 篩 砂 土, 我 們 來 揹 運 rhengo( ) 1. 山 洞 ; 岩 洞.Niqan kingal lhengo dgiyaq ddupun nami mesa rudan. 老 人 說 過 在 我 們 傳 統 的 獵 場 有 一 個 岩 洞 [1. Toda rhngaw 2.dupun 通 常 指 傳 統 的 獵 場 ] rhengun( ) 1. 門 ; 入 口.Ga mu daun snais rhengun su parih kbrexan mu. 我 ( 向 你 ) 借 的 鋤 頭 我 放 在 你 門 口 rhenuk( ) 1. 野 草 莓.Kuxun riyung haan mekan qbheni ka rhenuk. 小 鳥 最 喜 歡 吃 野 草 莓 [ Toda rhnuk Truku rhnuk] rhenuk biciq( ) 1. 寒 莓.Mdakil dgitaq baro hari ka rhenuk biciq nii. Yaani smkuxun meniq dheran msekuy. 寒 莓 長 在 山 頂 上 ; 也 許 它 喜 歡 長 在 寒 冷 的 土 地 上 rhenuk utux( ) 1. 蛇 莓.Ini daha puqi rhenuk utux wa. 他 們 不 食 用 蛇 莓 rheqi( ) 參 照 rehaq 1. 剝 掉 ; 掀 開 ( 祈 使 ).Rheqi tikuh rehaq na tlahi nii han, Pide. Pide, 請 妳 把 柚 子 皮 剝 掉 [ Toda rheqi Truku rhqi] rhequn( ) 參 照 rehaq 1. 剝 掉 ; 掀 開.Rhequn ta ka rehaq qhuni de pnhuqin denu. 我 們 若 把 樹 的 皮 剝 掉, 它 將 會 枯 死 [ Toda rhqun Truku rhqun] Page 365 of 393

366 rheruh( ) 1. 獵 物 經 常 行 過 的 路 徑.Skadi rheruh na paha qapi ka Iban, ini mhemuc paha uciicin. Iban, 放 陷 阱 時 找 獵 物 經 常 行 過 的 路 徑, 不 要 隨 意 放 置 rhrahan( ) 參 照 hurah 1. 拆 除 ; 解 開 ( 拆 解 ).Rhrahan su muwa tthiqun laqi kiya di, klaun su smberih smmalu na peni? 你 怎 麼 把 小 孩 的 玩 具 給 拆 ( 解 ) 了? 你 還 知 道 ( 如 何 ) 組 裝 回 去 嗎? rhrahi( ) 參 照 hurah 1. 拆 除 ( 祈 使 ).Rhrahi harac ga wa. Teta ini osa mgleing truma hii quyu kiya. 把 那 石 牆 拆 除, 看 看 那 條 蛇 有 沒 有 躲 到 裡 面 rhrahun( ) 參 照 hurah 1. 拆 除 ; 解 開 ( 拆 解 ).Halung maanu ga na rhrahun Tado ga? Ma so hari uxe halung ddooyun ta klaali. Tado 正 在 拆 解 的 槍 是 哪 一 種 槍 枝? 怎 麼 不 是 ( 不 像 ) 我 們 常 用 的 槍 枝 rhugan( ) 參 照 ruhu 1. 鎖 著.Ma na ga rhugan repun na Tanah nii peni; trao ta hini han. Tanah 的 倉 庫 鎖 著 耶 ; 我 們 先 在 這 裡 等 ( 他 ) [ Toda bhruwan Truku rhgan] rhugi( ) 參 照 ruhu 1. 鎖 上 ( 祈 使 ).Siyac, rhugi sapah denamu mosa theyaq wa. Siyac, 你 們 要 出 去 玩 的 時 候 把 門 ( 家 ) 鎖 上 [ Toda brhuy Truku rhgi] rhuqi( ) 參 照 rahuq 1. 漏 失 ( 祈 使 ).Iya rhuqi dmoi su negul ga wa, ptuting su truma ga denu. 你 不 要 抓 漏 了 那 繩 索 哦,( 不 然 ) 你 會 掉 到 底 下 的 rhuqo( ) 1. 漏 失.Rhuqo su wa. Bleyaq dmoi. 小 心 拿 著 不 要 掉 下 去 了 [ Toda rhqay Truku rhuqaw] rhuqun( ) 1. 漏 掉.Wada rhuqun cmebu na Watan ka kingal miric. 有 一 隻 山 羊 被 Watan 所 漏 擊 [ Toda rhuqun Truku rhuqun] rhurah( ) 參 照 hurah 1. 拆 除 ; 解 開.Rhurah qnabil su nii da; ga sburo di; ryuxi qhuni mkere hari denu. 你 這 牆 壁 拆 掉 了 啦 ; 已 腐 朽 了 ; 更 換 時 換 上 較 硬 的 木 頭 Rhurah npaan daha wa. Teta maanu napa daha. 把 他 們 的 行 李 解 開 吧! 看 他 們 揹 載 著 什 麼 ( 東 西 ) [ 以 前, 賽 德 克 族 房 屋 的 牆 壁 是 由 原 木 搭 建 的, 過 一 段 時 間 就 得 更 換 ] ribo( ) 1. 弧 形 ( 底 ) 鍋.Niqan ribo su paru hari Temu? Satang ku mhanguc lexi. Temu, 你 有 比 較 大 一 點 的 弧 形 ( 底 ) 鍋 嗎? 我 想 煮 竹 筍 ribun( ) 1. 傳 統 女 裙.Tninun kanna ka ratang ma ribun cubeyo bale. 最 早 期 的 傳 統 上 衣 和 裙 子 都 是 用 織 的 [ Toda ribun Truku ribun] ricah( ) 1. 梅 子.Plmuun daha qmamas ka ricah nii Plmukan, kika mnllamu naq ka ricah qnmasan Page 366 of 393

367 daha. 漢 人 會 將 梅 子 醃 漬 成 各 種 醃 漬 物, 所 以 就 有 各 種 梅 子 的 醃 漬 物 [ Toda ricah Truku risah] ricuh( ) 1. 擦 ( 口 紅 ; 油 漆 ).Ricuh su maanu pengki kii Rusuq. Rusuq, 你 那 油 漆 是 要 擦 什 麼 的? [ Toda ricuh Truku risuh] ridih( ) 1. 傾 斜.Psdrexi eruc ga Takun, so hari ga ridih quri icin. Takun, 把 那 根 柱 子 用 直, 好 像 在 往 一 邊 傾 斜 ridil( ) 1. 歪 ; 斜.Ga ridil tninun na laqi ga da; tbyaxi hari baga na irin ga kesa. 那 個 小 孩 子 織 的 布 歪 了 ; 告 訴 她 左 手 要 用 力 一 些 riduy( ) 1. 握 把.Mangal cakus ssalu daha riduy slmadac duma duri. 他 們 ( 指 本 族 人 ) 常 以 樟 樹 來 製 作 獵 刀 的 握 把 [ Toda ridi Truku rijil] rima( ) 1. 五.Bale ba ge, rima kanna wawa ta baga ka ita kesun seediq. 一 般 來 說, 我 們 人 擁 有 五 個 手 指 頭 [ Toda rima Truku rima] rimuy( ) 1. 貪 吃.Kiya naq rimuy na seediq kii; so bale uxe mnita puqul. 那 個 人 就 是 那 麼 地 貪 吃 ; 好 像 沒 見 ( 吃 ) 過 食 物 似 的 ringgo( ) 1. 蘋 果.Ringgo Tanah Tunux malu puqul sa. 據 說 日 本 的 蘋 果 好 吃 [ Toda ringgo Truku ringgo] riqan( ) 參 照 iriq 1. 壓.Ga na riqan btunux bhege ka na heya. 他 的 他 用 白 色 的 石 頭 壓 著 [ Toda rikan Truku riqan] riqi( ) 參 照 iriq 1. 壓.Iya riqi laqi kii waplngisun su di. 不 要 壓 著 那 小 孩 ; 他 會 被 你 壓 哭 的 [ Toda riki Truku riqi] riqo( ) 1. 斜 眼 看 ( 人 ).Iya riqo seediq Awi; maanu su kiya? Awi, 不 要 斜 眼 看 人 ; 你 幹 嘛 那 樣? riqun( ) 參 照 iriq 1. 壓 住.Ga su riqun papak mu da; tutuy han. 你 壓 到 我 的 腳 了 ; 你 先 站 起 來 [ Toda rikun Truku riqun] ririh( ) 1. 等 於 ; 等 同.Ririh mu so tama ka Awi Dakis, anu ka swai rseno na tama mu ka heya. Awi Dakis 等 同 於 我 爸 爸, 因 為 他 是 我 爸 爸 的 弟 弟 [ Toda ririh Truku ririh] Page 367 of 393

368 riso( ) 1. 青 年.Asi ka riso gtngayun ta han, uxe ka gntange rudan kiya di. 我 們 當 然 要 仰 賴 青 年 人 的 有 所 為, 而 非 依 賴 著 老 年 人 [ Toda riso Truku risaw] riyung( ) 1. 很.Naqah riyung kuxun na Ukan ka mgedan swai na. Ukan 的 弟 弟 過 逝 世 時, 他 非 常 地 難 過 [ Toda balay Truku balay] riyux( ) 1. 換 ; 替 換.Riyux texan bunuh su kii Lulung, ma kii ba uka bbrigan di. Lulung, 妳 的 帽 子 換 一 換 吧, 又 不 是 沒 得 買 [ Toda priyux Truku riyux] rkebun( ) 1. 胃.Niqan mnarux rkebun kndalax slaqi ka laqi mu. 我 的 小 孩 子 從 小 的 時 候 就 有 胃 病 [ Toda lhbun Truku rhbun] rkelic( ) 1. 豹.Mgrako ka uban na rkeric, malu riyung qtaan. 豹 的 毛 皮 呈 花 色, 很 好 看 [ Toda lqlic Truku rklic] rkelu( ) 1. 約 略 成 弧 形 的 低 窪 地.Niqan kingal rkelu paru ka ssiyo na. 它 的 旁 邊 有 一 處 大 窪 地 [ Toda rbowq Truku rbuq] rkeruk( ) 1. 炭 灰.Kngusan daha rkeruk sule ribo ka rako qalux spatis daha dqeras. 他 們 拿 來 文 面 的 黑 色 顏 料, 是 由 鍋 底 ( 外 側 ) 的 炭 灰 所 刮 取 的 rmabang( ) 參 照 rabang 1. 更 加.Netun su mnalix mekan tmaku ma, prading su mekan dungan de, maha rmabang ekan su denu. 如 果 你 曾 戒 煙, 卻 又 開 始 抽 煙 的 話, 你 將 會 抽 得 更 凶 [ Toda rmabang Truku rmabang] rmaguh( ) 參 照 raguh 1. 開.Ga rmaguh sapah ppuqan ware ga Umin, sao ta mekan ware han ho Umin, 那 麵 店 開 著, 我 們 先 去 吃 麵 好 嗎? rmako( ) 參 照 rako 1. 不 按 順 序 ( 跳 越 ).Uxe ga moda rmako mhuma laqi nii? 這 孩 子 們 是 不 是 跳 著 種 ( 植 )? rmala( ) 1. 過 貓.Egu riyung rmala ka siyo yayung ga. 那 個 河 流 旁 邊 長 了 許 多 的 過 貓 [ Toda rmala Truku rmala] rmange( ) 參 照 range 1. 把 玩.Ga rmange ninggyo lagi ga. 那 小 孩 正 在 把 玩 洋 娃 娃 [ Toda rmangay ] rmebu( ) 參 照 rebu 1. 浸 泡.Ga rmebu ricah ka Sapu, qmasun mu mesa. Sapu 在 泡 梅 子, 他 說 他 要 醃 漬 用 的 Page 368 of 393

369 rmeeru( ) 參 照 eru 1. 沾 染.Rmeeru knciya duma seediq mekan hlama tnekan. 有 些 人 吃 麻 糬 會 沾 著 糖 吃 rmehaq( ) 參 照 rehaq 1. 剝 皮 ; 掀 開.Ga rmehaq rehaq qhuni ka Kura Nape. Kura Nape 在 剝 樹 皮 [ Toda rmhiq Truku rmhaq] rmengac( ) 參 照 rengac 1. 動 物 的 叫 聲 ; 人 的 驚 叫 聲.Ga rmengac maanu huling ga wa? 那 隻 狗 在 吠 什 麼? [ Toda rmngac Truku rmngac] rmengo( ) 1. 說.Wada mu qdeyun rmengo yaku kanna di. 全 都 被 我 說 完 了 Yaku wada mhedu rmengo kanna di. 都 被 我 說 完 了 [ Toda mmngaw Truku rmngaw] rmeno( ) 參 照 reno 1. 開 玩 笑.Uxe bale rmeno kari seediq ga, bale ba. 那 個 人 是 說 真 的 不 是 開 玩 笑 的 [ Toda rmnaw ] rmequn( ) 參 照 requn 1. 吞 嚥.Ga muure da, kii bale ga rmequn maanu qtaan. 她 肚 子 餓 了! 看 起 來 好 像 在 吞 什 麼 一 樣 [ Toda rmqun Truku rmqun] rmgeruy( ) 參 照 rgeruy 1. 篩 除.Ga rmgeruy paye ka debubu mu. 我 媽 媽 她 們 在 篩 除 稻 穀 的 雜 物 [1. Truku rmgeruy 2. 本 族 傳 統 以 圓 箕 (btuku) 做 圓 周 式 的 搖 晃, 來 篩 除 穀 類 穀 粒 的 雜 物 ] rmhurah( ) 參 照 hurah 1. 拆 除.Ga rmhurah dnamux na behing qhuni ka deiyung, ye daha ryuxun dnamux bgurah. Iyung 他 們 正 在 拆 除 他 們 柴 房 的 屋 頂, 可 能 他 們 要 拆 換 新 的 屋 頂 rmicuh( ) 參 照 ricuh 1. 擦 ; 塗.Wada rmicuh iyu luqah na ka Takun. Takun 去 擦 他 傷 口 的 藥 [ Toda rmicuh Truku prmisux] rmigo( ) 1. 走 一 走 ; 逛 一 逛.Maha ku rmigo tikuh alang han. 我 要 去 部 落 逛 一 逛 [ Toda rmiwa ] rmirih( ) 1. 代 替 ; 替 換.Isu osa rmirih tama su smtuku kusun di Umin ho? Umin, 你 明 天 代 替 你 爸 爸 去 還 工, 好 嗎? rmiyux( ) 參 照 riyux 1. 換.Saun daha rmiyux abura tsyusun sama trabus daha seediq alang miyan cbeyo. 過 去, 我 們 部 落 的 族 人 將 花 生 對 換 食 用 油 [ Toda rmiyux Truku rmiyux] rmnange( ) 參 照 range 1. 曾 把 玩.Ye su rmnange dresiq Abu? Ma su so hari ga mdresiq. Abu, 你 是 不 是 觸 摸 ( 玩 ) 過 漆 樹? 你 怎 麼 好 像 患 了 ( 得 ) 漆 樹 過 敏 Page 369 of 393

370 rmnengo( ) 參 照 rengo 1. 說 過.Ima mesa rmnengo ku kari so kiya? Iya mhemuc rmengo. 誰 說 我 說 過 那 樣 的 話?( 你 ) 不 要 亂 講 rmngerang( ) 參 照 rngerang 1. 亂 翻 ; 弄 亂.Qtai hari laqi ga wa; maha rmngerang lukus daha hii di. 看 好 那 小 孩 ; 他 會 去 把 他 們 的 衣 服 弄 亂 了 rmnicuh( ) 參 照 ricuh 1. 擦 ( 口 紅 ; 藥 ; 油 漆 ).Ima ka rmnicuh iyu lukah su nii di? 你 的 傷 口 是 誰 ( 幫 你 ) 擦 的 藥? rmniyux( ) 參 照 riyux 1. 換.Rmniyux nima kanna pala sapo tqiyan ga. 那 些 床 單 都 是 誰 換 的 rmnuhu( ) 參 照 ruhu 1. 鎖 上.Ima rmnuhu neluk nii ha? Mooda ta inu di? 這 ( 柵 ) 門 是 誰 鎖 的? 那 我 們 要 從 哪 裡 過 了 呢? [ Toda mruhu Truku rmnhu] rmteruc( ) 參 照 rteruc 1. 搓 揉.Ga rmteruc papak na Sapu ka bubu na, ado ka snkwirix ka Sapu. Sapu 的 媽 在 搓 揉 他 的 腳, 因 為 Sapu 扭 到 腳 [ Toda rmubux Truku rmubux] rmuhu( ) 參 照 ruhu 1. 鎖 著.Mnoda ku sapah na Made ma, ga rmuhu sapah na. 我 有 經 過 Made 的 家, 但 他 的 家 鎖 著 [ Toda rmuhu Truku rmhu] rmune( ) 1. 腎 臟.Daha kanna rmune kkingal seediq. 每 一 個 人 都 有 兩 個 腎 臟 [ Toda quru Truku rmune] rmuxan( ) 參 照 remux 1. 滲 水.Ga rmuxan qsiya sapah nii di. 這 個 家 滲 水 進 來 了 rmuxi( ) 參 照 remux 1. 進 入 ( 祈 使 ).Iya rmuxi beling ka baga su; tai hari quyu. 妳 的 手 不 要 伸 進 洞 裡 ; 小 心 有 蛇 [ Toda rmuxi Truku rmuxi] rmuxun( ) 參 照 remux 1. 放 進.Rmuxun na rawa ka huling na ma; ini na baka. 他 把 他 的 狗 放 進 籠 子 裡 ; 但 籠 子 不 夠 容 納 他 的 狗 [ Toda rmuxun Truku rmuxun] rnbegan( ) 1. 洗 米 水.Hwaun su rnbegan nii bubu? Ma ini cwaqi? 媽, 這 洗 米 水 妳 要 做 什 麼? 怎 麼 沒 有 倒 掉? rncuhan( ) 參 照 ricuh 1. 擦 ( 口 紅 ; 藥 ; 油 漆 ).Wada malu rncuhan mu iyu kosuy ka ghegoh mu slaqi ku. 我 小 時 候 ( 所 患 ) 的 皮 膚 病 是 擦 了 香 茅 油 治 好 的 rndingan( ) 1. 起 頭 之 處.Rndingan ge pndrigan ta tmatak meepah, pnsputing ta meepah we dnyagan kesun ta. 我 們 開 墾 耕 地 伐 木 的 起 端 叫 rndigan, 耕 地 的 尾 端 叫 dnyagan [ Toda Page 370 of 393

371 rndingan 賽 德 克 語 日 期 :2016/02/19 Truku rnjingan] rnengo( ) 參 照 rengo 1. 某 人 說 的.Ima mesa rnengo ku kari so kiya? Iya mhemuc rmengo. 誰 說 我 說 過 那 樣 的 話?( 你 ) 不 要 亂 講 rngagan( ) 參 照 rengo 1. 對 某 人 講 ( 說 ).Kiya ka rngagan mu klaali han ma; ini naq thei. 我 是 每 天 跟 他 講 耶 ; 他 自 己 不 聽 rngagi( ) 參 照 rengo 1. 告 訴 某 人 ( 祈 使 ).Rngagi hari laqi su; ini osa muuyas saya dungan. 你 要 告 誡 你 的 孩 子 ; 他 今 天 又 沒 有 去 學 校 了 [ Toda rngawi Truku rngagi] rngago( ) 參 照 rengo 1. 告 訴 ; 說.Ini huwa han, gaga ini kela na. Rngago mu. 沒 關 係, 他 還 不 知 道 我 會 跟 他 說 的 [ Toda rngaway Truku rngagaw] rngagun( ) 參 照 rengo 1. 告 訴 某 人 ; 向 誰 說 ; 轉 達.Rngagun mu bubu mu dhenu, kari rnengo su saya; wada Hori saya. 我 會 告 訴 我 母 親 你 剛 剛 說 的 話 ; 她 人 現 在 到 埔 里 Wada mu rngagun kanna di. 我 全 部 都 說 了 [ Toda rngagun Truku rngagun] rngai( ) 參 照 range 1. 玩 ( 祈 使 ).Iya rngai uruk ga, maha mtali di. 不 要 把 玩 那 隻 小 狗, 牠 會 變 得 很 敏 感 [ Toda rngai ] rngaun( ) 參 照 range 1. 玩.Ita tikuh cubu boru ga, rngaun na laqi mu. 請 把 那 個 氣 球 給 我 ; 我 的 小 孩 子 可 以 玩 [ Toda rngaun ] rngayan( ) 參 照 range 1. 把 玩 ; 玩.Rngayan na riyung tama mu ka huling ga. 我 爸 爸 很 喜 歡 跟 那 隻 狗 玩 [ Toda rngaan ] rngedi( ) 1. 蠅.Lmawa rngedi de, mhada ka hei aring. 蜜 桃 成 熟 時 會 招 來 蒼 蠅 [ Toda rngdi Truku rngji] rngerang( ) 1. 弄 亂 ; 亂 翻.Iya rngerang qyqeya seediq Lulu; naqah so kiya. Lulu, 不 要 亂 翻 別 人 的 東 西 ; 那 樣 不 好 rngeung( ) 1. 山 黃 麻.Qbulic rngeung nii ka spuun daha hmanguc ware, kika mbbhege ka ware denu. 她 們 是 用 山 黃 麻 的 木 灰 和 麻 線 一 起 煮, 麻 線 就 會 變 成 近 白 色 [ Toda remuung Truku rngeung] rngiyun( ) 參 照 -ngari- 1. 留 一 些.Rngiyun ta tikuh sama dheya; gisu nana! 我 們 要 留 一 些 菜 給 他 們 ; 他 們 正 過 來! Page 371 of 393

372 rngrangan( ) 參 照 rngerang 1. 弄 亂 ; 亂 翻.Snteri naq rngrangan su ga Awe; uxe ku psnetun wa. Awe, 妳 弄 亂 的 那 些 東 西 妳 自 己 整 理 ; 我 不 會 整 理 的 rngrangi( ) 參 照 rngerang 1. 弄 亂 ; 亂 翻 ( 祈 使 ).Iya rngrangi patis na tama su kiya Walis; yahun ta na mseyan di wa. Walis, 不 要 把 你 爸 爸 的 書 弄 亂 ; 他 會 來 罵 我 們 喔 rngrangun( ) 參 照 rngerang 1. 弄 亂 ; 亂 翻.Wada rngrangun na laqi ga gnbulan su da; ini gdema wa laqi ga. 你 整 理 好 的 行 李 被 那 小 孩 弄 亂 了 ; 那 小 孩 很 頑 皮 rnngagan( ) 參 照 rengo 1. 已 說 過 ; 告 訴 過 某 人.Rnngagan mu dheya da, ga mkela di. 他 們 已 經 知 道 了 ; 我 已 經 傳 達 你 說 過 的 話 [ Toda rnngawan Truku rnngagan] rnreyan( ) 參 照 eru 1. 沾 染.Rnreyan su maanu caic su nii ha? 你 把 你 的 褲 子 沾 染 了 什 麼 東 西 呢? rnwahan( ) 參 照 raguh 1. 開 啟.Rnwahan na bubu mu ka bais ga, lebi naq denamu msekuy. 那 窗 戶 是 我 媽 媽 開 的, 冷 的 話 你 們 自 己 把 它 關 起 來 rnyuxan( ) 參 照 riyux 1. 已 換.Rnyuxan mu osime na laqi rabu ga da, ye bsiyaq naq mhuriq di. 我 已 經 換 過 那 嬰 兒 的 尿 布 了, 應 該 是 濕 了 很 久 了 robo( ) 1. 蜘 蛛 結 的 網 絲 ; 女 性 人 名.Ngayan mqedin kesun Robo nii. Nngalan daha knkela psrobo na kui probo si rudan. Irih daha knesa mqedin mkela riyung tminun mesa. Robo 是 女 性 名 字, 族 老 們 說 取 自 蛛 蜘 善 於 結 網 之 故 以 此 來 比 擬 很 會 織 布 的 女 子 rodux( ) 1. 雞.Mekan kui ka rodux. 雞 會 吃 蟲 [ Toda rodux Truku rudux] roosun( ) 參 照 raus 1. 網 ; 撈.Roosun ta maanu bolung nii di? uka ta raus 我 們 要 用 什 麼 來 撈 這 蝦 子 了? 我 們 沒 有 網 子 rosoku( ) 1. 蠟 燭.Uka tikuh hhruun su rosoku di? 你 沒 有 一 些 照 明 用 的 蠟 燭 嗎? [ 日 ] rqebux bgilaq( ) 1. 白 鼻 心 ; 果 子 狸.Mekan blebun ka rqebux bgilaq. 果 子 狸 會 吃 香 蕉 [ Toda rqbux Truku rqbux] rqeda( ) 1. 爐 灶 ; 傳 統 火 灶 子.Pniqun daha sapah cceka rqeda cbeyo. 傳 統 的 房 子 火 灶 是 放 在 房 子 中 間 的 位 置 [ Toda rqda Truku rqda] rqeling( ) 1. 細 ; 瘦.Laxi rqeling na, geegi qtehur na. 細 的 不 要, 挑 粗 的 Page 372 of 393

373 rqeni( ) 1. 吞 嚥.Ini na rqeni nhari ido pnsekan na, bsiyaq meniq quwaq na. 他 吃 飯 在 嘴 裡 咀 嚼 很 久, 沒 有 馬 上 吞 下 去 [ Toda rqni ] rqenun( ) 參 照 rqeni 1. 吞 嚥.Ani maanu rqenun na laqi ga. 那 個 小 孩 子 什 麼 東 西 都 會 吞 下 去 [ Toda rqnun Truku rqnun] rqenux( ) 1. 水 鹿.Ngalun daha tnguro na ka rqenux. 人 們 會 取 水 鹿 的 角 So hari cida qhuni ka urung na rqenux. 水 鹿 的 角 像 樹 的 枝 芽 [ Toda rqnux Truku rqnux] rqeraq( ) 1. 使 倒 下.Rqeraq btakan kii, ga qmeerung oda. 把 那 竹 子 弄 倒, 它 擋 住 了 通 道 [ Toda rqraq Truku rqraq] rraani( ) 參 照 eru 1. 沾 染.Rraani soyu mekan su. 你 沾 著 醬 油 吃 rraus( ) 參 照 raus 1. 用 袋 型 網 捕 撈.Kadi tnunan ware ka rraus daha qcurux cbeyo. 他 們 以 前 用 來 捕 魚 的 網 是 用 麻 線 織 的 [ Toda rumaus Truku sulaux] rrei( ) 參 照 eru 1. 浸 泡 ; 沾 ( 祈 使 ).Rrei pyawpayci han ma phei, ado so tkaangal. 先 泡 在 漂 白 劑 中 再 洗,( 漬 物 ) 才 會 被 洗 掉 Rrei soyu mekan! 沾 著 醬 油 吃! rrengo( ) 參 照 rengo 1. 意 見 ; 想 法 ; 要 說 的 話.Bleyaq lmngelung rrengo namu; iya prrudu kari namu. 仔 細 想 好 你 們 要 說 的 話 ; 不 要 隨 便 亂 說 話 [ Toda rrngaw Truku rrngaw] rreyan( ) 參 照 eru 1. 沾 染.Rreyan muwa qeyaq ka pala kii da? 那 張 布 疋 怎 麼 沾 上 泥 巴 呢? rreyun( ) 參 照 eru 1. 沾 染.Rreyun daha bagah ka dqeras daha. 他 們 在 臉 部 塗 上 炭 灰 rrigan( ) 參 照 rgeruy 1. 篩 子.Osa tikuh kmbarux rrigan na Takun han; prgeruy miyan paye kesa. 去 向 Takun 暫 借 一 下 篩 子 ; 跟 他 說 我 們 要 篩 稻 穀 rrigi( ) 參 照 rgeruy 1. 篩 選.Rrigi paye ga han ma, angal ka sudu na. 先 把 稻 穀 篩 起 來, 其 中 的 雜 草 拿 掉 rriso( ) 1. 青 年 ; 年 輕 人 ( 複 數 ).Rriso namu tikuh maanu ka ani nii ini klai smmalu. 你 們 是 什 麼 年 輕 人, 連 這 個 都 不 會 做 rrngagun( ) 1. 說.Maanu naq rrngagun ta dungan ka mhedu kari di peni? 已 經 說 好 的 事, 我 們 還 能 講 什 麼 呢? [ Toda rrngaun Truku rrngagun] rrseno( ) 參 照 rseno 1. 男 性 ( 複 數 ).So hari uka rrseno tnsapah kii. Tnugiyo mqedin laqi na. 那 個 家 庭 好 像 沒 什 Page 373 of 393

374 麼 男 人 他 的 孩 子 都 是 女 的 [ Toda rrsnaw Truku rsnaw] rseno( ) 1. 男 子 ; 男 人 ; 男 性.Rseno su tikuh maanu ka isu? Wano ba sino kliyun su. 你 是 什 麼 男 人? 只 會 找 酒 喝 Kingal ka qbsuran mu rseno. 我 有 一 位 哥 哥 Miicuw su mngkuung de, uxe rseno ka so kiya di wa. 你 怕 黑 的 話, 那 就 不 是 個 男 人 了 耶 Uka rseno sapah na heya. 她 家 裏 沒 有 男 人 [ Toda dsnaw Truku snaw] rsriso( ) 1. 青 年 ; 年 輕 人 ( 複 數 ).Tnugiyo rsriso mneyah dmayo mapa paye na Takun. 到 Takun 那 裡 幫 忙 揹 稻 穀 的 都 是 年 輕 人 rtahuc( ) 1. 未 燒 完 的 柴 薪.Ga kanna rtahuc Kuras; baka slungu kii di. Kuras, 未 燒 完 的 柴 薪 都 在 那 裡 ; 用 那 些 柴 薪 燒 就 可 以 了 rteruc( ) 1. 揉 搓.Rteruc baga; bux ima si meekan, ita naq. 用 手 揉 搓 即 可 ; 又 不 是 要 給 別 人 吃, 是 我 們 自 己 要 吃 的 [ Toda rntruc Truku rtruc] rtretan( ) 參 照 rteruc 1. 搓 揉.Mangal ucik qapan ka Sapu ma, ga na rtretan papak na snkwirix. Sapu 拿 起 生 薑, 在 他 扭 到 腳 ( 踝 ) 搓 揉 著 rtreti( ) 參 照 rteruc 1. 揉 搓 ( 祈 使 ).Rtreti tikuh qilu mu Lubi, mnarux wa. Lubi, 幫 我 揉 一 下 肩 膀, 有 點 痠 痛 [ Toda rtrti Truku rtrci] rtretun( ) 參 照 rteruc 1. 揉 搓.Rtretun ucik qapan malu snkwirix papak. 腳 扭 傷 時, 用 生 薑 揉 搓 是 會 好 的 [ Toda rtrtun Truku rtrtun] rubang( ) 1. 陷 獵 用 具 之 一.Sekuy kuxun daha smmalu rubang, ado ka malu sbkiyun de rbruban puniq. 他 們 喜 用 箭 竹 製 作 rubang, 因 箭 竹 經 火 烤 後 很 好 成 型 設 置 吊 足 式 獸 類 陷 阱 之 用 具 [rubang: 設 置 吊 足 式 獸 類 陷 阱 時, 用 來 固 定 吊 繩 彈 回 的 扳 機 ] rubang tlenga( ) 1. 華 八 仙.Malu saangal rubang tlenga ka qhuni nii duri. 華 八 仙 也 可 用 作 狩 獵 陷 阱 工 具 之 材 料 -rubu-( ) rudan( ) 1. 老 人 家 ; 族 老.Kesun ku na bubu mu: "Bleyaq mbahang kari rudan mesa." 我 媽 媽 對 我 說 : 請 多 向 長 輩 請 益 ( 要 聽 長 者 的 話 ) Ini thei kari rudan de, mangal hari nudaan naqah. 不 聽 從 老 人 經 驗 的 教 導 會 讓 我 們 重 蹈 覆 轍 [ Toda rudan Truku rudan] rudu( ) 1. 窩 巢.Ga smalu rudu ka qbheni ga. 那 隻 鳥 在 築 巢 2. 一 團 一 團 的 濃 痰.Ma su ga mseyaq seyaq rudu, Dakis? Dakis, 你 怎 麼 在 咳 濃 痰? [ Toda rudu Truku rudu] Page 374 of 393

375 ruhu( ) 1. 鎖 上.Ini ruhu sapah seediq cbeyo, ado ka ini mkmhemuc remux sapah daha ka seediq cbeyo. 過 去 的 族 人 是 不 鎖 門 的, 因 為 過 去 的 族 人 不 隨 便 闖 進 別 人 的 家 2. 鑰 匙. Ruhu maanu nii bubu? 媽, 這 是 哪 裡 的 鑰 匙? [ Toda ruhu Truku rhu] ruku( ) 1. 龜 頭.Ruku ge tunux eyu rseno ka kiya. Ruku, 是 指 男 性 陰 莖 的 頭 部 [ Toda ruku Truku ruku] ruku repun( ) 1. 防 鼠 板.Snalu na hhetun qolic mmaha repun truma ka ruku repun nii. 防 鼠 板 是 用 來 阻 止 老 鼠 進 入 穀 倉 內 的 設 置 rulu( ) 1. 車 子.Maha su tapa rulu? 你 要 去 搭 車 嗎? Teyan bale knbbaro rulu puniq. 火 車 好 長 啊! Teyan bale knbbaro rulu puniq. 火 車 好 長 啊! Laqi na Takun ka ga rulu truma ma, miicuw de keeman. 在 車 子 裡 面 的 是 Takun 的 孩 子, 到 了 晚 上 ( 他 ) 會 害 怕 [ Toda rulu Truku rulu] rulu puniq( ) 1. 火 車.Ye ado tqrengun ma niqan puniq ka rulu nii, kiay kesun daha rulu puniq. 因 這 種 車 子 會 冒 煙 又 有 火, 所 以 他 們 就 稱 它 為 火 車 rumu( ) 1. 稀 泥 ; 泥 濘.Rumu yqeyaq kanna hei na; ye na nsaan truco inu. 他 全 身 都 是 爛 泥 巴 ; 不 知 他 到 哪 裡 翻 滾 沾 粘 的 [ Toda rumu Truku rumu] rumun( ) 1. 肝 臟.Egu seediq mnaruh rumun saya. 現 在 有 很 多 的 人 有 肝 病 [ Toda rumun Truku rumul] rungan( ) 參 照 urung 1. 被 衝 撞 之 處.Rungan ku na dapa texal cbeyo, kiya naq meniq hii ka tama mu. runge( ) 1. 猴 子.Tanah puyaq na runge. 猴 子 的 屁 股 紅 [ Toda rungay Truku rungay] rungi( ) 參 照 urung 1. 牛 隻 以 頭 衝 撞 的 動 作.Barux ku so dapa ka yaku kesun saku rungi di? 你 怎 麼 叫 我 以 頭 衝 撞 呢? 我 又 不 是 牛 rungun( ) 參 照 urung 1. 牛 隻 以 頭 衝 撞 的 動 作.Wada rungun dapa na Takun ka Dakis. Dakis 被 Takun 的 牛 衝 撞 -runu-( ) rupun( ) 1. 牙 齒.Tama mu rudan, wada tuting ka daha rupun na. 我 的 祖 父, 掉 了 兩 顆 牙 齒 Rupun su bhege bale gutan. 你 的 牙 齒 看 起 來 很 白 [ Toda rupun ] Page 375 of 393

376 ruqa( ) 1. 走 路 不 穩.Ruqa ge laqi ini kdiida mkela mkkesa ma, seediq mtakur riyung mkkesa. "Ruqa" 是 指 很 慢 才 會 走 路 的 幼 兒, 以 及 走 起 路 來 經 常 會 ( 自 己 ) 絆 倒 ruru( ) 1. 小 溪.Meyah mimah qsiya ruru ka boyak. 山 豬 會 來 小 溪 喝 水 [ Toda ayu Truku ayu] Ruru Tanah Ngucun( ) 1. 本 部 溪 ( 地 名 ).Ddupun na tama mu ka Ruru Tanah Ngucun. 本 部 溪 是 我 爸 爸 的 獵 場 rusuq( ) 參 照 Ruru Tanah Ngucun 1. 瓶 子 ; 男 性 名.Iya phengi hiya rusuq kii; ddaun pbetaq seediq di. 不 要 在 那 兒 打 破 瓶 子 ; 會 刺 傷 路 過 的 人 [ Toda rusuq Truku rusuq] ruting( ) 1. 漂 流 木.So ka bobo snqsiya paru peni, mosa skadi ruting qhuni ssiyo yayung kanna ka seediq alang. 在 大 風 雨 之 後, 我 們 部 落 的 族 人 都 會 到 河 邊 尋 找 漂 流 木 [ Toda ruting Truku ruting] rutiq( ) 1. 髒.Ma su ini phei tikuh ani rutiq ka lukus su? 怎 麼 衣 服 髒 了 也 不 洗 一 下 呢? [ Toda rutiq Truku ruciq] rwahan( ) 參 照 raguh 1. 打 開.Rwahan su muwa ka gemuk ido kiya di? uxe pkhada diida denu. 你 怎 麼 把 飯 ( 鍋 ) 蓋 開 著 呢? 那 樣 會 ( 煮 ) 熟 的 較 慢 [ Toda rnwahan Truku rwahan] rwahi( ) 參 照 raguh 1. 打 開 ( 祈 使 ).Rwahi tikuh bais ga Masing, uka bgihur. Masing, 請 你 把 窗 戶 打 開,( 室 內 ) 不 通 風 [ Toda rwahi Truku rwahi] rwahun( ) 參 照 raguh 1. 開 啟.Rwahun mu neluk repun ma, wada moda siyo papak mu ka qolic, sklui ku, milo ku quri icin. 我 開 穀 倉 的 門, 老 鼠 從 我 腳 邊 經 過, 我 嚇 一 跳 就 往 一 邊 跳 ryaka( ) 1. 二 輪 拖 拉 車.Ani naq niqan ryaka cuuxan we; asi naq beyax ta mosa tmulus. 過 去 雖 然 有 二 輪 拖 拉 車 ; 但 要 靠 我 們 自 己 力 量 去 拖 拉 [ Toda ryaka Truku ryaka] ryoko( ) 1. 旅 行.Qrasun daha riyung kesun mosa ryoko cbeyo ka ita Seediq, ado ka ini osa uniinu ka seediq cbeyo. 以 前 我 們 賽 德 克 的 族 人 對 要 去 旅 行 是 件 很 快 樂 的 事, 因 以 前 的 人 ( 幾 乎 ) 沒 有 到 過 其 他 的 地 方 [1. Toda ryoko Truku ryoko 2. 日 ] ryuxe( ) 參 照 riyux 1. 換.Ryuxe ta bunuh ta di Sapu ho? Sapu, 我 們 來 交 換 我 們 的 帽 子 好 嗎? ryuxi( ) 參 照 riyux 1. 換 掉 ( 祈 使 ).Ryuxi lukus su kii di Robo; ga rutiq di. Robo, 把 妳 那 件 衣 服 換 掉 ; 已 髒 Page 376 of 393

377 掉 了 Ryuxi paru hari gakac su. 你 換 大 一 點 的 椅 子 [ Toda ryuxi Truku ryuxi] trmaan( ) 參 照 trima 1. 洗.Gmaalu riyung rudan ka Ape, trmaan na hei klaali ka bubu na rudan. Ape 很 孝 順, 常 幫 她 的 祖 母 洗 澡 [ Toda trman Truku trmaan] laalang( ) 參 照 alang 1. 部 落 ( 表 複 數 ).Mdrumuc riyung meepah ka seediq Truwan; ani laalang daha ini tai seediq mgduru. Truwan 地 區 的 人 非 常 認 真 工 作 ; 他 們 的 部 落 看 不 到 閒 散 的 人 [ 賽 德 克 語 alang 有 部 落 故 鄉 地 區 及 國 家 之 意 因 此,alang 並 非 單 指 一 個 部 落, 常 常 是 部 落 中 又 有 兩 個 以 上 的 部 落 而 賽 德 克 人 習 以 最 初 所 建 立 的 部 落 做 為 該 地 區 的 部 落 代 表 名 稱,Truwan 部 落 就 是 如 此 而 得 名 ] labah( ) 1. 扁 寬 形 的 鋤 頭.Adis labah si bubu su, maha su pqapah tudu mesa. 你 媽 媽 要 你 帶 扁 寬 形 的 鋤 頭 去 黏 敷 田 埂 的 泥 ( 巴 ) [ 以 稻 田 的 泥 巴 黏 敷 田 埂, 防 止 水 田 裡 的 水 流 失 太 快 ] labas( ) 1. 台 灣 樓 梯 草.Hwaun daha labas nii? Naka asi gbili kanna. 這 樓 梯 草 要 做 什 麼 用? 乾 脆 全 部 拔 掉 [ Toda labas Truku labas] labu( ) 1. 包 起 來.Labu namu maanu waso brayo kii? ( 你 們 拿 著 的 ) 那 姑 婆 芋 葉 要 包 什 麼? [ Toda labu Truku labu] lale( ) 1. 紅 毛 杜 鵑.Egu klegan ka lale lmiqu; malu qtaan kanna phepah daha. 紅 毛 杜 鵑 有 很 多 種 類 ; 它 們 ( 所 開 的 ) 花 都 好 看 [ Toda lalay Truku lalay] laling( ) 1. 釣 具.Niqan laling su hini Losi? Nii ku mkmosa plaling. Losi, 你 這 裡 有 釣 具 嗎? 我 想 去 釣 魚 [ Toda ngahi Truku laling] lamu( ) 1. 採 收.Lamu duma hei na mtanah han, ptuting di. 先 把 已 成 熟 的 果 實 先 摘 下 來,( 不 然 ) 會 掉 落 [ Toda lamu Truku lamu] lamuc( ) 1. 觸 到 人 體 會 癢 之 細 小 物.Iya osa muras paye hii laqi nii, niqan lamuc. 小 朋 友 們, 不 要 在 稻 穀 上 玩 耍 ; 它 有 會 使 身 體 癢 的 東 西 [1. Toda lamic Truku lamuc 2. 有 lamuc 之 物, 如 稻 穀 咬 人 貓 咬 人 狗... 等 等 植 物 ] langu( ) 1. 浮 在 水 上 的 污 濁 物.Iya maxi ka qsiya niqan langu. 不 要 喝 有 污 濁 物 的 水 [ Toda tapung Truku langu] languy( ) 1. 游 泳.Languy quri so ini kgcilung na kesi laqi ga. 叫 那 小 孩 們 往 ( 水 ) 淺 的 地 方 游 泳 Page 377 of 393

378 lapuc( ) 1. 織 物 所 起 的 毛 球.Lapuc kesun daha ka tnpupu uban lukus pnlkusan ta ma, so pala tnunan ta duri peni. 我 們 所 穿 過 的 衣 服 其 毛 絲 捲 起, 以 及 我 們 所 織 的 布 所 捲 起 的 毛 絲 他 們 稱 做 lapuc( 毛 球 ) [ Toda lapin Truku lapuc] laqi( ) 1. 小 孩 ; 孩 童.Laqi ku na Pawan Dakis ka yaku. 我 是 Pawan Dakis 的 兒 子 Laqi mqedin ka laqi na qbsuran Awi. Awi 的 第 一 個 孩 子 是 女 的. Laqi rabu nima ka nii? 這 是 誰 的 嬰 兒? [1. Toda laqi Truku laqi 2. 傳 統 上, 該 族 群 的 族 人 在 介 紹 自 己 是 誰 時, 都 會 以 我 是 某 某 人 的 子 女 來 表 達, 而 最 好 是 說 出 自 己 父 親 或 母 親 的 全 名 ] lawa( ) 1. 邀 請 ; 呼 喊.Lawa hini Iban ga wa. Slinge mu kari. 叫 Iban 來 這 裡 我 要 問 他 話 [ Toda lawa Truku lawa] laxan( ) 1. 丟 棄 ; 放 棄.Wada laxan ado knrudan na ka bubu mu. 我 媽 媽 是 因 年 紀 大 被 職 退 的 [ Toda laxan Truku laxan] laxe( ) 參 照 alix 1. 放 棄 ; 到 此 為 止.Laxe ta hayan! 我 們 暫 時 做 到 此! laxi( ) 參 照 alix 1. 放 棄 ; 丟 棄 ( 祈 使 ).Laxi naq biciq na, asi geegi paru na. 小 的 不 要 了, 挑 選 大 的 就 可 以 了 laxo( ) 參 照 alix 1. 放 棄.Laxo ta ka biciq na, geege ta paru na hari. 小 的 不 要, 我 們 挑 比 較 大 的 laxun( ) 1. 丟 棄 ; 放 棄.Laxun su knuwan ka eekan su tmaku di? 你 什 麼 時 候 才 會 把 煙 戒 掉? [ Toda laxun Truku laxun] lbanan( ) 參 照 eluk 1. 關 ( 起 來 ).Lbanan na rawa nii ka uruk huling na Takun. Takun 是 用 這 籠 子 關 住 他 的 雛 狗 lbani( ) 參 照 eluk 1. 關 起 來 ( 祈 使 ).Meyah ku keeman hari kiya. Iya ku lbani ngerac wa. 我 今 天 會 晚 一 點 回 來 不 要 把 我 關 在 外 面 ( 門 不 要 鎖 ) lbano( ) 參 照 eluk 1. 關 起 來.Iya rhugi sapah wa. lbano saku nganguc. 門 不 要 鎖 喔 別 把 我 關 在 外 面 了 lbanun( ) 參 照 eluk 1. 關 ( 起 來 ).Ga na lbanun kadu ka tama rodux na Siyac, ini na plaxi ngerac. Siyac 將 他 的 公 雞 關 在 雞 寮 裡, 沒 有 放 逐 在 外 lbui( ) 參 照 labu 1. 包 起 來 ( 祈 使 ).Lbui kanna mnsngari na nii, hawan naq. 把 剩 下 的 都 包 起 來,( 不 然 ) 太 可 惜 [ Toda lbui Truku lbui] Page 378 of 393

379 lbuun( ) 參 照 labu 1. 包 起 來.Lbuun daha pala pungu ka rodux; ma psaun daha tokan rawa. 他 們 用 小 型 布 匹 把 雞 包 起 來, 再 放 進 男 用 背 薪 架 裡 [ Toda lbuun Truku lbuun] lbuwan( ) 參 照 labu 1. 包 起 來.Lbuwan daha waso brayo ka siyang daha. 他 們 用 姑 婆 芋 的 葉 子 包 豬 肉 [ Toda prbun Truku lbuwan] ldaxan( ) 參 照 ledax 1. 照 得 到.Iya tlubuy laqi hiya, ldaxan hido ka hiya. 不 要 將 小 孩 的 吊 床 架 在 那 裡, 太 陽 照 得 到 那 裡 [ Toda rdaxn Truku ldaxan] ldaxi( ) 參 照 ledax 1. 照 明 ( 祈 使 ).Ldaxi sapah su, hliye daha uka seediq denu. 把 你 家 的 燈 打 開 ; 不 然 別 人 會 以 為 你 家 沒 人 在 [ Toda prdaxi Truku ldaxi] ldaxun( ) 參 照 ledax 1. 光 線 照 得 到.Uxe ldaxun ledax ka quri hiya, ga qreengun qhuni. 光 線 照 不 到 那 邊, 被 樹 檔 住 了 [ Toda rdaxun Truku ldaxun] leban( ) 參 照 eluk 1. 關 起 來.Ma su ga leban nganguc ka huling di? 你 怎 麼 把 狗 關 在 外 頭 了 呢? lebi( ) 參 照 eluk 1. 關 起 來 ( 祈 使 ).Lebi tikuh neluk ga Maya; msekuy wa. Maya, 請 把 門 關 起 來 ; 很 冷 耶 lebun( ) 參 照 eluk 1. 關 起 來.Ye hmnuwa naq ka Padiq Nape kii peni; lebun na kanna neluk ma bais. 不 知 Padiq Nape 是 怎 麼 回 事 ; 她 把 門 窗 都 關 著 ledax( ) 1. 天 亮 ; 光 線 ; 光 芒.Ledax karac di; tutuy di. 天 亮 了 ; 起 來 了 Kedu bale ledax hido nii. 陽 光 那 麼 強 [ Toda rdax Truku rdax] leexan( ) 1. 亮 ; 清 楚 ; 容 易.Gisu kndudun leexan hari qtaan doriq mu di. 我 的 視 覺 越 來 越 清 楚 了 Leexan mu qmita ka patis Tanah Tunux. 我 看 日 文 書 容 易 看 得 懂 [ Toda klan Truku leexan] leho( ) 1. 親 切.Kedu leho qedin na Umin, Takun; ma kiya si mqedin bale. Takun,Umin 的 太 太 怎 麼 那 麼 親 切 ; 那 才 是 個 好 女 性 ( 太 太 ) leing( ) 1. 藏 起 來.Leing toma qlapo su han; uxe daha klaun. 先 藏 在 你 的 床 底 下 ; 他 們 不 要 知 道 的 [ Toda liing Truku liing] lekuh( ) 1. 支 撐 ; 支 柱.Pawan ka lekuh daha pqeepah tnsapah kiya, seediq mdrumuc ma mbeyax meepah ka heya. Pawan 是 那 家 工 作 的 支 柱, 他 是 認 真 又 努 力 工 作 的 人 Page 379 of 393

380 lengu( ) 1. 瞄 準.Iya lengu quri hiya halung su Takun; niqan seediq ga meepah hii. Takun, 你 的 槍 不 要 往 那 裡 瞄 準 ; 那 裡 有 人 在 工 作 [ Toda lmngu Truku lengu] lepax( ) 1. 研 磨 ; 磨 利.Ga ngapan yayu su kii. Lepax han. 你 的 刀 鈍 了, 先 把 它 磨 利 吧 [ Toda lepax Truku lpax] lepi( ) 1. 沒 米 粒 的 穀 子.Hmuwa naq paye ta hndure nii? Ma egu riyung lepi! Ye ado ini quyux? 這 次 ( 收 割 ) 的 稻 子, 怎 麼 那 麼 多 空 穀 子! 是 不 是 缺 雨 水 的 關 係? [ Toda lpi Truku lpi] lepix( ) 1. 糙 葉 樹.Gaga mtara pusu qhuni lepix hiya ka dangi na. 他 的 朋 友 在 糙 葉 樹 下 等 他 [ Toda qbulic Truku lepix] leung( ) 1. 狗 吠 聲.Smdurak camac de ini leung di huling nii. 這 隻 狗 追 逐 獵 物 時 就 不 叫 了 [ Toda lung Truku lung] lexi( ) 1. 竹 筍.Chedil paanun lexi wa! 竹 筍 背 起 來 很 重 lgelu( ) 1.( 搖 ) 動.Lgelu qhuni kiya wa, teta su kmkelun. 你 搖 那 顆 樹 看 看, 看 你 搖 得 動 搖 不 動 [ Toda lmlu Truku lglu] lgganan( ) 參 照 lgelu 1. 使 搖 動.Lgganan na Lumu ka btunux harac ma, melux pkriyak baro ka kingal quyu; asi ilo icin ka Lumu. Lumu 搖 動 石 牆 的 石 頭, 突 然 冒 出 一 條 蛇 ;Lumu 立 即 往 一 邊 跳 開 lhaling( ) 1. 適 度.Lhaling hari beebu su laqi wa; ma su skruwa huling beebu di. 你 打 小 孩 時 要 適 度 ; 你 怎 麼 ( 把 他 ) 當 狗 打 呢! lhebun( ) 1. 胃 ; 心 地 ; 心 腸.Seediq naqah lhebun ge ini kuxi seediq alang. 壞 心 腸 的 人 是 部 落 族 人 不 喜 歡 的 ( 人 ) [ Toda lhbun Truku lhbun] lhelah( ) 1. 鬆 綁.Lhelah lubuy ga Siyac ma; pkeru btuku ka hei tgibu ga. Siyac, 把 袋 子 鬆 開 ; 楊 梅 倒 在 圓 箕 那 兒 [ Toda lhhan Truku lhlah] lhengo( ) 1. 岩 洞.Niqan lhengo paru ka toma na tgelaq kii. 那 瀑 布 底 下 有 大 岩 洞 Niqan kingal lhengo dgiyaq ddupun nami mesa rudan. 老 人 說 過 在 我 們 傳 統 的 獵 場 有 一 個 岩 洞 [ Toda lhngaw Truku lhngaw] lhlahi( ) 參 照 lhelah 1. 鬆 綁 ( 祈 使 ).Lhlahi negul dapa ga; qlhange ta hini han. 把 牛 的 繩 索 鬆 開 ; 我 們 暫 且 在 這 兒 看 著 牠 [ Toda lhlahi Truku lhlahi] Page 380 of 393

381 lhlahun( ) 參 照 lhelah 1. 鬆 綁.Lhlahun su muwa huling kii di? Ma su ka kseengun tama su di. 你 怎 麼 把 狗 鬆 開 了? 你 會 被 爸 爸 罵 喔 [ Toda lhlahun Truku lhlahun] lhugi( ) 參 照 lihu 1. 串 ( 穿 ) 起 來 ( 祈 使 ).Lhugi tikuh qumi mu nii Sabung; ini qita doriq mu. Sabung, 妳 幫 我 穿 針 線 ; 我 的 眼 睛 看 不 到 ( 看 不 清 楚 ) [ Toda lhui ] lhugun( ) 參 照 lihu 1. 串 起 來.Lhugun miyan brhengin qcurux de mosa nami plaling. 我 們 去 釣 魚 時 會 用 芒 草 將 ( 釣 到 的 ) 魚 兒 串 起 來 [ Toda hhuun Truku lhugun] lihu( ) 1. 串 起 來.Lihu yamu ka lnihu saasuw ta dadan ma, maha miyan knama hmanguc bilaq na yami. 我 們 要 分 給 親 戚 的 串 肉 你 們 來 串, 我 們 先 去 煮 牠 的 內 臟 2. 穿 ( 針 引 線 ).Lihu tiku qumi nii Robo, ini ku qita doriq. liihan( ) 參 照 Elah 1. 將 水 流 放.Ga na liihan ike na Daya hii ka Takun; yahi ku dmayo qmerac qcurux mesa. Takun 將 位 於 Daya 魚 池 的 水 放 掉 ; 他 說 來 幫 忙 抓 ( 魚 池 ) 魚 liihi( ) 參 照 Elah 1. 將 水 流 放 ( 祈 使 ).Liihi ka qsiya na hayan ma, kiya si maha namu leexan tmremux qcurux. 先 將 水 流 放, 那 樣 你 們 就 會 很 容 易 ( 徒 手 ) 抓 魚 liihun( ) 參 照 Elah 1. 將 水 ( 疏 導 ) 流 放.Liihun daha qsiya ruru hayan ma, kika toqun daha tmremux ka qcurux denu. 他 們 會 先 將 溪 流 放, 才 圍 捕 式 地 徒 手 抓 魚 liingan( ) 參 照 leing 1. 藏 起 來.Wada ku mbahan wada na liingan dgiyaq hii ka halung na mesa. 我 曾 聽 他 說 過, 他 將 他 的 獵 槍 藏 在 獵 場 上 liingi( ) 參 照 leing 1. 藏 起 來 ( 祈 使 ).Liingi kana ka bunga ga nganguc ga, sae daha hmaqun mangan. 把 外 面 那 些 地 瓜 都 藏 著, 免 得 都 被 別 人 搬 完 了 Liingi nhari hari! qtaan daha di. 趕 快 藏 起 來, 會 被 他 們 看 到 Liingi nhari wisu bubu su di. 趕 快 藏 起 來 你 媽 媽 來 了 liingun( ) 參 照 leing 1. 藏 起 來.Ga mu liingun toma bebe uyung mu sapah hiya ka yayu biciq bnege su. 我 把 你 送 我 的 小 刀 子 藏 在 我 屋 後 的 屋 簷 下 liko( ) 1. 輕 快.Tmalang de so liko ttalang na. 他 跑 步 跑 的 很 輕 快 [ Toda sbrakaw Truku likaw] limuk( ) 1. 有 彈 殼 的 子 彈.Ini pntena limuk halung dnooyan miyan mosa mccebu hunac hii ciida. 當 時 我 們 到 南 洋 打 仗 的 時 候, 我 們 所 使 用 槍 枝 的 子 彈 不 一 樣 2. 銅 鍋.Egu klengan limux qntaan mu sapah daha. 我 在 別 人 家 裡 看 到 不 同 規 格 的 銅 鍋 [hunac 是 下 方 / 底 下 之 意, 意 指 南 洋 一 帶, 當 過 台 灣 日 本 義 勇 軍 的 本 族 先 輩 族 人, 認 為 南 洋 在 台 灣 的 下 方 ] Page 381 of 393

382 lingis( ) 1. 哭.Iya lingis wa! Uka naq brahan mnetun ta so nii. 不 要 哭 了 啦! 遇 到 這 樣 的 事 是 無 法 抗 拒 的 [ Toda lingis Truku lingis] lingun( ) 參 照 leing 1. 藏 起 來.Lingun su inu napa su nii di? Scuqi paru. 你 這 個 包 袱 要 藏 在 哪 裡? 它 太 大 了 lipe( ) 1. 菊 花 木.Ye ini huwa psaun hini ka lipe nii? Kii si ini krudu qtaun nganguc nii. 菊 花 木 放 在 這 裡 沒 關 係 吧? 這 樣 院 子 看 起 來 才 不 會 亂 [ Toda lepay Truku lipe] liwang( ) 1. 姘 頭.Uxe na qedin gaga, liwang na; ini su kela peni? 那 一 位 不 是 他 的 太 太, 是 他 的 姘 頭 ; 你 不 知 道 啊? ["liwang" 一 詞, 是 指 非 正 常 的 男 女 關 係, 類 似 今 日 所 謂 的 " 同 居 者 " 與 " 劈 腿 者 " ] liwaq( ) 1. 趕 走.Liwaq rodux ga Lubi, meeyah mekan pnhdagan ga di. Lubi, 把 雞 趕 走, 牠 們 會 來 吃 曬 的 東 西 ( 穀 物 ) liwas( ) 1. 大 水 缸.Hndure hari niqan ta liwas ka ita Seediq; btakan gbulan daha qsiya cbeyo. 我 們 賽 德 克 族 人 擁 有 水 缸 是 近 代 的 事 ; 他 們 以 前 是 用 竹 筒 汲 水 lixan( ) 參 照 alix 1. 遺 棄 ; 丟 棄.Wada lixan tama na ka laqi gaga ma so pluwe bale. 那 個 小 孩 子 被 他 的 父 親 遺 棄 了, 真 的 很 可 憐 lixi( ) 參 照 alix 1. 放 棄 ; 丟 棄 ( 祈 使 ).Asi lixi kana ka ga naqah ga da. 將 那 些 壞 掉 的 都 丟 棄 了 吧 lixun( ) 參 照 alix 1. 丟 棄.Wada su lixun kana lukus cmucat pneniq mu hini di? 你 將 我 放 在 這 邊 的 舊 衣 服 都 丟 棄 了 嗎? llangu( ) 1. 水 窪.Llangu kesun daha ka tudiq quyux sttikuh mggarang taan ta meniq eluw. 走 在 路 上, 我 們 看 到 因 下 雨 所 聚 集 的 一 團 團 小 積 水 叫 做 "llangu" llaqi( ) 參 照 laqi 1. 小 孩 ( 複 數 ).Llaqi naq nima ga trumu hhaan truco dapa hii? 那 些 在 池 塘 中 泡 泥 漿 的 孩 子 是 誰 的? llaxan( ) 參 照 alix 1. 丟 棄 ; 放 棄.Iya pqdali rodux ka huling. Maha na uka llaxan denu. 不 要 給 狗 吃 雞 肉 否 則 牠 會 一 直 想 吃 ( 不 棄 捨 ) Uka na llaxan mimah sino ka Tihung di. Tihung 已 經 很 難 戒 酒 ( 放 棄 酒 ) 了 llaxun( ) 參 照 alix 1. 丟 棄 ; 放 棄.Llaxun su knuwan ka eekan su tmaku di, Lumi? Lumi, 你 抽 煙 的 習 慣 什 麼 時 候 要 改 掉? Page 382 of 393

383 lleing( ) 參 照 leing 1. 藏 ( 祈 使 ).Ileing lubuy su han iya pqutai seediq. 先 藏 在 你 的 包 包 裡 不 要 被 別 人 看 到 llinge( ) 1. 附 近.Daha yayung ga llinge alang miyan Gluban. 我 們 清 流 部 落 附 近 有 兩 條 溪 流 lmabu( ) 參 照 labu 1. 包 起 來.Ga lmabu maanu dheya ga ha? 他 們 在 包 什 麼 東 西? [ Toda lmabu Truku lmabu] lmamu( ) 參 照 lamu 1. 採 收.Haun namu lmamu knuwa ka brkawe namu di? 你 們 的 李 子 什 麼 時 候 要 採 收? [ Toda lmamu Truku lmamu] lmanguy( ) 參 照 languy 1. 游 泳.Egu riyung laqi ga lmanguy yayung biciq hii. 很 多 小 孩 在 小 溪 裡 游 泳 [ Truku lmanguy] lmaqi( ) 1. 獵 首.Mosa mangal tunux pais kesun daha lmaqi, asi ka so kiya rseno cbeyo. 去 獵 取 敵 人 的 首 級 他 們 叫 做 獵 首, 以 前 的 男 子 就 是 要 那 麼 做 [ 獵 取 敵 首 是 本 族 的 傳 統, 獵 得 敵 首 凱 歸 者 始 具 紋 面 的 資 格 本 族 文 面 的 文 化 與 獵 首 是 息 息 相 關 的 ] lmaung( ) 1. 燒 山 獵.Lmaung nii ge msuupu kanna seediq kingal alang mosa qmburang camac; dyangun daha lmiqu han ma hdrun daha. 燒 山 獵 是 由 全 部 落 的 族 人 一 起 圍 獵 ; 先 將 山 林 做 好 防 火 線 再 放 火 燒 [ Toda lmaung Truku lmaung] lmawa( ) 參 照 lawa 1. 呼 喊 ; 邀 請.Ga lmawa isu tama su wa, ini su kela peni? 你 爸 爸 在 叫 ( 找 ) 你, 你 不 曉 得 嗎? [ Toda lmawa Truku lmawa] lmedax( ) 參 照 ledax 1. 有 光 線.Lmedax keeman ciida, ado ka mtbale ba ka idas. 由 於 是 滿 月, 所 以 那 天 晚 上 光 線 充 足 [ Toda rmdax Truku rmdax] lmeing( ) 參 照 leing 1. 藏 起 來.Ima wada lmeing lukus na ka Sapu ga? 是 誰 將 Sapu 的 衣 服 藏 起 來 了? lmengu( ) 參 照 lengu 1. 瞄 準.Mesa ka Ukan, netun ku cmebu rapic de, lmengu ku so tunux na, kika doriq na lmedax hnruwan bateri peni. 如 果 我 是 槍 獵 飛 鼠 的 話, 我 會 瞄 牠 的 頭 部, 就 是 牠 被 燈 光 照 射 而 反 亮 的 眼 睛 部 位 lmepax( ) 參 照 lepax 1. 磨 利.Ga su lmepax maanu Lulu, qburung kosuy? Lulu, 你 在 磨 利 什 麼, 是 割 香 茅 草 的 鐮 刀 嗎? [60 年 代, 本 族 各 部 落 曾 廣 植 香 茅 草, 因 當 時 頗 具 經 濟 價 值 ] lmihu( ) 參 照 lihu 1. 串 ( 穿 ) 起 來.Ga su lmihu maanu Awe? Tae ta wa. Awe, 妳 在 串 ( 穿 ) 什 麼? 我 來 看 看 [ Toda lmihu Truku lmihu] Page 383 of 393

384 lmingis( ) 參 照 lingis 1. 哭.Mntakun ka swai su rseno, kii ga lmingis. 你 的 弟 弟 跌 倒 了, 所 以 正 在 哭 著 lmiqu( ) 1. 山 林.Ga asi eniq cceka lmiqu alang kii. 那 部 落 就 坐 落 在 山 林 間 2. 狩 獵.Wada lmiqu tama mu daka tama mu rudan. 我 爸 爸 和 我 祖 父 去 打 獵 Wada lmiqu depidu wa. Pidu 他 們 上 山 狩 獵 去 了 耶 [ Toda lmiqu Truku lmiqu] lmiwaq( ) 參 照 liwaq 1. 驅 趕 ; 趕 走.Sai lmiwaq rodux ga mosa qnalang sama ga Robo, maha smeeliq sama pnhmaan hiya di. Robo, 妳 去 把 進 到 菜 園 的 雞 隻 趕 走, 牠 ( 們 ) 會 把 所 種 的 菜 弄 壞 lmlamu( ) 1. 很 多 ; 無 奇 不 有.Lmlamu naq rulu qntaan miyan mosa Tayhoku hndure. 我 們 上 回 到 台 北 時 看 到 各 式 各 樣 的 車 輛 [ Toda lmlamu Truku lnlamu] lmnamu( ) 參 照 lamu 1. 已 採 收.Lmnamu namu sknuwan, ma ku ini kela. 你 們 是 什 麼 時 候 採 收 的, 我 怎 麼 不 知 道 [ Toda lmnamu Truku lnnamu] lmneing( ) 參 照 leing 1. 藏 起 來.Ima lmneing hini ka parih nii, bsiyaq ku bale skadi di peni. 是 誰 把 這 把 鋤 頭 藏 在 這 裡 的? 我 已 經 找 了 很 久 呢 lmngelung( ) 參 照 lngelung 1. 想.Ado ku ka laqi ciida nana, ini mu kklai so lmngelung ka kari ga kuna stgesa hii ka pai rudan kiya; ani naq so kiya ge ini mu ba chungii ka gaya kesun matis dqeras ka yami Seediq. 由 於 當 時 我 還 是 小 孩 子, 所 以 不 知 如 何 去 思 考 那 位 女 耆 老 對 我 說 的 話 ; 如 今 想 來, 原 來 她 是 在 傳 述 我 們 賽 德 克 族 的 紋 面 文 化 [ Truku lmnglung] lmui( ) 參 照 lamu 1. 採 ( 祈 使 ).Lmui tikuh sburo na Bakan. Bakan, 請 把 腐 壞 的 撿 起 來 [ Toda lmui Truku lmuyi] lmukas( ) 1. 香 楠.Egu riyung lmukas ka siyo dgiyaq hiya, kii hhaan daha tmlenga klaali. 那 個 獵 場 很 多 香 楠 ; 所 以 他 們 常 常 去 那 裡 放 陷 阱 [ Toda cqkus Truku lmukas] lmuliq( ) 1. 青 苔.Ye puqul qcurux ka lmuliq nii? Ma so hari mesa niqan seediq mekan lmuliq bnhangan mu. 青 苔 是 魚 吃 的 嗎? 我 怎 麼 好 像 聽 說 有 人 會 吃 青 苔 lmungu( ) 參 照 lungu 1. 添 薪 柴.Ga lmungu hlama paru so behing qhuni hii ka tama mu rudan. 我 祖 父 在 柴 房 那 裡 添 薪 火 煮 年 糕 lmutuc( ) 參 照 lutuc 1. 承 繼 ; 銜 接.Asi ka laqi na laqi ta lmutuc lutuc dara tnsapah ta. 我 們 家 族 的 血 統 必 須 由 我 們 的 子 子 孫 孫 承 繼 下 去 [ Truku lmutuc] lmuun( ) 參 照 lamu 1. 採 收.Lmuun na ka pila mntuting eluw ma mtara seediq pntuting pila kii. 他 把 遺 失 在 路 上 的 錢 撿 起 來, 並 在 那 裡 等 失 主 [ Toda lmuun Truku lmuun] Page 384 of 393

385 lmuwan( ) 參 照 lamu 1. 採 收.Ga hmuwa mesa lmamu laqi nii; wano paru na ka lmuwan daha ma, laxan daha ka biciq na. 這 些 孩 子 們 是 怎 麼 採 收 的 ; 他 們 只 採 大 的, 小 的 就 不 要 ( 採 ) 了 [ Toda lmuwan Truku lmuwan] lngei( ) 參 照 lengu 1. 瞄 準 ( 祈 使 ).Asi lngei so tunux na miric ga Sapu; uxe de su buun hei na wa. Sapu, 你 就 瞄 那 隻 ( 山 ) 羊 的 頭 部 ; 你 若 擊 中 牠 的 身 體 部 位 是 不 行 的 lngelung( ) 1. 想.Knbeyax muuyas su! Iya lngelung ani maanu. 你 要 用 功 讀 書! 什 麼 都 不 要 想 Iya lngelung. 不 要 擔 心 [ Toda lnglung Truku lnglung] lngeun( ) 參 照 lengu 1. 瞄 準.Netun so smeeliq dapa ma, scebu daha halung de, lngeun daha toma bahak na; ini asi spaux duma dapa buwan mnexal. 如 果 他 們 要 宰 殺 牛 隻 而 且 要 用 獵 槍 射 殺 時, 他 們 會 瞄 準 牠 的 心 臟 部 位 ; 有 的 牛 隻 射 ( 中 ) 一 次 不 會 立 即 倒 下 的 lngisan( ) 參 照 lingis 1. 哭 泣.Maanu lngisan su dungan? Huling ta naq wada mosa tuting rcilung. 你 還 哭 什 麼 呢? 是 我 們 自 己 家 的 狗 掉 落 潭 中 的 [ Toda lngisan Truku lngisan] lngisun( ) 參 照 lingis 1. 哭 泣.Hei curung lngisun riyung mekan na rapic. 飛 鼠 非 常 喜 歡 吃 小 葉 楠 木 的 果 子 Maanu lngisun su nii? Knbeyax naq hari sluhe su, bobo na de maha malu pnyasan snrhayan su denu. 為 什 麼 在 這 裡 哭 泣? 你 自 己 要 努 力 學 習, 將 來 你 也 會 學 好 的 [ Toda lngisun Truku lngisun] lnglungan( ) 參 照 lngelung 1. 心 思.Lnglungan na seediq mptlenga we, wano ba camac ka slngelung daha. 獵 人 的 心 思, 只 有 在 想 獵 物 [ Toda lnglungan Truku lnglungan] lnglunge( ) 參 照 lngelung 1. 想.Lnglunge mu hanyan wa, tetea mu ga pniqun inu? 我 先 想 一 想, 看 看 我 把 它 放 在 哪 裡? lngui( ) 參 照 lungu 1. 添 加 柴 火 ( 祈 使 ).Lngui puniq nii Utun ha; hae ku nganguc han. Utun, 要 添 加 柴 火 喔 ; 我 先 上 廁 所 [1. Toda lngui Truku lngui 2. 賽 德 克 族 過 去 沒 有 洗 手 間, 以 nganguc 表 達 要 上 洗 手 間 nganguc 指 屋 外 ] lnguun( ) 參 照 lungu 1. 添 薪 柴.Rmabang bsiyaq lnguun ka hmlama paru daka hmlama bale. 蒸 年 糕 要 比 蒸 糯 米 需 要 更 多 時 間 和 更 多 薪 柴 lnguwan( ) 參 照 lungu 1. 添 加 柴 火.Ga pure ido ka bubu na ma, ga na lnguwan qhuni mdengu ka rqeda. 他 媽 媽 在 煮 飯 時, 在 爐 灶 裏 添 加 乾 燥 的 柴 火 [1. Toda lnguwan Truku lnguwan 2."rqeda" 是 本 族 傳 統 的 " 三 腳 爐 灶 " ] Page 385 of 393

386 lnhugan( ) 參 照 lihu 1. 已 串 好.Lnhugan daha paasu pnstrengan weewa daka riso ka siyang nii. 這 些 已 串 好 的 豬 肉 是 為 了 那 女 孩 子 和 男 孩 子 結 婚 分 送 的 喜 肉 lnihu( ) 參 照 lihu 1. 被 ( 已 ) 串 起 之 物.Gaya ta ita Seediq ka maasuw lnihu nii, irih so pgkela dadan mesa maangal mqedin ka riso mu ma, mmaha seno ka weewa mu peni. 分 送 ( 豬 肉 ) 串 物 是 我 們 賽 德 克 族 的 傳 統, 讓 親 戚 們 知 道 我 的 男 孩 要 娶 媳 婦, 或 我 的 女 兒 要 出 嫁 [1. Toda lnihu Truku lnihu 2. 這 裡 的 lnihu, 是 指 以 削 尖 的 竹 片 將 數 塊 豬 肉 串 在 一 起 之 物 於 本 族 人 結 婚 時 由 男 方 分 送 給 親 戚 們, 屬 本 族 結 婚 的 規 矩 (gaya) ] lnlukus( ) 參 照 lukus 1. 衣 服 ( 複 數 ).Ma ani lnlukus ini su brgani laqi su. 妳 怎 麼 連 衣 服 都 不 為 妳 的 小 孩 買 [ Toda lnlukus Truku llukus] lnmuwan( ) 參 照 lamu 1. 已 採 收 之 物.Maxal ba lubuy lnmuwan miyan ricah ciga; uka hei wa. 我 們 昨 天 只 採 得 了 十 袋 梅 子 ; 它 結 的 果 實 不 多 [ Toda lnmuwan Truku lnmuwan] lnpaxan( ) 參 照 lepax 1. 已 磨 利 的.Lnpaxan su slmadac su nii di Ukan? Ga ini ekan wa. Ukan, 你 這 把 獵 刀 磨 利 了 沒?( 它 ) 現 在 不 利 喔 [ Toda lnpaxan Truku lnpaxan] lntudan( ) 參 照 lutuc 1. 銜 接 處.Seqic lntudan na da; ryuxun ta bgurah na di, 將 它 的 銜 接 處 切 掉 ; 我 們 要 換 新 的 [ Toda lntudan Truku lntudan] lnutuc( ) 參 照 lutuc 1. 銜 接.Ima lnutuc hosu qsiya nii ha? Ma mduwa ba lntudan na. 這 水 管 是 誰 把 它 接 好 的 呢? 怎 麼 接 的 那 麼 平 整! [ Toda lnutuc Truku lnutuc] lpaxan( ) 參 照 lepax 1. 礪 磨 石.Btunux so nii malu ngalan lpaxan, Temu. Temu, 像 這 類 的 石 頭 可 拿 來 當 礪 磨 石 [ Toda lpaxan Truku lpaxan] lpaxi( ) 參 照 lepax 1. 磨 刀 ( 祈 使 ).Lpaxi han yayu su. Ga niqan sbrangan di. 把 你 的 刀 子 磨 一 下 它 有 點 生 鏽 了 [ Toda lpaxi Truku lpaxi] lpaxun( ) 參 照 lepax 1. 磨 利.Lpaxun su knuwan yayu mu nii di tama? 爸 爸, 你 什 麼 時 候 要 把 我 這 把 刀 子 磨 利 呢? [ Toda lpaxun Truku lpaxun] lqlaqi( ) 參 照 laqi 1. 孩 子 ( 複 數 ).Ani lqlaqi namu ini namu dheki dmanga. 你 們 連 自 己 的 孩 子 都 無 法 養 育 ltlutuc( ) 1. 子 嗣.Pklai ltlutuc laqi ta bobo ka kari nii. 把 這 故 事 傳 述 給 我 們 後 代 的 子 孫 知 道 [ Toda ltlutuc Truku ltlutuc] Page 386 of 393

387 ltudi( ) 參 照 lutuc 1. 接 起 來 ( 祈 使 ).Ltudi tikuh negun nii han Pukuh. Wada setuq di. Pukuh, 繩 子 斷 了, 請 你 把 它 接 起 來 [ Toda ltudi Truku ltuji] ltudun( ) 參 照 lutuc 1. 接 起 來 ; 繼 承 ( 延 續 ).Ini daha desi mhuqil ka ubung, ltudun tminun lqlaqi daha. 人 死 後 不 會 將 織 布 箱 陪 葬 ( 或 燒 燬 ), 她 們 的 女 兒 要 繼 承 使 用 [ Toda ltudun Truku ltudun] lubuy( ) 1. 袋 子.Ga namu madis lubuy psaun beras? 你 們 有 帶 米 袋 嗎? [ Toda lubuy Truku lubuy] ludux( ) 1. 頂 ; 尖.Ga meniq nalaq ludux mu hema. 我 的 舌 尖 長 膿 包 了 [ Toda dudux Truku dudux] luhe( ) 1. 習 慣 於 某 物.Luhe na mosa cmebu rapic keeman Temu nii, kii mbeyax miiyo keeman. Temu 是 習 慣 於 晚 上 打 飛 鼠, 所 以 可 以 熬 夜 lukus( ) 1. 衣 服.Tminun ma slmeyun daha lukus. 她 們 織 布, 然 後 製 成 衣 服 [1. Toda lukus Truku lukus 2. 過 去 傳 統 的 衣 服 飾 品, 都 是 由 家 中 的 婦 女 織 成 的 從 種 植 苧 麻 到 成 衣, 過 程 非 常 繁 複, 必 須 經 過 十 幾 種 步 驟, 才 能 織 成 一 件 衣 服, 尤 其 人 口 眾 多 的 家 庭, 此 家 庭 的 婦 女 在 農 忙 間 的 生 活, 幾 乎 都 是 在 織 布 做 衣 服, 因 為 家 人 是 否 有 衣 蔽 體, 都 是 靠 勤 勞 的 婦 女 們 支 撐, 所 以 過 去 部 落 流 行 著 一 些 話, 半 夜 或 一 大 清 早 沒 有 聽 到 紡 錘 棒 撞 擊 的 聲 音, 這 家 的 人 一 定 很 懶 惰 ] lulung( ) 1. 門 牙.Rupun berah de lulung kesun. 前 面 的 牙 齒 叫 門 牙 [ Toda lulung Truku lulung] lumi( ) 1. 牛 蛭.Lumi dapa kesun daha ka kui meekan dara dapa. 會 吸 牛 血 的 蟲 他 們 叫 做 牛 蛭 lungu( ) 1. 添 加 柴 火.Lungu tikuh isu han; maha ku tnnais nganguc. 請 你 添 加 薪 柴 ; 我 先 上 個 廁 所 [1. Toda lnguy Truku lungu 2. 本 族 過 去 沒 有 廁 所, 即 以 去 "nganguc 外 面 " 來 表 達 上 廁 所 之 意 ] luqah( ) 1. 傷 口.Ga takun dungan ma mangal luqah; ado ini kbeyax mkkesa. 他 又 跌 倒 受 傷 了 ; 因 為 他 沒 有 力 氣 走 路 [ Toda luqah Truku luqih] luqi( ) 1. 腦 髓 ; 骨 髓.Puqun daha kanna ka luqi camac ma, luqi buuc camac rmabang daha kuxun mekan. 獵 物 的 腦 髓 他 們 都 會 吃, 但 他 們 更 喜 歡 吃 獵 物 的 骨 髓 Page 387 of 393

388 lutuc( ) 1. 子 嗣 ; 系 譜 ; 祖 系.Meniq patis ltlutuc daha ka kkingal tnsapah. 每 一 個 家 族 都 有 該 家 族 傳 承 下 來 的 系 譜 關 係 [ Toda lutuc Truku lutuc] lwanun( ) 參 照 lawa 1. 叫... 過 來.Lwanun su maanu ka Dakis di? Ini kela ani maanu ka heya. 你 叫 Dakis 幹 嘛? 他 什 麼 都 不 知 道 耶 [ Truku lwanun] lwaqan( ) 參 照 liwaq 1. 驅 趕 ; 趕 走.Wada lwaqan na Robo ka ququq mnosa mekan paye yqeyaq di. 到 田 裡 吃 稻 子 的 鵝, 已 被 Robo 趕 走 了 lwaqi( ) 參 照 liwaq 1. 驅 趕 ; 趕 走.Lwaqi bibi ga mosa mekan paye pnhdagan ta ga Pawan. Pawan, 把 那 ( 些 ) 在 吃 我 們 曬 的 稻 穀 的 鴨 子 趕 走 lwaqo( ) 參 照 liwaq 1. 驅 趕 ; 趕 走.Lwaqo su quri qnalang sama seediq ka rodux di wa, kseengun su seediq denu. 不 要 把 雞 趕 往 人 家 的 菜 園 喔, 你 會 被 人 家 罵 lwaqun( ) 參 照 liwaq 1. 驅 趕 ; 趕 走.Ma su wada lwaqun hiya di, lwaqi quri hini. 你 怎 麼 趕 到 那 邊 去 了, 往 這 邊 趕 wa( ) 1. 語 尾 助 詞.Knrngiyan mu na Kumu ka nii; iya ba puqi wa. 這 是 我 留 給 Kumu 的 ; 千 萬 別 吃 掉 哦 [ Toda wa ] wada( ) 1. 去 ; 已 經.Wada inu dheya nii? Ma uka sseediq sapah daha. 他 們 去 了 哪 裡? 家 裡 怎 麼 一 個 人 都 沒 有 ( 不 在 ) [ Toda wada Truku wada] wagi( ) 1. 上 衣.Malu qtaan pspuun su mlukus wagi nii. 你 這 件 上 衣 搭 配 得 很 好 看 [ Toda wagi Truku wagi] wah( ) 1. 表 示 自 己 的 疏 忽 ; 怎 麼 了.Wah! nii ku cmhungi madis putung di, hae mu mangal han. 啊 呀! 我 忘 了 帶 火 柴, 我 先 ( 回 ) 去 拿 wahin( ) 1. 藤 類.Egu wahil ka qhuni quti rodux ga, kii uka riyung ka hei na. 番 石 榴 樹 上 太 多 蔓 藤, 所 以 它 的 果 實 很 少 [ Toda wahr Truku wahil] wahin bale( ) 1. 山 葛.Netun mangal lukah ma sdara, tmemaq waso wahin bale nii shetur daha dara. 若 受 傷 流 血, 他 們 會 將 山 葛 葉 搗 碎 拿 來 止 血 wahin bserux( ) 1. 南 嶺 蕘 花.So hari ka waso bserux waso na wahin nii, kiya kesun daha wahin bserux. 因 南 嶺 蕘 花 的 葉 子 像 小 構 樹 的 葉 子, 所 以 他 們 稱 它 為 " 小 構 樹 藤 ( 直 譯 )" Page 388 of 393

389 wahin bsuring( ) 1. 蔓 澤 蘭.Ye ka ado hmeru bsuring ka wahin nii, kiya kesun daha wahin bsuring. 或 許 因 為 蔓 澤 蘭 會 生 長 在 平 緩 的 耕 作 地 上, 所 以 他 們 稱 它 為 " 平 緩 耕 地 之 藤 ( 直 譯 )" [ Toda speriq walu Truku speriq walu] wahin pako( ) 1. 藤 相 思 樹.Ado niqan pako ka wahin nii, kii tnyanun daha mesa wahin pako. 因 藤 相 思 樹 帶 有 刺, 所 以 他 們 稱 它 為 " 刺 藤 ( 直 譯 )" wahin qsiya( ) 1. 大 葉 鴨 跖 草.Hmeru so niqan qqsiya ka wahin qsiya nii. 大 葉 鴨 跖 草 是 生 長 在 有 水 的 地 方 wahin tanah( ) 1. 刺 蓼.Niqan tikuh so pako ka wahin tanah nii ma mgtanah hari. 刺 蓼 是 帶 有 一 些 刺 的 藤 蔓, 其 顏 色 為 類 紅 色 wahin uban( ) 1. 毛 雞 屎 藤.Suuban hari ka wahin na wahin uban nii ma, uka ka ooda na. 毛 雞 屎 藤 的 藤 莖 長 有 絨 毛, 但 沒 什 麼 用 途 wahu( ) 1. 頭 帶 ( 女 用 背 籃 用 ).Seno na tninun ka wahu na Tapas. Tapas 的 頭 帶 是 她 先 生 編 成 的 [ Toda wahu Truku wahu] wakan( ) 參 照 awak 1. 牽 ( 扶 ) 著 走.Ga wakan na Temi ka laqi su; gisu bukuy nami. 是 Temi 在 牽 著 你 的 小 孩 ;( 她 們 ) 跟 在 我 們 後 面 走 waki( ) 參 照 awak 1. 牽 ( 扶 ) 著 走 ( 祈 使 ).Waki laqi ga wa, hmuwa de moda takur. 小 孩 要 牽 著 走, 跌 倒 的 話 怎 麼 辦 wakun( ) 參 照 awak 1. 牽 ( 扶 ) 著 走.Malu riyung ka riso na Umin; bale ku na wakun moda eluw. Umin 的 男 孩 子 很 好 ; 我 走 路 的 時 候 會 扶 著 我 走 Walis( ) 1. 男 性 名.Ini ku kuure nana si Walis ga. Walis 說, 他 還 不 餓 walu( ) 1. 蜜 蜂.Niqan kingal walu sapah su. 你 家 裏 有 一 隻 蜜 蜂 [ Toda walu Truku walu] wano( ) 1. 僅 僅.Wano nii ka kari mu. 我 說 的 話 就 到 這 裡 [ Toda wana ] waqic( ) 1. 虎 牙 ; 獠 牙.Rupun siyo lulung de waqic kesun. 門 牙 的 旁 邊 是 虎 牙 [ Toda waqic Truku waqic] wara( ) 1. 稻 草.Slmaqun daha wara snbetan daha paye yqeyaq, ngalan daha tayhi naq yqeyaq kii. Page 389 of 393

390 他 們 會 把 收 割 過 的 稻 草 燒 掉, 當 作 該 稻 田 的 有 機 肥 料 [ Toda wara ] ware( ) 1. 織 布 用 的 素 麻 線.Ware tunun lukus ka nii. 這 是 用 來 織 布 的 麻 線 2. 麵 條.Hngedi ware denu peni. 那 就 煮 麵 ( 來 吃 ) 吧 [ Toda waray Truku waray] waso( ) 1. 草 ; 葉 子.Ga tuting kana waso na di. 它 的 葉 子 都 掉 光 了 [ Toda wasaw Truku wasaw] wata( ) 1. 棉 花.Muuxun tlengun wata nii. 這 棉 花 摸 起 來 好 溫 暖 Watan( ) 1. 男 性 名.Slingi Watan ga wa, maha su inu kusun kesi. 你 問 Watan 看 看, 他 明 天 要 去 哪 裡 wau( ) 1. 縱 笛 ; 獵 首 笛.Mkela su tmubu wau isu Dais? Dakis, 你 會 吹 縱 笛 嗎? [ Toda pwaw Truku wau] wawa( ) 1. 泛 指 幼 獸.Akedu wawa su rodux nii Ape, ye uxe tnwawa na daha bubu rodux? Ape, 妳 的 小 雞 那 麼 多, 是 不 是 由 兩 隻 母 雞 所 生 下 來 的? we( ) 1. 接 續 詞.Rudan ta cbeyo we; irih so ini puuyas; uka ta naq patis han, wano ba kari nanaq. 我 們 祖 先 沒 讀 過 書 ; 因 為 本 族 沒 有 文 字 ; 僅 有 語 言 [ Toda kida Truku we] weewa( ) 1. 小 姐 ; 姑 娘.Weewa mpneyah inu ka nii? 這 位 小 姐 是 哪 裡 人? [ Toda wowa Truku wauwa] wili( ) 1. 水 蛭.Egu wili yqeyaq cbeyo. 以 前 田 裡 水 蛭 很 多 [ Toda wili Truku wili] witan( ) 參 照 uwic 1. 催 熟.Witan daha gas mgbtunux ka blebun klaun maku. 我 所 知 道 的 是, 他 們 以 石 塊 狀 的 電 石 來 催 熟 香 蕉 witi( ) 參 照 uwic 1. 催 熟 ( 祈 使 ).Witi blebun nii han, kii si ini beyo mhada. 先 催 熟 這 香 蕉, 這 樣 會 比 較 快 成 熟 Phdagi han blebun ga, muuwic de witi denu. 先 曬 這 香 蕉 等 他 軟 了 之 後 就 可 以 催 熟 了 [ Toda wici Truku wici] witun( ) 參 照 uwic 1. 催 熟.Ga mu witun blebun ga di. 我 正 在 催 熟 那 個 香 蕉 [ Toda witun ] yaani( ) 1. 可 能 ( 或 許 ).Yaani ba kiya dgiyaq nsaan daha phuling detama mu da. 那 可 能 就 是 我 爸 爸 他 們 曾 去 狩 獵 的 ( 那 座 ) 山 林 [ Truku yabi] Page 390 of 393

391 yahan( ) 參 照 eyah 1. 女 性 的 月 經.Nii ku yahan wa, kii mnarux nbuyas mu. 因 我 經 期 來 了, 所 以 我 肚 子 在 痛 [ Toda yahan Truku yahan] yahi( ) 參 照 eyah 1. 來 ( 祈 使 ).Yahi mita laqi su si bubu su. 你 媽 媽 叫 你 去 看 你 的 孩 子 [ Toda yahi Truku yahi] yaho( ) 參 照 eyah 1. 來.Yaho ta mita kusun da. Teta hmuwa mesa ka pnrngagan daha. 我 們 明 天 再 來 看 吧 看 看 他 們 討 論 結 果 如 何 [ Toda yahi Truku yahi] yahun( ) 參 照 eyah 1. 來.Yahun daha smmalu knuwan di eluw qsiya ta nii? 他 們 什 麼 時 候 才 會 來 修 復 我 們 的 水 圳? [ Toda yahun Truku yahun] yakang( ) 1. 水 壺.Gaga mbuwa qsiya yakang di. 水 壺 的 水 開 了 [ Toda yakang Truku yakang] yaku( ) 1. 我 ( 代 名 詞 ).Yaku ka wada mimah qsiya mneniq hini di. ( 放 ) 在 這 裡 的 水 是 我 喝 掉 的 [ Toda yaku ] yami( ) 1. 我 們 ( 代 名 詞 ).Mesa tama mu rudan, mddayo miyan meepah yami cbeyo mesa. 我 祖 父 說, 以 前 我 們 是 互 相 幫 忙 工 作 的 [ Toda yami ] yamu( ) 1. 你 們 ( 複 數 ; 第 二 人 稱 ; 主 格 ).Maha nami mapa qhuni ka yami ma; osa bubul qsiya ka yamu. 我 們 去 揹 柴 火 ; 妳 們 去 及 挑 水 [ Toda yamu Truku yamu] yapu( ) 1. 類 兔 唇.Ani naq so yapu muhing seediq we, iya ba kesa yapu; tmsiiyax seediq so kiya rmengo. 即 使 別 人 的 鼻 子 附 近 有 唇 裂 的 模 樣,( 我 們 ) 絕 對 不 可 以 說 唇 裂 的 人 ; 那 麼 說 是 辱 罵 別 人 [ 不 論 是 天 生 的 或 是 後 天 造 成 的 唇 裂 現 象, 本 族 都 稱 yapu ] yawi( ) 1. 將 火 源 移 除.Yawi puniq ga di Pawan; mhada ido ga di. Pawan, 把 柴 火 移 除 了 吧 ; 飯 已 煮 熟 了 yayu( ) 1. 刀.Smkuxun riyung madis yayu mosa neepah ka tama mu. 我 爸 爸 上 山 的 時 候 喜 歡 帶 刀 具 [ Toda yayu Truku yayu] Page 391 of 393

392 yayung( ) 參 照 yayu 1. 河 流.Mosa miyan lmanguy yayung. 我 們 去 河 裡 游 泳 [ Toda yayung Truku qbulic] ye( ) 參 照 yayu 1. 疑 問 詞.Ye su maha kusun duri? 你 明 天 也 要 去 嗎? Ye ga taqi ka Umin nana? Umin 還 再 睡 覺 嗎? [ Toda ya Truku ya] yexan( ) 參 照 eyux 1. 一 定 要 做 某 事 ; 勉 強.Yexan ku na bale madis sapah na ka Puhuk. Puhuk 一 定 要 帶 我 到 他 的 家 yexi( ) 參 照 eyux 1. 勉 強 ( 祈 使 ).Iya nanaq yexi madis de ini naq mkmosa ka Awe. Awe 不 想 去 的 話, 就 不 要 勉 強 帶 她 去 yexun( ) 參 照 eyux 1. 強 迫 某 人 做 某 事.Yexun daha piimah sino ka Utun Walis, asi lux bsukan di. 他 們 強 要 Utun Walis 喝 酒, 害 得 他 酒 醉 了 [ Toda pkeyhun Truku yaxun] yhani( ) 參 照 eyah 1. 為 某 事 而 來 ( 祈 使 ).Yhani tikuh pure ido laqi han kesa bubu su. 跟 妳 媽 媽 說, 先 來 為 小 孩 煮 飯 [ Toda yhani Truku yhani] ymqeyaq( ) 參 照 qeyaq 1. 塗 鴉 ; 亂 劃.Iya mhmeti ymqeyaq ka patis. 書 不 要 亂 塗 鴉 yome( ) 1. 結 婚.Yome de kari Tanah Tunux uxe kari seediq. Yome 這 個 詞 是 日 語, 不 是 賽 德 克 語 [ 日 ] yongnense( ) 1. 四 年 級.Muuyas ku gako alang cbeyo we, ani ku dehuk yongnense nana we, ini ku kela rmengo kari Telu dungan. 我 以 前 在 部 落 的 小 學 唸 書 時, 即 使 讀 到 四 年 級 我 還 是 不 會 說 國 語 [ Toda yongnense Truku yongnense] yqeyaq( ) 參 照 qeyaq 1. 水 田.Maha ku tmabul yqeyaq mu sipo. 我 要 到 對 岸 的 田 裡 翻 土 [ Toda yuqiyaq Truku gqiyaq] yubing( ) 1. 郵 差.Meyah klaali yubing ka alang miyan. 郵 差 每 天 都 會 來 我 們 部 落 [ 日 ] yubiwa( ) 1. 戒 指.Bnege na bubu mu yubiwa nii. 這 個 戒 指 是 我 媽 媽 給 的 [1. Toda yubiwa Truku yubiwa 2. 日 ] yumo( ) 1. 稗 子.Wada lmamu yumo paye debubu mu. 我 媽 媽 她 們 到 田 裡 撿 採 稗 子 Page 392 of 393

393 yupan( ) 參 照 iyuk 1. 吹 ( 氣 ).Yupan na bino cubu kii ma; wada peruq di. 他 吹 著 那 氣 球 ; 那 氣 球 就 破 了 Yupan mu quwaq ka cubu bnaruy laqi ma, bale ini qperuq. 我 用 嘴 吹 著 孩 子 們 買 來 的 氣 球 ; 但 那 氣 球 沒 破 掉 [ Toda yupan ] yupi( ) 參 照 iyuk 1. 吹.Yupi tikuh cubu nii wa, tthiqan laqi nii. 把 這 氣 球 吹 起 來, 這 些 小 朋 友 們 要 拿 來 玩 耍 [ Toda yupi ] yupun( ) 參 照 iyuk 1. 吹.Wada yupun bgihur da dnamux behing na Iyung Kumu. Iyung Kumu 工 寮 的 屋 頂 被 風 吹 掉 了 [ Toda yupun Truku yupun] yux( ) 1. 累.Yux bale Dakis! Chedil su saapa wa. Dakis,( 我 ) 好 累 呀! 你 揹 起 來 很 重 耶 yxeyux( ) 1. 木 心.Saadux yxeyux na qhuni nii. 這 棵 樹 的 木 心 很 硬 [ Toda ihiyux ] yyahan( ) 參 照 eyah 1. 經 常 來 的 地 方.Nii yyahan mimah qsiya boyak. 這 裡 就 是 野 豬 經 常 來 喝 水 的 地 方 [ Toda yayahan ] zunsa( ) 1. 警 察 ; 巡 佐.Uxe zunsa ka Umin. sense ka heya han ma, koco saya di. Umin 不 是 警 察 他 本 來 是 老 師, 現 在 是 校 長 了 [1. Toda keyacu Truku kesacu 2. 日 ] Page 393 of 393

寫 作 背 景 導 讀 [98] L Lyman Frank Baum 1856-1919 1882 1886 1900 1939

寫 作 背 景 導 讀 [98] L Lyman Frank Baum 1856-1919 1882 1886 1900 1939 綠 野 仙 蹤 繪 本 創 意 教 案 教 案 設 計 / 朱 秀 芳 老 師 28 寫 作 背 景 導 讀 [98] L Lyman Frank Baum 1856-1919 1882 1886 1900 1939 故 事 簡 介 綠 野 仙 蹤 心 得 分 享 [99] 處 處 有 仙 蹤 繪 本 創 意 教 案 設 計 者 : 朱 秀 芳 適 用 年 級 : 授 課 時 間 :200 教 學

More information

<4D6963726F736F667420576F7264202D20B3E6A4B830312D2D2DBCC6BD75BB50BEE3BCC6AABAA55BB4EEB942BAE22E646F6378>

<4D6963726F736F667420576F7264202D20B3E6A4B830312D2D2DBCC6BD75BB50BEE3BCC6AABAA55BB4EEB942BAE22E646F6378> 國 中 數 學 基 本 學 習 內 容 補 救 教 材 第 一 冊 一 -1 單 元 一 數 線 與 整 數 的 加 減 運 算 主 題 一 正 數 負 數 的 意 義 一 正 數 和 負 數 : 尋 找 寶 藏 北 西 東 小 明 南 小 明 無 意 間 得 到 了 一 張 藏 寶 圖, 圖 上 的 黑 點 代 表 小 明 現 在 站 的 地 方, 每 個 腳 印 都 代 表 1 步 若 要 在

More information

life930106

life930106 下 象 棋 暗 棋 一 象 棋 是 什 麼? 象 棋 是 中 國 老 祖 先 發 明 的, 下 象 棋 可 以 讓 頭 腦 變 聰 明, 所 以 象 棋 是 益 智 遊 戲 象 棋 的 棋 子 有 二 種 顏 色 : 黑 色 和 紅 色 請 你 數 一 數, 總 共 有 多 少 個 棋 子? - 1 - 休 閒 教 育 領 域 教 材 範 例 紅 色 的 棋 子 有 16 個 黑 色 的 棋 子 也

More information

內 政 統 計 通 報

內 政 統 計 通 報 內 政 統 通 報 一 一 年 第 四 週 100 年 居 家 服 務 使 用 者 度 調 查 結 果 內 政 部 統 處 8 成 5 的 居 家 服 務 使 用 者 對 居 家 服 務 所 提 供 的 各 項 服 務 表 示 有 7 成 5 表 示 會 介 紹 他 人 使 用 有 接 受 居 家 服 務 所 提 供 的 協 助 洗 澡 協 助 換 穿 衣 服 協 助 吃 飯 協 助 起 床 站 立

More information

16

16 序 1 16 序 2 KK KK KK KK KK KK 溫 溫 KK KK 周 婉 芬 博 士 2016 年 5 月 前 言 平 安 健 康 便 好 了 16 10 ICU ICU 26 300 26 10 ICU ICU 曾 錦 強 2016 年 5 月 目 錄 Chapter 1 家 庭 親 子 關 係 1.1 多 存 款 入 關 係 戶 口 2 1.2 不 傷 關 係 管 學 業 12 1.5

More information

6-1-1極限的概念

6-1-1極限的概念 選 修 數 學 (I-4 多 項 式 函 數 的 極 限 與 導 數 - 導 數 與 切 線 斜 率 定 義. f ( 在 的 導 數 : f ( h 對 實 函 數 f ( 若 極 限 存 在 h h 則 稱 f ( 在 點 可 微 分 而 此 極 限 值 稱 為 f ( 在 的 導 數 以 f ( 表 示 f ( f ( 函 數 f ( 在 的 導 數 也 可 以 表 成 f ( 註 : 為 了

More information

3 3 3 3

3 3 3 3 跟 我 一 起 做 飯 吧! 金 來 沅 的 料 理 日 記 3 3 3 3 4 序 好 好 為 自 己 做 一 頓 飯 5 Prologue 6 2008 11 7 Prologue Contents 4 Prologue 開 始 之 前 請 先 詳 讀 一 遍! 12 14 16 3 17 18 20 21 Mon AM 08 ' 00 懷 念 媽 媽 廚 藝 的 日 子, 媽 媽 的 拿 手

More information

二 兒 歌 選 用 情 形 ( ) 2 ( ) ( ) 1. 158 2.

二 兒 歌 選 用 情 形 ( ) 2 ( ) ( ) 1. 158 2. 兒 歌 內 容 分 析 ~ 以 台 灣 省 教 育 廳 發 行 之 大 單 元 活 動 設 計 內 之 兒 歌 為 例 ~ 摘 要 82 76 158 一 兒 歌 類 目 的 分 布 情 形 ( ) 26 23 22 16 61 38.6 16.5 ( ) 二 兒 歌 選 用 情 形 ( ) 2 ( ) ( ) 1. 158 2. 第 一 章 緒 論 第 一 節 研 究 動 機 79 第 二 節 研

More information

五 四 五 說 ( 代 序 ) 李 澤 厚 劉 再 復 I I II IV V VII 第 一 篇 五 四 新 文 化 運 動 批 評 提 綱 001 003 006 009 011 014 019 附 論 一 中 國 貴 族 精 神 的 命 運 ( 提 綱 ) 021 021 022 026 02

五 四 五 說 ( 代 序 ) 李 澤 厚 劉 再 復 I I II IV V VII 第 一 篇 五 四 新 文 化 運 動 批 評 提 綱 001 003 006 009 011 014 019 附 論 一 中 國 貴 族 精 神 的 命 運 ( 提 綱 ) 021 021 022 026 02 劉 再 復 著 與 李 澤 厚 李 歐 梵 等 共 論 五 四 共 鑒 五 四 五 四 五 說 ( 代 序 ) 李 澤 厚 劉 再 復 I I II IV V VII 第 一 篇 五 四 新 文 化 運 動 批 評 提 綱 001 003 006 009 011 014 019 附 論 一 中 國 貴 族 精 神 的 命 運 ( 提 綱 ) 021 021 022 026 028 附 論 二 誰 是

More information

sle cover 1

sle cover 1 給 愛 尋 根 究 底 的 青 少 年 紅 斑 狼 瘡 冷 知 識 鳴 謝 給 愛 尋 根 究 底 的 青 少 年 紅 斑 狼 瘡 冷 知 識 ~ Hospital for Special Surgery 2003 For Inquiring Teens With LUPUS ~ Our Thoughts, Issues & Concerns Nichole Niles 為 什 麼 會 有 這 本

More information

所 3 學 分 課 程, 及 兩 門 跨 領 域 課 程 共 6 學 分 以 上 課 程 學 生 在 修 課 前, 必 須 填 寫 課 程 修 課 認 定 表, 經 班 主 任 或 指 導 教 授 簽 名 後 始 認 定 此 課 程 學 分 ) 10. 本 規 章 未 盡 事 宜, 悉 依 學 位

所 3 學 分 課 程, 及 兩 門 跨 領 域 課 程 共 6 學 分 以 上 課 程 學 生 在 修 課 前, 必 須 填 寫 課 程 修 課 認 定 表, 經 班 主 任 或 指 導 教 授 簽 名 後 始 認 定 此 課 程 學 分 ) 10. 本 規 章 未 盡 事 宜, 悉 依 學 位 95 年 訂 定 96 年 11 月 修 正 97 年 10 月 修 正 100 年 2 月 修 正 101 年 4 月 修 正 102 年 1 月 修 正 103 年 4 月 修 正 103 學 年 度 入 學 新 生 適 用, 舊 生 可 比 照 適 用 1. 研 究 生 須 於 入 學 後 第 二 學 期 開 學 前 選 定 指 導 教 授, 經 課 程 委 員 會 認 定 後 方 得 繼 續

More information

75 叁 積 木 遊 戲 的 教 學 功 能 一 促 進 體 能 發 展 二 發 展 社 會 技 巧 Ramsey 1991 Beaty 1995 ( ) ( ) ( ) 三 學 習 情 緒 處 理 國 教 之 友 第 59 卷 第 3 期 19

75 叁 積 木 遊 戲 的 教 學 功 能 一 促 進 體 能 發 展 二 發 展 社 會 技 巧 Ramsey 1991 Beaty 1995 ( ) ( ) ( ) 三 學 習 情 緒 處 理 國 教 之 友 第 59 卷 第 3 期 19 75 叁 積 木 遊 戲 的 教 學 功 能 一 促 進 體 能 發 展 二 發 展 社 會 技 巧 Ramsey 1991 Beaty 1995 ( ) ( ) ( ) 三 學 習 情 緒 處 理 國 教 之 友 第 59 卷 第 3 期 19 四 增 進 認 知 體 驗 五 提 升 語 言 層 次 六 激 發 創 造 力 發 展 88 肆 幼 兒 在 積 木 遊 戲 上 的 發 展 過 程 86

More information

CONTENTS 訓 練 內 容 設 計 法 056 淡 季 期 的 訓 練 058 旺 季 期 的 訓 練 060 針 對 爬 坡 賽 的 訓 練 內 容 062 賽 後 的 資 料 分 析 064 067 PART4/ 鏑 木 毅 先 生 的 建 言 活 用 於 越 野 路 跑 的 心 跳 訓

CONTENTS 訓 練 內 容 設 計 法 056 淡 季 期 的 訓 練 058 旺 季 期 的 訓 練 060 針 對 爬 坡 賽 的 訓 練 內 容 062 賽 後 的 資 料 分 析 064 067 PART4/ 鏑 木 毅 先 生 的 建 言 活 用 於 越 野 路 跑 的 心 跳 訓 BOOK 山 與 溪 谷 社 編 堀 內 一 雄 執 筆 蕭 雲 菁 譯 CONTENTS 訓 練 內 容 設 計 法 056 淡 季 期 的 訓 練 058 旺 季 期 的 訓 練 060 針 對 爬 坡 賽 的 訓 練 內 容 062 賽 後 的 資 料 分 析 064 067 PART4/ 鏑 木 毅 先 生 的 建 言 活 用 於 越 野 路 跑 的 心 跳 訓 練 068 心 率 計 為

More information

山 與 海 對 話 推 薦 序 推 薦 序 山 與 海 對 話

山 與 海 對 話 推 薦 序 推 薦 序 山 與 海 對 話 著 山 與 海 對 話 推 薦 序 推 薦 序 山 與 海 對 話 蘭 嶼 行 醫 記 山 與 海 對 話 推 薦 序 蘭 嶼 行 醫 記 山 與 海 對 話 推 薦 序 蘭 嶼 行 醫 記 山 與 海 對 話 推 薦 序 蘭 嶼 行 醫 記 自 序 記 三 年 八 個 月 蘭 嶼 行 醫 日 子 記 三 年 八 個 月 蘭 嶼 行 醫 日 子 推 薦 序 山 與 海 對 話 / 吳 錦 發 自 序

More information

Microsoft Word - 稱謂表-v4.doc

Microsoft Word - 稱謂表-v4.doc 稱 謂 表 目 錄 一 父 系 家 族 長 輩 稱 謂... 2 二 母 系 家 族 長 輩 稱 謂... 3 三 父 母 稱 謂... 3 四 家 族 同 輩 稱 謂... 3 五 夫 婦 及 子 女 稱 謂... 3 六 妻 外 家 家 族 稱 謂... 3 七 夫 家 家 族 稱 謂... 3 八 姻 親 家 族 稱 謂 因 結 婚 而 形 成 的 親 屬 關 係... 3 九 其 他 稱 謂...

More information

授 課 老 師 章 節 第 一 章 教 學 教 具 間 3 分 鐘 粉 筆 CNC 銑 床 教 學 內 容 CNC 銑 床 之 基 本 操 作 教 材 來 源 數 值 控 制 機 械 實 習 Ⅰ 1. 了 解 CNC 銑 床 的 發 展 2. 了 解 CNC 銑 床 刀 具 的 選 用 3. 了 解

授 課 老 師 章 節 第 一 章 教 學 教 具 間 3 分 鐘 粉 筆 CNC 銑 床 教 學 內 容 CNC 銑 床 之 基 本 操 作 教 材 來 源 數 值 控 制 機 械 實 習 Ⅰ 1. 了 解 CNC 銑 床 的 發 展 2. 了 解 CNC 銑 床 刀 具 的 選 用 3. 了 解 台 中 市 財 團 法 人 光 華 高 級 工 業 職 業 學 校 專 業 科 目 - 數 值 控 制 機 械 教 案 本 適 用 科 別 : 機 械 科 製 圖 科 編 寫 單 位 : 光 華 高 工 機 械 製 圖 科 授 課 老 師 章 節 第 一 章 教 學 教 具 間 3 分 鐘 粉 筆 CNC 銑 床 教 學 內 容 CNC 銑 床 之 基 本 操 作 教 材 來 源 數 值 控 制 機

More information

BSP 烤箱 - 封面-2

BSP 烤箱 - 封面-2 BSPO615 使 用 及 安 裝 說 明 書 總 代 理 優 氏 集 團 客 林 渥 股 份 有 限 公 司 台 北 市 內 湖 區 行 愛 路 69 號 2 樓 TEL 02-2794 2588 FAX 02-2794 3789 台 中 市 北 屯 區 后 庄 路 1080-12 號 TEL 04-2422 0958 FAX 04-2422 0938 高 雄 市 左 營 區 政 德 路 633

More information

肆 研 究 方 法 進 行 本 研 究 前, 我 們 首 先 對 研 究 中 所 用 到 名 詞 作 定 義 定 義 : 牌 數 : 玩 牌 時 所 使 用 到 撲 克 牌 數 次 數 : 進 行 猜 心 術 遊 戲 時, 重 複 分 牌 次 數 數 : 進 行 猜 心 術 遊 戲 時, 每 次 分

肆 研 究 方 法 進 行 本 研 究 前, 我 們 首 先 對 研 究 中 所 用 到 名 詞 作 定 義 定 義 : 牌 數 : 玩 牌 時 所 使 用 到 撲 克 牌 數 次 數 : 進 行 猜 心 術 遊 戲 時, 重 複 分 牌 次 數 數 : 進 行 猜 心 術 遊 戲 時, 每 次 分 摘 要 魔 術 師 讀 心 術 背 後 到 底 藏 了 多 少 祕 密? 一 般 觀 眾 心 裡 常 有 著 這 句 話 本 研 究 我 們 破 解 了 魔 術 師 透 過 數 學 規 律 加 上 置 中 手 法 完 成 一 連 串 騙 人 撲 克 牌 遊 戲, 也 學 會 了 如 何 透 過 整 理 表 格 方 式, 來 找 出 數 學 規 律, 也 更 懂 得 如 何 把 簡 單 數 學 技 巧

More information

CONTENTS 54 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 65 66 67 69 70 72 芪 73 74 芪 75 芪 76 芪 77 芪 78 81 82 83 84 85 86 87 88

CONTENTS 54 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 65 66 67 69 70 72 芪 73 74 芪 75 芪 76 芪 77 芪 78 81 82 83 84 85 86 87 88 2 9 10 11 13 17 18 20 22 23 24 27 28 29 30 32 34 35 37 38 41 42 43 45 46 47 47 49 50 52 CONTENTS 54 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 65 66 67 69 70 72 芪 73 74 芪 75 芪 76 芪 77 芪 78 81 82 83 84 85 86 87 88 91

More information

(Microsoft Word - 3-3 \245\277\244\361\273P\244\317\244\361.doc)

(Microsoft Word - 3-3 \245\277\244\361\273P\244\317\244\361.doc) 觀 念 篇 關 係 式 描 述 兩 個 變 數 x 與 y 之 間 關 係 的 數 學 式 子 例 題 練 習 1. 時 速 60 (km/h) 前 進, 求 距 離 y ( 公 里 ) 與 時 間 x ( 小 時 ) 的 關 係 式 關 係 式 就 是 描 述 兩 個 變 數 x 與 y 之 間 關 係 的 數 學 式 子 例 如 :y=60x 2. 媽 媽 的 年 齡 (x 歲 ) 比 女 兒

More information

22 8 2005 15 Guji Guji 12 14 (Peter Pan Prize) 2013 2014 2014 2015 2014 NSO NSO& 2014 Guji Guji 20

22 8 2005 15 Guji Guji 12 14 (Peter Pan Prize) 2013 2014 2014 2015 2014 NSO NSO& 2014 Guji Guji 20 第 二 十 七 屆 信 誼 幼 兒 文 學 獎 1987 27 126 76 22 8 2005 15 Guji Guji 12 14 (Peter Pan Prize) 2013 2014 2014 2015 2014 NSO NSO& 2014 Guji Guji 20 27 70% 27 501 42% 第 二 十 七 屆 信 誼 幼 兒 文 學 獎 得 獎 作 品 / / / 圖 畫 書 創

More information

Microsoft Word - 10100000191.doc

Microsoft Word - 10100000191.doc 臺 灣 集 中 保 管 結 算 所 股 份 有 限 公 司 辦 理 認 購 ( 售 ) 權 證 帳 簿 劃 撥 作 業 配 合 事 項 部 分 條 文 修 正 條 文 對 照 表 附 件 1 修 正 條 文 現 行 條 文 說 明 第 五 章 認 購 ( 售 ) 權 證 之 權 利 行 使 第 一 節 認 購 權 證 採 證 券 給 付 或 以 證 券 給 付 之 認 購 權 證 發 行 人 得 選

More information

第 6. 節 不 定 積 分 的 基 本 公 式 我 們 可 以 把 已 經 知 道 反 導 函 數 之 所 有 函 數 都 視 為 不 定 積 分 的 基 本 公 式 基 本 公 式 涵 蓋 的 範 圍 愈 大, 我 們 求 解 積 分 就 愈 容 易, 但 有 記 憶 不 易 的 情 事 研 讀

第 6. 節 不 定 積 分 的 基 本 公 式 我 們 可 以 把 已 經 知 道 反 導 函 數 之 所 有 函 數 都 視 為 不 定 積 分 的 基 本 公 式 基 本 公 式 涵 蓋 的 範 圍 愈 大, 我 們 求 解 積 分 就 愈 容 易, 但 有 記 憶 不 易 的 情 事 研 讀 第 6. 節 反 導 函 數 與 不 定 積 分 定 義 6.. 反 導 函 數 說 明 : 第 六 章 求 積 分 的 方 法 若 F( ) f ( ), Df, 則 F ( ) 為 f( ) 之 反 導 函 數 (antierivative) () 當 F ( ) 為 f( ) 之 反 導 函 數 時, 則 F( ) C,C 為 常 數, 亦 為 f( ) 之 反 導 函 數 故 若 反 導 函

More information

骨 折 別 日 數 表 1. 鼻 骨 眶 骨 ( 含 顴 骨 ) 14 天 11. 骨 盤 ( 包 括 腸 骨 恥 骨 坐 骨 薦 骨 ) 40 天 2. 掌 骨 指 骨 14 天 12. 臂 骨 40 天 3. 蹠 骨 趾 骨 14 天 13. 橈 骨 與 尺 骨 40 天 4. 下 顎 ( 齒

骨 折 別 日 數 表 1. 鼻 骨 眶 骨 ( 含 顴 骨 ) 14 天 11. 骨 盤 ( 包 括 腸 骨 恥 骨 坐 骨 薦 骨 ) 40 天 2. 掌 骨 指 骨 14 天 12. 臂 骨 40 天 3. 蹠 骨 趾 骨 14 天 13. 橈 骨 與 尺 骨 40 天 4. 下 顎 ( 齒 查 詢 本 公 司 資 訊 公 開 說 明 文 件, 請 上 本 公 司 網 站, 南 山 產 物 團 體 傷 害 保 險 傷 害 醫 療 保 險 給 付 ( 日 額 型 ) 附 加 條 款 ( 主 要 給 付 項 目 : 傷 害 醫 療 保 險 金 日 額 保 險 金 ) 100.05.27(100) 美 亞 保 精 字 第 0097 號 函 備 查 101.08.08(101) 美 亞 保 精

More information

題 目 : 箭 在 弦 上 -- 弓 箭 祕 密 再 探 究 摘 要 在 上 的 研 究 之 中, 我 們 列 舉 出 仍 未 探 討 的 題 目 及 問 題, 利 用 這 的 研 究 課 程 加 以 驗 證 在 實 驗 結 果 中 發 現, 加 入 箭 頭 有 助 於 落 點 的 集 中, 而 加

題 目 : 箭 在 弦 上 -- 弓 箭 祕 密 再 探 究 摘 要 在 上 的 研 究 之 中, 我 們 列 舉 出 仍 未 探 討 的 題 目 及 問 題, 利 用 這 的 研 究 課 程 加 以 驗 證 在 實 驗 結 果 中 發 現, 加 入 箭 頭 有 助 於 落 點 的 集 中, 而 加 中 華 民 國 第 52 屆 中 小 學 科 學 展 覽 會 作 品 說 明 書 類 別 : 物 理 類 科 別 : 自 然 科 組 別 : 國 小 組 作 品 名 稱 : 箭 在 弦 上 -- 弓 箭 祕 密 再 探 究 關 鍵 詞 : 弓 箭 箭 頭 落 點 飛 行 距 離 編 號 : 題 目 : 箭 在 弦 上 -- 弓 箭 祕 密 再 探 究 摘 要 在 上 的 研 究 之 中, 我 們 列

More information

二零零六至零七年施政報告

二零零六至零七年施政報告 1 3 4 13 14 34 17 19 20 24 2 5 26 27 28 29 3 0 31 32 3 3 3 4 35 50 36 42 43 45 46 48 49 50 51 66 52 57 58 60 61 65 6 6 67 76 1. 2. 3. 1 4. 5. 6. CEPA 7. 8. 9. 2 10. 11. 12. 13. 3 14. 15. 16. 17. 4 18.

More information

Microsoft Word - 立法會十四題附件.doc

Microsoft Word - 立法會十四題附件.doc 附 件 一 公 務 員 資 歷 組 別 I. 資 歷 組 別 及 名 稱 資 歷 組 別 名 稱 1 無 需 中 學 會 考 五 科 及 格 2 中 學 會 考 證 書 第 一 組 : 需 要 香 港 中 學 會 考 五 科 及 格 的 第 二 組 : 需 要 香 港 中 學 會 考 五 科 及 格 並 具 相 當 經 驗 的 3 高 級 文 憑 及 文 憑 第 一 組 : 高 級 文 憑 第 二

More information

Layout 1

Layout 1 視 為 優 講 燈 1 講 開 場 簡 報 隨 齡 發 視 變 資 訊 討 論 檢 討 會 與 會 將 夠 幾 點 與 變 關 視 變 兩 種 視 習 慣 個 問 專 業 員 問 題 講 1 燈 2 隨 齡 長 會 視 變 視 變 會 動 變 難 閱 讀 電 腦 視 變 會 裡 絆 體 風 險 藥 護 務 駕 車 動 難 會 響 並 導 慮 鬱 過 適 當 應 對 視 變 繼 續 動 並 減 關 慮

More information

2.報考人數暨錄取或及格率按類科分_1試

2.報考人數暨錄取或及格率按類科分_1試 103 年 公 務 人 員 高 等 考 試 三 級 考 試 暨 普 通 考 試 ( 含 公 職 類 科 第 一 試 ) 報 考 人 數 暨 錄 取 或 及 格 率 按 類 科 分 報 考 人 數 到 考 人 數 類 科 別 需 用 人 數 錄 取 標 準 % % % % 錄 取 或 及 格 人 數 到 考 率 (%) 錄 取 或 及 格 率 (%) % % 總 到 考 率 總 及 格 率 119,959

More information

Microsoft Word - 玫瑰經

Microsoft Word - 玫瑰經 玫 瑰 經 聖 號 經 因 父 及 子 及 聖 神 之 名, 阿 門 信 經 我 信 唯 一 的 天 主, 全 能 的 聖 父, 天 地 萬 物, 無 論 有 形 無 形, 都 是 祂 所 創 造 的 我 信 唯 一 的 主 耶 穌 基 督 天 主 的 獨 生 子, 祂 在 萬 世 之 前, 由 聖 父 所 生, 祂 是 出 自 天 主 的 天 主, 出 自 光 明 的 光 明, 出 自 真 天 主

More information

printing.indd

printing.indd 上 帝 信 仰 與 古 代 中 國 13 基 督 教 之 景 教 在 唐 朝 傳 入 中 國 人 類 最 早 期 活 動 都 在 兩 河 流 域 一 帶 人 類 文 化 始 於 巴 比 倫 兩 河 流 域 14 圖 片 中 國 基 督 教 簡 史 挪 亞 三 子 後 裔 分 散 全 地, 中 國 人 是 閃 族 的 後 人 四 大 文 明 古 國 都 離 不 開 大 河 滋 潤 一 般 書 籍 所

More information

章節

章節 試 題 阿 財 每 年 年 初 存 入 銀 行 0000 元, 年 利 率 %, 每 年 計 息 一 次, () 若 依 單 利 計 息, 則 第 0 年 年 底 的 本 利 和 多 少? () 若 依 複 利 計 息, 則 第 0 年 年 底 的 本 利 和 約 為 多 少?( 近 似 值 :0 0 計 ) 編 碼 0044 難 易 中 出 處 高 雄 中 學 段 考 題 解 答 ()000 元

More information

三 婚 姻 成 長 63 奉 子 不 離 婚 63 家 庭 主 夫 不 丟 臉 66 做 家 事 的 福 報 69 家 暴 是 前 世 報 應? 72 太 太 為 什 麼 不 再 是 知 己? 75 外 遇 毀 掉 一 家 人 78 娶 外 籍 配 偶 無 法 解 決 問 題 81 娶 外 籍 配

三 婚 姻 成 長 63 奉 子 不 離 婚 63 家 庭 主 夫 不 丟 臉 66 做 家 事 的 福 報 69 家 暴 是 前 世 報 應? 72 太 太 為 什 麼 不 再 是 知 己? 75 外 遇 毀 掉 一 家 人 78 娶 外 籍 配 偶 無 法 解 決 問 題 81 娶 外 籍 配 方 外 看 紅 塵 家 庭 溝 通 目 錄 一 親 子 教 育 3 讓 孩 子 走 自 己 的 路 3 以 佛 心 陪 孩 子 成 長 7 我 不 是 小 流 氓 10 以 勉 勵 代 替 責 罵 13 尊 重 孩 子 的 意 願 16 悲 哀 小 皇 帝 19 青 少 年 為 何 迷 戀 網 路? 22 小 爸 媽 問 題 多 24 接 受 同 性 戀 兒 子 27 單 身 者 適 合 收 養 小

More information

關 懷 照 顧 者 小 冊 子 2

關 懷 照 顧 者 小 冊 子 2 關 懷 照 顧 者 小 冊 子 2 3 4 6 長 期 病 患 者 的 照 顧 者 很 多 時 需 要 24 小 時 全 天 候 照 顧 受 關 顧 者 這 無 疑 令 個 人 生 活 空 間 變 得 狹 窄 然 而, 故 事 中 的 受 訪 者 卻 能 把 握 時 間, 在 受 關 顧 者 上 學 後, 通 過 參 與 各 樣 義 工 活 動 充 實 自 已 ; 同 時, 亦 為 長 期 病

More information

國中數學基本學習內容補救教材 第二冊

國中數學基本學習內容補救教材 第二冊 五 -1 單 元 五 比 與 比 例 式 主 題 1 比 與 比 值 及 其 應 用 一 比 : 兩 個 數 量 以 : 區 隔, 藉 以 呈 現 兩 個 數 量 的 關 係 稱 為 比 例 如 : 一 年 四 班 有 15 個 男 生,18 個 女 生, 則 男 生 人 數 : 女 生 人 數 =15:18 練 習 大 小 兩 個 正 方 形 的 邊 長 各 為 3 公 分 與 2 公 分, 請

More information

實德證券網上交易系統示範

實德證券網上交易系統示範 實 德 證 券 網 上 交 易 系 統 示 範 實 德 證 券 網 上 交 易 系 統 分 別 提 供 增 強 版 及 標 準 版, 使 用 標 準 版 必 須 安 裝 JAVA, 標 準 版 自 動 更 新 戶 口 資 料, 而 使 用 增 強 版 則 不 必 安 裝 JAVA, 但 必 須 按 更 新 鍵 才 能 更 新 戶 口 資 料, 請 用 戶 根 據 實 際 需 要 選 擇 使 用 標

More information

Microsoft Word - 香港數學盃2016比賽模擬試題P3.docx

Microsoft Word - 香港數學盃2016比賽模擬試題P3.docx 香 港 數 學 盃 2016 模 擬 試 題 小 三 香 港 數 學 盃 2016 模 擬 試 題 小 學 三 年 級 卷 一 選 擇 題 限 時 20 分 鐘 1. 200 + 208 + 200 +195 + 192 +205 + 210 + 190 +207 +193=? A. 1800 B.1900 C.2000 D.2200 2. 947+(372-447)-572+1928-(267-72)-33

More information

《數學奠基活動模組示例》

《數學奠基活動模組示例》 02 學 年 就 是 要 學 好 數 學 (JUST DO MATH) - 子 計 畫 一 : 數 學 活 動 營 數 學 奠 基 活 動 模 組 示 例 : 分 數 假 帶 互 換 _ 國 小 三 四 年 級 桌 遊 活 動 名 稱 : 分 數 心 臟 病 編 號 : ( 由 主 辦 單 位 填 寫 ) 設 計 者 : 新 竹 縣 蔡 寶 桂 老 師 壹 活 動 器 材 : 一 分 數 撲 克 牌,

More information

時間問題

時間問題 解 難 之 趣 屯 門 區 小 學 數 學 比 賽 特 刊 第 十 六 屆 二 零 零 六 年 四 月 二 十 二 日 時 間 問 題 驟 眼 看 去, 時 間 問 題 很 容 易, 要 中 學 生 去 解 決 連 小 學 生 都 可 以 輕 易 解 決 的 戇 居 題 目, 簡 直 有 點 侮 辱 智 慧 不 過, 同 學 或 許 都 會 見 識 過 以 下 例 子 : 例 一 : 一 口 井 0

More information

長跨距暨挑高建築特殊結構系統之調查分析

長跨距暨挑高建築特殊結構系統之調查分析 第 一 章 1 2 3 4 第 二 章 5 6 7 8 1. 2. 9 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 10 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 11 第 三 章 p 12 b / B 0.75 13 p 14 15 D = l 20 +10 16 17 p l D l D l D 3 p 4 3 18 19 20 21 22 23 24 25

More information

目 錄 項 目 內 容 頁 數 1 手 機 要 求 3 2 登 記 程 序 3 3 登 入 程 序 4 4 輸 入 買 賣 指 示 6 5 更 改 指 示 14 6 取 消 指 示 18 7 查 詢 股 票 結 存 21 8 查 詢 買 賣 指 示 23 9 更 改 密 碼 24 10 查 詢 股

目 錄 項 目 內 容 頁 數 1 手 機 要 求 3 2 登 記 程 序 3 3 登 入 程 序 4 4 輸 入 買 賣 指 示 6 5 更 改 指 示 14 6 取 消 指 示 18 7 查 詢 股 票 結 存 21 8 查 詢 買 賣 指 示 23 9 更 改 密 碼 24 10 查 詢 股 流 動 股 票 買 賣 服 務 操 作 指 引 目 錄 項 目 內 容 頁 數 1 手 機 要 求 3 2 登 記 程 序 3 3 登 入 程 序 4 4 輸 入 買 賣 指 示 6 5 更 改 指 示 14 6 取 消 指 示 18 7 查 詢 股 票 結 存 21 8 查 詢 買 賣 指 示 23 9 更 改 密 碼 24 10 查 詢 股 價 及 指 數 26 11 切 換 語 言 及 登 出

More information

研究一:n人以『剪刀、石頭、布』猜拳法猜拳一次,決定一人勝

研究一:n人以『剪刀、石頭、布』猜拳法猜拳一次,決定一人勝 嘉 義 市 第 三 十 屆 中 小 學 科 學 展 覽 會 作 品 說 明 書 猜 拳 決 勝 負 的 最 佳 策 略 探 討 科 別 : 數 學 科 組 別 : 國 小 組 關 鍵 詞 : 剪 刀 石 頭 布 黑 白 猜 編 號 : 壹 摘 要 在 玩 遊 戲 時 往 往 需 要 運 用 猜 拳 剪 刀 石 頭 布 或 黑 白 猜 來 決 勝 負 或 是 分 組, 但 人 數 一 多, 便 無 法

More information

<4D6963726F736F667420576F7264202D20B3B0AEFCAAC5AD78AA41A8EEB1F8A8D2AAFEB9CF2E646F63>

<4D6963726F736F667420576F7264202D20B3B0AEFCAAC5AD78AA41A8EEB1F8A8D2AAFEB9CF2E646F63> 陸 海 空 軍 服 制 條 例 附 圖 中 華 民 國 96 年 11 月 7 日 總 統 府 公 報 第 6769 號 附 件 附 圖 一 : 軍 常 服 制 式 圖 附 圖 一 之 一 : 陸 軍 男 性 軍 官 士 官 士 兵 軍 常 服 一 茶 綠 色 大 盤 帽, 淺 茶 綠 色 襯 衣, 黑 色 領 帶 二 茶 綠 色 上 下 裝, 上 裝 為 翻 領 對 襟 式, 衣 襟 上 下 各

More information

證 券 簡 易 下 單 :2121 證 券 簡 易 下 單 1. 主 工 具 列 的 視 窗 搜 尋 器 直 接 輸 入 2121 2. 點 擊 主 選 單 證 券 專 區 下 單 特 殊 下 單 2121 證 券 簡 易 下 單 畫 面 說 明 1. 下 單 區 2. 個 股 行 情 資 訊 與

證 券 簡 易 下 單 :2121 證 券 簡 易 下 單 1. 主 工 具 列 的 視 窗 搜 尋 器 直 接 輸 入 2121 2. 點 擊 主 選 單 證 券 專 區 下 單 特 殊 下 單 2121 證 券 簡 易 下 單 畫 面 說 明 1. 下 單 區 2. 個 股 行 情 資 訊 與 下 單 :2111 證 券 快 速 下 單 1. 主 工 具 列 的 視 窗 搜 尋 器 直 接 輸 入 2111 2. 點 擊 主 選 單 證 券 專 區 下 單 一 般 下 單 2111 證 券 快 速 下 單 1. 點 擊 後, 可 選 擇 群 組 帳 號 或 單 一 帳 號, 選 擇 後 快 速 點 擊 滑 鼠 左 鍵 兩 下, 可 將 帳 號 完 成 登 錄 並 帶 入 視 窗 2. 點

More information

302B-1 豆 鼓 蒸 小 排 ( 蒸 ) 1. 蒜 頭 薑 蔥 紅 辣 椒 去 籽 切 末, 小 排 加 ( 醬 油 糖 ) 稍 醃 紅 辣 椒 蒜 切 末 小 排 加 : 鹽 味 精 糖 醬 油 胡 椒 粉 紅 辣 椒 末 蒜 末, 加 太 白 粉 水 等 醃 2. 薑 蒜 薑 蔥 辣 椒 末

302B-1 豆 鼓 蒸 小 排 ( 蒸 ) 1. 蒜 頭 薑 蔥 紅 辣 椒 去 籽 切 末, 小 排 加 ( 醬 油 糖 ) 稍 醃 紅 辣 椒 蒜 切 末 小 排 加 : 鹽 味 精 糖 醬 油 胡 椒 粉 紅 辣 椒 末 蒜 末, 加 太 白 粉 水 等 醃 2. 薑 蒜 薑 蔥 辣 椒 末 302A-1 芋 頭 燒 小 排 ( 紅 燒 ) 1. 芋 頭 排 骨 先 用 水 川 燙 約 2~3 分 鐘 撈 起 芋 頭 切 大 丁 蔥 切 段 薑 切 片 小 排 加 : 鹽 胡 椒 粉 酒 太 白 粉 水 醃 芋 頭 排 骨 先 油 炸 2. 接 著 將 川 燙 好 的 芋 頭 排 骨 一 起 入 鍋 燒 ( 水 淹 過 芋 頭 & 排 骨 ) 爆 香 薑 片 蔥 段, 加 水 紅 K 丁

More information

奇 妙 的 24 摘 要 從 撲 克 牌 中 隨 機 抽 取 4 張 牌 可 以 有 1820 種 牌 組, 在 這 1820 種 牌 組 中, 有 1362 組 可 經 由 四 則 運 算 的 方 式, 算 出 24 點, 有 458 組 無 解 快 速 求 解 的 方 法 有 相 加 法 因 數

奇 妙 的 24 摘 要 從 撲 克 牌 中 隨 機 抽 取 4 張 牌 可 以 有 1820 種 牌 組, 在 這 1820 種 牌 組 中, 有 1362 組 可 經 由 四 則 運 算 的 方 式, 算 出 24 點, 有 458 組 無 解 快 速 求 解 的 方 法 有 相 加 法 因 數 金 門 地 區 第 55 屆 中 小 學 科 學 展 覽 會 作 品 說 明 書 科 別 : 數 學 組 組 別 : 國 小 組 作 品 名 稱 : 奇 妙 的 24 關 鍵 詞 :24 點 四 則 運 算 ( 最 多 3 個 ) 編 號 :( 由 主 辦 單 位 填 寫 ) 奇 妙 的 24 摘 要 從 撲 克 牌 中 隨 機 抽 取 4 張 牌 可 以 有 1820 種 牌 組, 在 這 1820

More information

55202-er-ch03.doc

55202-er-ch03.doc 8 第 章 機 率 - 樣 本 空 間 與 事 件 列 出 擲 一 粒 骰 子 所 出 現 點 數 的 樣 本 空 間, 並 以 集 合 表 示 下 列 各 事 件 : A 是 出 現 點 數 為 偶 數 的 事 件, B 是 出 現 點 數 為 奇 數 的 事 件, C 是 出 現 點 數 大 於 的 事 件 骰 子 出 現 的 點 數 可 能 是,,, 4,5, 6, 因 此 出 現 點 數 的

More information

09

09 那 皮 麼 膚 喜 並 歡 不 保 像 養 想 品 像 中 08 09 cosmetic 減 少 數 量! 非 有 不 可 的 最 簡 化 清 單 梳 妝 檯 上 的 必 需 品 Jojoba Oil 10 Serum 偶 爾 在 某 些 日 子, 什 麼 也 別 搽 皮 膚 休 假 日 須 知 比 能 想 讓 像 自 中 己 簡 變 單 漂 亮 的 生 活 習 慣 44 45 就 寢 前, 集 中

More information

九 -2 國 中 數 學 基 本 學 習 內 容 補 救 教 材 第 六 冊 主 題 二 機 率 的 計 算 二 機 率 怎 麼 算? 想 一 想 : (1) 投 擲 一 枚 公 正 硬 幣 一 次, 會 出 現 哪 幾 種 情 形? 這 些 情 形 各 自 發 生 的 機 率 是 多 少? 會 不

九 -2 國 中 數 學 基 本 學 習 內 容 補 救 教 材 第 六 冊 主 題 二 機 率 的 計 算 二 機 率 怎 麼 算? 想 一 想 : (1) 投 擲 一 枚 公 正 硬 幣 一 次, 會 出 現 哪 幾 種 情 形? 這 些 情 形 各 自 發 生 的 機 率 是 多 少? 會 不 國 中 數 學 基 本 學 習 內 容 補 救 教 材 第 六 冊 九 -1 單 元 九 機 率 的 概 念 主 題 一 認 識 機 率 一 機 率 是 什 麼? 想 必 大 家 一 定 都 看 過 氣 象 預 報, 也 一 定 都 聽 過 降 雨 機 率 下 表 為 某 一 週 氣 象 預 報 : 日 期 9 /15 9/16 9/17 9/18 9/19 9/20 9/21 降 雨 機 率 10%

More information

Microsoft Word - 第四章.doc

Microsoft Word - 第四章.doc 第 四 章 - 試 分 別 說 明 組 合 邏 輯 電 路 與 序 向 邏 輯 電 路 之 定 義 解 : 組 合 邏 輯 電 路 由 基 本 邏 輯 閘 所 組 成 的 此 種 邏 輯 電 路 之 輸 出 為 電 路 所 有 輸 入 的 組 合 因 此 輸 出 狀 態 可 完 全 由 目 前 之 輸 入 來 決 定 而 組 合 邏 輯 電 路 之 示 意 圖 如 圖 所 a 示 ; 而 序 向 邏

More information

第八課 上廁所(補充)

第八課 上廁所(補充) 彰 化 縣 性 別 平 等 補 充 教 材 班 級 年 班 姓 教 師 老 師 智 能 障 礙 學 生 性 別 平 等 教 育 補 充 教 材 實 用 語 文 領 域 教 師 使 用 手 冊 教 學 活 動 一 參 考 活 動 1 引 起 動 機 以 教 學 提 示 機 投 影 幾 張 男 女 生 各 種 不 同 飾 相 關 圖 片 詢 問 學 生 你 覺 得 這 些 圖 片 是 什 麼 這 個 是

More information

校 長 遴 選 者 就 相 關 遴 選 事 項, 有 程 序 外 之 接 觸 遴 選 會 委 員 在 任 期 間 因 故 無 法 執 行 任 務 或 有 不 適 當 之 行 為 者, 由 各 該 主 管 機 關 解 聘 之 ; 其 缺 額, 依 第 一 項 至 第 五 項 規 定 聘 ( 派 ) 委

校 長 遴 選 者 就 相 關 遴 選 事 項, 有 程 序 外 之 接 觸 遴 選 會 委 員 在 任 期 間 因 故 無 法 執 行 任 務 或 有 不 適 當 之 行 為 者, 由 各 該 主 管 機 關 解 聘 之 ; 其 缺 額, 依 第 一 項 至 第 五 項 規 定 聘 ( 派 ) 委 高 級 中 等 學 校 校 長 遴 選 聘 任 及 辦 學 績 效 考 評 辦 法 修 正 對 照 表 中 華 民 國 一 百 零 二 年 十 二 月 二 十 日 教 育 部 臺 教 授 國 部 字 第 1020118431A 號 令 修 正 高 級 中 等 學 校 校 長 遴 選 聘 任 及 任 期 考 評 辦 法, 名 稱 並 修 正 為 高 級 中 等 學 校 校 長 遴 選 聘 任 及 辦

More information

27 中 國 海 洋 大 學 山 東 52 行 業 特 色 研 究 型 四 星 級 中 國 高 水 準 大 學 28 南 京 理 工 大 學 江 蘇 53 行 業 特 色 研 究 型 四 星 級 中 國 高 水 準 大 學 29 西 南 交 通 大 學 四 川 55 行 業 特 色 研 究 型 四

27 中 國 海 洋 大 學 山 東 52 行 業 特 色 研 究 型 四 星 級 中 國 高 水 準 大 學 28 南 京 理 工 大 學 江 蘇 53 行 業 特 色 研 究 型 四 星 級 中 國 高 水 準 大 學 29 西 南 交 通 大 學 四 川 55 行 業 特 色 研 究 型 四 2015 年 兩 岸 四 地 四 星 級 大 學 排 行 榜 序 號 1 大 連 理 工 大 學 遼 寧 31 中 國 研 究 型 四 星 級 中 國 高 水 準 大 學 2 西 北 工 業 大 學 陝 西 32 中 國 研 究 型 四 星 級 中 國 高 水 準 大 學 3 華 南 理 工 大 學 廣 東 33 中 國 研 究 型 四 星 級 中 國 高 水 準 大 學 4 湖 南 大 學 湖 南

More information

100 學 年 度 科 技 校 院 四 年 制 及 專 科 學 校 二 年 制 日 間 部 聯 合 登 記 分 發 入 學 各 校 系 科 組 學 程 總 成 績 統 計 表 ( 一 般 生 ) 類 別 代 碼 學 校 名 稱 系 科 組 學 程 名 稱 01 機 械 066 正 修 科 技 大 學

100 學 年 度 科 技 校 院 四 年 制 及 專 科 學 校 二 年 制 日 間 部 聯 合 登 記 分 發 入 學 各 校 系 科 組 學 程 總 成 績 統 計 表 ( 一 般 生 ) 類 別 代 碼 學 校 名 稱 系 科 組 學 程 名 稱 01 機 械 066 正 修 科 技 大 學 100 學 年 度 科 技 校 院 四 年 制 及 專 科 學 校 二 年 制 日 間 部 聯 合 登 記 分 發 入 學 各 校 系 科 組 學 程 總 成 績 統 計 表 ( 一 般 生 ) 類 別 代 碼 學 校 名 稱 系 科 組 學 程 名 稱 01 機 械 001 國 立 臺 灣 科 技 大 學 機 械 工 程 系 66 66 667.00 385.00 636.00 390.00 01

More information

1-1 各 種 包 裝 保 溫 情 形 ( 室 溫 組 ) 1-2 各 種 包 裝 保 溫 情 形 ( 風 組 ) 1-3 各 種 包 裝 保 溫 情 形 ( 噴 水 組 ) 1-4 各 種 包 裝 保 溫 情 形 ( 冰 箱 組 ) 1-5 報 紙 不 同 層 數 的 保 溫 情 形 1-6 塑

1-1 各 種 包 裝 保 溫 情 形 ( 室 溫 組 ) 1-2 各 種 包 裝 保 溫 情 形 ( 風 組 ) 1-3 各 種 包 裝 保 溫 情 形 ( 噴 水 組 ) 1-4 各 種 包 裝 保 溫 情 形 ( 冰 箱 組 ) 1-5 報 紙 不 同 層 數 的 保 溫 情 形 1-6 塑 包 包 暖 生 活 與 應 用 科 國 小 組 摘 要 (300 字 以 內 ) 今 年 冬 天 特 別 冷, 寒 流 來 襲 帶 著 強 烈 東 北 風, 夾 帶 著 低 溫 與 毛 毛 雨, 造 成 街 友 遊 民 的 死 亡, 但 有 另 一 個 奇 蹟, 登 山 走 散 的 老 翁, 靠 一 件 雨 衣 一 瓶 水 撐 過 5 度 低 溫 的 夜 晚, 所 以 我 們 進 行 一 連 串 實

More information

1010327

1010327 核 算 加 計 利 息 滯 納 金 滯 納 利 息 規 定 及 計 算 範 例 各 稅 法 對 納 稅 義 務 人 逾 期 繳 納 稅 款, 大 多 有 加 徵 滯 納 金 加 計 利 息 之 規 定, 而 逾 期 與 否, 應 以 繳 款 書 所 填 載 之 繳 納 期 間 繳 納 期 限 或 限 繳 日 期 為 準 認 定 之 各 代 收 稅 款 金 融 機 構 對 於 逾 期 繳 納 稅 款

More information

台中市29個行政區至中山醫學大學附設文心院區之交通路線規劃

台中市29個行政區至中山醫學大學附設文心院區之交通路線規劃 台 中 市 29 個 行 政 區 至 中 山 醫 學 大 學 附 設 文 心 院 區 之 交 通 路 線 規 劃 中 山 醫 學 大 學 附 設 醫 院 文 心 院 區 院 址 : 台 中 市 南 區 建 國 北 路 一 段 110 號 * 註 一 : 汽 以 95 無 鉛 汽 油 一 公 升 25 元 計 價 * 註 二 : 汽 油 耗 以 一 公 升 汽 油 可 跑 10 公 里 計 算 * 註

More information

LSM Chinese

LSM Chinese 第 六 十 一 篇 人 救 主 的 神 人 生 活 ( 二 ) 書 名 : 路 加 福 音 生 命 讀 經 第 六 十 一 篇 人 救 主 的 神 人 生 活 ( 二 ) 讀 經 : 希 伯 來 書 二 章 十 四 節 上, 十 六 至 十 七 節 上, 腓 立 比 書 二 章 六 至 八 節, 約 翰 福 音 一 章 一 節, 十 四 節, 五 章 三 十 節, 六 章 三 十 八 節 在 本 篇

More information

2 前 言 S E X S E X S E X 3 前 言 S E X 4 極 致 1 特 集 目 錄 前 言 2 1 讓 人 想 撒 嬌 12 真 心 話 13 讓 人 想 疼 可 14 找 女 友 時 較 少 選 擇 巨 15 有 大 16 也 有 精 神 上 快 感 17 揉 起 來 有 感 覺 18 女 性 會 變 得 無 從 抵 抗 19 男 性 憧 憬 : 想 隨 心 所 欲 玩 弄 巨

More information

伸展操動作圖示與說明

伸展操動作圖示與說明 伸 展 操 動 作 圖 示 與 說 明 一 頸 部 伸 展 ( 向 前 ) ( 一 ) 伸 展 肌 肉 部 位 頸 部 1 頸 夾 肌 2 頭 夾 肌 3 枕 肌 1 採 站 立 姿 勢 2 將 頭 向 前 下 垂 3 雙 手 合 併 抱 頭 輕 微 下 壓 97 製 103.6.4 製 初 學 者 或 中 年 人 以 上 者 不 宜 以 雙 手 下 壓, 應 以 頭 部 自 然 前 垂 方 式,

More information

財 訊 雙 週 刊 2012 年 8 月 30 日 81 把 非 主 流 變 主 流 將 推 向 舞 辦 楚 並 因 此 功 將 推 向 請 要 複 製 這 樣 經 驗 當 年 讓 舞 上 引 起 注 目 生 1942 年 現 職 珠 寶 牌 Chi ha paura... 共 同 辦 人 暨 總

財 訊 雙 週 刊 2012 年 8 月 30 日 81 把 非 主 流 變 主 流 將 推 向 舞 辦 楚 並 因 此 功 將 推 向 請 要 複 製 這 樣 經 驗 當 年 讓 舞 上 引 起 注 目 生 1942 年 現 職 珠 寶 牌 Chi ha paura... 共 同 辦 人 暨 總 封 面 故 事 開 講 專 訪 楚 辦 人 海 斯. 巴 克 要 甩 掉 複 製 膽 秀 自 己 他 屢 獲 獎 知 將 送 上 舞 重 要 推 手 而 且 他 也 淵 源 甚 深 深 知 業 優 缺 點 財 訊 地 赴 專 訪 楚 辦 人 海 斯. 巴 克 以 他 協 助 打 天 豐 富 經 驗 娓 娓 道 對 建 議 www.wealth.com.tw 80 財 訊 雙 週 刊 2012 年 8

More information

2 飲 料 調 製 丙 級 技 術 士 技 能 檢 定 必 勝 寶 典 Beverage Modulation Preparation 應 考 綜 合 注 意 事 項 A1 A2 A3 A4 A5 A6 B7 B8 B9 B10 B11 B12 C13

2 飲 料 調 製 丙 級 技 術 士 技 能 檢 定 必 勝 寶 典 Beverage Modulation Preparation 應 考 綜 合 注 意 事 項 A1 A2 A3 A4 A5 A6 B7 B8 B9 B10 B11 B12 C13 1Part BEVERAGE MODULATION PREPARATION 2 飲 料 調 製 丙 級 技 術 士 技 能 檢 定 必 勝 寶 典 Beverage Modulation Preparation 應 考 綜 合 注 意 事 項 1. 980301 980302 980303 A1 A2 A3 A4 A5 A6 B7 B8 B9 B10 B11 B12 C13 C14 C15 C16

More information

簽 呈

簽      呈 台 新 證 券 投 資 信 託 股 份 有 限 公 司 公 告 中 華 民 國 105 年 5 月 4 日 台 新 投 (105) 總 發 文 字 第 00116 號 主 旨 : 本 公 司 經 理 之 台 新 亞 美 短 期 債 券 證 券 投 資 信 託 基 金 等 3 檔 基 金 ( 以 下 合 稱 本 基 金 ), 修 正 證 券 投 資 信 託 契 約 暨 配 合 修 正 公 開 說 明

More information

高 雄 市 政 府 頒 發 台 塑 公 司 儲 運 處 海 汙 防 治 優 良 感 謝 狀 #29 #30 李 永 得 副 市 長 ( 中 ) 與 海 洋 局 孫 志 鵬 局 長 ( 左 一 ) 在 6 月 12 日 於 市 政 會 議 上 頒 發 感 謝 狀 給 海 洋 團 隊 成 員, 本 公

高 雄 市 政 府 頒 發 台 塑 公 司 儲 運 處 海 汙 防 治 優 良 感 謝 狀 #29 #30 李 永 得 副 市 長 ( 中 ) 與 海 洋 局 孫 志 鵬 局 長 ( 左 一 ) 在 6 月 12 日 於 市 政 會 議 上 頒 發 感 謝 狀 給 海 洋 團 隊 成 員, 本 公 企 業 動 態 台 塑 園 地 得 獎 與 榮 耀 台 塑 林 園 廠 榮 獲 100 年 度 勞 工 安 全 衛 生 優 良 單 位 五 星 獎 (98 99 100 ) 100 101 7 3 54 高 雄 市 政 府 頒 發 台 塑 公 司 儲 運 處 海 汙 防 治 優 良 感 謝 狀 #29 #30 李 永 得 副 市 長 ( 中 ) 與 海 洋 局 孫 志 鵬 局 長 ( 左 一 ) 在

More information

103年新北市法制局消保官調查量販及超市標示及價格調查表

103年新北市法制局消保官調查量販及超市標示及價格調查表 105 年 新 北 市 法 制 局 消 保 官 調 查 量 販 及 超 市 粽 子 標 示 及 價 格 調 查 表 一 家 樂 福 ( 銷 售 品 項 約 35 訪 查 日 期 :105 年 5 月 30 日 項 次 品 名 規 格 及 內 容 物 去 年 售 價 今 年 售 價 漲 跌 情 形 1 呷 七 碗 規 格 : 每 顆 150 g/6 入 168 178 +6% 全 福 香 菇 粽 內

More information

頁 1 / 8 法 規 名 稱 : 公 務 人 員 俸 給 法 修 正 時 間 :97.1.16 第 一 條 ( 本 法 內 容 ) 公 務 人 員 之 俸 給, 依 本 法 行 之 第 二 條 ( 名 詞 定 義 ) 本 法 所 用 名 詞 意 義 如 下 : 一 本 俸 : 係 指 各 職 等 人 員 依 法 應 領 取 之 基 本 給 與 二 年 功 俸 : 係 指 各 職 等 高 於 本 俸

More information

Microsoft Word - 小論文-變性狗問卷調查.doc

Microsoft Word - 小論文-變性狗問卷調查.doc 篇 名 : 將 母 狗 變 性 來 解 決 流 浪 狗 問 題 之 問 卷 調 查 研 究 作 者 : 王 柏 勝 國 立 鹿 港 高 級 中 學 養 二 甲 班 柯 志 翰 國 立 鹿 港 高 級 中 學 養 二 甲 班 蔡 其 宏 國 立 鹿 港 高 級 中 學 養 二 甲 班 指 導 老 師 : 陳 光 烈 老 師 1 壹 前 言 流 浪 狗 的 問 題 存 在 已 久,( 註 一 ) 目 前

More information

(DP_MFP_Training

(DP_MFP_Training 影 印 機 操 作 說 明 1 人 性 化 操 作 面 板 超 大 液 晶 觸 控 面 板 : 容 易 觀 看 及 了 解 (192 x 72mm) 直 覺 性 操 作 面 板 設 計 : 由 上 而 下 由 左 至 右 的 消 費 者 直 覺 操 作 設 計 圖 形 化 界 面 : 所 有 功 能 一 目 了 然, 使 用 方 便 啟 動 統 一 式 設 計 : 全 系 列 相 同 操 作 界 面

More information

前 項 第 三 款 所 定 有 機 農 產 品 及 有 機 農 產 加 工 品 驗 證 基 準, 如 附 件 一 第 七 條 驗 證 機 構 受 理 有 機 農 產 品 及 有 機 農 產 加 工 品 之 驗 證, 應 辦 理 書 面 審 查 實 地 查 驗 產 品 檢 驗 及 驗 證 決 定 之

前 項 第 三 款 所 定 有 機 農 產 品 及 有 機 農 產 加 工 品 驗 證 基 準, 如 附 件 一 第 七 條 驗 證 機 構 受 理 有 機 農 產 品 及 有 機 農 產 加 工 品 之 驗 證, 應 辦 理 書 面 審 查 實 地 查 驗 產 品 檢 驗 及 驗 證 決 定 之 有 機 農 產 品 及 有 機 農 產 加 工 品 驗 證 管 理 辦 法 (101.06.07 修 正 ) 第 一 條 本 辦 法 依 農 產 品 生 產 及 驗 證 管 理 法 ( 以 下 簡 稱 本 法 ) 第 五 條 第 二 項 規 定 訂 定 之 第 二 條 本 辦 法 用 詞, 定 義 如 下 : 一 生 產 廠 ( 場 ): 指 在 國 內 生 產 加 工 分 裝 或 流 通 有 機

More information

<4D6963726F736F667420576F7264202D20B773A55FA5ABAC46A9B2BDC3A5CDA7BD313034A67EA6DC313035A67E33A4EBBFECB27AA9CAA74FA5ADB5A5ABC5BEC9B1A1A7CE>

<4D6963726F736F667420576F7264202D20B773A55FA5ABAC46A9B2BDC3A5CDA7BD313034A67EA6DC313035A67E33A4EBBFECB27AA9CAA74FA5ADB5A5ABC5BEC9B1A1A7CE> 新 北 市 政 府 衛 生 局 104 年 至 105 年 3 月 辦 理 性 別 平 等 宣 導 情 形 宣 導 方 式 ( 含 平 面 網 頁 廣 播 影 音 座 談 會 說 明 會 性 別 平 等 宣 導 文 宣 製 作 情 形 CEDAW 宣 導 情 形 宣 導 成 效 記 者 會 及 活 動 等 ) 時 間 :104 年 1 月 10 日 內 容 : 溫 柔 生 產 分 享 及 母 乳 支

More information

前 言 民 主 黨 0 9-1 0 施 政 報 告 建 議 書 1 2002 1 2 2 0 0 5 2 0 1 2 1 2 0. 5 3 民 主 黨 立 法 會 議 員 二 零 零 九 年 九 月

前 言 民 主 黨 0 9-1 0 施 政 報 告 建 議 書 1 2002 1 2 2 0 0 5 2 0 1 2 1 2 0. 5 3 民 主 黨 立 法 會 議 員 二 零 零 九 年 九 月 前 言 民 主 黨 0 9-1 0 施 政 報 告 建 議 書 1 2002 1 2 2 0 0 5 2 0 1 2 1 2 0. 5 3 民 主 黨 立 法 會 議 員 二 零 零 九 年 九 月 目 錄 前 言... 1 政 治 1....5 2....7 3....8 4....9 5....10 經 濟 6....12 7....13 8....14 9....15 10....16 11....17

More information

期交所規則、規例及程序

期交所規則、規例及程序 黃 金 期 貨 合 約 細 則 下 述 合 約 細 則 適 用 於 黃 金 期 貨 合 約 : 相 關 資 產 合 約 單 位 交 易 貨 幣 合 約 月 份 報 價 最 低 價 格 波 幅 立 約 成 價 立 約 價 值 持 倉 限 額 成 色 不 少 於 995 的 黃 金 100 金 衡 安 士 美 元 現 貨 月 及 下 兩 個 曆 月 集 團 行 政 總 裁 與 證 監 會 會 商 後 可

More information

105年7月14日糖尿病研討會簡章-衛生局版_docx

105年7月14日糖尿病研討會簡章-衛生局版_docx 105 年 屏 東 縣 糖 尿 病 暨 慢 性 病 共 同 照 護 網 繼 續 教 育 The Conference of Diabetes Joint Care In 本 研 討 為 增 進 慢 性 病 患 之 肺 結 核 與 COPD 疾 病 認 識, 另 針 對 糖 尿 病 胰 島 素 之 臨 床 經 驗 分 享, 讓 學 員 充 分 認 識 胰 島 素 特 性, 以 提 供 良 好 的 醫

More information

Microsoft Word - ch07

Microsoft Word - ch07 五 本 要 點 補 助 款 之 請 撥 及 核 結, 依 下 列 規 定 辦 理 : ( 一 ) 補 助 經 費 由 本 署 直 接 撥 付 至 地 方 政 府 經 費 代 管 學 校 及 其 他 學 校 ( 二 ) 聯 絡 處 及 校 外 會 應 檢 附 收 據, 向 經 費 代 管 學 校 或 地 方 政 府 辦 理 核 銷, 原 始 支 出 憑 證 由 經 費 核 銷 單 位 留 存 備 查

More information

201101111100310

201101111100310 國 民 小 學 數 學 教 材 與 教 學 探 討 教 學 模 組 在 分 數 意 義 與 分 數 數 線 的 應 用 南 投 縣 國 民 教 育 輔 導 團 數 學 領 域 國 小 組 1 發 展 解 題 能 力 教 學 模 組 在 分 數 概 念 的 應 用 發 展 解 題 能 力 教 學 模 組 是 林 宜 城 藉 由 理 論 的 探 究 發 展 式 數 學 課 程 的 使 用 ( 即 八 十

More information

1

1 地 獄 少 女 地 獄 少 女 ( 藤 商 事 ) 八 通 屋 育 樂 事 業 有 限 公 司 07-3733316 www.8tw.com.tw 此 攻 略 本 是 引 至 日 本 遊 戲 攻 略 說 明, 內 容 僅 供 參 考, 一 切 演 出 以 官 方 為 主, 若 有 任 何 錯 誤 或 問 題 敬 請 告 知, 我 們 會 盡 快 改 善, 謝 謝 本 書 圖 片 取 材 自 網 路

More information

如何正確使用自己所擁有的正版音樂光碟?

如何正確使用自己所擁有的正版音樂光碟? 學 生 的 共 同 筆 記 有 無 著 作 權? 學 校 任 課 教 師 上 課 時 的 授 課 演 講, 是 一 種 語 文 著 作 上 課 的 學 生 將 教 師 的 授 課 內 容, 一 字 一 句 的 抄 錄 成 筆 記, 這 是 一 種 重 製 行 為 學 生 上 課 的 目 的, 在 於 獲 得 授 課 教 師 所 傳 授 的 知 識, 而 學 生 上 課 做 筆 記, 是 一 種 習

More information

目 錄 壹 題 目 1: 新 增 商 品 ( 商 品 名 稱 為 玉 井 芒 果 乾 禮 盒 )... 3 貳 題 目 2: 新 增 商 品 ( 商 品 名 稱 為 紅 磚 布 丁 精 選 禮 盒 )... 5 參 題 目 3: 新 增 商 品 ( 商 品 名 稱 為 晶 鑽 XO 醬 禮 盒 ).

目 錄 壹 題 目 1: 新 增 商 品 ( 商 品 名 稱 為 玉 井 芒 果 乾 禮 盒 )... 3 貳 題 目 2: 新 增 商 品 ( 商 品 名 稱 為 紅 磚 布 丁 精 選 禮 盒 )... 5 參 題 目 3: 新 增 商 品 ( 商 品 名 稱 為 晶 鑽 XO 醬 禮 盒 ). 行 動 電 子 商 務 管 理 師 行 動 電 子 商 務 規 劃 師 術 科 考 試 題 解 製 作 單 位 :TMCA 台 灣 行 動 商 務 運 籌 管 理 協 會 證 照 評 測 試 務 中 心 1 目 錄 壹 題 目 1: 新 增 商 品 ( 商 品 名 稱 為 玉 井 芒 果 乾 禮 盒 )... 3 貳 題 目 2: 新 增 商 品 ( 商 品 名 稱 為 紅 磚 布 丁 精 選 禮

More information

包 裝 維 生 素 礦 物 質 類 之 錠 狀 膠 囊 狀 食 品 營 養 標 示 應 遵 行 事 項 一 本 規 定 依 食 品 安 全 衛 生 管 理 法 第 二 十 二 條 第 三 項 規 定 訂 定 之 二 本 規 定 所 稱 維 生 素 礦 物 質 類 之 錠 狀 膠 囊 狀 食 品, 指

包 裝 維 生 素 礦 物 質 類 之 錠 狀 膠 囊 狀 食 品 營 養 標 示 應 遵 行 事 項 一 本 規 定 依 食 品 安 全 衛 生 管 理 法 第 二 十 二 條 第 三 項 規 定 訂 定 之 二 本 規 定 所 稱 維 生 素 礦 物 質 類 之 錠 狀 膠 囊 狀 食 品, 指 包 裝 維 生 素 礦 物 質 類 之 錠 狀 膠 囊 狀 食 品 營 養 標 示 應 遵 行 事 項 一 本 規 定 依 食 品 安 全 衛 生 管 理 法 第 二 十 二 條 第 三 項 規 定 訂 定 之 二 本 規 定 所 稱 維 生 素 礦 物 質 類 之 錠 狀 膠 囊 狀 食 品, 指 以 營 養 添 加 劑 作 為 維 生 素 礦 物 質 來 源 之 錠 狀 膠 囊 狀 食 品 三

More information

(Microsoft Word - MOODLE990201\266i\266\245\244\342\245U1000804)

(Microsoft Word - MOODLE990201\266i\266\245\244\342\245U1000804) (2011.08.04 修 訂 ) 目 錄 壹 舊 課 程 複 製 到 新 課 程 的 方 法... 1 一 將 舊 課 程 的 課 程 文 件 匯 入 新 課 程... 1 二 編 輯 新 課 程... 5 三 備 份 舊 課 程 資 料 還 原 至 新 課 程... 6 貳 元 課 程 (META COURSE) 說 明 與 應 用... 12 一 元 課 程 說 明... 12 二 利 用 元

More information

心 五 四 運 動 二 十 一 世 紀 的 生 活 主 張

心 五 四 運 動 二 十 一 世 紀 的 生 活 主 張 心 五 四 運 動 目 錄 二 十 一 世 紀 的 生 活 主 張 2 心 五 四 運 動 的 時 代 意 義 4 四 安 : 提 昇 人 品 的 主 張 14 四 要 : 安 定 人 心 的 主 張 18 四 它 : 解 決 困 境 的 主 張 22 四 感 : 與 人 相 處 的 主 張 26 四 福 : 增 進 福 祉 的 主 張 30 心 五 四 運 動 二 十 一 世 紀 的 生 活 主

More information

Microsoft Word - CDtc_WeiShiSanShiSong_05.doc

Microsoft Word - CDtc_WeiShiSanShiSong_05.doc 唯 識 三 十 頌 第 五 講 最 尊 貴 的 淨 蓮 上 師 講 解 講 於 新 加 坡 Orchid Country Club 2014 年 6 月 5 日 喇 嘛! 各 位 居 士 大 德! 晚 上 好! 我 們 昨 天 介 紹 了 賴 耶 的 自 相, 就 是 阿 賴 耶 識 它 的 自 體 的 功 能, 有 能 藏 所 藏 跟 執 藏, 最 主 要 是 講 這 個 我 愛 執 藏 就 是

More information

0042 國 立 臺 灣 大 學 工 程 科 學 及 海 洋 工 程 學 系 國 文 x1.00 英 文 x1.00 數 學 甲 x1.00 物 理 x1.00 化 學 x1.00 14 390.90 ***** ----- ----- ----- 0043 國 立 臺 灣 大 學 材 料 科 學

0042 國 立 臺 灣 大 學 工 程 科 學 及 海 洋 工 程 學 系 國 文 x1.00 英 文 x1.00 數 學 甲 x1.00 物 理 x1.00 化 學 x1.00 14 390.90 ***** ----- ----- ----- 0043 國 立 臺 灣 大 學 材 料 科 學 104 學 年 度 大 學 考 試 入 學 分 發 各 系 組 最 低 及 錄 取 人 數 一 覽 表 0001 國 立 臺 灣 大 學 中 國 文 學 系 國 文 x1.50 英 文 x1.25 數 學 乙 x1.00 歷 史 x1.25 地 理 x1.00 32 464.48 ***** 497.24 ----- ----- 0002 國 立 臺 灣 大 學 外 國 語 文 學 系 國 文 x1.25

More information

格 成 績 證 明 第 六 條 第 七 條 本 系 大 四 課 程 中 規 劃 日 本 韓 國 越 南 專 題 研 究, 學 生 需 於 大 四 時 修 習 該 課 程, 並 於 規 定 期 間 內 提 出 專 題 報 告, 取 得 合 格 成 績 證 明 本 系 規 定 學 生 畢 業 時 需 取

格 成 績 證 明 第 六 條 第 七 條 本 系 大 四 課 程 中 規 劃 日 本 韓 國 越 南 專 題 研 究, 學 生 需 於 大 四 時 修 習 該 課 程, 並 於 規 定 期 間 內 提 出 專 題 報 告, 取 得 合 格 成 績 證 明 本 系 規 定 學 生 畢 業 時 需 取 國 立 高 雄 大 學 東 亞 語 文 學 系 大 學 部 修 業 規 則 (104 學 年 後 入 學 學 生 適 用 ) 修 正 對 照 表 條 文 修 正 後 條 文 原 條 文 備 註 第 二 條 第 三 條 第 四 條 第 五 條 大 學 部 104 學 年 度 入 學 學 生 大 四 上 下 皆 未 選 擇 校 外 實 習 I 及 校 外 實 習 Ⅱ 者 畢 業 學 分 為 128 學

More information

三 填 填 看 :( 每 格 4 分, 共 40 分 ) 的 讀 法 是 ( 一 百 二 十 三 萬 ) 的 讀 法 是 ( 九 千 九 百 萬 零 二 十 ) 3. 兩 千 三 百 萬 零 二 的 記 法 是 ( ) 4. 一 千 萬

三 填 填 看 :( 每 格 4 分, 共 40 分 ) 的 讀 法 是 ( 一 百 二 十 三 萬 ) 的 讀 法 是 ( 九 千 九 百 萬 零 二 十 ) 3. 兩 千 三 百 萬 零 二 的 記 法 是 ( ) 4. 一 千 萬 4-1-1 練 習 回 一 選 擇 題 :( 每 題 4 分, 共 20 分 ) ( 2 )1. 7 個 萬 5 個 千 和 4 個 十 合 起 來 是 多 少?(170540275040375044475400) ( 2 )2. 1000000 中 的 1 代 表 的 位 值 是 什 麼? (1 萬 位 2 百 萬 位 3 千 位 4 個 位 ) ( 2 )3. 在 定 位 板 上 千 萬 位 的

More information

HSBC Holdings plc Interim Report 2015 - Chinese

HSBC Holdings plc Interim Report 2015 - Chinese 聯 繫 客 戶 創 先 機 助 握 商 情 百 五 載 HSBC Holdings plc 滙 豐 控 股 有 限 公 司 2015 年 中 期 業 績 報 告 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43

More information

德育及公民教育生活事件教材〔中學〕

德育及公民教育生活事件教材〔中學〕 生 活 事 件 二 : 我 教 弟 妹 做 功 課 我 教 弟 妹 做 功 課 >> 內 容 大 綱 單 元 二 家 庭 生 活 概 要 現 今 社 會 的 兒 童 兄 弟 姊 妹 不 多, 容 易 以 自 我 為 中 心, 忽 略 了 自 己 的 家 庭 角 色 此 外, 亦 有 部 分 兒 童 在 家 庭 內 需 協 助 弟 妹 做 功 課, 但 因 而 與 家 人 產 生 磨 擦 本 示 例

More information

一、

一、 進 階 高 階 級 聽 力 測 驗 模 擬 試 題 _ 聽 力 文 本 第 一 部 分 對 話 1. 男 : 我 想 坐 早 上 九 點 的 火 車 到 高 雄 去, 中 午 到 得 了 嗎? 女 : 應 該 是 到 不 了, 到 高 雄 大 概 要 五 個 小 時 男 : 早 上 九 點 的 火 車 什 麼 時 候 到 高 雄? 2. 男 : 小 李 最 近 好 像 在 找 房 子, 怎 麼 了?

More information

0040 國 立 臺 灣 大 學 機 械 工 程 學 系 國 文 x1.00 英 文 x1.00 數 學 甲 x1.00 物 理 x1.00 化 學 x1.00 25 406.30 **** ----- ----- ----- 0041 國 立 臺 灣 大 學 化 學 工 程 學 系 國 文 x1.

0040 國 立 臺 灣 大 學 機 械 工 程 學 系 國 文 x1.00 英 文 x1.00 數 學 甲 x1.00 物 理 x1.00 化 學 x1.00 25 406.30 **** ----- ----- ----- 0041 國 立 臺 灣 大 學 化 學 工 程 學 系 國 文 x1. 103 學 年 度 大 學 考 試 入 學 分 發 各 系 組 最 低 及 錄 取 人 數 一 覽 表 0001 國 立 臺 灣 大 學 中 國 文 學 系 國 文 x1.50 英 文 x1.25 數 學 乙 x1.00 歷 史 x1.25 地 理 x1.00 32 493.40 **** ----- ----- ----- 0002 國 立 臺 灣 大 學 外 國 語 文 學 系 國 文 x1.25

More information

答 曰 : 為 米 二 斗 一 升 五 分 升 之 三 術 曰 : 以 粟 求 米, 十 二 之, 二 十 五 而 一 臣 淳 風 等 謹 按 : 粺 米 之 率 二 十 有 四, 以 為 率 大 繁, 故 因 而 半 之, 故 半 所 求 之 率, 以 乘 所 有 之 數 所 求 之 率 既 減

答 曰 : 為 米 二 斗 一 升 五 分 升 之 三 術 曰 : 以 粟 求 米, 十 二 之, 二 十 五 而 一 臣 淳 風 等 謹 按 : 粺 米 之 率 二 十 有 四, 以 為 率 大 繁, 故 因 而 半 之, 故 半 所 求 之 率, 以 乘 所 有 之 數 所 求 之 率 既 減 九 章 算 術 西 漢 張 蒼 耿 壽 昌 編 定 魏 劉 徽 注 唐 李 淳 風 等 注 釋 郭 書 春 校 點 九 章 算 術 卷 第 二 魏 劉 徽 注 唐 朝 議 大 夫 行 太 史 令 上 輕 車 都 尉 李 淳 風 等 注 釋 粟 米 以 御 交 質 變 熒 易 粟 米 之 法 凡 此 諸 率 相 與 大 通, 其 特 相 求, 各 如 本 率 可 約 者 約 之, 別 術 然 也 粟

More information

我 為 你 祝 福 從 心 經 談 如 何 安 定 人 心

我 為 你 祝 福 從 心 經 談 如 何 安 定 人 心 我 為 你 祝 福 目 錄 從 心 經 談 如 何 安 定 人 心 2 從 普 門 品 談 如 何 自 助 助 人 12 從 大 悲 咒 談 如 何 祈 福 有 福 22 我 為 你 祝 福 從 心 經 談 如 何 安 定 人 心 從 心 經 談 如 何 安 定 人 心 ( 一 ) 建 立 正 確 的 人 生 觀 我 為 你 祝 福 1. 三 世 因 果, 還 願 受 報 2. 四 大 假 合, 歡

More information

桃園市104年國民中學新進教師甄選各校複試方式及需求表

桃園市104年國民中學新進教師甄選各校複試方式及需求表 桃 園 市 105 年 國 民 中 學 新 進 教 師 甄 選 各 校 複 試 方 式 及 需 求 表 編 號 校 名 教 評 會 審 查 方 式 及 學 校 需 求 備 註 1 2 桃 園 青 溪 ( 一 ) 口 試 80% 是 否 符 合 學 校 需 求 度 20% 具 數 學 專 長 者 為 佳 ( 一 ) 口 試 70% 是 否 符 合 學 校 需 求 度 30 % 需 擔 任 資 源 班

More information

( 三 ) 走 道 與 建 築 物 結 構 空 間 不 符 規 定 者, 得 降 低 走 道 設 置 位 置 或 空 間 不 足 處 之 部 分 走 道 高 度, 並 視 需 要 採 階 梯 式 設 計, 使 建 築 物 與 其 走 道 間 保 持 1.8 公 尺 以 上, 確 保 人 員 走 行

( 三 ) 走 道 與 建 築 物 結 構 空 間 不 符 規 定 者, 得 降 低 走 道 設 置 位 置 或 空 間 不 足 處 之 部 分 走 道 高 度, 並 視 需 要 採 階 梯 式 設 計, 使 建 築 物 與 其 走 道 間 保 持 1.8 公 尺 以 上, 確 保 人 員 走 行 固 定 式 起 重 機 桁 架 走 道 設 置 處 理 原 則 行 政 院 勞 工 委 員 會 100 年 11 月 10 日 1 勞 檢 2 字 第 1000151267 號 函 發 布 勞 動 部 職 業 安 全 衛 生 署 104 年 3 月 3 日 勞 職 安 3 字 第 1041004996 號 函 修 正 一 固 定 式 起 重 機 之 竣 工 檢 查 應 落 實 源 頭 管 理, 檢

More information

投影片 1

投影片 1 文 件 的 格 式 化 本 章 重 點 文 字 的 格 式 設 定 段 落 格 式 的 處 理 使 用 定 位 點 讓 文 章 整 齊 排 列 美 化 條 列 項 目 為 文 字 及 段 落 加 上 框 線 與 網 底 複 製 文 字 與 段 落 的 格 式 設 定 文 字 的 方 向 與 亞 洲 方 式 配 置 將 段 落 首 字 放 大 調 整 英 文 字 的 大 小 寫 與 全 半 形 2 設

More information

Microsoft Word - BM900HD-2F電腦設定.doc

Microsoft Word - BM900HD-2F電腦設定.doc 3.4 控 制 機 能 1/20 1. 顯 示 區 顯 示 當 前 起 重 機 狀 態 2. 蜂 鳴 器 蜂 鳴 器 主 要 用 於 過 載 ( 包 括 載 荷 限 制 警 報 ) 當 負 荷 到 達 90% 時, 蜂 鳴 器 間 歇 性 警 報, 到 達 100% 率 時 連 續 警 報 負 荷 率 增 加 時, 蜂 鳴 器 警 報 間 隔 時 間 越 來 越 短 警 報 類 型 間 斷 連 續

More information

Microsoft Word - Draft circular on Sub Leg - 11 Apr (chi)_Traditional

Microsoft Word - Draft circular on Sub Leg  - 11 Apr (chi)_Traditional 檔 號 : (20) in EDB(SCR) 25/58/11 Pt.4 教 育 局 通 告 第 3/2012 號 2012 年 教 育 ( 修 訂 ) 規 例 2012 年 教 育 ( 豁 免 )( 提 供 非 正 規 課 程 的 私 立 學 校 )( 修 訂 ) 令 2012 年 香 港 考 試 及 評 核 局 條 例 ( 修 訂 附 表 1) 令 [ 注 意 : 本 通 告 應 交 ( a )

More information